Donald Trump podpisał rozporządzenie wykonawcze o wyjściu z WHO 20 stycznia 2025 roku. Amerykański przywódca zarzucił wówczas tej organizacji, że nie poradziła sobie z pandemią COVID-19 i nie radzi sobie z innymi kryzysami dotyczącymi zdrowia publicznego.
Według Trumpa organizacja domagała się też od USA "nieuczciwych uciążliwych płatności", nieproporcjonalnych względem sum płaconych przez inne, duże kraje członkowskie, jak np. Chiny.
Trump po raz pierwszy zdecydował o wycofaniu USA z WHO jeszcze w 2020 roku. Cały proces trwa jednak 12 miesięcy, a jego następca w Białym Domu, Joe Biden anulował ten krok w styczniu 2021 roku.
Spór o pieniądze wpłacane do WHO
Według amerykańskiego prawa USA muszą powiadomić o takiej decyzji z rocznym wyprzedzeniem oraz uiścić wszystkie zaległe opłaty przed wystąpieniem. Wcześniej WHO informowała, że USA nie zapłaciły jeszcze 260 mln dolarów zaległych opłat za lata 2024-25.
W czwartek rzecznik Departamentu Stanu przekazał, że zaniedbania WHO w zakresie gromadzenia, zarządzania i udostępniania informacji kosztowały USA miliardy dolarów. Dodał, że prezydent skorzystał ze swojego prawa do wstrzymania przekazywania WHO jakichkolwiek funduszy, wsparcia lub zasobów rządu USA w przyszłości.
"Amerykanie zapłacili tej organizacji więcej niż wystarczająco, a ten cios gospodarczy jest większy niż zaliczka na poczet jakichkolwiek zobowiązań finansowych wobec organizacji" - napisał w mailu do Reutersa.
"To rażące naruszenie prawa amerykańskiego" - podsumował Lawrence Gostin z Instytutu O’Neilla ds. Prawa Zdrowia Globalnego na Uniwersytecie Georgetown w Waszyngtonie. Dodał jednak, że "Trumpowi najprawdopodobniej ujdzie to na sucho".
CZYTAJ RÓWNIEŻ: WHO pod presją finansową, ale z globalnymi sukcesami. Raport pokazuje, co udało się osiągnąć mimo kryzysu
Uszczuplone fundusze WHO
Dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus wielkrotnie ostrzegał, że wyjście USA osłabi działania tej organizacji i apelował do Waszyngtonu o zmianę zdania.
Według danych WHO, Stany Zjednoczone były największym sponsorem organizacji i w latach 2022-2023 zapłaciły jej ponad 1,2 mld dolarów, co stanowiło około 18 procent całego budżetu. Drugie w tym zestawieniu były Niemcy z 856 milionami dolarów, zaś druga największa gospodarka świata, Chiny, dołożyła zaledwie nieco ponad 156 mln dolarów.
WHO powstała w 1948 r. jako agencja wyspecjalizowana ONZ i zajmuje się koordynowaniem działań na rzecz zdrowia publicznego, ustalaniem norm w tym zakresie i reagowaniem na sytuacje kryzysowe, jak np. epidemie.
Autorka/Autor: asty/ads
Źródło: PAP
Źródło zdjęcia głównego: stock.adobe.com