Choć nauka zaczyna coraz lepiej rozumieć zjawisko neuroplastyczności wywołanej ciążą, dotychczas badania koncentrowały się wyłącznie na kobietach oczekujących pierwszego dziecka. Z obserwacji prowadzonych przez naukowców z Amsterdam UMC (Centrum Medyczne Uniwersytetu Amsterdamskiego) wynika, że druga ciąża zmienia mózg kobiety inaczej niż pierwsza, powodując odmienne przemiany neuronalne.

Odkrycia zespołu kierowanego przez dr Elseline Hoekzemę zostały opublikowane w czasopiśmie "Nature Communications".

Mózg adaptuje się też w drugiej ciąży

Wcześniejsze badania prowadzone przez dr Hoekzemę jako pierwsze wykazały, że ciąża wywołuje zmiany w strukturze mózgu kobiety i wpływa na jego działanie.

W najnowszym projekcie, którego wyniki właśnie opublikowano, naukowcy śledzili 110 kobiet - zarówno te, które spodziewały się dziecka po raz pierwszy, jak i te, oczekujące drugiego. Dla porównania w badaniu uczestniczyła także grupa kobiet niebędących w ciąży. Skanowanie mózgu przed i po porodzie pozwoliło zidentyfikować, jakie zmiany zachodzą w tym czasie.

Dowiedz się więcej:

Urodziła się bez macicy. Dzięki przeszczepowi została matką

- Po raz pierwszy udowodniliśmy, że mózg adaptuje się nie tylko podczas pierwszej, ale również drugiej ciąży - mówi dr Hoekzema, cytowana w komunikacie na stronie Uniwersytetu Amsterdam UMC, kierowniczka Laboratorium Mózgu w Ciąży (Pregnancy Brain Lab).

Zmiany w mózgu powiązane z depresją okołoporodową

Podczas pierwszej ciąży najbardziej widoczne zmiany dotyczyły tzw. sieci domyślnej (Default Mode Network), czyli obszaru mózgu związanego z autorefleksją i funkcjami społecznymi. W drugiej ciąży sieć ta również ulegała przeobrażeniom, choć w mniejszym zakresie. U kobiet spodziewających się kolejnego dziecka silniejsze zmiany pojawiały się natomiast w sieciach odpowiadających za koncentrację uwagi i reagowanie na bodźce z otoczenia.

- Wygląda na to, że podczas drugiej ciąży mózg silniej zmienia się w obszarach związanych z odbieraniem bodźców sensorycznych i skupianiem uwagi. Takie procesy mogą być korzystne podczas opieki nad więcej niż jednym dzieckiem - wyjaśnia, w cytowanym komunikacie, badaczka Milou Straathof, analizująca dane.

Badacze zauważyli również zależność między zmianami zachodzącymi w mózgu a tworzeniem się więzi emocjonalnej między matką a dzieckiem. Związek ten był wyraźniejszy przy pierwszej ciąży niż przy kolejnej. Naukowcy odnotowali też korelacje między zmianami strukturalnymi w mózgu a występowaniem objawów depresji okołoporodowej, zarówno w pierwszej, jak i drugiej ciąży. To pierwsze badania wskazujące, że przekształcenia w korze mózgowej mogą mieć związek z rozwojem depresji u matek. Co ciekawe, u kobiet rodzących po raz pierwszy symptomy częściej pojawiały się po porodzie, a u tych w drugiej ciąży, już na jej etapie.

Dowiedz się więcej:

Pierwsze takie wcześniaki w Polsce. Lekarze zastosowali specjalny wzmacniacz mleka matki

- Ta wiedza może pomóc nam lepiej rozpoznawać i rozumieć problemy psychiczne matek. Musimy zrozumieć, jak mózg przystosowuje się do macierzyństwa - dodaje dr Hoekzema.

Nowe spojrzenie na neurobiologię macierzyństwa

Badanie dostarcza nowych informacji na temat tego, jak kobiecy mózg przystosowuje się do macierzyństwa, pomagając wypełnić lukę w wiedzy o biologii kobiet. - Większość kobiet przynajmniej raz w życiu zachodzi w ciążę, a dopiero teraz naukowcy zaczynają odkrywać, jak ten proces wpływa na mózg - podkreśla w komunikacie dr Hoekzema.

Dowiedz się więcej:

Dzieci płacą za ból rodziców. Po przecięciu pępowiny zaczyna się piekło

Świat

Rezultaty mogą przyczynić się do lepszej opieki nad matkami, m.in. w prewencji i leczeniu depresji poporodowej. Pokazują też, że mózg pozostaje elastyczny i potrafi nieustannie dostosowywać się do poważnych zmian życiowych.