Szczepionka na koronawirusa - najważniejsze informacje

szczepionka szczepienie shutterstock_713298019
Eksperci medyczni o szczepieniach niepełnoletnich
Źródło: TVN24

W Unii Europejskiej trwają szczepienia przeciwko COVID-19. Europejska Agencja Leków dopuściła na unijny rynek dotychczas preparaty Pfizer i BioNTech, Moderny, AstraZeneki oraz Johnson & Johnson. W Polsce szczepienia trwają od 27 grudnia. Jak wygląda program szczepień? Jak działa szczepionka na koronawirusa? Na ile jest skuteczna? Czy jest bezpieczna? Czy działa na nowe warianty? Przedstawiamy najważniejsze informacje.

OGLĄDAJ TVN24 W INTERNECIE W TVN24

Pierwsze dawki szczepionki przeciw COVID-19 przekroczyły polską granicę 25 grudnia 2020 roku. Pierwsze szczepienia w naszym kraju odbyły się w niedzielę 27 grudnia. Szczepionkę przyjęli wtedy pracownicy medyczni ze szpitala MSWiA w Warszawie.

>> Pierwsze osoby w Polsce zaszczepione przeciwko COVID-19

Rząd pod koniec marca zrezygnował z harmonogramu szczepienia podzielonego na etapy i przeszedł do "szczepienia populacyjnego". Od 9 maja wszystkie pełnoletnie osoby mają już wystawione e-skierowanie na szczepienie i mogą się rejestrować.

Pacjenci w Polsce mogą być szczepieni czterema różnymi preparatami. Szczepionki firm Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca oraz preparat opracowany przez Janssen Pharmaceutica NV, firmę z pionu farmaceutycznego Johnson & Johnson.

Akcja "Szczepię się, bo...". Polacy mówią, dlaczego się szczepią

Źródło: TVN24
"Wszyscy się szczepią, to dlaczego ja nie?". Polacy mówią, dlaczego się zaszczepili
"Wszyscy się szczepią, to dlaczego ja nie?". Polacy mówią, dlaczego się zaszczepili
Teraz oglądasz
"Chcę kontaktować się z dziećmi", "Chcę jechać do wnuków". Mówicie, dlaczego się zaszczepiliście
"Chcę kontaktować się z dziećmi", "Chcę jechać do wnuków". Mówicie, dlaczego się zaszczepiliście
Teraz oglądasz
Dlaczego Polacy się szczepią? "Dla bezpieczeństwa swojego i wszystkich w moim otoczeniu"
Dlaczego Polacy się szczepią? "Dla bezpieczeństwa swojego i wszystkich w moim otoczeniu"
Teraz oglądasz
Dlaczego Polacy się szczepią? "Mama ciężko przeszła covid, a tata po pierwszej dawce - praktycznie bezobjawowo"
Dlaczego Polacy się szczepią? "Mama ciężko przeszła covid, a tata po pierwszej dawce - praktycznie bezobjawowo"
Teraz oglądasz
Dlaczego Polacy się szczepią? "Bo mam świadomość, jak niebezpieczny jest ten wirus"
Dlaczego Polacy się szczepią? "Bo mam świadomość, jak niebezpieczny jest ten wirus"
Teraz oglądasz
Dlaczego Polacy się szczepią? "Bo należy być odpowiedzialnym"
Dlaczego Polacy się szczepią? "Bo należy być odpowiedzialnym"
Teraz oglądasz
"Uważam, że ewentualne skutki uboczne po szczepieniu będą mniejsze niż te po chorobie". Mówicie, dlaczego się zaszczepiliście
"Uważam, że ewentualne skutki uboczne po szczepieniu będą mniejsze niż te po chorobie". Mówicie, dlaczego się zaszczepiliście
Teraz oglądasz
Dlaczego Polacy się szczepią? "Chciałbym, żeby społeczeństwo było zdrowe", "Chcę normalnie funkcjonować"
Dlaczego Polacy się szczepią? "Chciałbym, żeby społeczeństwo było zdrowe", "Chcę normalnie funkcjonować"
Teraz oglądasz
"Chcę być zdrowa", "Chcę być bezpieczny". Dlaczego Polacy się szczepią?
"Chcę być zdrowa", "Chcę być bezpieczny". Dlaczego Polacy się szczepią?
Teraz oglądasz
"Chcę uniknąć niebezpiecznej choroby", "Chcę żyć". Dlaczego się szczepimy?
"Chcę uniknąć niebezpiecznej choroby", "Chcę żyć". Dlaczego się szczepimy?
Teraz oglądasz
"Chcę, żeby moje dziecko było bezpieczne", "Uważam, że to triumf nauki". Polacy mówią, dlaczego się szczepią
"Chcę, żeby moje dziecko było bezpieczne", "Uważam, że to triumf nauki". Polacy mówią, dlaczego się szczepią
Teraz oglądasz
Dlaczego Polacy się szczepią? "Żeby można było normalnie pojechać do pracy", "Bo to mądre zachowanie"
Dlaczego Polacy się szczepią? "Żeby można było normalnie pojechać do pracy", "Bo to mądre zachowanie"
Teraz oglądasz
"Chce zobaczyć się z dziećmi, które mieszkają za granicą". Dlaczego Polacy się szczepią?
"Chce zobaczyć się z dziećmi, które mieszkają za granicą". Dlaczego Polacy się szczepią?
Teraz oglądasz
"Dla rodziny", "Chcę się zabezpieczyć", "Chcę podróżować". Polacy mówią, dlaczego się szczepią
"Dla rodziny", "Chcę się zabezpieczyć", "Chcę podróżować". Polacy mówią, dlaczego się szczepią
Teraz oglądasz

Jak stosowana jest szczepionka?

Szczepionki firm: Pfizer/BioNTech, Moderna i AstraZeneca podawane są w dwóch zastrzykach. Podaje się je zazwyczaj domięśniowo w ramię.

Szczepionka przeciwko COVID-19 firmy Johnson&Johnson jest jednodawkowa.

Od 17 maja w życie weszły zmiany w sprawie skrócenie okresu pomiędzy podaniem pierwszej a drugiej dawki szczepionki przeciwko COVID-19.

W przypadku Moderny i Pfizera skrócono ten czas z 42 dni do 35 dni, a w przypadku AstraZeneki - z 84 dni do 35 dni.

Dodatkową zmianą jest to, że ozdrowieńcy są szczepieni po 30 dniach od daty otrzymania dodatniego wyniku testu. Wcześniej było to około 90 dni od otrzymania pozytywnego wyniku testu.

Czy osoby po pierwszym zastrzyku mogą przyspieszyć drugą dawkę?

Rządowy pełnomocnik ds. szczepień Michał Dworczyk tłumaczył w TVN24, że skrócenie okresu między dawkami będzie "automatycznie dotyczyło osób, które będą się szczepiły po 17 maja".

- Natomiast jeżeli przyjęliśmy już pierwszą dawkę i chcielibyśmy drugą dawkę przyjąć wcześniej niż w tej chwili wyznaczony termin, musimy kontaktować się z punktem szczepień, w którym korzystamy z usługi szczepienia - poinformował.

Zastrzegł, że "w zależności od dostępności terminów w tym konkretnym punkcie takie przesunięcie - skrócenie czasu będzie możliwe lub nie będzie możliwe".

CZYTAJ WIĘCEJ: Strategie szczepień w krajach Europy >>>

Szczepienia przeciwko COVID-19. Pytania i odpowiedzi

Źródło: TVN24
Dr Dzieciątkowski: nie będzie to szczepionka, po której odporność poszczepienna będzie trwała dożywotnio
Dr Dzieciątkowski: nie będzie to szczepionka, po której odporność poszczepienna będzie trwała dożywotnio
Teraz oglądasz
Czy po szczepieniu na grypę można zaszczepić się na koronawirusa? Dr Dzieciątkowski odpowiada
Czy po szczepieniu na grypę można zaszczepić się na koronawirusa? Dr Dzieciątkowski odpowiada
Teraz oglądasz
Dr Dzieciątkowski: im więcej osób się zaszczepi, tym szybciej pandemia zacznie znikać
Dr Dzieciątkowski: im więcej osób się zaszczepi, tym szybciej pandemia zacznie znikać
Teraz oglądasz
Czy przyjęcie jednej dawki szczepionki chroni przed zakażeniem? Odpowiada dr Tomasz Ozorowski
Czy przyjęcie jednej dawki szczepionki chroni przed zakażeniem? Odpowiada dr Tomasz Ozorowski
Teraz oglądasz
Czy osoby z chorobami neurologicznymi mogą się zaszczepić? Odpowiada dr Tomasz Ozorowski
Czy osoby z chorobami neurologicznymi mogą się zaszczepić? Odpowiada dr Tomasz Ozorowski
Teraz oglądasz
Czym różni się odporność po przebyciu COVID-19 od tej po szczepionce? Odpowiada dr Tomasz Ozorowski
Czym różni się odporność po przebyciu COVID-19 od tej po szczepionce? Odpowiada dr Tomasz Ozorowski
Teraz oglądasz
Co jeśli zachorujemy przed przyjęciem drugiej dawki szczepionki? Odpowiada dr Tomasz Ozorowski
Co jeśli zachorujemy przed przyjęciem drugiej dawki szczepionki? Odpowiada dr Tomasz Ozorowski
Teraz oglądasz
Czy kobiety w ciąży mogą się zaszczepić? Dr Grażyna Cholewińska-Szymańska odpowiada
Czy kobiety w ciąży mogą się zaszczepić? Dr Grażyna Cholewińska-Szymańska odpowiada
Teraz oglądasz
Jak długo trwa ochrona po zaszczepieniu? Dr Konstanty Szułdrzyński odpowiada
Jak długo trwa ochrona po zaszczepieniu? Dr Konstanty Szułdrzyński odpowiada
Teraz oglądasz
Niedzielski po kontroli w WUM: doszło do celowego złamania zasad programu szczepień
Niedzielski po kontroli w WUM: doszło do celowego złamania zasad programu szczepień
Teraz oglądasz
Niedzielski o kontroli w WUM: ma na celu sprawdzenie zasadności szczepień
Niedzielski o kontroli w WUM: ma na celu sprawdzenie zasadności szczepień
Teraz oglądasz
Dworczyk: chcielibyśmy, aby w ostatnim tygodniu stycznia zaczęły się szczepienia masowe, czyli pierwsze szczepienia grupy pierwszej
Dworczyk: chcielibyśmy, aby w ostatnim tygodniu stycznia zaczęły się szczepienia masowe, czyli pierwsze szczepienia grupy pierwszej
Teraz oglądasz
Kiedy będzie można zapisać się na szczepienia? Poseł i rzecznik PiS odpowiadają
Kiedy będzie można zapisać się na szczepienia? Poseł i rzecznik PiS odpowiadają
Teraz oglądasz
Co z ludźmi, którzy nie chcą się szczepić na koronawirusa? Odpowiada dr hab. Ernest Kuchar
Co z ludźmi, którzy nie chcą się szczepić na koronawirusa? Odpowiada dr hab. Ernest Kuchar
Teraz oglądasz
Czy będzie centralny rejestr osób zaszczepionych? Czy będzie można wpisać szczepienie przeciw COVID-19 do międzynarodowej książeczki szczepień?
Czy będzie centralny rejestr osób zaszczepionych? Czy będzie można wpisać szczepienie przeciw COVID-19 do międzynarodowej książeczki szczepień?
Teraz oglądasz
Jak sprawdzić, czy nabyło się odporność po szczepieniu? Odpowiada dr Ernest Kuchar
Jak sprawdzić, czy nabyło się odporność po szczepieniu? Odpowiada dr Ernest Kuchar
Teraz oglądasz
Czy choroby przewlekłe są przeciwwskazaniem do szczepienia? Doktor Grażyna Cholewińska-Szymańska
Czy choroby przewlekłe są przeciwwskazaniem do szczepienia? Doktor Grażyna Cholewińska-Szymańska
Teraz oglądasz
Czy osoby uczulone na penicylinę mogą się zaszczepić? Dr Konstanty Szułdrzyński
Czy osoby uczulone na penicylinę mogą się zaszczepić? Dr Konstanty Szułdrzyński
Teraz oglądasz

Jak działają szczepionki mNRA? Jaką mają skuteczność?

Zarówno szczepionki firmy Moderna, jak i firm Pfizer oraz BioNTech - działają w taki sam sposób. Zawierają tak zwany matrycowy kwas rybonukleinowy (mRNA) kodujący białko z otoczki osłonowej koronawirusa SARS-CoV-2. Sam mRNA znajduje się w osłonie lipidowej, wnika do komórki i uruchamia w rybosomach produkcję białka, które z kolei wywołuje reakcję odpornościową układu immunologicznego zaszczepionej osoby.

mRNA ze szczepionki nie pozostaje w organizmie. Ulega rozpadowi wkrótce po zaszczepieniu.

CZYTAJ WIĘCEJ: Jak działa mRNA użyte w szczepionce >>>

Według badań ostatniej fazy testów klinicznych szczepionek, preparat firm Pfizer i BioNTech ma 95 procent skuteczności, a przygotowywana we współpracy z amerykańskimi Narodowymi Instytutami Zdrowia substancja Moderny - 94,1 procent.

Skuteczność szczepionek
Skuteczność szczepionek
Źródło: PAP

Jak działają szczepionki wektorowe?

Szczepionki wektorowe to te produkowane dotychczas przez AstraZenekę i Johnson & Johnson.

Szczepionka wektorowa używa martwych komórek niegroźnego dla ludzi, niezdolnego do replikacji adenowirusa. Preparat zawiera sekwencje genetyczne kodujące syntezę białka powierzchniowego S ("kolców") koronawirusa SARS-CoV-2, które jest odpowiedzialne za interakcję z receptorem na powierzchni komórki. Taki model wektora pobudza silną odpowiedź immunologiczną.

Jakie ryzyko może wiązać się z przyjmowaniem szczepionki?

Zagadnienie tłumaczymy na podstawie szczepionki Comirnaty. Najczęstsze efekty uboczne związane z przyjmowaniem tej szczepionki podczas badań klinicznych były łagodne lub umiarkowane i ustępowały w przeciągu kilku dni od zaszczepienia. Należały do nich bolesność i obrzęk wokół miejsca wkłucia, zmęczenie, bóle głowy, bóle stawów i mięśni, dreszcze i gorączka. Dotyczyły one więcej niż 1 osoby na 10.

Zaczerwienienie wokół miejsca wkłucia i nudności występowały u mniej niż 1 osoby na 10. Swędzenie wokół miejsca wkłucia, ból kończyny, powiększenie węzłów chłonnych, trudności ze snem oraz złe samopoczucie były rzadko występującymi efektami ubocznymi (pojawiającymi się u mniej niż 1 osoby na 100). Porażenie mięśni jednej ze stron twarzy (ostre peryferalne porażenie mięśni twarzy) pojawiało się rzadko, u mniej niż 1 osoby na 1000.U osób przyjmujących szczepionkę zostały zaobserwowane reakcje alergiczne (nadwrażliwość). Od momentu wprowadzenia preparatu w kampaniach szczepień doszło do bardzo niewielkiej liczby przypadków wstrząsu anafilaktycznego (ostrej reakcji uczuleniowej). Dlatego Comirnaty, podobnie jak inne szczepionki, powinna być podawana pod nadzorem medycznym i z dostępem do stosownej infrastruktury medycznej.

CZYTAJ WIĘCEJ: Odpowiedzi na najważniejsze pytania o szczepionkę Pfizera i BioNTechu

Jak przygotować się do szczepienia przeciw COVID-19?

Rada Programowa inicjatywy "Nauka przeciw pandemii" powstałej z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego opublikowała zbiór najważniejszych rad.

- Wyśpij się na dwie doby przed szczepieniem Sen ma korzystny wpływ na działanie układu odporności. Doświadczenia ze szczepieniami przeciw grypie i wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B wskazują, że odpowiedź immunologiczna jest korzystniejsza u osób, które wyspały się przez dwie noce poprzedzające otrzymanie szczepionki

- Ogranicz spożycie alkoholu Alkohol, zwłaszcza spożywany w nadmiarze, ma niekorzystny wpływ na funkcjonowanie układu odporności, a ponadto może potęgować działania niepożądane występujące po szczepieniu. Dlatego na kilka dni przed szczepieniem i po jego otrzymaniu wyeliminuj go bądź znacząco ogranicz.

- Dbaj o regularną aktywność fizyczną przed szczepieniem Regularne ćwiczenia i aktywność fizyczna poprawiają sprawność organizmu. Z doświadczeń ze szczepieniami przeciw grypie wynika, że dbanie o regularną aktywność fizyczną poprawia odpowiedź układu odporności na podaną szczepionkę, zwłaszcza wśród osób starszych. Natomiast w dniu szczepienia unikaj intensywnego wysiłku fizycznego.

- Zjedz posiłek przed szczepieniem Do szczepienia nie musisz zgłaszać się na czczo. W dniu otrzymania dawki szczepionki spożyj wszystkie posiłki normalnie (w tym śniadanie). Pozwala to w momencie szczepienia na uniknięcie ew. hipoglikemii (niedocukrzenia), która sprzyja zasłabnięciu i może potęgować działania niepożądane po podaniu szczepionki.

- Nie modyfikuj samodzielnie przyjmowanych przewlekle leków Przed otrzymaniem szczepionki nie należy na własną rękę, pod żadnym pozorem, odstawiać lub modyfikować dawek przyjmowanych l przewlekle leków. Dotyczy to również osób przyjmujących przewlekle lekki immunosupresyjne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się przed terminem szczepienia z lekarzem prowadzącym.

- Ustabilizuj stan choroby przewlekłej Jeżeli cierpisz na chorobę przewlekłą, której stan jest niestabilny, powinieneś skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu ustabilizowania stanu klinicznego przed otrzymaniem szczepionki.

- Nie stosuj leków profilaktycznych przed szczepieniem Podanie szczepionki może wiązać się z wystąpieniem przejściowych działań niepożądanych, do których najczęściej zalicza się ból ramienia, uczucie zmęczenie, ból mięśni, głowy lub/i stawów, gorączka. Przed otrzymaniem szczepionki nie należy jednak przyjmować jakichkolwiek leków (np. paracetamolu, niesteroidowych leków przeciwzapalanych) w celach profilaktycznych.

- Na szczepienie zgłoś się w wygodnej koszulce Szczepionkę przeciw COVID-19 podaje się w formie domięśniowego zastrzyku w ramię. W związku z tym do punktu szczepień najlepiej zgłoś się w koszulce, której rękaw łatwo podkasać. W przypadku obcisłych bluzek lub koszul konieczne może być rozebranie się od pasa w górę.

- Nie zatajaj żadnych informacji w trakcie kwalifikacji do szczepienia Przed podaniem szczepionki każda osoba zgłaszająca się do punktu szczepień przechodzi kwalifikację lekarską. Nie zabieraj do punktu szczepień całej dokumentacji medycznej i wyników badań – nie będzie ona potrzebna. W trakcie kwalifikacji poinformuj natomiast lekarza o przyjmowanych przewlekle lekach (jeżeli jest ich więcej, możesz wcześniej spisać je na kartce) oraz swoich chorobach. Jeżeli pamiętasz, by kiedykolwiek w przeszłości wystąpiła u ciebie ostra reakcja alergiczna (na szczepionkę bądź inny składnik) to bezwzględnie poinformuj o tym lekarza – dzięki temu personel medyczny będzie mógł się odpowiednio przygotować, by zapewnić tobie najwyższy poziom bezpieczeństwa. Jeżeli jesteś kobietą w ciąży lub w okresie laktacji poinformuj o tym fakcie lekarza w trakcie kwalifikacji.

- Przygotuj się na działania niepożądane Występujące po otrzymaniu szczepionki działania niepożądane mogą ograniczyć twoją aktywność, na ogół przez 1-3 dni. W związku z tym warto poinformować bliskich i pracodawcę o możliwości wystąpienia przejściowo ograniczonej dyspozycyjności.

- Na gorączkę po szczepieniu możesz zastosować lek Działania niepożądane pojawiające się po otrzymaniu szczepionki mają charakter przejściowy i nie wymagają przyjmowania żadnych leków. Jednak, jeżeli dolegliwości są dla ciebie niekomfortowe (gorączka, ból głowy, mięśni) możesz przyjąć lek zawierający np. paracetamol. Nie wpłynie to na odpowiedź układu odporności na szczepionkę.

- Nie lekceważ odczekania 15 minut po szczepieniu Po otrzymaniu szczepionki należy odczekać w punkcie szczepień 15 minut (30 min w przypadku osób, u których w przeszłości wystąpiły ostre reakcje alergiczne). To dla naszego bezpieczeństwa. W przypadku wystąpienia silnego, gwałtownego niepożądanego zdarzenia personel medyczny będzie w stanie ci pomóc. Ta reguła obowiązuje zresztą w przypadku jakiekolwiek innego szczepienia.

Czy szczepionki chronią przed nowymi mutacjami wirusa?

Dr Paweł Grzesiowski, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej do spraw walki z COVID-19 mówił w programie "Koronawirus Konkret24" na antenie TVN24, że "w tej chwili dostępne szczepionki, które stosujemy w Europie, a więc szczepionki mRNA czy też szczepionki wektorowe, wykazują aktywność wobec nowych wariantów".

- To nie jest taka sama aktywność jak wobec pierwotnego wariantu chińskiego czy brytyjskiego, ale jest to w dalszym ciągu wartość ochronna. Inaczej mówiąc, osoby, które są zaszczepione dwiema dawkami, mają bardzo wysoką ochronę i jeśli dojdzie do jej przełamania, to głównie u tych osób, które słabiej odpowiadają na szczepienia. Jeśli trzeba będzie uzupełnić odporność wobec tych nowych wariantów, to przygotowane będą kolejne dawki uzupełniające – mówił.

- Już trwają badania nad dodatkowymi dawkami, które miałyby zwiększyć naszą odporność przeciwko tym nowym wariantom. Ale dziś walczymy o to, żeby nie umierać i żeby nie chorować ciężko na covid. I te szczepionki nam to zapewniają – dodał.

konkret 1
 "Czy szczepionki chronią przed nowymi mutacjami wirusa?"
Źródło: TVN24

Krzysztof Pyrć, mikrobiolog i wirusolog z Małopolskiego Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego mówił na antenie TVN24, że "mamy warianty, w przypadku których potwierdzone jest, że nasza odporność może być mniej efektywna, mówimy tu o wariancie brazylijskim i z Południowej Afryki". - To się wiąże ze sporym ryzykiem, że gdy pojawi się więcej ozdrowieńców, więcej osób, które są zaszczepione, to te warianty mogą zacząć przeważać w pewnym momencie – dodał.

Dodał, że "te dane, które mamy na ten moment wskazują, że szczepionki zachowują efektywność, ale ta ochrona może być słabsza". – Bardzo fajne badania ukazały się w przypadku szczepionki mRNA, pokazujące, że chociaż efektywność ochrony przed samym zakażeniem może spadać o kilkanaście procent, to ochrona przed ciężką chorobą utrzymuje się na stałym poziomie – powiedział. 

Odnosząc się do skuteczności szczepionki wobec wariantu indyjskiego mówił, że "pierwsze badania, które się pokazują sugerują, że te szczepionki zachowają aktywność i efektywność".

Pytany o to, czy ochrona przed wariantami dotyczy wszystkich szczepionek, Pyrć wyjaśnił, że na ten moment "nie dla wszystkich szczepionek mamy pełne dane". – Pełne dane mamy dla szczepionek mRNA. Dla szczepionek wektorowych te dane są jeszcze w tym momencie zbyt fragmentaryczne, żeby jednoznacznie się wypowiadać – dodał.

CZYTAJ WIĘCEJ O WYNIKACH BADAŃ, O KTÓRYCH WSPOMINAŁ KRZYSZTOF PYRĆ

pyrc 1
Pyrć: szczepionki nas nie zawiodą, chociaż ich efektywność może być nieco mniejsza

Szczepionka na koronawirusa dla kobiet w ciąży?

Pod koniec kwietnia eksperci Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników opublikowali stanowisko w sprawie szczepień przeciwko COVID-19 kobiet ciężarnych. Potwierdzili, że szczepionki te powinny być oferowane ciężarnym i kobietom karmiącym. Wyjaśniano, że kobiety ciężarne należą do grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia ciężkiego przebiegu zakażenia koronawirusem, co "powinno skłaniać do wdrożenia profilaktyki tej choroby w formie szczepień".

Doktor Maciej Socha, ordynator Oddziału Położniczo-Ginekologicznego gdańskiego szpitala świętego Wojciecha w Gdańsku mówił 7 maja w TVN24, że "szczepienia w ciąży są absolutnie bezpieczne". - Korzyści znamiennie przewyższają niewielkie ryzyko odczynów poszczepiennych - zapewnił.

- Mamy już wystarczającą liczbę badań, żeby powiedzieć, że szczepienia zarówno w pierwszym, drugim, jak i w trzecim trymestrze ciąży są bezpieczną metodą przeciwdziałania ciężkiemu zachorowaniu na covid - wytłumaczył. Dodał, że u ciężarnych odczyny poszczepienne mogą wystąpić "w podobnym nasileniu" co u osób niebędących w ciąży. - To ból w miejscu podania szczepienia, przejściowa gorączka, zmęczenie - wyliczył. - Natomiast to wszystko drobiazgi - przyznał.

Socha zauważył, że poprzez takie szczepienia "matka, karmiąc dziecko, prawdopodobnie, w co najmniej znaczącej ilości przypadków, przekaże przeciwciała noworodkowi".

doktor socha o szczepieniach kobiet w ciąży
Dr Socha o szczepieniach kobiet w ciąży
Źródło: TVN24

Czy picie alkoholu przed lub po przyjęciu szczepionki obniża jej skuteczność?

Dr Paweł Grzesiowski, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej do spraw walki z COVID-19 mówił w programie "Koronawirus Konkret24" na antenie TVN24, że "cały problem polega na tym że alkohol jest alkoholowi nierówny"

- Jeżeli ktoś myśli, że wypije pół litra wódki po szczepieniu i będzie się lepiej czuł i będzie to lepsza odporność, to się myli. Wysokoprocentowy alkohol uszkadza układ odporności, uszkadza błony śluzowe i powoduje osłabienie naszego organizmu. Natomiast jeżeli ktoś po szczepieniu do kolacji wypije kieliszek wina, to nie będzie miało to absolutnie negatywnego wpływu na wynik szczepienia - wyjaśnił.

konkret 2
"Czy picie alkoholu przed lub po przyjęciu szczepionki obniża jej skuteczność?"
Źródło: TVN24

Jakie etapy przechodzi szczepionka przed wprowadzeniem na rynek?

Każda z potencjalnych szczepionek przechodzi kilka etapów:

Przedkliniczny: - Odkrycie antygenu, - Formuła szczepionki, - Testy na zwierzętach.

Faza I: - Pierwsze próby na ludziach - małej grupie ochotników (10-100), - Sprawdzanie maksymalnej dawki, bezpieczeństwa i siły odpowiedzi immunologicznej.

Faza II: - Próby na większej grupie osób (100-1000), - Koncentracja na ustaleniu optymalnej dawki, bezpieczeństwie i sile odpowiedzi immunologicznej.

Faza III: - Duża skala badań (1000-10 000+), - Badanie skuteczności i bezpieczeństwa na zróżnicowanej populacji.

Zatwierdzenie: - Produkcja szczepionki na dużą skalę, - Dalsze monitorowanie bezpieczeństwa i skuteczności.

Badania szczepionek przeciwko COVID-19
Badania szczepionek przeciwko COVID-19
Źródło: PAP

Jak to się stało, że szczepionka przeciwko COVID-19 powstała tak szybko?

W przypadku produkcji i zatwierdzania szczepionki przeciw COVID-19 skracano terminy administracyjne. Europejska Agencja Leków uruchomiła specjalną procedurę, tak zwany przegląd etapowy. Pozwala on agencji oceniać dane jeszcze w trakcie badań, na poszczególnych ich etapach. Takie proceduralne ułatwienia nie doprowadziły jednak do obniżenia wymogów dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności szczepionki.

Ponadto, w odróżnieniu od tradycyjnych szczepionek na przykład na grypę, szczepionki mRNA mogą mieć krótszy okres produkcyjny. W takim rodzaju szczepionki zamiast wstrzykiwać białka wirusowe, nasz organizm dostaje instrukcję do samodzielnego ich tworzenia. Cząsteczki mRNA mają prostszą strukturę niż białka.

2212N021X DRAG
Profesor Drąg: Szczepionka powstała za szybko? Bardzo łatwy do obalenia argument
Źródło: TVN24

Czy szczepionka może zmniejszyć zdolność wirusa do przenoszenia się z jednej osoby na drugą?

Wpływ szczepień dokonywanych przy wykorzystaniu Comirnaty na rozprzestrzenianie się wirusa SARS-CoV-2 w społeczeństwie nie jest jeszcze znany. Nie jest wiadomo, jaki odsetek osób już zaszczepionych nadal może przenosić i rozprzestrzeniać wirusa.

Jak długo trwa ochrona po zaszczepieniu?

Na daną chwilę nie wiadomo, jak długo trwa ochrona szczepionką Comirnaty. Osoby zaszczepione podczas badań klinicznych będą obserwowane przez dwa lata, żeby zebrać więcej informacji o czasie trwania ochrony.

Ile szczepionek kupił polski rząd?

Polska kontraktuje zakup szczepionek w ramach unijnego, wspólnego mechanizmu zakupów. Według informacji rządu z połowy lutego 2021 roku, zamówione do Polski zostało blisko 100 milionów dawek szczepionki przeciwko COVID-19.

Gdzie są wykonywane szczepienia?

W drugim kwartale 2021 roku została poszerzona baza miejsc, gdzie są wykonywane szczepienia. Chodzi między innymi o punkty drive-thru i punkty szczepień powszechnych. Dołączyły one do funkcjonujących już punktów szczepień w przychodniach POZ, szpitalach tymczasowych i szpitalach węzłowych.

Mapa z obecnie funkcjonującymi punktami szczepień jest dostępna na stronie gov.pl/szczepimysie.

ZOBACZ: Gdzie są wolne terminy w okolicy. Rząd udostępnił mapę >>>

Szef KPRM Michał Dworczyk przekazał 10 maja, że od 17 maja uruchomione zostaną pilotażowe szczepienia w zakładach pracy, regularne rozpoczną się od 1 czerwca.

Szczepienia na koronawirusa - jak się zapisać?

Kanały rejestracji na szczepienia to:

- całodobowa i bezpłatna infolinia pod numerem 989 - e-rejestracja dostępna na stronie gov.pl/szczepimysie - wiadomość SMS o treści "SzczepimySie" na numer 880 333 333

Można również skontaktować się osobiście z wybranym punktem szczepień.

Infolinia w sprawie szczepień przeciwko COVID-19
Infolinia w sprawie szczepień przeciwko COVID-19
Źródło: KPRM

Od 10 maja osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wraz z opiekunami mają pierwszeństwo w powszechnych punktach szczepień przeciw COVID-19, nie muszą się wcześniej zapisywać na konkretny termin. Od 25 maja podobne prawo otrzymały osoby z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz ich opiekunowie.

>> Zmiany w szczepieniach osób z niepełnosprawnościami

Maląg o szczepieniach osób z niepełnosprawnościami
Źródło: TVN24

Szczepienia niepełnoletnich

Od 17 maja osoby w wieku 16 i 17 lat mogą się rejestrować na szczepienie przeciwko COVID-19 preparatem Pfizer/BioNTech.

>> Kwestionariusz wstępnego wywiadu przesiewowego przed szczepieniem osoby niepełnoletniej przeciw COVID-19 (wersja z dnia 15.05.2021)

Europejska Agencja Leków (EMA) rozpoczęła ocenę stosowania szczepionki przeciwko COVID-19 BioNTech/Pfizer u nastolatków w wieku od 12 do 15 lat. Jeśli proces przebiegnie zgodnie z planowanym harmonogramem, to decyzję w sprawie szczepienia tej grupy nastolatków ogłosi w czerwcu.

Szczepionki autoryzowane przez Europejską Agencję Leków

21 grudnia Europejska Agencja Leków zdecydowała o autoryzacji szczepionki Comirnaty wyprodukowanej przez Pfizer/BioNTech. W kolejnym kroku Komisja Europejska wydała pozwolenie na dopuszczenie do obrotu szczepionki we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. 26 grudnia pierwsze dawki dotarły do Polski. Comirnaty musi być przechowywana i transportowana w temperaturze minus 70 stopni.

CZYTAJ WIĘCEJ O SZCZEPIONCE PFIZER/BIONTECH

0212N001XR ZAJKOWSKA
Profesor Zajkowska o szczepionce firm Pfizer i BioNTech: jest to niezwykle ciekawa szczepionka, bardzo nowoczesna technologia
Źródło: TVN24

6 stycznia EMA wydała pozytywną opinię w sprawie dopuszczenia do obrotu w Unii Europejskiej szczepionki przeciwko COVID-19 firmy Moderna. Pierwsze dawki szczepionki tego koncernu dotarły do Polski 12 stycznia. Przechowywana i transportowana musi być w temperaturze minus 25-15 stopni.

CZYTAJ WIĘCEJ O SZCZEPIONCE MODERNY

CZYTAJ WIĘCEJ: Mechanizm działania szczepionek "praktycznie ten sam", ale jest "podstawowa różnica"

29 stycznia EMA wydała pozytywną opinię o dopuszczeniu do obrotu w UE szczepionki koncernu AstraZeneca. Tego samego dnia zaakceptowała ją Komisja Europejska. Pierwsze dawki szczepionki tej firmy dotarły do naszego kraju 6 lutego. Nieotwarta fiolka może być przechowywana przez sześć miesięcy w temperaturze 2-8 stopni.

18 marca dyrektor Europejskiej Agencji Leków (EMA) Emer Cooke poinformowała, że szczepionka przeciw COVID-19 od AstraZeneki jest bezpieczna i skuteczna, a jej zalety związane z ochroną ludzi przed zakażeniem koronawirusem przeważają nad ryzykiem.

Ocena Europejskiej Agencji Leków miała związek z tym, że kilkanaście państw europejskich zdecydowało się na wstrzymanie szczepień preparatem AstraZeneki z powodu pojedynczych przypadków wystąpienia zakrzepów krwi, a czasem zgonów wśród osób zaszczepionych. Po komunikacie Agencji szczepienia wznowiły między innymi Włochy, Francja i Niemcy.

CZYTAJ WIĘCEJ O SZCZEPIONCE ASTRAZENEKI

astra
Lekarze o szczepionce AstraZeneca
Źródło: TVN24

11 marca EMA dopuściła na rynek unijny jednodawkową szczepionkę Johnson&Johnson, tego samego dnia zaakceptowała ją Komisja Europejska.

CZYTAJ WIĘCEJ O SZCZEPIONCE JOHNSON & JOHNSON

Fakty i mity

Wraz z falą koronawirusa uderzyła jeszcze jedna - fala dezinformacji. Te tłumaczy i prostuje redakcja Konkret24.

>> Szczepić nie mogą się osoby przyjmujące leki? Noszenie mokrej maseczki może wywołać infekcję? >> "Ludzie, którzy mają wiedzę" o pandemii i szczepionkach. Uwaga na film pełen fałszywych twierdzeń >> "Apel lekarzy i naukowców przeciw szczepieniom COVID-19" - tezy bez potwierdzenia >> Półprawdy i nieprawdy o szczepionce Pfizera. Wyjaśniamy

Czytaj więcej o szczepionce i fake newsach na jej temat na Konkret24

Fakty i mity o szczepionce przeciw COVID-19

korona konkret 5 gabi
Źródło: TVN24
"Po co nosić maseczki?"
"Po co nosić maseczki?"
Teraz oglądasz
"Podobno na fiolkach ze szczepionką jest data produkcji: 2008 rok. Czy to prawda?"
"Podobno na fiolkach ze szczepionką jest data produkcji: 2008 rok. Czy to prawda?"
Teraz oglądasz
"Czy szczepionka jest bezpieczna, jeśli bierzemy środki antykoncepcyjne?"
"Czy szczepionka jest bezpieczna, jeśli bierzemy środki antykoncepcyjne?"
Teraz oglądasz
"Jeśli po zaszczepieniu mamy gorączkę i ból głowy, to nie wolno nam brać leków na bazie paracetamolu i ibuprofenu"?
"Jeśli po zaszczepieniu mamy gorączkę i ból głowy, to nie wolno nam brać leków na bazie paracetamolu i ibuprofenu"?
Teraz oglądasz
"Czy można podać dwie dawki szczepionek dwóch innych firm?"
"Czy można podać dwie dawki szczepionek dwóch innych firm?"
Teraz oglądasz
"Liczba niepożądanych odczynów poszczepiennych w Polsce jest wysoka". Nieprawda
"Liczba niepożądanych odczynów poszczepiennych w Polsce jest wysoka". Nieprawda
Teraz oglądasz
Czy jest dowód na to, że szczepionki działają? Dr Grzesiowski odpowiada
Czy jest dowód na to, że szczepionki działają? Dr Grzesiowski odpowiada
Teraz oglądasz
Dr Grzesiowski o przypadkach zachorowań na COVID-19 po pierwszej dawce szczepionki
Dr Grzesiowski o przypadkach zachorowań na COVID-19 po pierwszej dawce szczepionki
Teraz oglądasz
Dr Grzesiowski o faktach na temat długości igły przy szczepieniu
Dr Grzesiowski o faktach na temat długości igły przy szczepieniu
Teraz oglądasz
Jan Kunert z Konkret24 o mitach na temat szczepień
Jan Kunert z Konkret24 o mitach na temat szczepień
Teraz oglądasz
Szczepionką nie mogą się szczepić osoby przyjmujące leki? Odpowiada doktor Grzesiowski
Szczepionką nie mogą się szczepić osoby przyjmujące leki? Odpowiada doktor Grzesiowski
Teraz oglądasz
Szczepionka na COVID-19 manipuluje ludzkim DNA za pomocą kodowania RNA? Dr Grzesiowski odpowiada
Szczepionka na COVID-19 manipuluje ludzkim DNA za pomocą kodowania RNA? Dr Grzesiowski odpowiada
Teraz oglądasz
Szczepionka na COVID-19 szybko stanie się nieskuteczna, bo koronawirus mutuje? Doktor Paweł Grzesiowski odpowiada
Szczepionka na COVID-19 szybko stanie się nieskuteczna, bo koronawirus mutuje? Doktor Paweł Grzesiowski odpowiada
Teraz oglądasz
Po przejściu COVID-19 nie można się już zaszczepić przeciwko grypie? Odpowiada doktor Grzesiowski
Po przejściu COVID-19 nie można się już zaszczepić przeciwko grypie? Odpowiada doktor Grzesiowski
Teraz oglądasz
Szczepionka przeciwko koronawirusowi nie będzie niebezpieczna? Odpowiada doktor Grzesiowski
Szczepionka przeciwko koronawirusowi nie będzie niebezpieczna? Odpowiada doktor Grzesiowski
Teraz oglądasz
75 proc. uczestników testowania szczepionki miało potem poważne efekty uboczne? Doktor Paweł Grzesiowski odpowiada
75 proc. uczestników testowania szczepionki miało potem poważne efekty uboczne? Doktor Paweł Grzesiowski odpowiada
Teraz oglądasz
Osoby, które przeszły COVID-19, nie będą musiały się szczepić, ponieważ nabyły już odporność? Doktor Paweł Grzesiowski odpowiada
Osoby, które przeszły COVID-19, nie będą musiały się szczepić, ponieważ nabyły już odporność? Doktor Paweł Grzesiowski odpowiada
Teraz oglądasz
Namnożony wirus ze szczepionki powoduje, że osoba zaszczepiona zaraża innych? Odpowiada doktor Grzesiowski
Namnożony wirus ze szczepionki powoduje, że osoba zaszczepiona zaraża innych? Odpowiada doktor Grzesiowski
Teraz oglądasz
Dla osób z powikłaniami po szczepieniu czeka Szpital Narodowy oraz izolatoria? Odpowiada doktor Grzesiowski
Dla osób z powikłaniami po szczepieniu czeka Szpital Narodowy oraz izolatoria? Odpowiada doktor Grzesiowski
Teraz oglądasz
Zaszczepienie zdrowych doprowadzi do poważniejszych problemów niż pozwolenie im na przejście choroby? Odpowiada doktor Grzesiowski
Zaszczepienie zdrowych doprowadzi do poważniejszych problemów niż pozwolenie im na przejście choroby? Odpowiada doktor Grzesiowski
Teraz oglądasz

Przywileje dla osób zaszczepionych

Informacja o przebytym szczepieniu będzie wprowadzana do e-Kart Szczepień w systemie P1. Pacjent otrzyma też zaświadczenie o szczepieniu.

Osoby zaszczepione mogą bez dodatkowych testów korzystać z usług zdrowotnych w publicznej służbie zdrowia, a także nie są uwzględniane w limitach dotyczących spotkań towarzyskich. Nie ma także obowiązku odbywania kwarantanny przez zaszczepionych w wypadku kontaktu z osobą zakażoną koronawirusem.

Jak jest zorganizowana dystrybucja szczepionek?

W rządowym programie szczepień poinformowano, że zapewnione zostały zdolności magazynowe umożliwiające przechowywanie spodziewanych dostaw szczepionek w warunkach zimnego łańcucha (2-8 stopni Celsjusza), jak i ultraniskich temperatur (-75 stopni Celsjusza). Wybrane zostały też centra logistyczne, które będą stanowiły zaplecze magazynowe i dystrybucyjne.

Transport odbywa się przy użyciu pojazdów z instalacją chłodniczą lub w specjalnych urządzeniach transportowych utrzymujących określoną niską temperaturę.

Historia szczepionek
Historia szczepionek
Źródło: PAP
Czytaj także: