Na tym kończymy naszą relację. Dziękujemy za uwagę. 

Joński: dziękuję świadkowi za przybycie i do zobaczenia w środę do godziny 13. 

Joński: sam mam około 50 pytań do pana Morawieckiego. Będziemy obradować do końca dnia, więc proszę zarezerwować sobie więcej czasu. 

Joński: proszę sekretariat, aby sporządzić protokół do tego czasu, aby porównać wypowiedzi świadków. 

Przewodniczący komisji Dariusz Joński zarządza przerwę w obradach. Posiedzenie zostanie wznowione w środę o godz. 13. 

Na sali pojawił się Waldemar Buda. 

Morawiecki: musiało to być po 6 kwietnia, kiedy jeszcze mieliśmy nadzieję na normalne działanie Senatu.

Krystian: kiedy pan się zorientował, że marszałek Senatu Tomasz Grodzki wykorzysta całe 30 dni i uniemożliwi wykonanie całego procesu?

Do zadawania pytań wrócił Mariusz Krystian. 

Joński: odwołanie pana posła Budy zostało odrzucone. 

Komisja wznawia obrady. 

Waldemar Buda złożył odwołanie. Prezydium komisji zajmie się głosowaniem w tej sprawie. Joński zarządził kilkuminutową przerwę. 

Przewodniczący wykluczył Waldemara Budę z posiedzenia komisji.

Wcześniej Joński trzy raz zwracał uwagę posłowi Budzie i pouczał na podstawie art. 155 ustawy o sejmowej komisji śledczej. Po trzecim upomnieniu od Jońskiego Buda odpowiedział: "Ja jestem prawnikiem, a ty nieukiem basenowym".

Krystian: nie pamiętam bardziej zmanipulowanych wyborów niż wyborów samorządowych w 2014 roku za czasów rządów PO-PSL. 

Pytania zadaje Mariusz Krystian.

Morawiecki: grzech PO jest większy. Kiedy przyjdzie kolejny kryzys, urzędnicy będą się trzy razy zastanawiać, czy zostaną wezwani na komisję śledczą. To jest grzech śmiertelny tamtej sytuacji, że igrając jakością zarządzania państwem, PO realizowała swoje partykularne interesy. 

Wójcik: czy pan się zgodzi z tym, że to oni powinni wziąć odpowiedzialność i zapłacić?

Morawiecki: jestem przekonany, że tak właśnie było. Obstrukcja w Senacie i w samorządach doprowadziła do straty 70 milionów złotych. 

Wójcik: czy zgodzi się pan z tezą, że obstrukcja w Senacie i w samorządach doprowadziła do tego, że wybory się nie odbyły?

Morawiecki: do końca marca odczuwałem konstruktywne, pozytywne podejście większości opozycji, zwłaszcza Lewicy i PSL, Konfederacji również. W mniejszym stopniu PO. Doszło do sypania piachu, jeśli pojawiła się możliwość wymiany kandydata z pani Kidawy-Błońskiej na pana Trzaskowskiego. 

Wójcik: czy opozycja pomagała w jakimś stopniu w organizacji tych wyborów?

Morawiecki potwierdził. 

Wójcik: czy według pana głównym powodem obstrukcji wyborów było to, żeby zmienić kandydata na prezydenta przez PO?

Joński: bardzo proszę o zachowanie spokoju. Jest herbata, jest melisa na tej sali. 

Morawiecki: pamiętam o tym. 

Joński: proszę pamiętać, że zeznaje pan pod przysięgą. 

Morawiecki: po pierwsze - nie powinno się robić polityki na pandemii tak jak PO. Po drugie - wybory nie odbyły się wyłącznie ze względu na celwe działania kierownictwa opozycji, zwłaszcza Platformy Obywatelskiej. 

Wójcik: co było powodem przesunięcia wyborów te z 10 maja? Dlaczego się nie odbyły?

Wójcik: czy wyobrażał pan sobie, że można robić politykę na trudnej sytuacji?

Joński uchylił to pytanie. 

Karnowski: nie, to niespodzianka.

Wtedy w sali rozległ się śmiech. 

Wójcik: panie premierze, czy wyobrażał pan sobie, że kiedyś znajdziemy się na takiej komisji śledczej?

Pytania zadaje Michał Wójcik.

Do zadawania pytań Joński wywołuje Przemysława Czarnka. - A nie, posła nie ma, powinienem się przyzwyczaić - powiedział. 

Waldemar Buda z wnioskiem formalnym: pani poseł wspomniała o Pawła Jabłońskiego. On jest tutaj na sali. Może go dzisiaj przesłuchajmy. 

Morawiecki: jeśli pan Dworczyk mówi, że coś zleciłem, to tak było. 

Morawiecki pokazał wykres. - Kiedy powiedziałem, że wirus jest w odwrocie - wirus był w odwrocie - mówił. 

Morawiecki: na pewno się konsultowaliśmy. Trzeba było wypracować "rozwiązanie B" wobec obstrukcji opozycji. 

Kucharska-Dziedzic: czy pan Jarosław Kaczyński konsultował się z panem przed zawarciem porozumienia z panem Gowinem?

Morawiecki: jeśli pan Gowin twierdzi, że najpierw krytykowałem wybory, a potem byłem zwolennikiem, to kłamie. 

Kucharska-Dziedzic: czy pan, Jarosław Gowin i Łukasz Szumowski byliście zawsze zgodni, że przeprowadzenie wyborów korespondencyjnych jest dobrym pomysłem? Czy zmieniliście zdanie w pewnym momencie?

Morawiecki: doszło do spotkania Gowina z przedstawicielem PO i zaczął grać na ich scenariusz. Realizował swój plan, interes polityczny.

Morawiecki: Gowin zdradził nasz obóz polityczny. 

Morawiecki: zawsze był zwolennikiem tego, żeby stosować rozwiązania najmniej grożące zarażenia koronawirusem. 

Morawiecki: mówił, że każdy kontakt pomiędzy ludźmi jest niebezpieczny i że kontakt korespondencyjny jest mniej niebezpieczny. 

Kucharska-Dziedzic: czy minister Szumowski prezentował opinię, że wybory korespondencyjne nie są wystarczająco bezpieczne?

Morawiecki: już odpowiadam, jak to pamiętam. Spotkanie 20-25 osób, kierownictwo polityczne, którego znaczną częścią jest rząd, ten temat był dyskutowany. Nie pamiętam, z czyich ust padła ta propozycja. 

Kucharska-Dziedzic: kto był pierwszym zwolennikiem pomysłu przeprowadzenia wyborów korespondencyjnych?

Morawiecki: sprawy techniczno-organizacyjne zleciłem odpowiednim instytucjom. 

Morawiecki: tak, jak powiedziałem - to była raczej inspiracja zewnętrzna, właśnie medialna. Nie potrafię powiedzieć, że ktoś konkretny przyszedł z tym pomysłem. 

Kucharska-Dziedzic: kto był autorem pomysłu o przeprowadzeniu wyborów korespondencyjnych?

Pytania zadaje Anita Kucharska-Dziedzic.

Morawiecki: wiem, że minister cyfryzacji się tym zajmował, nie znam szczegółów. 

Tumanowicz: jakie były problemy z Centralnym Rejestrem Wyborców?

Morawiecki: różne kwoty były szacowane. Ponad 500 milionów złotych w rezerwie celowej było zaplanowane. 

Tumanowicz: czy wiedział pan, ile będzie kosztowało przeprowadzenie wyborów korespondencyjnych?

Morawiecki: w 2014 roku PO przyjęła ustawę o wyborach korespondencyjnych. 

Morawiecki: dokumenty otrzymałem od ministra Dworczyka. 

Tumanowicz: kto wskazał podstawę prawną, która jest przedstawiona w decyzjach z 16 kwietnia?

Pytania zadaje Witold Tumanowicz.

Morawiecki: jeśli nie macie kompleksów, to czy pana premiera Tuska też zaprosicie na tę komisję? 

Joński wtedy wyłączył ponownie mikrofon. Morawiecki się uśmiechnął i powiedział: "I znowu 'Familiada' pana Jońskiego", na co Joński powiedział: "Wolę 'Familiadę' niż serial 'Kłamczucha'". 

Filiks: opinia publiczna słyszy od pół roku: "ja nic nie robiłem", "ja z tym nie działałem".

Morawiecki: nie zleciłem Poczcie Polskiej przeprowadzenia wyborów, ale wszystkie czynności przygotowawcze potrzebne do tego, żeby wybory mogły się odbyć. 

Morawiecki: chodzi o czynności przygotowawcze po to, żeby te wybory mogły się odbyć. 

Filiks: jaki błąd prawny został usunięty?

Pytania zadaje Magdalena Filiks.

Joński: mieliśmy też wesołe fragmenty tej komisji w wykonaniu pana Budy. 

Buda: chciałbym podziękować za działania premiera w czasach pandemii. 

Morawiecki: Platforma realizowała swój interes. 

Czarnek: proszę nie mówić, że pan Morawiecki obraża komisję, bo nas nie obraża. 

Joński wyłącza mikrofon. - Powtórzę to - nie pozwolę, żeby pan kogoś obrażał - mówił. 

Morawiecki: ta komisja to wyborczy cyrk przewodniczącego Jońskiego. 

Morawiecki: uważam, że wniosek o obciążenie osób, które doprowadziły do wywrócenia wyborów korespondencyjnych, powinna mieć miejsce. Także jeśli chodzi o odpowiedzialność finansową. 

Morawiecki: wyniki Kidawy-Błońskiej dołowały, robiono wszystko, żeby wymienić kandydata. 

Morawiecki: do końca marca współpraca odbywała się bardzo przyzwoicie. W kwietniu - maju spotkał mnie ogromny zawód. Za granicą pracowali ręka w rękę, zazdrościłem kolegom z innych państw, że ta współpraca z opozycją odbywa się lepiej niż w Polsce. 

Buda: jak zachowywała się ówczesna opozycja w związku z walką z koronawirusem?

Pytania zadaje Waldemar Buda (PiS).

Morawiecki: nie odnoszę się do informacji pozyskanych przez komisję z maili wykradzionych przez rosyjskich hakerów. 

Romowicz: czy pan Artur Soboń mówił panu o swoich wątpliwościach?

Morawiecki: nie pamiętam dokładnie, jakie były wady prawne w pierwszej wersji projektu przeprowadzenia wyborów korespondencyjnych. 

Morawiecki: były rozmowy, żeby zachowywali się lojalnie wobec obozu rządzącego, do którego weszli. Nie było bezprawnych nacisków. 

Romowicz: czy wiadomo panu o naciskach na polityków związanych z Jarosławem Gowinem?

Morawiecki na pytanie o zastraszaniu i korupcji wobec polityków Kukiz'15: nie było takich sytuacji. 

Morawiecki: rozmawialiśmy, żeby uzyskać jak najwięcej środków sanitarnych. 

Romowicz: czy minister Szumowski przekazywał informacje na temat przeprowadzenia tych wyborów?

Morawiecki: zleciłem czynności przygotowawcze w moich decyzjach. W trybie przyspieszonym uruchomiliśmy produkcję środków higieny. 

Morawiecki: eksperci potwierdzali, że ten tryb wyborów korespondencyjny jest bezpieczniejszy. 

Morawiecki: nie tyle, co wybory bawarskie, ale informacje z całego świata o koronawirusie były najbardziej przekonujące. 

Morawiecki: nie przypominam sobie, żebym brał udział w spotkaniu z posłem Wypijem. Myślę, że bym pamiętał, ale różnie się może zdarzyć.

Romowicz: czy brał pan udział w tym spotkaniu i wie pan, jak przebiegło?

Romowicz pyta o spotkanie w willi Morawieckiego na ul. Parkowej, odwołując się do zeznań Wypija. 

Morawiecki: wybory miały zostać przeprowadzone w trybie najbezpieczniejszym. 

Romowicz: czy nie uważa pan, że posunęliście się za daleko z pomysłem wyborów korespondencyjnych?

Romowicz: wiem, że przesłuchuję doświadczonego polityka, ale będę uparcie dążył, żeby pan odpowiadał na moje pytania. 

Pytania zadaje Bartosz Romowicz z Polski 2050. 

Karnowski: myślałem, że pan wystąpi jako były premier, a nie polityk PiS-u.

Joński: ja nie miałem wątpliwości. 

Joński: myślę, że ta opinia o Pinokiu nie wzięła się znikąd. 

Joński do Morawieckiego: zadajemy panu często te same pytania, bo pan nie odpowiada na pytania. 

Karnowski prosi Budę, aby "nie krzyczał do ucha". - Trochę spokoju - apelował. 

Morawiecki mówił, że wybory nie odbyły się ze względu na "obstrukcję PO". 

Morawiecki: mam dokumenty, które są potwierdzeniem pozytywnej opinii prawnej dot. przeprowadzenia wyborów korespondencyjnych. 

Morawiecki: nie pamiętam dokładnych nazwisk, byli to profesorowie, doktorzy nauk prawnych. Decyzje powinny być w KPRM. 

Karnowski: czy pan wie, czyje była to pozytywna opinia prawna?

Morawiecki: minister Dworczyk poinformował mnie ustnie, że decyzje zostały poprawione i one dotyczą realizacji niezbędnych do przeprowadzenia wyborów prezydenckich. Wszystkie decyzje miały być zgodne z prawem.

Relację z posiedzenia komisji śledczej poprowadzi dalej dla Państwa red. Ewelina Kołaczek. 

Morawiecki: Szantaż Platformy Obywatelskiej, że musieliśmy się zgodzić na inny tryb przeprowadzenia wyborów. 

Morawiecki: Najbardziej w tamtym czasie zajmowała mnie sprawa życia i zdrowia ludzi. 

Przewodniczący upomniał Morawieckiego. 

Wniosek formalny złożyła poseł Agnieszka Kłopotek, by przewodniczący zwrócił uwagę świadkowi, by nie obrażał członków komisji. 

Pytania zaczyna zadawać wiceprzewodniczący komisji Jacek Karnowski (KO). 

Joński: Czy kwestionuję pan zdanie szefa Państwowej Komisji Wyborczej?

Morawiecki: Kontrastuję to z innymi wypowiedziami tego samego szefa PKW.

Joński: Nie wiem, czy będzie się pan śmiał, jak zobaczy pan raport z prac tej komisji. 

Morawiecki: Decyzja w sprawie wyborów kopertowych była tak naturalna, że aż to pana boli. 

Morawiecki: Decyzje, które dotyczyły rządu, zawsze były podejmowane w KPRM-ie. 

Morawiecki: Zdaniem całej klasy politycznej pod koniec marca wybory korespondencyjne były najwłaściwszym sposobem przeprowadzenia wyborów. 

Joński: Kiedy rozmawiał pan po raz pierwszy z Jarosławem Kaczyńskim o wyborach korespondencyjnych? 

Morawiecki: Rozmawiałem z panem marszałkiem Bielanem o wyborach korespondencyjnych w momencie, kiedy okazało się, że jest pandemia koronawirusa i trzeba przeprowadzić wybory, ale nie od niego po raz pierwszy o tym usłyszałem. 

Morawiecki: Nie mogę potwierdzić, że pomysł przeprowadzenia wyborów korespondencyjnych wyszedł od Adama Bielana. Pomysł ten wyszedł w dyskusjach mniej więcej pod koniec marca/początek kwietnia 2020 roku. 

Morawiecki: Co to jest za mail? Z ruskiej skrzynki? 

Joński: Niech pan nie udaje Greka.

Joński przywołuje treść maila ówczesnego wiceszefa MAP Artura Sobonia do szefa KPRM Michała Dworczyka. 

Morawiecki: Co to za wyłączanie guzika? Pan może wziąć udział w "Familiadzie", panie przewodniczący. 

Joński: Czy pan bierze na siebie całą odpowiedzialność za podjęte decyzje? 

Morawiecki: Proszę nie zadawać tendencyjnych pytań. 

Morawiecki: Dziecko nawet wie, że trzeba przedstawić kontekst odpowiedzi na pytanie. 

Joński: Może pan zaskoczyć chociaż raz wszystkich na tej sali i przed telewizorami i raz powiedzieć prawdę. 

Morawiecki: Działaliśmy wówczas w bardzo krytycznym okresie, w krótkim okresie jednego tygodnia doszło do wolty politycznej po stronie Platformy Obywatelskiej. 

Morawiecki: Podpisałem decyzję dla Poczty Polskiej i PWPW 16 kwietnia 2020 roku. 

Sprzeciw byłego premiera został odrzucony. 

Po zadaniu pytania Morawiecki domaga się prawa do swobodnej wypowiedzi. 

Joński poprosił o wyemitowanie nagrania z fragmentu archiwalnego wywiadu Janusza Kowalskiego dla radiowej Trójki. 

Joński chciał przejść do zadawania pytań i kontynuował wypowiedź, wiceprzewodniczący Waldemar Buda (PiS) próbował ją zakłócić. 

- Proszę zobaczyć, pana szef siedzi spokojnie - powiedział Joński.

Za wnioskiem głosowało czterech członków komisji, przeciw pięciu, jeden się wstrzymał. 

Joński zapowiedział, że nie bierze udziału w głosowaniu. 

Członek komisji Mariusz Krystian (PiS) składa wniosek o wykluczenie z obrad przewodniczącego komisji Dariusza Jońskiego, powołując się na ostatni wpis posła KO w mediach społecznościowych. 

Mateusz Morawiecki składa przyrzeczenie. 

"Świadomy znaczenia moich słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że będę mówił szczerą prawdę, niczego nie ukrywając z tego, co mi jest wiadome".

Art. 188 § 1. Kodeksu postępowania karnego 

Mateusz Morawiecki pojawił się na posiedzeniu komisji bez pełnomocnika. 

Przewodniczący przedstawia zasady i procedury przesłuchania.

Dariusz Joński wznowił posiedzenie komisji śledczej.

Były premier jest już na sali, w której odbędzie się przesłuchanie. Przewodniczący Dariusz Joński apeluje do mediów o zajęcie miejsc. 

Mateusz Morawiecki zmierza na posiedzenie komisji śledczej. 

Morawiecki: Rola Senatu była wówczas fundamentalna. 

Morawiecki: Robiłem wszystko, aby nie łamać konstytucji. Bez obsadzenia urzędu prezydenta w Polsce groziłby chaos. 

Morawiecki: Nie chciałabym za wiele przyjemności zabierać komisji śledczej w dociekaniu do prawdy, ale mogę powiedzieć, że decyzje, które podejmowałem, podpisywałem w oparciu o ustawę covidową.

Trwa zadawanie pytań do byłego premiera. 

Morawiecki: Tamten trudny czas był oczywiście okresem pełnych wielkich wyzwań, ale służba zdrowia, służby mundurowe, większość samorządów zdali egzamin. Dzięki temu, co wtedy osiągnęliśmy, staliśmy się mocnym państwem.

Morawiecki: Prawda jest bardzo prosta, przedstawiciele Platformy Obywatelskiej wywrócili wybory prezydenckie cztery lata temu. 

Morawiecki: Cele tych komisji są trzy. Ma na celu przykrycie nieudolności rządu, przykrycie tego, że ten rząd nie ma nic do roboty i braku ambicji, a także promocja dwóch z trzech przewodniczących komisji, którzy startują do Parlamentu Europejskiego. 

Morawiecki: Kiedy my walczyliśmy z pandemią, ówczesna opozycja walczyła z nami. Żadnej decyzji wtedy podjętej się nie wstydzę. Trzeba było podejmować szybkie decyzje dla ratowania państwa. 

Morawiecki: Przygotowanie do wyborów było naszym absolutnym obowiązkiem. Taki jest obowiązek konstytucyjny i te widełki są ciasno określone. 

Morawiecki: Wystarczy popatrzeć, jak wówczas przebiegała ewolucja sondaży kandydatki Platformy Obywatelskiej. 

Morawiecki: Nasza sprawczość spotkała się z obstrukcją ówczesnej opozycji. 

Morawiecki: Pandemia spadła jak grom z jasnego nieba. Chcę podziękować wszystkim służbom na czele ze służbą zdrowia, a także służbom mundurowym, samorządom, spółkom Skarbu Państwa. 

Morawiecki: Jako premier ślubowałem służyć Polsce, by bronić wszystkich praw demokratycznych. 

Morawiecki: W sprawie wyborów prezydenckich w 2020 roku trzeba powiedzieć, w jakich warunkach wtedy działaliśmy. Bez tego trudno zrozumieć, dlaczego i jakie decyzje podejmowaliśmy.

Mateusz Morawiecki przed posiedzeniem spotkał się z dziennikarzami na briefingu prasowym. 

Dzień dobry, zapraszamy na relację z posiedzenia komisji śledczej ds. wyborów kopertowych. Przesłuchiwany ma być były premier Mateusz Morawiecki. 

Relację z tego wydarzenia przeprowadzi dla Państwa red. Piotr.