Recenzja "Zielonej granicy": najlepszy film Agnieszki Holland od wielu lat

Źródło:
tvn24.pl
"Zielona granica" reż. Agnieszka Holland
"Zielona granica" reż. Agnieszka HollandKino Świat
wideo 2/4
"Zielona granica" reż. Agnieszka HollandKino Świat

W "Zielonej granicy" Agnieszka Holland pyta o ludzką godność, o sprowadzenie człowieka do roli "żywego pocisku", zastanawia się nad granicą pomiędzy dobrem a złem, człowieczeństwem a zezwierzęceniem. Po raz kolejny udowodniła, że jak mało kto potrafi przyglądać się globalnym problemom przez pryzmat doświadczeń zwykłych ludzi. Przy okazji stworzyła najlepszy swój film od czasów "Europa, Europa". "Zielona granica" wchodzi do kin w piątek, 22 września. Recenzja Tomasza-Marcina Wrony.

"Zielona granica" jest 20. filmem fabularnym w reżyserskim dorobku Agnieszki Holland i jednym z jej najlepszych. Jego światowa premiera odbyła się 5 września w ramach Konkursu Głównego 80. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji. Jury pod przewodnictwem Damiena Chazelle'a doceniło film Polki Specjalną Nagrodą Jury.

Agnieszka Holland o "Zielonej granicy": kino musi stawiać pytania

W swojej ponad pięćdziesięcioletniej karierze Holland niejednokrotnie udowadniała, że jak mało kto potrafi opowiadać o aktualnych problemach, patrząc na nie poprzez losy czy też wybory jednostek, starając się unikać przy tym prostych, powierzchownych ocen. "Kino musi być partnerem dla prawdy i zadawać ważne pytania. Nie sądzę, żeby było w stanie na nie odpowiadać, ale to właśnie stawiane pytania są naszą siłą" - mówiła Holland w najnowszej rozmowie z magazynem "Variety".

Tak też jest w przypadku "Zielonej granicy". W swoim najnowszym filmie reżyserka przygląda się jednemu z największych globalnych wyzwań - kryzysowi migracyjnemu. Łamanie praw człowieka, wojny i konflikty zbrojne, głód, brak dostępu do wody pitnej, postępująca katastrofa klimatyczna – to tylko niektóre czynniki zmuszające ludzi z różnych stron świata do szukania bezpiecznego schronienia poza swoimi ojczyznami. Chociaż konwencja genewska z 1951 roku opisuje między innymi procedury związane z przyjmowaniem osób uchodźczych, to nie wszyscy, zmuszeni przez los do ucieczki z własnego kraju, mają szansę na bezpieczne schronienie.

Punktem odniesienia dla najnowszej fabuły Holland jest kryzys humanitarny na terenach przy granicy polsko-białoruskiej, który w 2021 roku w cyniczny sposób wywołał białoruski dyktator Alaksandr Łukaszenka. Początkowo przez granicę z Litwą, a następnie z Łotwą i Polską służby białoruskie zaczęły masowo nielegalnie przerzucać osoby uchodźcze z Afganistanu, Iranu, Iraku i Syrii, ściągane przez przemytników na Białoruś obietnicą łatwego dostania się na teren Unii Europejskiej. Ta nieludzka prowokacja, polegająca na wykorzystaniu ludzi jako narzędzia destabilizującego relacje międzynarodowe, jest kolejną odsłoną kryzysu uchodźczego, z którym Europa mierzy się bezskutecznie od 2014 roku.

CZYTAJ RAPORT TVN24.PL: SYTUACJA NA POLSKO-BIAŁORUSKIEJ GRANICY

"Zielona granica" Agnieszki Holland. O czym jest film?

Scenariusz "Zielonej granicy" jest efektem współpracy Holland z Gabrielą Łazarkiewicz-Sieczko oraz Maciejem Pisukiem. Łazarkiewicz-Sieczko, prywatnie córka reżyserów Magdaleny i Piotra Łazarkiewiczów oraz siostrzenica Holland, jest związana zawodowo z filmem od co najmniej dziesięciu lat. "Zielona granica" jest jednak jej debiutem w roli współscenarzystki pełnometrażowej fabuły. Pisuk zaś dał się poznać w 2012 roku jako scenarzysta obrazu "Jestem Bogiem", który wyreżyserował Leszek Dawid.

Kadr z filmu "Zielona granica"Agata Kubis/Kino Świat

Powstanie tekstu do "Zielonej granicy" poprzedziły setki godzin konsultacji, rozmów i dokumentacji. Jego autorzy rozmawiali między innymi z osobami uchodźczymi, mieszkańcami terenów przygranicznych - w tym z obszarów, gdzie jeszcze kilkanaście miesięcy temu obowiązywał stan wyjątkowy - przedstawicielami Straży Granicznej, aktywistkami i aktywistami oraz ekspertami i ekspertkami w zakresie praw człowieka i imigracji.

W swoim filmie Holland pyta o ludzką godność, o sprowadzenie człowieka do roli "żywego pocisku", zastanawia się nad granicą pomiędzy dobrem a złem, człowieczeństwem a zezwierzęceniem. To, że reżyserka sięgnęła po wydarzenia z polsko-białoruskiego pogranicza, nie oznacza, że na nich się skupia. To dla niej punkt wyjścia do postawienia pytań o kondycję współczesnej Europy, czy szerzej – zachodniej demokracji. Filmowczyni unika precyzowania czasu opowiadanej historii, by uwypuklić wspólnotę przeżyć osób uchodźczych, których świadkami jesteśmy od blisko dekady. Bez trudu przypominają się nagrania z najróżniejszych części Europy, na których widzieliśmy ludzi koczujących w prowizorycznych obozowiskach czy tonących w wodach Morzą Śródziemnego, co w oczywisty sposób prowadzi do konstatacji, że jako Europejczycy od lat nie znaleźliśmy rozwiązania kryzysu humanitarnego.

CZYTAJ TAKŻE: Festiwal filmowy w Gdyni 2021. Agnieszka Holland o "absurdalnym" stanie wyjątkowym

Holland: nie mam żadnego problemu ze Strażą Graniczną, mam problem z władzami
Holland: nie mam żadnego problemu ze Strażą Graniczną, mam problem z władzami ("Kropka nad i" TVN24 z dn. 18.04.2023 r.)TVN24

Holland: kryzys humanitarny ujawnia nasz europejski rasizm

Fabuła filmu podzielona została na kilka części, a w każdej z nich na pierwszy plan wysuwają się inne postaci, których przeżycia się w jakiś sposób przecinają. Dzięki temu Holland przygląda się kryzysowi humanitarnemu z różnych perspektyw. Parafrazując słynną wypowiedź Margaret Thatcher z 1981 roku, można rzec, że kryzys humanitarny jest kryzysem humanitarnym i niezależnie od jego przyczyn nie powinien być częścią cynicznej gry politycznej. W końcu prawa człowieka są uniwersalne i powszechne, nie są częścią żadnej ideologii, a ich przestrzeganie nie podlega dyskusji.

Filmowczyni pokazuje, że brutalne działania służb białoruskich i polskich mają bezpośredni i nieodwracalny wpływ na życie poszczególnych osób. Swoich bohaterów i bohaterki Holland stawia w sytuacjach, w których muszą podejmować decyzje ekstremalne. Daje do zrozumienia przy tym, że nie interesuje ją wielka polityka, takie czy inne poglądy. Kierując się uniwersalnym i fundamentalnym humanitaryzmem, przygląda się ludziom i ich reakcjom, decyzjom i emocjom.

I właśnie emocje są tu kluczowe, bo w tej warstwie Holland wytacza najcięższą broń. "Zielona granica" - niczym bomba kasetowa -uderza w najczulsze punkty na długo po zakończonym seansie. Rezonuje trafnością stawianych pytań: Gdzie leży granica decydowania o godności i życiu drugiego człowieka? Gdzie leży granica ludzkiego człowieczeństwa? Dlaczego ludzie nie wyciągają wniosków z historii? Co różni jednych uchodźców od innych? Co o nas samych mówi kryzys uchodźczy, który trwa nieprzerwalnie od 2014 roku? W imię czego osoby uchodźcze są ofiarami brutalnej manifestacji siły stosowanej wobec nich?

W opisie reżyserskim "Zielonej granicy" opublikowanym w "Variety" Holland nawiązała do "Europy, Europy", swojego obrazu sprzed ponad 30 lat, tłumacząc, że powtórzony tytuł miał podkreślić dwa oblicza tradycji europejskiej. "Europy naszych aspiracji, kolebki kultur i cywilizacji, praworządności, demokracji, praw człowieka, równości i braterstwa, ale również Europy jako kolebki największych zbrodni przeciwko ludzkości, egoizmu i nienawiści" - wyjaśniała.

Reżyserka porównuje w tekście dla "Variety", jak traktowane są osoby uchodźcze z Ukrainy, a jak te pochodzące spoza Europy. "Znowu wielu uchodźców tuła się po lasach granicy polsko-białoruskiej. Znowu są odsyłani do Białorusi, znowu giną. Zaostrza się opresyjność wobec aktywistów, którzy im pomagają, a zachowanie polskich strażników granicznych - tych samych, którzy z ciepłem i empatią przenoszą ukraińskie dzieci przez granicę - staje się coraz brutalniejsze. Ta różnica w traktowaniu dwóch różnych grup uchodźców wojennych brutalnie ujawnia to, co staramy się ukryć: nasz europejski rasizm" - napisała Holland.

Agnieszka Holland na planie filmu "Zielona granica"Agata Kubis/Kino Świat

Zapadające w pamięć postaci

Jedną z najmocniejszych stron "Zielonej granicy" jest jej obsada. Do udziału w filmie Holland zaprosiła między innymi irańsko-francuską aktorkę filmową i teatralną Behi Djanati Atai oraz pochodzących z Syrii aktorów Jalala Altawila i Mohameda Al Rashiego. Po raz kolejny niezwykłym talentem wykazała się Maja Ostaszewska, która stworzyła wielowymiarową, nieoczywistą postać psycholożki, przypadkiem wrzuconą w wir wydarzeń na granicy. Świetnie partnerują jej Agata Kulesza oraz Maciej Stuhr. W filmie zachwycają też aktorki i aktorzy młodszego pokolenia - Jaśmina Polak i Monika Frajczyk w rolach aktywistek, Tomasz Włosok jako strażnik.

Oszczędna w środkach, zamknięta w estetyce realizmu magicznego opowieść porusza na wiele sposobów. Poza bardzo aktualną tematyką, świetnie poprowadzoną narracją, warsztatowo najnowszy film dorównuje najgłośniejszym tytułom wielu edycji włoskiego festiwalu.

Kadr z filmu Agnieszki Holland "Zielona granica"Agata Kubis/Kino Świat

Udział w Konkursie Głównym 80. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji to tylko początek światowego tournee filmu. Jeszcze przed zakończeniem festiwalu w Wenecji film miał swoją północnoamerykańską premierę w sekcji Centerpiece Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Toronto - kolejnym wydarzeniu należącym do tak zwanej Wielkiej Piątki, czyli najważniejszych festiwali filmowych świata (obok Berlinale, Sundance i Festiwalu Filmowego w Cannes). Na początku października zaś film zaprezentowany zostanie w ramach Nowojorskiego Festiwalu Filmowego.

Do polskich kin "Zielona granica" trafi 22 września.

Tomasz-Marcin Wrona o "Zielonej granicy" Agnieszki Holland
Tomasz-Marcin Wrona o "Zielonej granicy" Agnieszki HollandTVN24

Autorka/Autor:

Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: Agata Kubis/Kino Świat

Tagi:
Raporty:
Pozostałe wiadomości

Śmigłowiec prezydenta Iranu Ebrahima Raisiego rozbił się w północno-zachodniej części kraju. Państwowa telewizja przekazała, że do katastrofy doszło z powodu złych warunków pogodowych. Na pokładzie był też między innymi szef irańskiej dyplomacji. Ekipy ratunkowe próbują dotrzeć na miejsce, ale utrudnia to gęsta mgła. "Nadal mamy nadzieję, ale wiadomości napływające z miejsca katastrofy są bardzo niepokojące" – powiedział anonimowo jeden z irańskich urzędników.

Katastrofa śmigłowca z prezydentem Iranu. "Wiadomości bardzo niepokojące"

Katastrofa śmigłowca z prezydentem Iranu. "Wiadomości bardzo niepokojące"

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters

Jechali na spacer przez centrum Gdańska, zauważyli, że kierowca auta przed nimi "dziwnie się zachowuje". Gdy kierujący audi zaczął zahaczać o krawężniki, pan Szymon podjął szybką decyzję. Wyłączył silnik i szybko podbiegł do audi, aby zabrać kluczyki kierowcy. Miał przeczucie, 29-latek jest pijany.

Powiedział do żony "dzwoń na policję" i wyskoczył z auta, by zatrzymać pijanego kierowcę

Powiedział do żony "dzwoń na policję" i wyskoczył z auta, by zatrzymać pijanego kierowcę

Źródło:
TVN24

Prezydent Iranu Ebrahim Raisi, którego śmigłowiec uległ w niedzielę wypadkowi, to twardogłowy islamski duchowny i urzędnik związany przez większość życia z irańskim wymiarem sprawiedliwości. Ma ultrakonserwatywne poglądy polityczne. Wielu Irańczyków i obrońców praw człowieka zarzuca mu udział w masowych egzekucjach więźniów politycznych w latach 80. Jest postrzegany jako potencjalny następca najwyższego przywódcy Iranu Alego Chameneiego.

Wypadek śmigłowca z prezydentem Iranu. Kim jest Ebrahim Raisi?

Wypadek śmigłowca z prezydentem Iranu. Kim jest Ebrahim Raisi?

Źródło:
tvn24.pl, BBC, Reuters

Gdzie jest burza? W niedzielę 19.05 w Polsce raz po raz grzmi. Zjawiska mogą być gwałtowne. Śledź aktualną sytuację pogodową w kraju na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Grzmoty słychać w wielu regionach

Gdzie jest burza? Grzmoty słychać w wielu regionach

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Rosjanie wciąż nie dotarli do "betonowej linii obrony" w obwodzie charkowskim - oznajmił prezydent Wołodymyr Zełenski. Ofensywa sił rosyjskich na tym odcinku trwa. Naczelny dowódca armii ukraińskiej Ołeksandr Syrski przekazał, że w przygranicznym regionie Rosjanie "rozszerzyli strefę aktywnych działań wojennych o prawie 70 kilometrów". Podsumowujemy miniony tydzień w Ukrainie.  

Przed Rosjanami "betonowa linia obrony". Trwa ewakuacja

Przed Rosjanami "betonowa linia obrony". Trwa ewakuacja

Źródło:
NV, Ukraińska Prawda, BBC, PAP, tvn24.pl

- U nas niestety kultury przestrzeni nie ma. W tym kraju myślimy, że nam jej nigdy nie zabraknie i zabudowujemy w tak właśnie zmyślny sposób, niszcząc przy okazji krajobraz wsi oraz dobre ziemie, które są w okolicy i mogłyby służyć rolnictwu. Bo to jest jak zagroda z wieloma kurnikami w środku – komentuje urbanista Paweł Mrożek, odnosząc się do inwestycji pod Ożarowem Mazowieckim, gdzie powstało osiedle z ponad setką identycznych domów. Dlaczego jego widok wciąż wywołuje tyle emocji?

Jak zagrody dla kur albo mrowisko. Dlaczego w Polsce buduje się takie osiedla?

Jak zagrody dla kur albo mrowisko. Dlaczego w Polsce buduje się takie osiedla?

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Niedzielne popołudnie w wielu częściach kraju jest burzowe. Niebo zasnuwają ciemne chmury, zrywa się wiatr, pada, a miejscami sypie gradem. W Toruniu doszło do podtopień.

Biało jak po opadach śniegu, w Toruniu zalało ulice i tunel. Burze w Polsce

Biało jak po opadach śniegu, w Toruniu zalało ulice i tunel. Burze w Polsce

Źródło:
tvnmeteo.pl, PAP

Po weekendzie na termometrach zobaczymy prawie 30 stopni. Co jeszcze czeka nas w pogodzie? Sprawdź autorską długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: gorący początek tygodnia. Co dalej?

Pogoda na 16 dni: gorący początek tygodnia. Co dalej?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Do ostrego starcia między posłem PiS Przemysławem Czarnkiem a liderem Lewicy Robertem Biedroniem doszło w niedzielę w programie "Śniadanie Rymanowskiego". Były minister edukacji nazwał Biedronia "zdegenerowanym człowiekiem". W odpowiedzi poseł Lewicy zarzucił Czarnkowi, że stoi za nim "ideologia nienawiści". Wiceszef MON Paweł Zalewski z Trzeciej Drogi zażądał, by Czarnek przeprosił Biedronia, a następnie w proteście opuścił studio. Tę sytuację, a także inną - z czwartku - skomentował premier Donald Tusk. "To wojna cywilizacji" - napisał.

Awantura między Biedroniem i Czarnkiem. Wiceminister w proteście opuścił studio, Donald Tusk komentuje

Awantura między Biedroniem i Czarnkiem. Wiceminister w proteście opuścił studio, Donald Tusk komentuje

Źródło:
PAP, Polsat News, tvn24.pl

"Jestem przeciwko robalom" - oświadczyła podczas wywiadu w radiu Beata Kempa. I utrzymywała, że w europarlamencie głosowała przeciwko unijnej strategii białkowej, czyli przeciwko "dodawaniu robaków do produktów spożywczych". Sprawdziliśmy. To nieprawda.

Beata Kempa: nie głosowałam "za dodawaniem robaków do produktów". Głosowała

Beata Kempa: nie głosowałam "za dodawaniem robaków do produktów". Głosowała

Źródło:
Konkret24

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed burzami prawie w całej Polsce. Dla części województwa wielkopolskiego podniesiono stopień ostrzeżeń do drugiego. Głównym zagrożeniem podczas burz będą obfite opady deszczu.

Uwaga! Tu podniesiono stopień ostrzeżeń IMGW przed burzami

Uwaga! Tu podniesiono stopień ostrzeżeń IMGW przed burzami

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Pięć osób zginęło, a 16 zostało rannych w wyniku ataku rosyjskich sił zbrojnych na miejscowość Mała Danyliwka w obwodzie charkowskim - poinformowały tamtejsze władze. Wśród ofiar jest kobieta w siódmym miesiącu ciąży.

Pocisk trafił w kawiarnię. Wśród ofiar kobieta w ciąży

Pocisk trafił w kawiarnię. Wśród ofiar kobieta w ciąży

Źródło:
PAP, NV, tvn24.pl

Dwie osoby nie żyją, a pięć uznano za zaginione w wyniku, prawdopodobnie, zderzenia łodzi na Dunaju nieopodal Budapesztu - podały zachodnie agencje.

Media: zderzenie łodzi na Dunaju, nie żyją dwie osoby, pięć zaginęło

Media: zderzenie łodzi na Dunaju, nie żyją dwie osoby, pięć zaginęło

Źródło:
Reuters, ABC News

Francuska policja usunęła dziesiątki barykad blokujących główną drogę łączącą lotnisko ze stolicą Nowej Kaledonii, Numeą - podała Agencja Reutera. Zamieszki w terytorium zamorskim Francji na Pacyfiku trwają. Numea "jest w stanie oblężenia" - oznajmiła burmistrzyni Sonia Lagarde.

Barykady wzdłuż drogi usunięte, ale główne miasto nadal "oblężone". Francja ma coraz większy problem na Pacyfiku

Barykady wzdłuż drogi usunięte, ale główne miasto nadal "oblężone". Francja ma coraz większy problem na Pacyfiku

Źródło:
Reuters, PAP, BBC

Chorwacja jest pierwszym krajem Unii Europejskiej, który zdecydował się na powołanie ministerstwa do spraw demografii. - To pokazuje jak pilny jest problem, z którym mierzy się Chorwacja, i który znacząco wpływa na gospodarkę kraju i całe społeczeństwo - mówi profesor Ivan Czipin z Uniwersytetu w Zagrzebiu.

W Chorwacji powstanie resort do walki z kryzysem demograficznym

W Chorwacji powstanie resort do walki z kryzysem demograficznym

Źródło:
PAP

Podczas prowadzonego przez wspólnotę mieszkaniową remontu kamienicy przy Kłopotowskiego 38 na warszawskiej Pradze Północ, w przejeździe bramnym zostały odkryte drzwi. - Niezwykłe znalezisko jest bardzo cenne - ocenia stołeczny konserwator zabytków.

Remontowali zabytkową kamienicę. Odkryli zamurowane drzwi

Remontowali zabytkową kamienicę. Odkryli zamurowane drzwi

Źródło:
tvnwarszawa.pl
"Zdziwiła mnie ostatnia wypowiedź Donalda Tuska. Rozbudził strach"

"Zdziwiła mnie ostatnia wypowiedź Donalda Tuska. Rozbudził strach"

Źródło:
tvn24.pl
Premium

W piątek przyznano nagrody imienia Janusza Korczaka 2024. Wśród laureatów znalazła się między innymi Justyna Suchecka z redakcji tvn24.pl. "Jestem bardzo dumna i wzruszona, że mogę się znaleźć w takiej drużynie" - napisała dziennikarka.

Przyznano Nagrody Korczaka 2024. Wśród laureatów dziennikarka tvn24.pl

Przyznano Nagrody Korczaka 2024. Wśród laureatów dziennikarka tvn24.pl

Źródło:
tvn24.pl, Głos Nauczycielski

Jest atrakcyjną dziewczyną o szerokich zainteresowaniach - śpiewa, tańczy i projektuje ubrania. Na Instagramie śledzi ją ponad 2,5 miliona osób. Nic dziwnego, że zainteresowali się nią reklamodawcy. Cenią ją za pracowitość, nigdy nie ma gorszego dnia, nie narzeka i nie domaga się podwyżki. To dlatego, że... nie istnieje. Influencerzy stworzeni przez AI? - Widzę potencjał takich rozwiązań w Polsce, ale branża nie wie, jak się za to zabrać - mówi ekspert. Choć zdarzają się wyjątki. 

Mogą sprzedać ci prawie wszystko, choć nie istnieją

Mogą sprzedać ci prawie wszystko, choć nie istnieją

Źródło:
tvn24.pl

Ruszyło głosowanie internautów na zwycięzcę Nagrody Internautów XX edycji Grand Press Photo. Wyboru można było dokonać spośród 233 zdjęć, 56 autorów. Na oddanie głosu jest tydzień, do 21 maja do godziny 23:59. Wszystkich laureatów XX Grand Press Photo 2024 poznamy podczas gali dzień później, czyli 22 maja.

XX edycja Grand Press Photo. Rusza głosowanie internautów

XX edycja Grand Press Photo. Rusza głosowanie internautów

Źródło:
tvn24.pl