W Kaliszu spalono Konstytucję. Konstytucję praw polskich Żydów i polskiej tolerancji

Źródło:
TVN24
Jacek StawiskiTVN24

To nie jest prosta decyzja. Opisywanie działań ugrupowań skrajnych na pewno w jakiejś mierze przyczynia się do ich nagłaśniania. Daje neofaszystom "publiczność". Dlatego nie zawsze warto. Ale tym razem antysemicka i antypolska orgia nienawiści w Kaliszu wstrząsnęła mną do kości. To było, to jest coś, co nie może być nazwane ot tak wybrykiem jakiejś ponurej grupy fanatycznych łobuzów i faszystowskich grupek. To uderzenie w fundament polskości. To była orgia antypolskiej i antysemickiej nienawiści, uderzenie w jeden z najważniejszych fundamentów naszej tożsamości. W fundament Rzeczypospolitej.

Wydawać by się mogło, że po nazwaniu ludzi głoszących skrajne poglądy - skrajny nacjonalizm, ksenofobię, homofobię, germanofobię, eurofobię, polonofobię (wszak w Warszawie w miniony czwartek palono wizerunki i odmawiano polskości Polakom) i inne okropne idee - dobrymi i zarazem uśmiechniętymi "polskimi patriotami", nic już nie może zdziwić ani oburzyć. Mimo to, wydarzenia w Kaliszu są dla mnie jakimś Rubikonem, czymś, co burzy mój spokój, nie pozwala machnąć ręką i powiedzieć sobie i innym: to wybryk, to garstka, to minie. Tym wszystkim, którzy tak mówią, zadaję pytanie: a jeśli to nie minie? A jeśli to nie wybryk?

OGLĄDAJ TVN24 W INTERNECIE W TVN24 GO >>>

W Kaliszu spalono polską Konstytucję. Tak. Status Kaliski z sierpnia 1264 r. to jeden z tych dokumentów, który dla dobrego zrozumienia, czym był, można nazwać "Konstytucją Praw polskich Żydów". Nadany przez księcia Bolesława Pobożnego dla Żydów wielkopolskich, stał się przykładem dla innych polskich książąt i monarchów, aż do upadku dawnej Rzeczpospolitej jako wzór praw, przywilejów i obowiązków Żydów i Żydówek, którzy zamieszkiwali ziemie polskie. To według praw tego dokumentu polscy Żydzi w Koronie i na Litwie, w Rzeczpospolitej, cieszyli się tolerancją, tutaj mogli osiedlać się, pracować, modlić się, pomnażać dobrobyt swój i ziemskiej ojczyzny, jaką stała się Rzeczpospolita. To od Statusu Kaliskiego można mówić, że dawna Polska, już w średniowieczu, stała się schronieniem dla Żydów, uciekających przed prześladowaniami, pogromami, wywłaszczeniami, przymusowymi konwersjami na chrześcijaństwo. Bez niego nie da się mówić z dumą o polskiej tolerancji, o wielowiekowym sąsiedztwie polsko-żydowskim.

Status Kaliski, który nazwałem Konstytucją polskich Żydów, był wzorem praw żydowskich dla Kazimierza Wielkiego, Jagiellonów, aż do Jana III Sobieskiego, Augusta III i Stanisława Augusta, którzy odnawiali i potwierdzali przywileje żydowskie. Wzorowano się na nim także w dyskusjach o prawach obywatelskich Żydów polskich w konstytucyjnym Królestwie Polskim, które przetrwało ledwie kilkanaście lat po Kongresie Wiedeńskim (1815-1831). Przywilej ten nie był akceptowany od razu i przez wszystkich, ale mimo to wszedł do polskiego prawodawstwa i polskiej tradycji. Kiedy Rzeczpospolita zaczęła się rozwijać jako państwo szlachty i magnaterii, przywilej kaliski stał się wzorem dla miast i miasteczek prywatnych, gdzie osiedlali się Żydzi.

Dokument z XIII wieku, ogłoszony najpierw w Wielkopolsce, a potem w kolejnych wiekach rozszerzany na Małopolskę i resztę ziem Korony i Litwy, dawał Żydom elementarne, jak powiedzielibyśmy dzisiaj, prawa człowieka. Byli pod protekcją księcia (króla), czyli mówiąc nowoczesnym językiem pod opieką państwa. Chroniono ich przed prześladowaniami, surowo karano za zabicie i za okaleczenie, chroniono żydowskie budynki, jak synagogi i cmentarze. Nie zrównano Żydów z prawami chrześcijan, nakazywano segregację religijną i społeczną, ale dopuszczono Żydów do swobodnego handlu i wymiany pieniężnej z chrześcijanami. Jednym słowem, Żydów polscy książęta i królowie potraktowali jak ludzi, których trzeba chronić. Jeden z zapisów dokumentu nakazywał chrześcijanom przyjście z pomocą, jeśli usłyszą wołanie o pomoc ze strony Żydów. Dokument dawał Żydom autonomię sądową i chronił ich przed fałszywymi oskarżeniami o mord rytualny.

To właśnie Status Kaliski i późniejsze dokumenty monarchów sprawiły, że Polska mogła dla tysięcy Żydów stać się Polinem, miejscem, w którym odpoczną i osiedlą się, gdzie znajdą bezpieczny dom, w przeciwieństwie do tych państw i miast średniowiecznej i nowożytnej Europy, które Żydów prześladowały i wypędziły. Większość współczesnych Żydów świata, od Europy, przez Państwo Izrael aż po Amerykę Północną i Południową, Afrykę Południową czy Australię, ma swoich przodków w dawnej Rzeczpospolitej. Korzenie tego historycznego fenomenu sięgają także kaliskiego przywileju Bolesława Pobożnego.

Ktoś, kto przygotował i zorganizował publiczne spalenie Konstytucji Praw polskich Żydów doskonale wiedział, jak ważny i zasadniczy to dokument dla Rzeczpospolitej i społeczności żydowskiej w Rzeczpospolitej. Orgia nienawiści była orgią nienawiści wobec Żydów i Polaków. Uderzała w fundamenty tego, czym jest dla mnie i mam nadzieję większości z nas, Rzeczpospolita. Życzyłbym sobie, aby Rzeczpospolita poczuła w obowiązku zaprotestować, zadziałać. Rzeczpospolita, czyli my, obywatele. Każdej opcji. Marzy mi się, żeby w Kaliszu kiedyś stawiła się cała polska klasa polityczna, elity kulturalne, kościelne, obywatelskie itd., pokazując, że nie pozwolą palić polskiej Konstytucji, nawet jeśli to dokument z XIII wieku. Bo on zachowuje swoją wagę do dzisiaj. Nie czytany dosłownie, ale czytany jako jeden z pierwszych symboli początku polskiej tolerancji i wielonarodowej, wieloreligijnej Rzeczpospolitej Polskiej.

Zaraz spotkam się z zarzutem, że za dużo patosu, że przesadzam. Tym razem czuję, że nie. Że to jest chwila, kiedy słowa Mariana Turskiego, że "Auschwitz nie spadło z nieba", spełniają się i trzeba choćby napisać tych kilka słów. Nie dajmy sobie wyrwać polskości, polskiej tożsamości i zamienić ją w ksenofobiczną, antysemicką falę nienawiści. Kto uderza w polskich Żydów, uderza we wszystkich Polaków. Kto dehumanizuje polskich Żydów, sam wyklucza się swoim hejterskim, wściekłym rykiem z polskości i polskiej tradycji. A my nie możemy oddać hejterom prawa do spuścizny najlepszych tradycji Rzeczpospolitej. To nasze tradycje, nienawistnicy plugawią nasze tradycje.

Autorka/Autor:Jacek Stawiski, autor programu "Horyzont"

Źródło: TVN24

Źródło zdjęcia głównego: TVN24

Pozostałe wiadomości

Inspekcja pracy może wkrótce otrzymać nowe uprawnienie. To nakaz zamiany umowy B2B, umowy zlecenia czy umowy o dzieło na umowę o pracę. - To priorytet. Prace nad projektem trwają - poinformował w rozmowie z redakcją biznesową tvn24.pl Tomasz Zalewski, pełniący obowiązki rzecznika prasowego Głównego Inspektora Pracy. Jak wyjaśnił, regulacja szykowana jest w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

To może być rewolucja. Nowe uprawnienia w sprawie etatów

To może być rewolucja. Nowe uprawnienia w sprawie etatów

Źródło:
tvn24.pl

Daniel Obajtek przekonuje, że upublicznione nagranie jego rozmowy z dziennikarzem Piotrem Nisztorem nie jest prawdziwe, bo "prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania". Według niego to właśnie jest dowód, że "nie ma żadnych nagrań". Były prezes Orlenu manipuluje. Powód decyzji prokuratury był inny. Śledczy w ogóle nie badali prawdziwości nagrań.

Taśmy Obajtka. Prokuratura potwierdziła, że "nie ma żadnych nagrań"? Wcale nie

Taśmy Obajtka. Prokuratura potwierdziła, że "nie ma żadnych nagrań"? Wcale nie 

Źródło:
Konkret24

Deficyt budżetu państwa po czerwcu wyniósł prawie 70 miliardów złotych - wynika z szacunków Ministerstwa Finansów.

Kasa państwa pod kreską. Potężny deficyt

Kasa państwa pod kreską. Potężny deficyt

Źródło:
PAP

Policjanci poszukują mężczyzny, który w czerwcu w warszawskim Ursusie uderzył i kopnął czekającą na taksówkę kobietę. Komenda rejonowa opublikowała zdjęcia mężczyzny z psem, który może mieć związek ze sprawą. Prosi o pomoc w jego identyfikacji.

Atak na kobietę czekającą na taksówkę. Policja szuka mężczyzny ze zdjęcia

Atak na kobietę czekającą na taksówkę. Policja szuka mężczyzny ze zdjęcia

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego na polecenie Prokuratury Krajowej zatrzymała byłego wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. Następnie polityk został wyprowadzony z mieszkania i przewieziony do prokuratury, gdzie doszło do jego przesłuchania. Jak przekazał rzecznik Prokuratury Krajowej Przemysław Nowak, prawdopodobnie jeszcze dziś polityk usłyszy zarzuty. Prokuratura przekazała, że immunitet Romanowskiego, wynikający z członkostwa w delegacji do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, nie wyłączał możliwości zatrzymania i przedstawienia mu zarzutów.

Marcin Romanowski zatrzymany, doszło do jego przesłuchania

Marcin Romanowski zatrzymany, doszło do jego przesłuchania

Aktualizacja:
Źródło:
tvn24.pl, PAP, TVN24

Kenijska policja aresztowała mężczyznę, który miał się przyznać do zabójstwa 42 kobiet. - Mamy do czynienia z seryjnym zabójcą, psychopatycznym seryjnym zabójcą, który nie ma szacunku dla ludzkiego życia - mówi szef tamtejszych śledczych, cytowany przez media.

Policja: 33-latek przyznał się do zabójstwa 42 kobiet. "Psychopatyczny seryjny zabójca"

Policja: 33-latek przyznał się do zabójstwa 42 kobiet. "Psychopatyczny seryjny zabójca"

Źródło:
PAP, CNN, Reuters

- W amerykańskiej polityce głośne wydarzenia polityczne interpretuje się w kategoriach zerojedynkowych, a to sprzyja rozpowszechnianiu teorii spiskowych - uważa prof. Małgorzata Zachara-Szymańska z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ. Według profesor, te zaś powstają zwykle na zamówienie polityczne. Nie inaczej jest po zamachu na Donalda Trumpa w Pensylwanii.

"Ustawka", "rozkazy CIA", "spóźniony snajper". Teorie spiskowe po zamachu na Donalda Trumpa

"Ustawka", "rozkazy CIA", "spóźniony snajper". Teorie spiskowe po zamachu na Donalda Trumpa

Źródło:
Konkret24

Perseidy już w tym tygodniu pojawią się na polskim niebie. Ten popularny rój meteorów, zwany także "łzami świętego Wawrzyńca", powiązany jest z kometą Swift-Tuttle, która po raz ostatni zawitała do nas w 1992 roku. Na maksimum zjawiska przyjdzie nam jednak trochę poczekać.

Perseidy wracają! Wiemy, kiedy na niebie pojawi się najwięcej "łez świętego Wawrzyńca"

Perseidy wracają! Wiemy, kiedy na niebie pojawi się najwięcej "łez świętego Wawrzyńca"

Źródło:
Time And Date, tvnmeteo.pl

Blisko miesiąc po zaginięciu dziewiętnastoletniego brytyjskiego turysty na Teneryfie, miejscowe władze poinformowały o odnalezieniu ciała młodego mężczyzny.

Poszukiwania 19-latka na Teneryfie. Służby odnalazły ciało młodego mężczyzny

Poszukiwania 19-latka na Teneryfie. Służby odnalazły ciało młodego mężczyzny

Źródło:
BBC, tvn24.pl

W 2025 roku szykują się podwyżki podatków i opłat lokalnych, takich jak podatek od nieruchomości, środków transportowych czy od psa. Zgodnie z przepisami są one korygowane o wskaźnik inflacji za pierwsze półrocze. Podał go właśnie Główny Urząd Statystyczny.

Podatek od nieruchomości w górę. Nowe stawki

Podatek od nieruchomości w górę. Nowe stawki

Źródło:
tvn24.pl

Ksiądz Mariusz W., były dyrektor Krajowego Biura Organizacyjnego Światowych Dni Młodzieży (ŚDM), diecezjalny duszpasterz akademicki w Radomiu, usłyszał w prokuraturze w Zamościu zarzuty związane z wykorzystywaniem seksualnym młodych kobiet.

Ksiądz, który był koordynatorem Światowych Dni Młodzieży, otrzymał zarzuty

Ksiądz, który był koordynatorem Światowych Dni Młodzieży, otrzymał zarzuty

Źródło:
PAP

Zarzuty wobec byłego prezydenta USA Donalda Trumpa w sprawie przetrzymywania przez niego dokumentów niejawnych po zakończeniu prezydentury zostały oddalone przez sąd. Sędzia Aileen Cannon orzekła, że specjalny prokurator Jack Smith, który wniósł zarzuty przeciwko Trumpowi, został powołany niezgodnie z prawem.

Tajne dokumenty w rezydencji Donalda Trumpa. Zarzuty oddalone

Tajne dokumenty w rezydencji Donalda Trumpa. Zarzuty oddalone

Źródło:
PAP, Reuters

Książę William i księżna Kate podziękowali angielskiej drużynie za postawę na Euro 2024, publikując w mediach społecznościowych wpis i wyjątkowe zdjęcie. Widać na nim dwójkę dzieci książęcej pary w reprezentacyjnych koszulkach.

Kate i William piszą o wytrwałości i determinacji. Publikują wyjątkowe zdjęcie dzieci

Kate i William piszą o wytrwałości i determinacji. Publikują wyjątkowe zdjęcie dzieci

Źródło:
BBC, tvn24.pl

Coolcation to jeden z nowych trendów w turystyce, który cieszy się coraz większą popularnością. W związku z nim szczególnie zadowoleni będą przedstawiciele branży z północnych regionów Europy. W obliczu zmian klimatu coolcation może przyciągać coraz więcej ludzi. Magazyn "Condé Nast Traveler" umieścił go wśród największych trendów turystycznych na rok 2024.

Już nie wakacje pod palmami. Nowy trend w turystyce

Już nie wakacje pod palmami. Nowy trend w turystyce

Źródło:
Euronews, Bloomberg, Visit Sweden, tvn24.pl

Trwa przebudowa drogi krajowej numer 7 pomiędzy Płońskiem a Czosnowem. Warszawski oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad poinformował o kolejnych zmianach w organizacji ruchu na odcinku położonym najbliżej Warszawy, czyli pomiędzy Modlinem a Czosnowem. Utrudnień będzie nieco mniej. Z kolei policja apeluje do kierowców o ostrożność. Na przebudowywanym fragmencie trasy dochodzi do wielu kolizji.

Kolejne odcinki "siódemki" gotowe, ale są też gorsze wieści w sprawie ekspresówki nad morze

Kolejne odcinki "siódemki" gotowe, ale są też gorsze wieści w sprawie ekspresówki nad morze

Źródło:
tvnwarszawa.pl, PAP

Spółka macierzysta Google'a, Alphabet, prowadzi zaawansowane rozmowy w sprawie przejęcia start-upu Wiz zajmującego się cyberbezpieczeństwem - podaje "The Wall Street Journal", powołując się na osoby zaznajomione ze sprawą. Wartość przejęcia to nawet 23 miliardy dolarów, co byłoby największym przejęciem w historii spółki.

To może być największe przejęcie w historii giganta

To może być największe przejęcie w historii giganta

Źródło:
"The Wall Street Journal"

Od weekendu Łazienki Królewskie są zamknięte z powodu usuwania skutków nawałnicy. Początkowo planowano, że zostaną otwarte w poniedziałek w południe, ale ze względów bezpieczeństwa tego samego dnia zapadła decyzja o nieotwieraniu zabytkowego parku.

Łazienki Królewskie jednak zamknięte. "Niespotykana dotąd skala zniszczeń"

Łazienki Królewskie jednak zamknięte. "Niespotykana dotąd skala zniszczeń"

Aktualizacja:
Źródło:
tvnwarszawa.pl

Dogi, które pod koniec czerwca zagryzły na posesji w Barczewie (woj. warmińsko-mazurskie) siedmioletnią dziewczynkę, wróciły do gospodarstwa. Jednak, jako że zostały uznane za dowód rzeczowy, właścicielka nie może nimi dobrowolnie rozporządzać, np. sprzedać. W sprawie prowadzone jest śledztwo. Na razie nikt nie usłyszał zarzutów. 

Psy, które zagryzły siedmiolatkę, wróciły do właścicielki

Psy, które zagryzły siedmiolatkę, wróciły do właścicielki

Źródło:
PAP

Policjanci z Opoczna (woj. łódzkie) zatrzymali 13-, 14- i 19-latka w związku z podpaleniem 20-latka. Jak informuje policja, o losie małoletnich, zdecyduje sąd, z kolei 19-latek usłyszał zarzut usiłowania zabójstwa. Podpalony 20-latek walczy o życie w jednym z warszawskich szpitali. Został wprowadzony w stan śpiączki farmakologicznej.

Podpalony 20-latek walczy o życie. "Doszło do sprzeczki"

Podpalony 20-latek walczy o życie. "Doszło do sprzeczki"

Źródło:
tvn24.pl

We Wrocławiu motocyklista pobił się z kierowcą samochodu osobowego. Awantura wywiązała się na światłach na ulicy Ślężnej. Informację i nagranie otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Pobili się na skrzyżowaniu. Nagranie

Pobili się na skrzyżowaniu. Nagranie

Źródło:
tvn24.pl

Strefa buforowa na Cyprze to "ciche pole bitwy" - mówi szef sił pokojowych w tym kraju. Od początku tego roku na Cyprze zarejestrowano o 70 procent więcej przypadków naruszenia strefy niż przed rokiem - alarmuje Associated Press. Tym samym rosną obawy o eskalację konfliktu na wyspie podzielonej między greckich i tureckich Cypryjczyków.

Obawy o Cypr. Eskalacja konfliktu? "Błąd to kwestia czasu"

Obawy o Cypr. Eskalacja konfliktu? "Błąd to kwestia czasu"

Źródło:
PAP

Miała być nowa wizytówka dzielnicy, jest coraz bardziej wstydliwy problem. Sześć milionów złotych kosztowało stworzenie Centrum Lokalnego Kamionek. Jego istotnym elementem są pawilony handlowe, w których handlować nikt nie chce. Sprawę postanowili skontrolować dzielnicowi radni i radne z klubu Lewica Miasto Jest Nasze.

Wydali miliony, pawilony stoją puste. Rozpoczęła się kontrola

Wydali miliony, pawilony stoją puste. Rozpoczęła się kontrola

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Dwóch mężczyzn zostało aresztowanych w związku z zabójstwem 39-letniej mieszkanki Chorzowa. Policja poinformowała w poniedziałek, że zwłoki kobiety uważanej za zaginioną po ponad dwóch miesiącach znaleziono w Piekarach Śląskich.

Zaginiona 39-latka znaleziona martwa. Aresztowano dwóch mężczyzn

Zaginiona 39-latka znaleziona martwa. Aresztowano dwóch mężczyzn

Źródło:
PAP

Kuwait Petroleum Corporation (KPC) przekazała w niedzielę informację o odkryciu "gigantycznego" złoża ropy naftowej na wschód od wyspy Fajlaka. Spółka szacuje, że złoża wynoszą około 3,2 miliarda baryłek, co odpowiada trzyletniej produkcji całego kraju.

Kuwejt ogłosił odkrycie ogromnego złoża ropy

Kuwejt ogłosił odkrycie ogromnego złoża ropy

Źródło:
PAP, Bloomberg

Mądry chłopak, ale nie odnajdywał się wśród innych uczniów - tak dawni znajomi ze szkoły opisują Thomasa Matthew Crooksa, sprawcę zamachu na Donalda Trumpa. FBI potwierdziło doniesienia, że Crooks działał sam, a jego motyw wciąż nie jest znany. Co o nim wiemy?

Nowe informacje z FBI. Śledczy zyskali dostęp do telefonu sprawcy zamachu

Nowe informacje z FBI. Śledczy zyskali dostęp do telefonu sprawcy zamachu

Aktualizacja:
Źródło:
BBC, CNN, PAP

Polskę można zwiedzać wzdłuż i wszerz na wiele sposobów. Jednym z nich jest podążanie szlakiem polskich zabytków wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Znajduje się na niej aż 17 obiektów. Pierwszy trafił na nią w 1978 roku.

Miejsca, które warto odwiedzić w Polsce

Miejsca, które warto odwiedzić w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

Shannen Doherty nie żyje. Gwiazda serialu "Beverly Hills, 90210" zmarła w sobotę w wieku 53 lat. Od blisko dekady zmagała się z chorobą nowotworową. Dzieliła się tym otwarcie zarówno w mediach społecznościowych, jak i w licznych wywiadach. Podczas jednego z ostatnich takich wystąpień mówiła, jak rak wpłynął na jej życie i co pomogło jej odnaleźć "poczucie spokoju".  

Shannen Doherty o swojej walce z rakiem. Mówiła: nie boję się śmierci, ale nie chcę jeszcze umierać

Shannen Doherty o swojej walce z rakiem. Mówiła: nie boję się śmierci, ale nie chcę jeszcze umierać

Źródło:
tvn24.pl, New York Post

Nowości filmowe, hitowe seriale oraz kultowe produkcje, tak najkrócej można streścić listę piętnastu najchętniej wybieranych pozycji programowych serwisu Max w ciągu pierwszego miesiąca funkcjonowania w Polsce.

Pierwszy miesiąc Max w Polsce. Oto 15 najchętniej oglądanych pozycji na platformie

Pierwszy miesiąc Max w Polsce. Oto 15 najchętniej oglądanych pozycji na platformie

Źródło:
prasa.wbdpoland.pl