Kosmiczne kontrakty polskich firm. Przeprowadzą eksperymenty na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Źródło:
PAP
Karol Wójcicki o drugim locie Polaka w kosmos
Karol Wójcicki o drugim locie Polaka w kosmosTVN24
wideo 2/5
Karol Wójcicki o drugim locie Polaka w kosmosTVN24

Polskie instytucje i firmy będą realizowały eksperymenty na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej - poinformowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Badany będzie między innymi wpływ pobytu w kosmosie na zdrowie psychiczne człowieka czy działanie sztucznej inteligencji w mikrograwitacji. Eksperymenty przeprowadzi polski astronauta Sławosz Uznański. 

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) podpisała siedem kontraktów z polskimi instytucjami i firmami na realizację eksperymentów na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) - przekazało Ministerstwo Rozwoju i Technologii.

- Realizacja eksperymentów w warunkach mikrograwitacji zwiększy konkurencyjność polskich badań oraz przyspieszy komercjalizację polskich technologii kosmicznych - ocenił prezes Polskiej Agencji Kosmicznej, prof. Grzegorz Wrochna, cytowany w komunikacie MRiT.

Porozumienie w sprawie lotu na ISS podpisały 4 sierpnia 2023 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) i amerykańska firma Axiom Space. Lot polskiego astronauty zaplanowano na jesień br., jednak misja zostanie najprawdopodobniej przesunięta na późniejszy termin.

Polskie eksperymenty na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Projekty będą realizowane w ramach polskiej misji na ISS. Eksperymenty przeprowadzi polski astronauta Sławosz Uznański. Misja będzie niespotykaną dotąd szansą dla polskiego sektora kosmicznego na udział w badaniach prowadzonych na orbicie okołoziemskiej.

W eksperymentach badane będą m.in. wpływ pobytu w kosmosie na zdrowie psychiczne człowieka czy działanie sztucznej inteligencji w mikrograwitacji, a także możliwość wykorzystania mikroglonów w przyszłych misjach i medycynie kosmicznej oraz sposób monitorowania poziomu hałasu na ISS.

- Misja polskiego astronauty na ISS, a tym samym wykorzystanie w kosmosie polskich eksperymentów, ma bardzo duże znaczenie dla rozwoju rodzimych technologii kosmicznych - podkreślił wiceminister rozwoju i technologii Waldemar Sługocki. Dodał, że to ogromna szansa dla polskich firm, które będą mogły przetestować swoje rozwiązania w warunkach mikrograwitacji. - Jestem pewien, że to wszystko przyczyni się do dalszego rozwoju polskiego sektora kosmicznego. Jestem też dumny, że nasi przedsiębiorcy konkurują z europejską czołówką technologiczną – ocenił wiceminister.

Eksperymenty Polaków w kosmosie. Lista

Zanim polskie firmy i instytucje naukowe zawarły kosmiczne kontrakty, ESA we współpracy z MRiT i POLSA, oceniała wykonalność i bezpieczeństwo zgłoszonych eksperymentów. Po wstępnej kwalifikacji wybrane zespoły przygotowywały dokumentację eksperymentów. Wciąż trwają prace nad przygotowaniem badań zgodnie z procedurami obowiązującymi na ISS.

W fazę przygotowania do lotu wkroczył już ASTROMENTALHEALTH Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, czyli badanie wpływu izolacji kosmicznej na zdrowie psychiczne człowieka. Analiza będzie dotyczyć interakcji polskiego astronauty ze środowiskiem, zmian w jego stanie emocjonalnym i efektywności pracy. Wyniki badań mogą przyczynić się do opracowania lepszych systemów wsparcia psychologicznego dla załóg kosmicznych.

Z kolei przygotowany przez Centrum Inżynierii Biomedycznej – Instytut Optoelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej projekt HUMAN GUT MICROBIOTA skupia się na zmianach w mikrobiomie jelitowym astronautów podczas dwutygodniowej misji kosmicznej. Eksperyment ma służyć opracowaniu przyszłych strategii żywieniowych astronautów.

Centrum Inżynierii Biomedycznej opracowuje też drugi eksperyment, IMMUNE MULTIOMICS, który ma na celu zrozumienie, jak mikrograwitacja wpływa na układ odpornościowy człowieka. W tym przypadku naukowcy będą analizować zmiany w ekspresji genów i badać procesy ją regulujące w komórkach krwi. Badacze spodziewają się odkryć, jak adaptacja do warunków kosmicznych wpływa na zdolność organizmu do obrony przed infekcjami.

Najnowszym technologiom będzie poświęcony eksperyment LEOPARDISS zaproponowany przez firmę KP Labs. Sławosz Uznański sprawdzi w jego ramach działanie zaawansowanej jednostki przetwarzania danych umożliwiającej zastosowanie rozwiązań sztucznej inteligencji (AI) w kosmosie. Badanie ma kluczowe znaczenie dla przyszłości eksploracji kosmicznych, w których autonomiczne systemy będą odgrywać coraz większą rolę.

SPACE VOLCANIC ALGAE to z kolei eksperyment naukowy, który bada zdolność ekstremofilnych (tolerujących skrajne warunki środowiskowych, np. temperatury, pH albo ciśnienie – red.) mikroglonów wulkanicznych do przetrwania i adaptacji w warunkach kosmicznych. Wnioski z badań będą miały zastosowanie w przyszłych misjach kosmicznych i medycynie kosmicznej. Za tę część polskiej misji na ISS jest odpowiedzialna firma Extremo Technologies, start-up z Politechniki Wrocławskiej.

Monitorowanie hałasu na ISS to cel przedsiębiorstwa Svantek w ramach projektu WIRELESS ACOUSTICS. Firma stawia sobie ze cel stworzenie bezprzewodowych rozwiązań zdolnych do ciągłego monitorowania warunków akustycznych, co ma zwiększyć bezpieczeństwo i komfort załóg kosmicznych.

Ostatni z zakontraktowanych eksperymentów, YEAST TARDIGRADEGENE, jest realizowany przez konsorcjum Uniwersytetu Szczecińskiego, Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej zostanie przetestowana przeżywalność zmodyfikowanych genetycznie drożdży (wzbogaconych białkiem niesporczaków) w warunkach mikrograwitacji. Badacze chcą określić możliwości ich użycia jako biofabryk podczas podróży kosmicznych, na Marsie albo na Księżycu.

Rola Polskiej Agencji Kosmicznej

Polska należy do ESA od 2012 r. Powołana w 2014 r. Polska Agencja Kosmiczna jest agencją wykonawczą MRiT i ma za zadanie wspierać polski przemysł kosmiczny. W naszym kraju istnieje około 150 firm, które działają w obszarze technologii kosmicznych.

Sławosz Uznański (ur. w 1984 r.), doktor elektroniki, ukończył Politechnikę Łódzką. Ma doświadczenie w inżynierii systemów kosmicznych, prowadził badania nad skutkami promieniowania. Zanim Europejska Agencja Kosmiczna wybrała go do grupy rezerwowej korpusu astronautów, pracował w Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych (CERN).

Autorka/Autor:Pkarp/ams

Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Polacy pokochali wyjazdy do krajów basenu Morza Śródziemnego. W tym sezonie mogą liczyć na tańsze wycieczki z biurami podróży do krajów takich jak Turcja, Egipt czy Hiszpania - wskazują eksperci rynku turystycznego. A to w dużej mierze za sprawą zagoszczenia na naszym rynku dwóch nowych touroperatorów. Umocnienie się polskiej waluty i spadki cen paliwa również miały wpływ na tegoroczne przeceny.

Polski język będzie słychać wzdłuż i wszerz. "Król jest jeden"

Polski język będzie słychać wzdłuż i wszerz. "Król jest jeden"

Źródło:
tvn24.pl

Główny Inspektorat Transportu Drogowego wprowadził ograniczenia na niektóre pojazdy o masie całkowitej powyżej 12 ton - poinformowano w komunikacie w piątek. W sobotę oraz niedzielę ze względu na Zielone Świątki i spodziewany większy ruch na drogach pojazdy te będą objęte ograniczeniami.

Zakaz ruchu dla części pojazdów

Zakaz ruchu dla części pojazdów

Źródło:
PAP

Drugi rok z rzędu w Wielkiej Brytanii spadła liczba miliarderów, choć majątek otwierającej listę najbogatszych mieszkańców rodziny Hinduja wzrósł po poziomu, jakiego nikt wcześniej w jej historii nie osiągnął - wynika z dorocznego rankingu "The Sunday Times Rich List". Dopiero na 258. miejscu jest król Wielkiej Brytanii Karol III, którego majątek został oszacowany na 610 milionów funtów. Wyżej od niego znajduje się premier Rishi Sunak.

Najbogatsi ludzie w Wielkiej Brytanii. Król Karol w trzeciej setce

Najbogatsi ludzie w Wielkiej Brytanii. Król Karol w trzeciej setce

Źródło:
PAP

Ministerstwo infrastruktury nie zamierza przedłużać umowy z dotychczasowym zarządcą autostrady A4 na odcinku z Krakowa do Katowic - przekazała rzeczniczka prasowa resortu Anna Szumańska. Umowa koncesyjna na eksploatację drogi zawarta między Skarbem Państwa a spółką Stalexport wygasa w 2027 roku.

Kolejny odcinek autostrady będzie darmowy. Zapowiedź ministerstwa

Kolejny odcinek autostrady będzie darmowy. Zapowiedź ministerstwa

Źródło:
PAP

Główny Inspektor Farmaceutyczny podjął decyzję o wstrzymaniu w obrocie leku Viglita, stosowanego przy leczeniu cukrzycy. Powodem jest stwierdzenie wady jakościowej. 

Lek na cukrzycę wstrzymany w obrocie

Lek na cukrzycę wstrzymany w obrocie

Źródło:
tvn24.pl

Polska gospodarka nie jest przygotowana na przyjęcie wspólnej waluty. W Ministerstwie Finansów nie toczą się prace nad przyjęciem euro – powiedział minister finansów Andrzej Domański w piątek podczas wystąpienia w mediach społecznościowych Koalicji Obywatelskiej. Przekazał też, że od stycznia mniejszy będzie tak zwany podatek Belki.

Minister: podatek będzie obniżony od 1 stycznia

Minister: podatek będzie obniżony od 1 stycznia

Źródło:
PAP

W nocy z piątku na sobotę Rosjanie zaatakowali dronami obiekty infrastruktury energetycznej znajdujące się w regionach wschodniej i środkowej części Ukrainy - przekazała agencja Ukrinform. Na prośbę Kijowa prąd awaryjnie dostarczają trzy kraje sojusznicze, w tym Polska.

Polska rozpoczęła awaryjne dostawy prądu

Polska rozpoczęła awaryjne dostawy prądu

Źródło:
PAP

Podaż pomidorów krajowych na rynku hurtowym w Broniszach stale rośnie, natomiast cena tych warzyw spada. Drogie pozostają natomiast pęczki "zieleniny", czyli pietruszka, szczypiorek oraz koperek - przekazał ekspert rynku Maciej Kmera.

"Taka cena to jest w lipcu, a nie w maju"

"Taka cena to jest w lipcu, a nie w maju"

Źródło:
PAP

W piątek pasażerowie metra w Buenos Aires zapłacili za bilet o 360 procent więcej w porównaniu do stawki z dnia poprzedniego. Tak drastyczna podwyżka to efekt polityki zaciskania pasa, realizowanej przez prezydenta Javiera Mileia. Jak zapowiadają władze, w najbliższych miesiącach podnoszenie cen będzie kontynuowane.

Bilety podrożały o 360 procent. A to nie koniec

Bilety podrożały o 360 procent. A to nie koniec

Źródło:
PAP

Niemal 10 milionów złotych - tyle wynosi suma roszczeń w sprawach przeciwko Telewizji Polskiej za materiały wyemitowane w latach 2016-2023 z powództwa osób i instytucji o naruszenie dóbr osobistych - poinformowano w komunikacie TVP.

"To cena, jaką spółka zapłaci za szkodliwą działalność Kurskiego". Podano kwotę

"To cena, jaką spółka zapłaci za szkodliwą działalność Kurskiego". Podano kwotę

Źródło:
PAP

Obecnie fotoradary robią zdjęcie, jeśli kierowca przekroczy prędkość o więcej niż 10 kilometrów na godzinę - wynika z odpowiedzi Generalnego Inspektoratu Transportu Drogowego na pytania tvn24.pl. Wcześniej Najwyższa Izba Kontroli zwracała uwagę, że próg w fotoradarach był ustawiany wyżej - na poziomie 15 km/h, a niekiedy nawet 20-25 km/h.

Bat na kierowców. Limit jest niski

Bat na kierowców. Limit jest niski

Źródło:
tvn24.pl

Wraz ze wzrostem wynagrodzeń Polaków rośnie ich zdolność kredytowa. Obecnie osiągnęła poziom wyższy niż ten przed serią podwyżek stóp procentowych - oceniają analitycy HREIT.

Pensje pokonały Radę Polityki Pieniężnej

Pensje pokonały Radę Polityki Pieniężnej

Źródło:
tvn24.pl

Stopy procentowe w Polsce pozostają na tym samym poziomie od października 2023 roku. Podczas kwietniowego posiedzenia Rady Polityki Pieniężnej padła jednak propozycja dużej podwyżki. Została ona odrzucona w głosowaniu.

Padła propozycja dużej podwyżki stóp procentowych. Są wyniki głosowania

Padła propozycja dużej podwyżki stóp procentowych. Są wyniki głosowania

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Deepfake staje się coraz większym zagrożeniem. Eksperci z instytutu badań Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej ostrzegają przez oszustwami bazującymi na wykorzystaniu głosu i twarzy znanych osób, obrobionych przy pomocy sztucznej inteligencji.

Lewandowski, Brzoska, Leszczyna. "Technologie umożliwiają łatwe manipulacje"

Lewandowski, Brzoska, Leszczyna. "Technologie umożliwiają łatwe manipulacje"

Źródło:
PAP

W piątkowym losowaniu Eurojackpot nie padła główna wygrana. W efekcie kumulacja rośnie do 320 milionów złotych. Odnotowano cztery wygrane drugiego stopnia - w Niemczech i Danii. W Polsce padła wygrana trzeciego stopnia.

Wyniki Eurojackpot z 17 maja 2024. Jakie liczby padły podczas ostatniego losowania?

Wyniki Eurojackpot z 17 maja 2024. Jakie liczby padły podczas ostatniego losowania?

Źródło:
tvn24.pl

PKO BP, mBank, ING Bank Śląski, Bank Millennium, VeloBank i Credit Agricole - między innymi te instytucje finansowe zaplanowały prace serwisowe na najbliższe dni. W komunikatach banków pojawiają się ostrzeżenia dla klientów o utrudnieniach w dostępie do pieniędzy. 

Utrudnienia dla klientów. "Na wszelki wypadek miej przy sobie gotówkę"

Utrudnienia dla klientów. "Na wszelki wypadek miej przy sobie gotówkę"

Źródło:
tvn24.pl

Według szacunków prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) Rafała Gawina w drugiej połowie roku miesięczne rachunki za prąd wzrosną o około 30 złotych dla przeciętnego gospodarstwa domowego o zużyciu do 2 MWh energii elektrycznej rocznie. - Analizy URE pokazują, że średnia cena taryfowa sprzedaży prądu dla gospodarstw domowych w taryfie na drugą połowę 2024 i na rok 2025 może wynieść poniżej 600 zł za MWh - zaznaczył Gawin.

Prezes URE o tym, o ile wzrosną rachunki za prąd

Prezes URE o tym, o ile wzrosną rachunki za prąd

Źródło:
PAP

Orlen zrywa współpracę z firmą Zioom, która była negatywnym bohaterem śledztwa "Wyborczej" i "Uwagi" TVN - podaje "Gazeta Wyborcza". "Podjęto działania mające na celu usunięcie z budowy przedmiotowej agencji pracy oraz jej właściciela" - czytamy w informacji przekazanej dziennikowi.

Orlen reaguje na śledztwo "Uwagi" TVN i "Wyborczej". Chodzi o pracowników z Azji

Orlen reaguje na śledztwo "Uwagi" TVN i "Wyborczej". Chodzi o pracowników z Azji

Źródło:
"Gazeta Wyborcza"

Katarzyna Duber-Stachurska to nowa prezeska Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) - przekazała ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

Jest nowa osoba na czele Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości

Jest nowa osoba na czele Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości

Źródło:
PAP

Cyberprzestępcy przygotowali fałszywą stronę podszywającą się pod PKO BP - ostrzega zespół cyberbezpieczeństwa w Komisji Nadzoru Finansowego (CSIRT KNF). Dodaje także, że oszuści podszywają się pod Bank Pekao.

Ostrzeżenia dla klientów dwóch największych banków. "Grozi utratą środków"

Ostrzeżenia dla klientów dwóch największych banków. "Grozi utratą środków"

Źródło:
tvn24.pl

- Nie można przekraczać pewnej bariery. Tutaj została przekroczona bariera dźwięku - powiedział w programie "Jeden na Jeden" na antenie TVN24 Paweł Olechnowicz, były prezes Lotosu, odnosząc się do straty Orlenu związanej z niedostarczoną zakontraktowaną ropą. Zwrócił uwagę, że powinno zostać wyjaśniane także, "co było powodem tego, że został wymazany z mapy gospodarczej Polski Lotos".

Olechnowicz o stracie spółki Orlenu: została przekroczona bariera dźwięku

Olechnowicz o stracie spółki Orlenu: została przekroczona bariera dźwięku

Źródło:
TVN24

Lizbona ma mieć nowe lotnisko, które ma zastąpi międzynarodowy port lotniczy imienia Humberto Delgado - zadecydował portugalski rząd. Decyzja spotkała się jednak z krytyką organizacji ekologicznych. Obiekt ma powstać do 2034 roku i stać się jedynym lotniskiem aglomeracji.

Przeprowadzka lotniska pod znakiem zapytania. W tle obawy o środowisko

Przeprowadzka lotniska pod znakiem zapytania. W tle obawy o środowisko

Źródło:
PAP

Unijne organizacje konsumenckie chcą, żeby Komisja Europejska wszczęła śledztwo wobec chińskiej platformy sprzedażowej Temu. Zarzucają jej handel podróbkami, produktami bez atestów i manipulowanie konsumentami, w tym podsuwanie im droższych towarów.

Domagają się śledztwa w sprawie supertaniej chińskiej platformy

Domagają się śledztwa w sprawie supertaniej chińskiej platformy

Źródło:
PAP