Alergie powszechnie kojarzą się z układem odpornościowym, genetyką i środowiskiem. Coraz częściej jednak w tej układance pojawia się jeszcze jeden element: mikrobiota jelitowa - sugerują autorzy przeglądu badań opublikowanego w czasopiśmie "International Journal of Molecular Sciences". Według nich przerost bakterii w jelicie cienkim (SIBO) mogą wpływać nie tylko na układ trawienny.

Dowiedz się więcej:

Choroby zapalne jelit dotykają młodych ludzi. Szkodzą te składniki

Oś jelito- odporność

SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth) oznacza nadmierne namnażanie bakterii w jelicie cienkim. Może powodować objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, biegunki czy bóle brzucha. Jak informuje na swojej stronie Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, SIBO najczęściej kojarzone jest z zespołem jelita drażliwego, jednak istnieje więcej zaburzeń i chorób, w przebiegu których może występować. To m.in. zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, nieprawidłowości w strukturze anatomicznej przewodu pokarmowego, niedobory odporności, a także zaburzenia trawienia i wchłaniania (np. w przebiegu przewlekłego zapalenia trzustki, choroby Leśniowskiego-Crohna, chorób wątroby, mukowiscydozy, celiakii).

Dowiedz się więcej:

Zdrowe jelita, zdrowe serce. Zaskakujące ustalenia naukowców z USA

Okazuje się jednak, że zaburzenia mikrobioty jelitowej mogą oddziaływać nie tylko na układ trawienny, ale też na układ odpornościowy poprzez tzw. oś jelito-odporność. W efekcie dysbioza jelitowa może sprzyjać nasileniu objawów chorób atopowych - dotyczących dróg oddechowych, skóry lub przewodu pokarmowego.

Analiza dostępnych badań, dokonana przy udziale naukowców i studentów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, w tym członków Studenckiego Koła Naukowego Alergologii i Chorób Wewnętrznych UMW, pokazuje, że dodatnie wyniki testów oddechowych w kierunku SIBO (podstawowym testem w diagnostyce SIBO są wodorowe testy oddechowe z glukozą lub laktulozą) częściej obserwuje się u pacjentów z astmą oskrzelową, alergiami pokarmowymi, zespołem aktywacji mastocytów (to stan, w którym komórki tuczne układu odpornościowego reagują w niewłaściwy sposób, uwalniając do krwi substancje zapalne) oraz przewlekłą pokrzywką spontaniczną.

Dowiedz się więcej:

Chcesz, a nie możesz. Naukowcy odkryli powód częstego i wstydliwego problemu

Nie oznacza to jednak, że SIBO jest bezpośrednią przyczyną tych chorób.

- Szacuje się, iż w populacji ogólnej SIBO występuje do ok. 20 proc. osób zdrowych, natomiast dla alergików brak jest jednoznacznych danych. Większość badań wskazuje jednak na korelację między dodatnim wynikiem testu oddechowego a objawami alergii – wyjaśnia dr Krzysztof Gomułka z Katedry i Kliniki Alergologii i Chorób Wewnętrznych UMW.

Kiedy zbadać się na SIBO?

Jak odkryty związek między mikrobiotą a układem odpornościowym może przełożyć się na praktyczne podejście? Czy pacjent z alergią powinien sprawdzić czy nie ma również SIBO? Diagnostyka w tym kierunku nie jest jeszcze standardem u pacjentów z alergią. Ala jak zauważają specjaliści są sytuacje, w których warto ją rozważyć.

- Sygnałem ostrzegawczym może być nagłe pogorszenie przebiegu choroby alergicznej lub pojawienie się nowych objawów mimo stosowania dotychczasowego leczenia - podkreśla dr Krzysztof Gomułka.

W takich przypadkach konieczna może być dokładniejsza ocena stanu pacjenta i rozszerzenie diagnostyki, w tym właśnie w kierunku SIBO.

- Największa szansa na poprawę objawów po diagnostyce i leczeniu SIBO może dotyczyć pacjentów z astmą oskrzelową, alergiami pokarmowymi oraz przewlekłą pokrzywką spontaniczną - mówi dr Krzysztof Gomułka.

Dowiedz się więcej:

Ten naturalny związek pomaga jelitom wrócić do formy po infekcji

Mechanizm tej zależności może działać w obie strony. Z jednej strony SIBO może prowadzić do tzw. "nieszczelności jelita", która sprzyja stanowi zapalnemu i reakcjom alergicznym. Z drugiej strony przewlekły stan zapalny związany z atopią może zaburzać pracę jelit i sprzyjać namnażaniu bakterii.

Potrzeba dalszych badań

Naukowcy podkreślają, że potrzebne są dalsze badania, aby lepiej zrozumieć związek między SIBO a chorobami atopowymi. Jeśli przyszłe wyniki potwierdzą tę zależność, diagnostyka i leczenie zaburzeń mikrobioty jelitowej mogą stać się ważnym elementem terapii części pacjentów z alergiami. Jak zaznaczył dr Krzysztof Gomułka, większość analizowanych danych dotyczyło dzieci, dlatego potrzebne są dalsze badania w populacji osób dorosłych.