Pieprznik jadalny, czyli kurka – charakterystyka 

Źródło:
pzh.gov.pl
Zimowe okazy kurek
Zimowe okazy kurekTomek; T. Pawlak; A. Andrzejczyk; J. Nowicki
wideo 2/4
Zimowe okazy kurekTomek; T. Pawlak; A. Andrzejczyk; J. Nowicki

Pieprznik jadalny to grzyb, który jest szerzej znany pod nazwą kurka lub lisiczka. Należy do rodziny kolczakowatych, zaliczany jest do tzw. grzybów wielkoowocnikowych i jest jednym z najczęściej występujących grzybów w polskich lasach. Kurki są cenione nie tylko za walory smakowe, ale i za właściwości prozdrowotne. Są chętnie marynowane, dodawane do sosów, zup, farszów, sałatek i pizzy.

● Pieprznik jadalny, czyli kurka to grzyb o żółtym zabarwieniu, który występuje zarówno w liściastych, jak i iglastych lasach na całej kuli ziemskiej. ● Kurki są bardzo smacznymi i niskokalorycznymi grzybami, jednak są też dosyć ciężkostrawne. ● Pieprznik jadalny posiada wiele cennych wartości odżywczych, które mają m.in. działanie antybakteryjne. ● Kurki łatwo jest pomylić z niejadalnym grzybem o nazwie lisiczka pomarańczowa, a także z jadalnymi grzybami z tej samej rodziny – pieprznikiem ametystowym i pomarańczowym.

Kurka: grzyb – nazewnictwo i występowanie

Pieprznik jadalny jest znany pod wieloma nazwami. Do najczęściej używanych należą: stroczek lisica, kurka żółta, lisiec, lisica, kurek, pieprznik pospolity, lisiczka, pieprznik gąska, stągiewka jadalna, kurza stopa, kurza stopka, kurzajka, kurze nogi, lepicha, lepiecha, lepieszka i łasiczka.

>> Sprawdź też: Kiedy na grzyby? Kalendarz grzybiarza, sezon na grzybobranie

Kurka jest grzybem kosmopolitycznym, czyli o bardzo szerokim zasięgu geograficznym. Występuje na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. Spotkać go można zarówno w lasach liściastych, jak i iglastych, jednak najlepiej czuje się na piaszczystych, kwaśnych glebach porośniętych mchem, zwłaszcza pod świerkami i sosnami. Pieprzniki pospolite rosną pojedynczo, w gromadach. Można je uprawiać w ogrodzie z zakupionej w dobrych sklepach ogrodniczych grzybni kurki.

Jak wygląda kurka?

Kurka to grzyb barwy żółtka, który posiada rozwidlone listewki na spodzie kapelusza zbiegające daleko na trzon. Kapelusz pieprznika jadalnego osiąga średnicę od jednego do ośmiu centymetrów, jego brzeg jest początkowo podwinięty, później staje się falisty. Trzon, podobnie jak cały grzyb, jest intensywnie żółty, choć nieco jaśniejszy niż kapelusz. Ma długość od trzech do sześciu centymetrów i zwęża się ku dołowi. Miąższ kurki jest twardy i aromatyczny, ma białą lub bladożółtą barwę i jest łamliwy. Smak młodych owocników jest łagodny, starszych – lekko ostry, stąd nazwa pieprznik jadalny.

ZOBACZ >> Grzyby jadalne – lista gatunków i sposób przyrządzania

Grzyby kurki pełne wartościowych składników odżywczych

Kurka to grzyb, który w 90 proc. składa się z wody, jednak dużą część jego suchej masy stanowi wysoko przyswajalne dla człowieka białko. Pozostałe składniki pieprznika jadalnego to: - węglowodany, - tłuszcze, w tym niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (zwane witaminą F), - błonnik, - witaminy: D, E, C, z grupy B oraz A (beta-karoten), - minerały: cynk, wapń, żelazo, magnez, sód, potas, fosfor.

Kurki – właściwości zdrowotne

W kurkach zawarte jest więcej beta-karotenu niż w marchwi czy pomidorach. Są to niskokaloryczne grzyby (38 kcal w 100 g świeżych kurek), które ze względu na zawartość chityny są dość ciężkostrawne. Kurki, dzięki zawartości hitinmannozy, mają właściwości antybakteryjne, dlatego świetnie sobie radzą z bakteriami, wirusami i pasożytami. Kurki są również zalecane w przypadku leczenia problemów z wątrobą, gdyż zawierają kwas trametonolinowy. Niestety te dobroczynne związki znajdujące się w kurkach nie są odporne na wysokie temperatury (powyżej 55 st. Celsjusza) i sól spożywczą. W celu wykorzystania pieprznika jadalnego do walki z pasożytami w organizmie czy problemami z wątrobą, najlepiej przygotować z nich tzw. mąkę grzybową. Kurki należy wysuszyć na słońcu, w suszarce do grzybów lub piekarniku (należy pamiętać o nieprzekraczaniu temperatury 50 st. Celsjusza), a następnie zmielić w młynku i stosować w formie posypki na różne dania. Ważne jest również odpowiednie przechowywanie mąki grzybowej, gdyż mogą się nią zainteresować mole spożywcze. Najlepiej przechowywać ją w szczelnie zamkniętym, szklanym pojemniku, w ciemnym miejscu.

Pieprznik jadalny pozytywnie wpływa również na krążenie krwi, układ nerwowy, kondycję włosów, skóry i paznokci, a także doskonale sobie radzi z łagodzeniem objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS).

Lisówka pomarańczowa a kurka

Kurki łatwo jest pomylić z lisówkami pomarańczowymi, które są grzybami niejadalnymi. Doświadczeni grzybiarze nie powinni mieć jednak problemu z odróżnieniem tych dwóch gatunków grzybów. Lisówka, jak sama nazwa wskazuje, jest pomarańczowym grzybem, kurka zaś żółtym. Lisówka pomarańczowa ma węższe blaszki pod kapeluszem, a także cieńszy trzon. Ci, którzy obawiają się pomyłki, mogą szukać kurek w lesie już od czerwca, by mieć pewność, że zbierają właśnie te grzyby. Lisówki pomarańczowe pojawiają się dopiero jesienią – we wrześniu i październiku. Zjedzenie lisówek w dużych ilościach może spowodować problemy żołądkowe, jednak nie poważne zatrucie.

Najczęściej mylone grzybyPAP

Wśród grzybów podobnych do kurek znajdują się również jadalne gatunki. Najczęściej spotykanymi są: pieprznik pomarańczowy i pieprznik ametystowy, które należą do tej samej rodziny, co kurka. Grzyby te są jadalne, zatem ewentualna pomyłka podczas grzybobrania nie sprawi żadnych kłopotów ze zdrowiem.

Autorka/Autor:ms//mro

Źródło: pzh.gov.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Pogoda na jutro. Sobota 06.07 na obszarze niemal całej Polski upłynie pod znakiem słońca. Przed wieczorem w części kraju pojawią się gwałtowne burze z ulewami i porywistym wiatrem. Zrobi się upalnie.

Pogoda na jutro - sobota 06.07. Gwałtowne burze w niektórych regionach

Pogoda na jutro - sobota 06.07. Gwałtowne burze w niektórych regionach

Źródło:
tvnmeteo.pl

Przed nami gorące dni. Uderzenie upału w weekend i na początku tygodnia poczuje tylko część z nas, ale później termometry pokażą ponad 30 stopni Celsjusza w całej Polsce. Bardzo wysokiej temperaturze w niektórych regionach będą towarzyszyć burze.

Upał najpierw odczuje tylko część z nas. Później żar rozleje się na cały kraj

Upał najpierw odczuje tylko część z nas. Później żar rozleje się na cały kraj

Źródło:
tvnmeteo.pl

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed upałami. Temperatura w weekend w cieniu sięgnie nawet 32 stopni Celsjusza. Wydano ostrzeżenia pierwszego i drugiego stopnia.

Gorąco będzie trudne do zniesienia. Ostrzeżenia IMGW drugiego stopnia

Gorąco będzie trudne do zniesienia. Ostrzeżenia IMGW drugiego stopnia

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

W Hiszpanii trwa fala upałów. Na skutek udaru cieplnego w ostatnich dniach zmarły dwie osoby - poinformowały lokalne media.

Upały w Hiszpanii zbierają śmiertelne żniwo

Upały w Hiszpanii zbierają śmiertelne żniwo

Źródło:
ENEX, diariodesevilla.es, wetteronline.de, tvnmeteo.pl

Beryl, huragan drugiej kategorii, po tym jak przetoczył się między innymi przez Karaiby, w piątek dotarł do Meksyku. - Niebo zrobiło się bordowe i zaczęło lać, dość porządnie. Niektóre pokoje w hotelu pozalewało - mówił w rozmowie z redakcją Kontaktu 24 pan Dariusz, który przebywa w Cancun.

"Niebo zrobiło się bordowe, niektóre pokoje pozalewało". Relacja Polaka ze spotkania z huraganem Beryl

"Niebo zrobiło się bordowe, niektóre pokoje pozalewało". Relacja Polaka ze spotkania z huraganem Beryl

Aktualizacja:
Źródło:
CNN, Reuters, Kontakt 24

Z powodu pożarów, do których dochodzi w całej Kalifornii, 30 tysiącom mieszkańców tego amerykańskiego stanu nakazano ewakuację. Wysoka temperatura utrudnia walkę z ogniem. W piątek blisko połowa mieszkańców USA była objęta ostrzeżeniami związanymi z upałami.

Kolejne nakazy ewakuacji, temperatura ma dojść do 47 stopni

Kolejne nakazy ewakuacji, temperatura ma dojść do 47 stopni

Źródło:
PAP, Reuters

Z powodu aktywności wulkanu Etna na Sycylii czasowo zamknięte zostało lotnisko w Katanii, jedno z głównych na wyspie. Linia lotnicza Ryanair odwołała w piątek część lotów do i z tego miasta. Przed godziną 17 w piątek lotnisko wznowiło działalność.

Ryanair odwołał część lotów po wybuchu Etny

Ryanair odwołał część lotów po wybuchu Etny

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters, PAP, euronews.com, aeroporto.catania.it

Doszło do erupcji sycylijskiego wulkanu Etna. Z krateru wydobyły się ogromne ilości pyłu i popiołu wulkanicznego, które przysłoniły niebo. Zamknięto lotnisko w Katanii, a także wprowadzono zakaz korzystania z pojazdów dwukołowych. Na Kontakt 24 otrzymaliśmy nagrania z Katanii.

W popularnym kurorcie popiół leci z nieba

W popularnym kurorcie popiół leci z nieba

Aktualizacja:
Źródło:
Kontakt 24

Po wędrówce po jednym z parków w stanie Arizona, gdzie panował ponad 40-stopniowy upał, zmarł 10-latek. Chłopiec poczuł się źle, dlatego jego krewni wezwali pomoc. Niestety w szpitalu nie udało się uratować dziecka.

10-letni chłopiec zmarł po wędrówce. Do szpitala trafił "w skrajnie krytycznym stanie"

10-letni chłopiec zmarł po wędrówce. Do szpitala trafił "w skrajnie krytycznym stanie"

Źródło:
CNN, abcnews.go.com

Australijska policja stanowa z Terytorium Północnego znalazła szczątki 12-letniego dziecka, które miał zaatakować krokodyl. Dziewczynka zaginęła podczas kąpieli w potoku.

Znaleziono zwłoki dziecka, które miał zaatakować krokodyl

Znaleziono zwłoki dziecka, które miał zaatakować krokodyl

Źródło:
Reuters, ABC Australia, tvnmeteo.pl

Grecję nękają gwałtowne burze. Od piorunów wybuchają niegroźne pożary, a ulewny deszcz powoduje zalania i utrudnienia na drogach. Mieszkańcy kilku regionów dostali alerty ostrzegające przed groźną pogodą.

Od piorunów wybuchają pożary, mieszkańcy dostają alerty

Od piorunów wybuchają pożary, mieszkańcy dostają alerty

Źródło:
eKhatimerini, Greek Reporter, ENEX, tvnmeteo.pl, pelop.gr

Po ulicach peruwiańskiego miasta Santa Anita biegał byk. Zwierzę wywołało niemały popłoch wśród pieszych i kierowców. Groźnie wyglądające zdarzenie zarejestrowała kamera.

Byk biegał po ulicach miasta. Zwierzę strąciło mężczyznę z roweru

Byk biegał po ulicach miasta. Zwierzę strąciło mężczyznę z roweru

Źródło:
Reuters, LaRepublica.pe

Najstarsze malarstwo figuratywne na świecie odkryli w indonezyjskiej prowincji Celebes Południowy badacze z Australii i Indonezji - poinformowała stacja BBC. Naskalne malowidła liczą ponad 52 tysiące lat. - To najstarszy istniejący dowód na opowieść - powiedział profesor Maxime Aubert z Griffith University w Australii, jeden z odkrywców.

Odkryto najstarsze malarstwo figuratywne na świecie. Liczy co najmniej 52 tysiące lat

Odkryto najstarsze malarstwo figuratywne na świecie. Liczy co najmniej 52 tysiące lat

Źródło:
PAP, BBC

Fala upałów nadciągnęła nad Moskwę. W środę po południu termometry w rosyjskiej stolicy pokazały 32 stopnie Celsjusza - to najwyższa wartość, jaką kiedykolwiek zanotowano tam 2 lipca. W mieście pojawiły się ciężarówki spryskujące ulice wodą.

Gorąco w Moskwie. Pobity rekord sprzed stulecia

Gorąco w Moskwie. Pobity rekord sprzed stulecia

Źródło:
Reuters, Khaleej Times

Drapanie u kotów to nie tylko kwestia wychowania. Jak pokazały badania międzynarodowego zespołu naukowców, niszczenie mebli może wynikać także z innych czynników takich, jak obecność dzieci w domu i poziom aktywności zwierzaków. Istnieje jednak wiele metod na walkę z tym zachowaniem.

Naukowcy mają sposób na to, jak oduczyć koty drapania mebli

Naukowcy mają sposób na to, jak oduczyć koty drapania mebli

Źródło:
Frontiers

Ulewy zalały Park Narodowy Kaziranga w północnych Indiach. Pod wodą znalazły się tereny zamieszkiwane przez wiele zagrożonych gatunków. Jak podały lokalne media, w powodziach utonęło 11 zwierząt. Pod wodą znalazły się także liczne miejscowości, zamieszkiwane przez ponad milion osób.

Park narodowy pod wodą. Utonęło 11 zwierząt

Park narodowy pod wodą. Utonęło 11 zwierząt

Źródło:
Reuters, Hindustan Times

Polska rakieta suborbitalna ILR-33 BURSZTYN 2K sięgnęła Kosmosu. W środę odbył się lot testowy, w którym urządzenie osiągnęło zamierzony pułap. To pierwszy tego typu sprzęt wykorzystujący przyjazny dla środowiska materiał napędowy.

Polski Bursztyn dotarł do Kosmosu. "3 lipca przejdzie do historii"

Polski Bursztyn dotarł do Kosmosu. "3 lipca przejdzie do historii"

Źródło:
PAP Łukasiewicz - Instytut Lotnictwa

Polski konsulat w Rzymie zaapelował w środę do polskich turystów wybierających się do Włoch. Jak wynika z prognoz meteorologów, na północy kraju istnieje ryzyko wystąpienia burz i ulew. Pogoda ma się pogorszyć także w centrum kraju.

Apel konsulatu we Włoszech do polskich turystów. "Doradzamy ostrożność"

Apel konsulatu we Włoszech do polskich turystów. "Doradzamy ostrożność"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Za nami zarówno upalne, jak i burzowe chwile. Pierwszego lipca aura w Polsce znacząco się ochłodziła i uspokoiła. Co dalej z pogodą w wakacje? Synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek sprawdziła modele prognostyczne największych ośrodków, żeby sprawdzić, jaka pogoda czeka nas w lipcu i sierpniu.

Co dalej z pogodą w wakacje. Modele z Europy, USA i Rosji są raczej zgodne

Co dalej z pogodą w wakacje. Modele z Europy, USA i Rosji są raczej zgodne

Źródło:
tvnmeteo.pl

Na greckiej wyspie Kos szalał na początku tygodnia pożar, który doprowadził do ewakuacji ludności. Żywioł udało się opanować. To, jak wyglądała sytuacja na miejscu z perspektywy turysty z Polski, opowiadał na antenie TVN24 pan Wojciech.

"Pożar wzniecał się bardzo szybko, telefony w rękach, niepokój"

"Pożar wzniecał się bardzo szybko, telefony w rękach, niepokój"

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

Chińscy naukowcy odkryli gatunek rośliny, która jest w stanie przetrwać na Marsie. To rodzaj mchu - Syntrichia caninervis - występujący w najtrudniejszych do życia ziemskich obszarach, między innymi na pustyni Mojave w Kalifornii, w Tybecie oraz na Antarktydzie.

Odkryto roślinę, która mogłaby rosnąć na powierzchni Marsa

Odkryto roślinę, która mogłaby rosnąć na powierzchni Marsa

Źródło:
PAP, "Guardian"

Miejscowość Cogne w Dolinie Aosty na północy Włoch została w weekend poważnie dotknięta skutkami powodzi wywołanej ulewnym deszczem. Dojazd do miejsca jest utrudniony, bo zniszczona jest jedyna droga łącząca je z doliną. Włoska minister zapowiedziała sprowadzanie tam turystów za pomocą śmigłowca, co spotkało się z falą krytyki.

Powódź zniszczyła jedyną drogę, mają sprowadzić turystów śmigłowcami

Powódź zniszczyła jedyną drogę, mają sprowadzić turystów śmigłowcami

Źródło:
PAP

Aż cztery leje kondensacyjne pojawiły się we wtorek w tym samym momencie w okolicach Krynicy Morskiej (woj. pomorskie). Dwa z nich to trąby wodne. Niezwykłe zjawiska udało się uchwycić na jednym zdjęciu.

Cztery leje kondensacyjne na niebie

Cztery leje kondensacyjne na niebie

Źródło:
tvnmeteo.pl

Do czterech wzrosła liczba ofiar śmiertelnych ulew i burz, które w weekend przetoczyły się nad Szwajcarią. W alpejskich kantonach wciąż trwają poszukiwania kilku zaginionych osób. Region został dotknięty licznymi podtopieniami i osuwiskami.

Osuwiska zmiotły drogi, woda zalała domy. Cztery osoby nie żyją

Osuwiska zmiotły drogi, woda zalała domy. Cztery osoby nie żyją

Źródło:
Reuters, PAP

Bolid, czyli jasny meteor, rozbłysnął nad Polską w nocy z poniedziałku na wtorek. Tuż po północy niebo nad centralnymi regionami naszego kraju na chwilę stało się jasne. Jak przekazali analitycy z projektu Skytinel, którzy nagrali to zjawisko, kosmiczny gość pochodził z pasa planetoid.

Kula ognia rozświetliła nocne niebo. Co przeleciało nad Polską

Kula ognia rozświetliła nocne niebo. Co przeleciało nad Polską

Źródło:
Skytinel, tvnmeteo.pl

Kryzys sanitarny nad jeziorem Garda we Włoszech. W miejscowości Torri del Benaco w ciągu zaledwie kilku dni zanotowano setki przypadków zapalenia żołądka i jelit. Badania mikrobiologiczne wykazały obecność norowirusów w zbiornikach dookoła miasta.

W kilka dni zachorowało prawie tysiąc osób

W kilka dni zachorowało prawie tysiąc osób

Źródło:
PAP, tg24.sky.it