Skąd zysk lub strata NBP? Wyjaśniamy

Źródło:
PAP, TVN24 Biznes
Tusk o zarobkach prezesa NBP
Tusk o zarobkach prezesa NBPTVN24
wideo 2/4
Tusk o zarobkach prezesa NBPTVN24

Narodowy Bank Polski (NBP) podał, że w 2022 roku poniósł stratę w wysokości 16,94 miliarda złotych, tymczasem jeszcze w 2021 roku miał 10,97 miliarda złotych zysku. Skąd bierze się zysk lub strata banku centralnego? W co inwestuje i na czym zarabia? Wyjaśniamy.

"Wzrost stóp procentowych oraz rentowności na rynkach światowych spowodował z jednej strony wzrost kosztów odsetek od zobowiązań i od prowadzonych przez banki rachunków. Z drugiej strony sytuacja skutkowała spadkiem cen skupionych w poprzednich latach papierów wartościowych" - wyjaśnił NBP. Dodał też, że "wzrost rentowności posiadanych przez banki centralne zasobów aktywów zagranicznych i krajowych bardzo często nie równoważył kosztów obniżonej wyceny aktywów i strat ponoszonych na transakcjach tymi aktywami".

Czytaj także: Glapiński zarobił więcej. Znamy wynagrodzenie szefa NBP

Zysk lub strata NBP - w co inwestuje bank?

Dwa tygodnie temu NBP opublikował dane o stanie oficjalnych aktywów rezerwowych i na koniec marca 2023 r. ich stan wyrażony w euro wyniósł 156,4 mld i był niższy o 1,9 mld euro niż na koniec lutego br. Stan rezerw wyrażony w dolarach zwiększył się o 2,5 mld i osiągnął poziom 170,3 mld.

"Narodowy Bank Polski zarządza rezerwami dewizowymi, dbając o maksymalizowanie ich zyskowności, jednak priorytetem jest ich bezpieczeństwo i zachowanie niezbędnego poziomu płynności. NBP inwestuje rezerwy w typowe instrumenty stosowane przez banki centralne. Zdecydowana ich większość (prawie 73,3 proc.) jest inwestowana w rządowe papiery wartościowe, w papiery emitowane przez instytucje międzynarodowe oraz agencje rządowe" - wyjaśnił bank centralny w komunikacie.

Dodał, że pozostała kwota jest utrzymywana w formie lokat w bankach o wysokiej ocenie wiarygodności oraz w złocie monetarnym.

Jak zarabiał Narodowy Bank Polski?

To, w jaki sposób zarabiał NBP, wyjaśnił ekonomista banku Santander Marcin Luziński, który trzy lata temu omawiał planowany zysk banku centralnego za 2020 rok. - Przychody są generowane głównie poprzez zarządzanie aktywami rezerwowymi oraz operacje z bankami - stwierdził.

NBP również inwestuje aktywa rezerwowe w różne instrumenty finansowe, na przykład kupuje obligacje skarbowe innych państw czy złoto. Luziński wytłumaczył, że ceny tych instrumentów zmieniają się i zmienia się też kurs walutowy właściwy dla danego instrumentu, a zatem NBP może dla danego instrumentu zanotować zysk lub stratę.

Analityk wymienił, że wtedy NBP inwestował "głównie w papiery denominowane w dolarach, euro, funtach, dolarach australijskich i koronach norweskich" i dostawał "płatności odsetkowe z tytułu posiadanych obligacji czy lokat", płacił "bankom komercyjnym odsetki z tytułu papierów wartościowych emitowanych przez siebie" i pobierał "odsetki od pożyczek udzielonych bankom oraz prowizje na prowadzenie rachunków bankowych", a także wykonywał zlecenia płatnicze. Dodał, że NBP uzyskiwał też "dywidendy z tytułu udziałów w innych instytucjach, na przykład w Banku Rozrachunków Międzynarodowych oraz z tytułu sprzedaży monet kolekcjonerskich".

W 2021 r. NBP miał 10,97 mld zł zysku. Zgodnie z ustawą o NBP, jeżeli bank centralny wypracuje zysk, to 95 proc. tej kwoty przekazywane jest do budżetu państwa. Z kolei w 2020 roku bank centralny miał zysk w kwocie 9,34 mld zł i dokonał wpłaty ponad 8,87 mld zł do budżetu państwa.

Straty banków centralnych

Jeśli chodzi o wyniki za 2022 rok, to NBP wyjaśnił, że w 2022 r. znacząco obniżyły się wyniki finansowe najważniejszych banków centralnych, a wiele z nich zanotowało straty. Przyczyna niższych wyników finansowych banków centralnych w 2022 r. tkwi w specyficznym ukształtowaniu się sytuacji rynkowej w ostatnich latach.

"Po okresie utrzymywania niskich lub ujemnych stóp procentowych na świecie oraz aktywnego uczestnictwa banków centralnych na rynkach papierów wartościowych, mających na celu pobudzenie aktywności gospodarczej (w tym w wyniku przeciwdziałania pandemii COVID-19), rozpoczęto przeciwdziałanie przyspieszającej inflacji. Wzrost stóp procentowych oraz rentowności na rynkach światowych spowodował z jednej strony wzrost kosztów odsetek od zobowiązań i od prowadzonych przez banki rachunków. Z drugiej strony sytuacja skutkowała spadkiem cen skupionych w poprzednich latach papierów wartościowych" - stwierdził bank centralny.

"Wzrost rentowności posiadanych przez banki centralne zasobów aktywów zagranicznych i krajowych bardzo często nie równoważył kosztów obniżonej wyceny aktywów i strat ponoszonych na transakcjach tymi aktywami" - wskazał NBP.

Jak zwrócił uwagę na Twitterze Rafał Hirsch, warto przyjrzeć się jednemu z artykułów z ustawy o NBP. "W związki z 17 mld zł straty w NBP na jutro proszę nauczyć się na pamięć art. 58 ustawy o NBP. Jest krótki, ale konkretny. :)" - napisał dziennikarz. Zgodnie z nim nie można ogłosić upadłości Narodowego Banku Polskiego.

Strata na kontraktach na indeksy giełdowe

Dziennikarz portalu businessinsider.com.pl zwrócił także uwagę na to, że NBP odnotował "ponad 2 mld zł straty na kontraktach na indeksy giełdowe w 2022 roku". 

W studiu TVN24 do tego, a także do wyników polskiego banku centralnego, odniósł się prof. Paweł Wojciechowski, szef Rady Programowej Instytutu Finansów Publicznych oraz były minister finansów.

- To jest przede wszystkim efekt prowadzenia polityki pieniężnej, również częściowo zarządzania aktywami. Tutaj pojawia się ciekawostka, którą zbadałem - część operacji, które dokonywano, była na pochodnych instrumentach na akcje - powiedział Wojciechowski.

Dodał także: - Pytanie, czy to była spekulacja? Pochodne instrumenty finansowe na akcje to w ogóle jest ewenement, tego banki centralne generalnie nie robią. Parę banków centralnych na świecie to wykonuje. (...) Tego banki nie powinny wykonywać, bo powinno być zarządzanie konserwatywne, nie powinny spekulować. Pytanie, czy bank, czy ci, którzy zarządzają aktywami, podejmowali decyzje spekulacyjne?

Były minister finansów podkreślił, że "tego nie wiemy dzisiaj". - Nie wiem, czy tak jest, czy tak nie jest. To powinno być wyjaśnione. Pan prezes (NBP Adam Glapiński), który się chwalił, jak świetnie zarządza, bo dostarcza budżetowi pieniędzy, chociaż to nie jest zadaniem banku centralnego, niepotrzebnie się tym chwalił, teraz powinien wytłumaczyć, dlaczego to się stało - stwierdził.

Wojciechowski o stracie NBP
Wojciechowski o stracie NBPTVN24

Czytaj też: NBP o zasadach kontaktów członków RPP z inwestorami i analitykami

Autorka/Autor:kris/ams

Źródło: PAP, TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: MOZCO Mat Szymański - stock.adobe.com

Pozostałe wiadomości

Adam Glapiński, prezes Narodowego Banku Polskiego, złożył zażalenie na decyzję prokuratury w sprawie umorzenia śledztwa dotyczącego wypowiedzi Donalda Tuska na jego temat - poinformowała rzeczniczka Prokuratury Okręgowej w Radomiu Agnieszka Borkowska. Chodzi o słowa szefa Platformy Obywatelskiej z lipca 2022 roku. Tusk na konwencji w Radomiu mówił między innymi, że Glapiński jest niekompetentny.

Emocje wokół słów Tuska. Adam Glapiński złożył zażalenie na decyzję prokuratury

Emocje wokół słów Tuska. Adam Glapiński złożył zażalenie na decyzję prokuratury

Źródło:
PAP

Na samym początku swojej pracy w rządzie, w drugiej połowie grudnia 2023 roku, minister finansów Andrzej Domański przyznał nagrody pracownikom swojego resortu. Kwota wypłaconych nagród sięgnęła niemal 3,9 miliona złotych.

Nagrody od ministra finansów niedługo po powołaniu

Nagrody od ministra finansów niedługo po powołaniu

Źródło:
tvn24.pl

Tłum chętnych do zarządu i kilku na fotel prezesa - to wskazuje, że konkursy na najwyższe stanowiska w PKO Banku Polskim cieszą się popularnością. Łącznie o miejsce w maksymalnie dziewięcioosobowym zarządzie ubiega się około pół setki kandydatów - podał "Puls Biznesu".

Kolejka chętnych do kierowania PKO BP. Jest czarny koń

Kolejka chętnych do kierowania PKO BP. Jest czarny koń

Źródło:
"Puls Biznesu", PAP

W związku z transformacją w kierunku e-mobilności u producentów części motoryzacyjnych spodziewane są zwolnienia pracowników - podało Stowarzyszenie Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych (SDCM).

Fala zwolnień i ponure prognozy. Branża alarmuje

Fala zwolnień i ponure prognozy. Branża alarmuje

Źródło:
PAP

Parlament Europejski w Strasburgu zatwierdził pomoc finansową dla Ukrainy w wysokości 50 miliardów euro. PE zgodził się też w związku z tym na rewizję budżetu Unii Europejskiej na lata 2021-2027.

Miliardy euro dla Ukrainy. Jest decyzja

Miliardy euro dla Ukrainy. Jest decyzja

Źródło:
PAP

4 marca Komisja Europejska omówi z państwami członkowskimi swój wniosek utrzymania 15-procentowej oszczędności gazu po 31 marca - podała KE w komunikacie. Dodała, że oszczędności gazu przez firmy i obywateli pomogły w walce z kryzysem energetycznym.

Propozycja Brukseli w sprawie oszczędności gazu

Propozycja Brukseli w sprawie oszczędności gazu

Źródło:
PAP

Rada nadzorcza Polska Press w ostatni piątek odwołała zarząd spółki. Spółka należąca do Orlenu rozpoczęła już poszukiwania następców, w tym prezesa zarządu. Nie byłoby może w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że termin przyjmowania zgłoszeń upływa już w najbliższą środę, 28 lutego.

Spółka Orlenu poszukuje prezesa. Chętni mają wyjątkowo mało czasu

Spółka Orlenu poszukuje prezesa. Chętni mają wyjątkowo mało czasu

Źródło:
tvn24.pl

Budowa przydomowych schronów i ukryć doraźnych ma być zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nad projektem ustawy w tej sprawie pracuje Ministerstwo Rozwoju i Technologii.

Przydomowy bunkier, rząd szykuje zmiany. Propozycja wraca po kilku miesiącach

Przydomowy bunkier, rząd szykuje zmiany. Propozycja wraca po kilku miesiącach

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Rosja zapowiedziała we wtorek wprowadzenie zakazu eksportu benzyny. Ograniczenie, które ma obowiązywać pół roku, wejdzie w życie w najbliższy piątek, 1 marca.

Rosja wprowadza nowy zakaz od piątku

Rosja wprowadza nowy zakaz od piątku

Źródło:
Reuters, tvn24.pl

Bon do Lidla - to nowa kampania phishingowa, przed którą ostrzega CyberRescue. Oszuści podszywają się pod sieć i za pomocą dodatkowych kwestionariuszy próbują wyłudzić dane osobowe klientów.

Oszuści podszywają się pod Lidla. Pytają o kredyt we frankach

Oszuści podszywają się pod Lidla. Pytają o kredyt we frankach

Źródło:
tvn24.pl

UOKiK zakwestionował praktyki serwisu sprzedażowego OLX. Zarzuty dotyczą wprowadzania konsumentów w błąd co do zakresu pakietu ochronnego, nieudzielania informacji o tym, że produkt można kupić bez usługi serwisowej i mylącego sortowania ofert według najtańszych produktów - podał UOKiK w komunikacie. Prezes UOKiK zobowiązał Grupę OLX do wprowadzenia zmian w serwisie i zwrotu pieniędzy klientom.

Platforma sprzedażowa pod lupą urzędu. Ma oddać klientom pieniądze

Platforma sprzedażowa pod lupą urzędu. Ma oddać klientom pieniądze

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Banki i SKOK-i w styczniu 2024 roku udzieliły 25 tysięcy kredytów mieszkaniowych o łącznej wartości blisko 10,3 miliarda złotych - poinformowało we wtorek Biuro Informacji Kredytowej. Kwota jest pięciokrotnie wyższa niż w analogicznym okresie rok wcześniej. Pobito rekord.

Nowy rekord na rynku kredytów. Wzrost o ponad 400 procent

Nowy rekord na rynku kredytów. Wzrost o ponad 400 procent

Źródło:
tvn24.pl

W oczekiwaniu na unijne pieniądze pojawia się pytanie o walkę z czasem. Bo aż trzy czwarte inwestycji może nie zostać zrealizowanych w terminie. Czy to oznacza, że pieniędzy możemy nie dostać wcale? Materiał Łukasza Łubiana z magazynu "Polska i Świat".

Walka z czasem o unijne pieniądze. Ponad 40 inwestycji pod znakiem zapytania

Walka z czasem o unijne pieniądze. Ponad 40 inwestycji pod znakiem zapytania

Źródło:
TVN24

Biedronka i Lidl w ostatnich dniach oferowały pół litra wódki za 9,99 zł. To cena niższa niż wynosi podatek akcyzowy. W ocenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów "promocja alkoholu w przyjętej przez te sieci formie może stanowić zakazaną prawnie promocję napojów alkoholowych". - To jest chyba najgorszy z możliwych pomysłów, żeby udostępniać osobom, które powinny ograniczać picie alkoholu, alkohol w tak niskich cenach - komentuje w rozmowie z tvn24.pl Krzysztof Brzózka, były dyrektor Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. W jego ocenie w Polsce powinna zostać wprowadzona minimalna cena za alkohol. - Wtedy takie promocje będą niemożliwe - zauważył Brzózka. Petycję w tej sprawie ma złożyć Mazowiecki Związek Stowarzyszeń Abstynenckich.

Kontrowersyjne promocje w Biedronce i Lidlu. "Działanie bardzo nieetyczne", zapowiedź petycji

Kontrowersyjne promocje w Biedronce i Lidlu. "Działanie bardzo nieetyczne", zapowiedź petycji

Źródło:
tvn24.pl

Tak zwany kasowy PIT coraz bliżej. Na rządowych stronach opublikowano założenia projektu ustawy w tej sprawie. "Dzięki tym rozwiązaniom przedsiębiorcy będą płacić podatek dochodowy od osób fizycznych dopiero po faktycznym otrzymaniu zapłaty za wydany towar albo wykonaną usługę" - czytamy. Zgodnie z zapowiedziami, z rozwiązania będą mogli skorzystać przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w niewielkich rozmiarach.

Nowe rozwiązanie dla przedsiębiorców. Zasada "szczególnie uciążliwa" do zmiany

Nowe rozwiązanie dla przedsiębiorców. Zasada "szczególnie uciążliwa" do zmiany

Źródło:
PAP

W Prokuraturze Okręgowej w Płocku, prowadzącej śledztwo dotyczące połączenia Orlenu z Grupą Lotos, powstał specjalny zespół prokuratorów, do których dołączyli funkcjonariusze służb specjalnych - poinformowała w poniedziałek wiceszefowa tej prokuratury Monika Mieczykowska.

Śledztwo w sprawie fuzji Orlenu z Lotosem. Powstał zespół specjalny

Śledztwo w sprawie fuzji Orlenu z Lotosem. Powstał zespół specjalny

Źródło:
PAP

Brytyjski finansista Jacob Rothschild nie żyje. Członek jednej z najbardziej znanych europejskich dynastii bankowych zmarł w wieku 87 lat - podał Reuters, powołując się na informacje rodziny.

Brytyjski bankier Jacob Rothschild nie żyje

Brytyjski bankier Jacob Rothschild nie żyje

Źródło:
Reuters

Jacek Bromski zrezygnował z funkcji prezesa Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Kierował nim od 1996 roku. Wśród powodów swojej decyzji wymienił między innymi "abstrakcyjną politykę rozbijania środowiska filmowego" oraz "atmosferę pomówień". "Nigdy nie doświadczyłem takiej skali intryg, które odbierają mi chęć do pracy na rzecz innych" - napisał reżyser w oświadczeniu adresowanym do członków SFP.

Jacek Bromski rezygnuje po 28 latach. "Nigdy nie doświadczyłem takiej skali intryg"

Jacek Bromski rezygnuje po 28 latach. "Nigdy nie doświadczyłem takiej skali intryg"

Źródło:
PAP

Irlandzka linia lotnicza Ryanair ogłosiła, że może być zmuszona do ograniczenia lotów i podniesienia cen biletów w szczycie sezonu letniego. Powód? Dotknięty kryzysem koncern Boeing nie jest w stanie dostarczyć zamówionych wcześniej samolotów.

Tani przewoźnik straszy podwyżkami

Tani przewoźnik straszy podwyżkami

Źródło:
CNN

Sieć TEDi poinformowała o wycofaniu ze swoich sklepów piłek do masażu. Wyprodukowany w Chinach produkt może być niebezpieczny dla zdrowia. Ostrzeżenie w tej sprawie opublikował także Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK).

Popularny dyskont wycofuje produkt. "Zagrożenie dla zdrowia"

Popularny dyskont wycofuje produkt. "Zagrożenie dla zdrowia"

Źródło:
tvn24.pl

Komisja Europejska narzuciła zbyt duże, nieracjonalne, kosztowne wymogi Zielonego Ładu - stwierdził minister rolnictwa Czesław Siekierski. Dodał, że Zielony Ład miał służyć środowisku, przeciwdziałać zmianom klimatu, a w rzeczywistości doprowadził do bankructwa wiele gospodarstw.

Minister rolnictwa: Bruksela narzuciła nieracjonalne wymogi

Minister rolnictwa: Bruksela narzuciła nieracjonalne wymogi

Źródło:
PAP

Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) zgodziła się na wycofanie z obrotu na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (GPW) akcji Ciechu z dniem 6 marca 2024 roku - poinformowano w komunikacie.

Komisja Nadzoru Finansowego podjęła decyzję w sprawie Ciechu

Komisja Nadzoru Finansowego podjęła decyzję w sprawie Ciechu

Źródło:
PAP