Zboże z Ukrainy w Polsce. Co trzeba wiedzieć

Źródło:
TVN24 Biznes, Reuters
Polski zakaz przywozu produktów rolnych z Ukrainy. Czego oczekuje Komisja Europejska?
Polski zakaz przywozu produktów rolnych z Ukrainy. Czego oczekuje Komisja Europejska?TVN24
wideo 2/6
Polski zakaz przywozu produktów rolnych z Ukrainy. Czego oczekuje Komisja Europejska?TVN24

Polski rząd ogłosił zakaz importu niektórych produktów rolnych z Ukrainy. Na długiej liście są między innymi zboże, mleko, jaja oraz mięso. Zakaz ma obowiązywać do 30 czerwca 2023 roku. Dlaczego zdecydowano się na taki krok? Jak decyzję polskiego rządu komentuje Ukraina i Komisja Europejska? Wyjaśniamy.

1. Ile produktów rolnych z Ukrainy przyjeżdża do Polski?

Ukraina eksportuje większość towarów rolnych, zwłaszcza zboże, przez porty nad Morzem Czarnym. Dostęp do portów został odblokowany w lipcu 2022 roku na mocy zawartej umowy między Ukrainą, Turcją, Rosją i ONZ. Porozumienie wygasa 18 maja br., a Moskwa zasygnalizowała w ubiegłym tygodniu, że może ono nie zostać przedłużone, chyba że Zachód usunie przeszkody w eksporcie rosyjskiego zboża i nawozów.

Według danych ukraińskiego ministerstwa rolnictwa do tej pory około 3 mln ton zboża opuszczało Ukrainę każdego miesiąca korytarzem zbożowym na Morzu Czarnym. Dla porównania do 200 tys. ton trafiało do europejskich portów przez terytorium Polski.

Minister rolnictwa i rozwoju wsi Robert Telus informował w ubiegłym tygodniu, że w Polsce zalega około 4 mln ton zboża od wschodniego sąsiada. Do tego dochodzą nadwyżki polskiego zboża w magazynach, co wpływa na spadek cen na krajowym rynku, niekorzystny z punktu widzenia polskich rolników. Przepełnione silosy budzą też obawy, że nie będzie gdzie złożyć zboża z nadchodzących żniw.

Minister rolnictwa Ukrainy Mykoła Solski mówił w weekend, że co miesiąc polsko-ukraińską granicę przekracza od 500 tys. do 700 tys. ton różnych produktów rolnych, w tym zboża, oleju roślinnego, cukru, jaj, mięsa.

2. Zakaz przywozu niektórych produktów rolnych z Ukrainy

Polski rząd zdecydował o wprowadzeniu czasowego zakazu przywozu z Ukrainy produktów rolnych. Rozporządzenie ministra rozwoju i technologii w tej sprawie weszło w życie w sobotę. Solski mówił o tym, że stronie ukraińskiej jest przykro i żałuje, że rząd w Warszawie zdecydował się na taki krok.

Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia, zakaz przywożenia z Ukrainy do Polski produktów rolnych dotyczy: zboża, cukru, suszu paszowego, nasion, chmielu, lnu i konopi, owoców i warzyw, produktów z przetworzonych owoców i warzyw, wina, wołowiny i cielęciny, mleka i przetworów mlecznych, wieprzowiny, baraniny i koziny, jaj, mięsa drobiowego, alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego, produktów pszczelich oraz pozostałych produktów.

ZOBACZ ROZPORZĄDZENIE POLSKIEGO RZĄDU

Minister rozwoju Waldemar Buda wyjaśniał, że "zakaz ma charakter pełny, łącznie z zakazem tranzytu przez Polskę". "Kwestia tranzytu będzie przedmiotem dyskusji ze stroną ukraińską na temat zbudowania szczelnego systemu i gwarancji wyłącznie przejazdu produktów przez Polskę" - dodał.

3. Do kiedy ma obowiązywać zakaz?

Polski zakaz przywozu produktów rolnych z Ukrainy ma obowiązywać do 30 czerwca 2023 roku. Termin nie jest przypadkowy. Do czerwca obowiązuje bowiem zniesienie ceł na towary z Ukrainy, które Unia Europejska wprowadziła w maju ubiegłego roku. Zniesienie ceł może jednak zostać wydłużone.

Pod koniec marca br. ówczesny minister rolnictwa i rozwoju wsi Henryk Kowalczyk zapowiadał, że Polska w najbliższym czasie prześle do Komisji Europejskiej wniosek o powrót z początkiem czerwca kontyngentów i ceł na żywność spoza UE. - (Przekonaliśmy) Słowację, Czechy, Węgry, Rumunię i Bułgarię i jakby występujemy w koalicji państw. W tych krajach są podobne problemy jak u nas, w Rumunii nawet jeszcze większe - mówił Kowalczyk w rozmowie z Polską Agencją Prasową.

4. Jakie jest stanowisko Komisji Europejskiej?

Na wprowadzenie zakazu importu produktów rolnych zdecydowały się również Węgry. Do tych decyzji odniosła się w oświadczeniu rzeczniczka Komisji Europejskiej Miriam Garcia Ferrer. "Znane są nam wypowiedzi Polski i Węgier dotyczące zakazu importu zboża i innych produktów rolnych z Ukrainy. Zwracamy się do odpowiednich władz o dalsze informacje, które umożliwią nam ocenę tych działań" - przekazała.

"W tym kontekście należy podkreślić, że polityka handlowa należy do wyłącznych kompetencji UE, a zatem działania jednostronne są niedopuszczalne. W tych trudnych czasach kluczowe znaczenie ma koordynacja i uzgadnianie wszystkich decyzji w ramach UE" - podkreśliła rzeczniczka KE.

Poniedziałkowa "Rzeczpospolita" napisała, że wprowadzenie restrykcji naraża nasz kraj nie tylko na działania ze strony Komisji Europejskiej, ale też prywatnych podmiotów handlujących żywnością.

Produkty rolne z Ukrainy. Komisja Europejska komentuje decyzje Polski i Węgier
Produkty rolne z Ukrainy. Komisja Europejska komentuje decyzje Polski i WęgierTVN24

5. Dlaczego Polska wprowadziła zakaz? Co to jest zboże techniczne?

Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazało, że "podczas kontroli produktów przywożonych z terytorium Ukrainy wykryto szkodliwe substancje (pestycydy) m.in. w pszenicy". "Ze względu na to, w celu ochrony życia i zdrowia ludzkiego, została podjęta decyzja o wydaniu rozporządzenia" - wyjaśniono w sobotnim komunikacie.

Minister rolnictwa Robert Telus w sobotę w rozmowie z dziennikarzami wtórował, że ogłoszony zakaz to ma być sygnał "przede wszystkim dla Unii Europejskiej, żeby na ten temat poważnie rozmawiać, bo do tej pory mamy takie wrażenie, że na ten temat nie rozmawiano poważnie".

Według resortu rozwoju "prawodawstwo unijne pozwala państwom członkowskim na stosowanie zakazów, ograniczeń lub środków nadzoru, uzasadnionych ze względu na moralność publiczną, porządek publiczny lub bezpieczeństwo publiczne, ochronę zdrowia i życia ludzkiego, zwierząt lub roślin, ochronę narodowych dóbr kultury posiadających wartość artystyczną, historyczną lub archeologiczną lub ochronę własności przemysłowej i handlowej".

"Rzeczpospolita" w ubiegłym tygodniu informowała, że tak zwane zboże techniczne z Ukrainy zostało sprzedane jako polskie spożywcze największym producentom mąki w kraju. Prokuratura Okręgowa w Zamościu wszczęła śledztwo o oszustwo wielkich rozmiarów po zawiadomieniu Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Lublinie.

"Pokrzywdzonymi są trzy firmy z grupy największych krajowych młynarnii, które kupiły pszenicę deklarowaną jako polska od firm pod Hrubieszowem. A naprawdę sprzedano im ukraińskie zboże, które wjechało do Polski jako techniczne, więc przeznaczone do spalenia lub na pellet" - mogliśmy przeczytać w artykule.

6. Czego oczekuje Komisja Europejska?

Maciej Sokołowski, korespondent TVN24 w Brukseli, na temat ograniczeń wprowadzonych przez Polskę rozmawiał w Komisji Europejskiej. "O ile nie ma wątpliwości, że zamknięcie granic ze względu na trudną sytuację rolników byłoby naruszeniem zasad wspólnego rynku i umów z Ukrainą, to Polska zasłania się przepisami sanitarnymi, powołując się na zagrożenie dla zdrowia. Tylko że i w tym wypadku procedury zostały naruszone" - wskazał Sokołowski. 

W ostatnich dniach pojawiły się informacje, że Słowacy wstrzymali dostawy na rynek zboża pochodzącego z Ukrainy po tym, jak w jednym z transportów z Ukrainy wykryto niedozwolone w Unii pestycydy (w poniedziałek Słowacja zdecydowała się na pełny zakaz importu ukraińskiego zboża).

"Słowacja jednak zachowała się zgodnie z procedurami, czyli notyfikowała Brukseli problem, zgłaszając zagrożenie w specjalnym systemie Rapid Alert System. Dzięki temu Słowacja mogła zablokować transport, ale tylko ten jeden, w którym wykryto pestycydy, a nie cały transport z Ukrainy i nawet nie całą kategorię produktów, której dotyczył problem. Powołując się na przepisy sanitarne, można więc wstrzymywać konkretne, udowodnione przypadki importu, a nie tak, jak to uzasadniał minister Buda – wprowadzać ograniczenia dotyczące całego zboża, nabiału czy mięsa" - wyjaśnił Maciej Sokołowski, dodając, że "stąd główne wątpliwości Komisji i żądanie wyjaśnień od Polski".

W ocenie korespondenta TVN24 polski rząd miał dwie legalne możliwości:

- po pierwsze, gdyby chodziło o trudności dla rolników, należało złożyć wniosek, uzasadniając konieczność ograniczeń trudnościami, jakie występują na wspólnym rynku, które powodują zaburzenia w więcej niż jednym kraju Unii. Po wstępnej analizie Komisji, po kilku miesiącach, decyzja o wprowadzeniu ograniczeń należałaby do Rady UE;

- po drugie, gdyby chodziło o zagrożenie dla zdrowia, należało notyfikować problem w unijnym systemie i wstrzymać konkretny transport, w którym wykazano produkty szkodliwe lub niedozwolone. 

"Żadna z tych ścieżek nie pozwala na jednostronne zamknięcie granic dla całych kategorii produktów rolnych" - podsumował Maciej Sokołowski.

7. Polsko-ukraińskie rozmowy w Warszawie

W poniedziałek w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Warszawie odbędą się polsko-ukraińskie rozmowy w sprawie wprowadzonego zakazu przywozu niektórych produktów rolnych z Ukrainy. Gospodarzem spotkania jest premier Mateusz Morawiecki. Rozmowy z delegacją ukraińską miały się rozpocząć około południa.

- Pierwszym krokiem, naszym zdaniem, powinno być otwarcie tranzytu, ponieważ jest to dość ważne i jest to rzecz, która powinna być wykonana bezwarunkowo, a po tym będziemy rozmawiać o innych rzeczach - mówił przed rozpoczęciem rozmów ukraiński minister rolnictwa Mykoła Solski, cytowany przez agencję Reutera.

Dodał, że tranzyt ukraińskiej żywności przez Węgry i Słowację nie został naruszony.

Autorka/Autor:mb/dap

Źródło: TVN24 Biznes, Reuters

Źródło zdjęcia głównego: AYDO8 / Shutterstock.com

Pozostałe wiadomości

Urzędy skarbowe już wkrótce zyskają narzędzie do monitorowania handlu na platformach takich jak OLX, Allegro czy Vinted. - Mówimy o podmiotach, które mają powyżej 30 transakcji sprzedaży w trakcie roku - wyjaśnił w Radiu ZET minister finansów Andrzej Domański. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 lipca 2024 roku.

Nowa broń fiskusa. "Jesteśmy jedynym krajem, który tego nie wdrożył"

Nowa broń fiskusa. "Jesteśmy jedynym krajem, który tego nie wdrożył"

To nie są pieniądze, które jesteśmy w stanie odzyskać - stwierdziła w TVN24 Anna Czarczyńska z Akademii Leona Koźmińskiego, pytana o wpłacone przez spółkę należącą do Orlenu zaliczki na dostawy ropy. - Runął mit wielkiego Orlenu, który jest potężnym graczem międzynarodowym. Dla niektórych to też jest duży szok - dodała.

"Runął mit wielkiego Orlenu"

"Runął mit wielkiego Orlenu"

Źródło:
tvn24.pl

Proces wdrożenia nowego wskaźnika referencyjnego zastępującego w umowach kredytowych WIBOR zostanie poddany ponownej analizie. Mapa drogowa, opisująca poszczególne etapy, może ulec zmianie - zapowiada Ministerstwo Finansów.

Kłopot z rewolucją w kredytach. Komunikat ministerstwa

Kłopot z rewolucją w kredytach. Komunikat ministerstwa

Źródło:
tvn24.pl

Po marcu tego roku deficyt budżetu państwa wyniósł 24 miliardy złotych, czyli 13 procent planu na cały rok - powiedział w piątek minister finansów Andrzej Domański. Stwierdził, że budżet po pierwszych trzech miesiącach wygląda dobrze.

Deficyt budżetu państwa. Minister finansów poinformował o jego stanie

Deficyt budżetu państwa. Minister finansów poinformował o jego stanie

Źródło:
PAP

W czwartkowym losowaniu Lotto padły dwie główne wygrane o wartości ponad 6,8 miliona złotych każda. Jeden ze szczęśliwych kuponów wysłano w Piasecznie, a drugi w Ostrowi Mazowieckiej.

Wielka kumulacja rozbita. Podano, gdzie padły szóstki

Wielka kumulacja rozbita. Podano, gdzie padły szóstki

Źródło:
tvn24.pl

Większość eurodeputowanych chce unieważnienia nominacji Markusa Piepera z Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU) na stanowisko pełnomocnika Komisji Europejskiej do spraw małych i średnich przedsiębiorstw i powtórzenia procesu rekrutacji. Komisja Europejska mówi "nie".

Duże kontrowersje w sprawie rekrutacji na unijne stanowisko. "Wzywamy do naprawienia sytuacji"

Duże kontrowersje w sprawie rekrutacji na unijne stanowisko. "Wzywamy do naprawienia sytuacji"

Źródło:
tvn24.pl

Stworzona przez polskie studio CD Projekt Red gra "Cyberpunk 2077" otrzymała jedną z nagród - za najlepsze ciągłe wsparcie twórców - podczas czwartkowej ceremonii rozdania nagród Brytyjskiej Akademii Sztuk Filmowych i Telewizyjnych (BAFTA) w dziedzinie gier komputerowych.

Polska gra z nagrodą

Polska gra z nagrodą

Źródło:
PAP

Koszty związane ze studiowaniem przerosły oczekiwania ponad 60 procent przyjezdnych i niemal 40 procent miejscowych studentów, którzy wzięli udział w badaniach przeprowadzonych na Uniwersytecie Warszawskim. - Studenci nie żyją tylko czytaniem książek, muszą też gdzieś mieszkać i coś zjeść - przyznaje w rozmowie z redakcją biznesową tvn24.pl Maciej Gdula, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego. I zapowiada dofinansowanie akademików.

Koszty życia ich zaskoczyły. "Większość mojej wypłaty idzie na wynajem mieszkania"

Koszty życia ich zaskoczyły. "Większość mojej wypłaty idzie na wynajem mieszkania"

Źródło:
tvn24.pl

Ktokolwiek wierzył w zapowiedzi, że wielki Orlen, po przejmowaniu kolejno Energi, Lotosu i PGNiG-u będzie negocjował kontrakty niemalże "z buta" i będzie wielką potęgą, to pobłądził - powiedział w "Faktach po Faktach" Piotr Woźniak, były minister gospodarki i były prezes PGNiG.

Orlen spisał na straty ogromne środki. "Obawiam się najgorszego"

Orlen spisał na straty ogromne środki. "Obawiam się najgorszego"

Źródło:
tvn24.pl

Ministerstwo Rozwoju i Technologii przedstawiło projekt programu dopłat do kredytów hipotecznych, określanego jako Mieszkanie na start. Wyjaśniamy, kto będzie mógł z niego skorzystać oraz ile wyniesie dofinansowanie.

Mieszkanie na start. Co warto wiedzieć

Mieszkanie na start. Co warto wiedzieć

Źródło:
tvn24.pl

Wraz z końcem kwietnia mija czas na rozliczenie PIT za 2023 rok. "O takim rozliczeniu muszą również pamiętać polscy podatnicy pracujący za granicą, nawet jeśli w kraju nie zarabiają" - przypomniał Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy inFakt.

Dochody z zagranicy a PIT. Dwie metody rozliczenia

Dochody z zagranicy a PIT. Dwie metody rozliczenia

Źródło:
tvn24.pl

Orlen Trading Switzerland, spółka zależna z grupy Orlen, wypłaciła około 1,6 miliarda złotych zaliczek bez zastosowania zabezpieczeń. Pieniądze trafiły do podmiotów, z którymi Orlen nigdy wcześniej nie współpracował - poinformowało biuro prasowe płockiego koncernu.

"Zaliczki wypłacone bez zastosowania zabezpieczeń". Orlen zabiera głos

"Zaliczki wypłacone bez zastosowania zabezpieczeń". Orlen zabiera głos

Źródło:
PAP

Inflacja w sklepach w marcu 2024 roku wyniosła 2,1 procent, licząc rok do roku - wynika z raportu UCE Research i uniwersytetów WSB Merito. Wzrost cen najbardziej napędzały dodatki spożywcze. Produkty należące do tej kategorii jako jedyne zaliczyły dwucyfrową podwyżkę. Z drugiej strony wyraźnie wzrosła liczba kategorii, których artykuły potaniały.

Tyle wyniosła inflacja w sklepach

Tyle wyniosła inflacja w sklepach

Źródło:
tvn24.pl

Stopy procentowe w strefie euro bez zmian. Tak zdecydowała w czwartek Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego. Decyzja była zgodna z oczekiwaniami rynku. EBC podał, że może złagodzić nastawienie, jeżeli utwierdzi się w przekonaniu, że inflacja trwale obniża się do celu.

Jest decyzja w sprawie stóp procentowych w strefie euro

Jest decyzja w sprawie stóp procentowych w strefie euro

Źródło:
PAP, tvn24.pl

W 2023 roku kierowcy zapłacili 190 miliardów złotych za paliwa na stacjach, o 460 milionów złotych więcej niż w roku poprzednim - poinformował w czwartek dyrektor do spraw analiz rynku paliw Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego (POPiHN) Krzysztof Romaniuk.

Tyle zapłaciliśmy za paliwa. Jest wzrost

Tyle zapłaciliśmy za paliwa. Jest wzrost

Źródło:
PAP

Minus 1,6 mld złotych - na tyle Orlen wyliczył straty z tytułu przekazanych zaliczek na dostawy ropy. Na antenie TVN24 autor reportaży o Orlenie Łukasz Frątczak pytał, jak mogło dojść do tak ogromnej straty. - Z kim zostały podpisane te umowy? Albo zostały podpisane z firmami krzakami, które już nie istnieją, dlatego się nie da odzyskać. Albo z firmami z krajów, z których się nie da odzyskać. I to rodzi już bardzo poważne pytania z kim żeśmy handlowali? - wskazywał na liczne wątpliwości reporter "Czarno na Białym".

Orlen spisuje na straty ogromne środki. "Jest absolutnie za dużym graczem, by płacić takie zaliczki"

Orlen spisuje na straty ogromne środki. "Jest absolutnie za dużym graczem, by płacić takie zaliczki"

Źródło:
TVN24

Mezopotamia Express, czyli kolej turystyczna z Ankary do Diyarbakir w Turcji, zacznie działać w kwietniu. Turyści będą mogli przemierzyć nią wschodnie i południowo-wschodnie regiony i zwiedzić najbardziej malownicze zakątki kraju. Bilet nie będzie jednak tani.

Nowa atrakcja Turcji. Bilet nie będzie tani

Nowa atrakcja Turcji. Bilet nie będzie tani

Źródło:
PAP

Blisko 40 milionów złotych - o tyle zgodnie z ustaleniami posłów Koalicji Obywatelskiej, przekroczono wydatki na wynagrodzenia w kontrolowanych spółkach Skarbu Państwa. Najwięcej poza ustalonym ustawą limitem wydano w Orlenie - 12 mln. - Zarabiali te pieniądze zgodnie z prawem, a tu się okazuje, że zarabiali te pieniądze, łamiąc ustawę kominową - mówił na konferencji wiceprzewodniczący komisji energii i skarbu państwa Tomasz Nowak.

Milionowe nadużycia w spółkach Skarbu Państwa. "Zarabiali te pieniądze, łamiąc ustawę kominową"

Milionowe nadużycia w spółkach Skarbu Państwa. "Zarabiali te pieniądze, łamiąc ustawę kominową"

Źródło:
tvn24.pl

Dosłownie wczoraj wieczorem otrzymałam zawiadomienie z prokuratury o wszczęciu śledztwa w związku z omijaniem ustawy kominowej, ustawy okołobudżetowej właśnie w Orlenie - powiedziała Agnieszka Pomaska posłanka Koalicji Obywatelskiej w "Jeden na Jeden". To skutkowało tym, że pan Obajtek zarobił w Orlenie o ponad milion złotych za dużo - wskazała Pomaska. Posłanka odniosła się do olbrzymiej straty Orlenu w związku z utraconymi przedpłatami za ropę. - Ten odpis 1,6 miliarda oznacza, że my za to wszystko płaciliśmy i płacimy na stacjach Orlenu - oceniła na na antenie TVN24.

Pomaska: prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie zarobków w Orlenie

Pomaska: prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie zarobków w Orlenie

Źródło:
TVN24

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaproponuje mechanizm zmieniający podstawy naliczania taryf prądu, tak aby można je było obniżyć. Resort zaproponuje też nową cenę maksymalną - poinformowała szefowa resortu Paulina Hennig-Kloska w TVP Info.

Ceny prądu w 2024 roku. Hening-Kloska zapowiada nowe taryfy i zaprzecza ogromnym podwyżkom

Ceny prądu w 2024 roku. Hening-Kloska zapowiada nowe taryfy i zaprzecza ogromnym podwyżkom

Źródło:
PAP Biznes

Parlament Europejski przyjął w czwartek projekt rozporządzenia, które może mocno zmienić losy polskiego przetwórstwa rybnego. Chodzi o gałąź gospodarski wartą 2,5 mld euro rocznie oraz kilkanaście tysięcy miejsc pracy w regionach zmagających się z bezrobociem. W większości krajów europejskich większość oferowanego łososia pochodzi z Polski. W Niemczech jest to 60 procent.

Biznes wart 2,5 mld euro zagrożony. "Gra toczy się o kilkanaście tysięcy miejsc pracy"

Biznes wart 2,5 mld euro zagrożony. "Gra toczy się o kilkanaście tysięcy miejsc pracy"

Aktualizacja:
Źródło:
PAP

Bank Światowy podniósł prognozę wzrostu PKB dla Polski do 3 proc. w 2024 r. z 2,6 proc. przewidywanych wcześniej. Prognoza na rok 2025 pozostała niezmieniona i wynosi 3,4 proc. – poinformował BŚ.

Bank Światowy zmienia prognozę dla Polski

Bank Światowy zmienia prognozę dla Polski

Źródło:
PAP

Eurostat, unijny urząd statystyczny, podsumował dane na temat wzrostu cen nieruchomości w Unii Europejskiej w ostatnim kwartale 2023 roku. Ze zgromadzonych informacji wynika, że w 18 krajach ceny wzrosły porównując rok do roku, a w 8 spadły. Niestety, wśród tych rynków, gdzie ceny poszły w górę, na pierwszym miejscu jest Polska. Z kolei rynkiem, na którym najbardziej potaniały nieruchomości jest Luksemburg.

Ceny nieruchomości w Unii Europejskiej. Polska niechlubnym liderem

Ceny nieruchomości w Unii Europejskiej. Polska niechlubnym liderem

Źródło:
tvn24.pl