W Oslo premier Norwegii Jonas Gahr Stoere oraz szefowie rządów Danii, Szwecji, Finlandii, Islandii i Kanady zadeklarowali, że nie planują pozyskiwania własnej broni atomowej. Norwegowie zaznaczyli, że nie zamierzają zmieniać swojej polityki nierozmieszczania takiej broni. Kanada również oświadczyła, że nie przewiduje żadnej zmiany stanowiska w tej sprawie.
- Finlandia nie dąży do rozmieszczenia broni jądrowej na swoim terytorium - powiedział premier Petteri Orpo.
Premier Danii Mette Frederiksen podkreśliła, że kluczowym celem dla NATO jest wzmacnianie potencjału odstraszania. - Odstraszanie nuklearne jest częścią ogólnego systemu bezpieczeństwa Europy i NATO - mówiła.
Nowe porozumienie gospodarczo-militarne
Uczestnicy spotkania ogłosili zawarcie nowego strategicznego porozumienia dotyczącego zacieśnienia współpracy w regionie nordycko-arktycznym. We wspólnej deklaracji podkreślili, że w obecnych warunkach międzynarodowych konieczna jest ściślejsza koordynacja działań oparta na prawie, wspólnych wartościach i interesach.
- W czasie wojen i licznych kryzysów jesteśmy zgodni, że współpraca międzynarodowa oparta na prawie międzynarodowym, wspólnych wartościach i interesach jest najlepszym sposobem na wzmocnienie naszego wspólnego bezpieczeństwa - powiedział podczas konferencji prasowej Stoere.
Porozumienie ma szeroki zakres i obejmuje zarówno kwestie gospodarcze, jak i militarne. Liderzy wskazywali, że współpraca powinna zostać pogłębiona w takich obszarach jak bezpieczeństwo Arktyki, handel, nowoczesne technologie, przemysł obronny, sektor kosmiczny, sztuczna inteligencja, rozwiązania kwantowe, surowce krytyczne i metale ziem rzadkich, a także energetyka.
Premier Kanady Mark Carney zapowiedział, że jego kraj chce w większym stopniu rozwijać te zasoby z partnerami innymi niż USA i budować ściślejsze powiązania przemysłowe z państwami nordyckimi.
- Historycznie ponad 70 centów z każdego dolara kanadyjskich wydatków obronnych trafiało do Stanów Zjednoczonych. To nie jest najskuteczniejszy sposób budowania naszego przemysłu ani wzmacniania bezpieczeństwa. Państwa nordyckie są dla Kanady naturalnymi partnerami, zwłaszcza w sprawach bezpieczeństwa morskiego i arktycznego - powiedział Carney.
"Ta sprawa jest do wyłącznej decyzji mieszkańców Grenlandii i Królestwa Danii"
Uczestnicy szczytu zapewnili także o stałym poparciu dla Danii w sporze z USA wokół Grenlandii. Premierzy podkreślili, że o przyszłości duńskiej wyspy mogą decydować wyłącznie jej mieszkańcy oraz Królestwo Danii. Szef norweskiego rządu podkreślił, że ta postawa wyraża nie tylko solidarność z Danią, lecz także obronę podstawowych zasad prawa międzynarodowego, suwerenności państw i integralności terytorialnej.
- Ta sprawa jest do wyłącznej decyzji mieszkańców Grenlandii i Królestwa Danii - ocenił Stoere.
Jednym z głównych tematów była też rola bezpieczeństwa zbiorowego w NATO. Przywódcy ocenili, że Arktyka musi stać się trwałym priorytetem sojuszu, a odpowiedzią na zagrożenia powinny być wspólne plany, wspólne zakupy uzbrojenia, zwiększona obecność wojskowa i rozwój zdolności dostosowanych do warunków północnych. Premier Danii oceniła, że państwa nordyckie i Kanada powinny utrzymywać stałą obecność w Arktyce, wzmacniać nadzór i inwestować w potrzebne zdolności.
- Największym zagrożeniem bezpieczeństwa w Arktyce pozostaje Rosja. Dlatego NATO musi zwiększać swoją uwagę i obecność w tym regionie – podkreślił premier Kanady Mark Carney.
Szefowie rządów we wspólnej deklaracji potwierdzili trwałe poparcie dla Ukrainy i potrzebę dalszego wzmacniania bezpieczeństwa europejskiego wobec rosyjskiej agresji.
Opracował Adrian Wróbel/ads
Źródło: PAP
Źródło zdjęcia głównego: PAP/EPA/THOMAS FURE