- Edukacja zdrowotna stanie się przedmiotem obowiązkowym od roku szkolnego 2026/2027, natomiast zajęcia dotyczące zdrowia seksualnego pozostaną nieobowiązkowe.
- Wymiar godzin zajęć został dostosowany do wieku uczniów, a lekcje poprzedzi spotkanie informacyjne z rodzicami.
- Zajęcia ze zdrowia seksualnego nie będą oceniane. Czy wpłyną na promocję ucznia i na ukończenie szkoły?
- Więcej artykułów o tematyce zdrowotnej znajdziesz tutaj.
Chodzi o dwa projekty rozporządzeń ministra edukacji narodowej. Pierwszy z nich to projekt rozporządzenia w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego. Drugi to projekt rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół.
Co dokładnie przewidują? Jedną godzinę zajęć z edukacji zdrowotnej - zdrowia seksualnego w roku w szkołach podstawowych w klasach IV-VI, dwie godziny w klasach VII-VIII, trzy - w szkołach ponadpodstawowych.
Edukacja zdrowotna obowiązkowa, zdrowie seksualne - nie
Przypomnijmy: w nowym roku szkolnym 2026/2027 edukacja zdrowotna ma stać się przedmiotem obowiązkowym dla wszystkich uczniów. Treści z zakresu wiedzy o życiu seksualnym człowieka mają być przekazywane na nieobowiązkowych zajęciach. Decyzja o tym zapadła w kwietniu.
- To zwycięstwo rozsądku nad politycznym cynizmem - komentował wtedy Paweł Mrozek, założyciel Akcji Uczniowskiej, członek Instytutu Praw Dziecka im. Janusza Korczaka. Podkreślił, że organizacje pozarządowe długo i konsekwentnie walczyły o realną, nowoczesną i odpowiedzialną edukację w polskich szkołach, choć jej obecny kształt nie spełnia wszystkich oczekiwań.
- To edukacja zdrowotna z wyciętym sercem. Wszyscy wiemy, dlaczego tak się stało. To kolejna czysto polityczna decyzja, podjęta po to, by za wszelką cenę uniknąć kolejnej burzy w koalicji rządzącej i kolejnego frontu konfliktu między prawicą a lewicą - oceniał Mrozek. Zgodzili się z nim również lekarze.
- Naturalnie jako osoba zajmująca się problematyką zdrowia, w tym zdrowia seksualnego, wolałbym, żeby zdrowie seksualne, fizyczne, psychiczne i wszystkie inne komponenty zdrowia, które były w programie, znalazły się jako jeden przedmiot - mówił w kwietniu prof. Zbigniew Izdebski, specjalista seksuolog, który został powołany do zespołu analizującego podstawę programową edukacji zdrowotnej. Inny ekspert, prof. Michał Brzeziński z Katedry i Kliniki Pediatrii, Gastroenterologii, Alergologii i Żywienia Dzieci Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, wyraził wówczas obawę, że na tę część przedmiotu będą chodziły osoby wiedzące relatywnie dużo. Takie, których rodzice wiedzą, że warto z dziećmi o tych sprawach rozmawiać, a nie dotrą tam te, którym najbardziej byłoby to potrzebne.
Konieczność dopasowania treści do wieku
Jak dokładnie będzie wyglądała realizacja zajęć w placówkach ponadpodstawowych? W branżowej szkole I stopnia, liceum ogólnokształcącym i technikum w klasach I i II albo w klasach II i III albo w klasach I i III, zajęcia mają być realizowane w wymiarze trzech godzin w roku szkolnym w każdej z klas, w których są realizowane te zajęcia. Jednocześnie w rozporządzeniu zapisano, że zajęcia te w wymienionych szkołach będą prowadzone w tych samych klasach, w których będzie realizowany obowiązkowy przedmiot edukacja zdrowotna. W uzasadnieniu do projektu wyjaśniono, że zróżnicowany wymiar godzin zajęć z edukacji zdrowotnej - zdrowia seksualnego w poszczególnych klasach i typach szkół wynika z konieczności dostosowania treści realizowanych na tych zajęciach do wieku rozwojowego ucznia. "W młodszych klasach uczniowie zaczynają dopiero poznawać podstawowe zagadnienia związane m.in. z własnym ciałem, dojrzewaniem, bezpieczeństwem relacji i emocjami (...). Natomiast w starszych klasach, sukcesywnie zakres tematyki zajęć jest bardziej rozbudowany i obejmuje więcej zagadnień, w tym dotyczących zdrowia prokreacyjnego, profilaktyki oraz świadomego dokonywania wyborów" - czytamy.
Rozporządzenie przewiduje, że realizację zajęć poprzedzi co najmniej jedno spotkanie z rodzicami. Nauczyciel prowadzący przedmiot wraz z wychowawcą mają przedstawić na nim pełną informację o terminie realizacji tych zajęć oraz o celach i treściach realizowanego programu nauczania, podręcznikach, materiałach edukacyjnych, materiałach ćwiczeniowych oraz środkach dydaktycznych. Za przeprowadzenie spotkań odpowiedzialny będzie dyrektor szkoły.
Rezygnacja pisemna, ocen nie będzie
Ponieważ zdrowie seksualne nie będzie obowiązkowe, uczeń niepełnoletni nie będzie brał udziału w tych zajęciach, jeżeli jego rodzice zgłoszą dyrektorowi szkoły rezygnację w formie pisemnej. Uczeń pełnoletni sam może zgłosić dyrektorowi taką rezygnację (również w formie pisemnej). Zajęcia z edukacji zdrowotnej - zdrowia seksualnego mają nie podlegać ocenie i nie mają mieć wpływu na promocję ucznia do klasy programowo wyższej ani na ukończenie szkoły przez ucznia.
W projekcie rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania zaproponowano, by tak jak obecnie edukacja zdrowotna była realizowana w szkołach podstawowych w wymiarze jednej godziny tygodniowo w każdej z klas IV-VIII (przy czym zajęcia w klasie VIII mogą być realizowane tylko w pierwszym semestrze), w szkołach ponadpodstawowych w wymiarze jednej godziny tygodniowo przez dwa lata. Jednocześnie podano, że liczba godzin zrealizowanych w całym roku szkolnym ma być pomniejszona o jedną w roku godzinę w klasach IV-VI, o dwie godziny w roku w klasach VII-VIII i o trzy godziny w roku w szkołach ponadpodstawowych. W związku ze zmianą statusu przedmiotu edukacja zdrowotna i wprowadzeniem zajęć z edukacji zdrowotnej - zdrowia seksualnego w konsultacjach są też projekty nowelizacji dwóch rozporządzeń w sprawie podstawy programowej.