Komary z bakteriami, które chronią przed dengą. Naukowcy wiedzą już, jak je rozmieścić na świecie

Źródło:
PAP
Malarią można zarazić się tylko drogą kropelkową
Malarią można zarazić się tylko drogą kropelkowątvn24
wideo 2/6
Choroby przenoszone przez komary

Denga to choroba przenoszona przez komary, objawiająca się wysoką gorączką, bólem głowy oraz charakterystyczną wysypką. Międzynarodowy zespół naukowców opracował model rozmieszczenia komarów zakażonych bakteriami Wolbachia, dzięki którym rozprzestrzenianie patogenu wśród ludzi zostaje ograniczone. Badacze wzięli pod uwagę dane dotyczące aktywności ludzi i owadów, aby zrozumieć sytuację epidemiologiczną i zidentyfikować, w których częściach świata jest ona najpoważniejsza.

Innowacyjny model przestrzennego rozmieszczenia komarów zakażonych bakteriami Wolbachia, które ograniczają przenoszenie wirusa dengi, opracowali wspólnie naukowcy z Hiszpanii, Portugalii i Kolumbii. Na łamach czasopisma akademickiego "Chaos: An Interdisciplinary Journal of Nonlinear Science" opisali, w jaki sposób dystrybuować unikatowe komary, aby osiągnąć jak największy duży spadek globalnej częstości występowania gorączki denga.

Naukowcy wykorzystują rzeczywiste dane dotyczące aktywności ludzi i wektorów, które można analizować z matematycznego punktu widzenia, co pozwala im odtworzyć i zrozumieć sytuację epidemiologiczną oraz zidentyfikować obszary geograficzne o największej wrażliwości. Tworząc ranking obszarów priorytetowo traktują te, w których komary przenoszące bakterie Wolbachia mogą mieć najsilniejszy i najkorzystniejszy wpływ na rozprzestrzenianie się wirusa.

Denga - czym jest?

Denga jest najbardziej rozpowszechnioną na świecie chorobą przenoszoną przez komary. Wywołuje ją wirus dengi, a główne objawy zakażenia obejmują wysoką gorączkę, bóle głowy, mięśni i stawów oraz charakterystyczną wysypkę. W najcięższych przypadkach choroba prowadzi do zagrażającej życiu gorączki krwotocznej oraz wstrząsu. Niestety do tej pory nie udało się opracować żadnych leków przeciwko wirusowi dengi, dlatego leczenie choroby jest wyłącznie objawowe.

Denga powoduje ogromne obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej na obszarach zagrożonych oraz prowadzi do kilkudziesięciu tysięcy zgonów rocznie.

W 2009 roku naukowcy odkryli, że komary przenoszące bakterie z rodzaju Wolbachia mają znacznie mniejsze możliwości przenoszenia wirusa dengi na ludzi. Wszystko przez to, że uniemożliwiają wirusowi namnażanie się w organizmie owada.

Wizualizacja wirusa denga Shutterstock

Trudne zadanie

Jednak, co podkreślają autorzy omawianego artykułu, komary nie zarażają się bakteriami Wolbachia w swoim naturalnym środowisku, co ogromnie utrudnia wykorzystanie wspomnianego zjawiska w zapobieganiu groźnej chorobie. Opracowano jednak metody pozwalające na wprowadzenie bakterii in vitro do jaj insektów, a następnie uwalnianie wyklutych z takich jaj komarów na obszary szczególnie zagrożone dengą. - Potem już wszystko dzieje się płynnie, ponieważ komary zakażone bakteriami Wolbachia w naturalny sposób zaczynają wypierać lokalne populacje komarów - podkreślają naukowcy.

Ponieważ jednak tworzenie specjalnych komarów jest ograniczone i dość kłopotliwe, dla skuteczności tego typu metod konieczne jest bardzo precyzyjne określenie rejonów, w których uwolnienie komarów przyniesie najlepsze efekty.

Właśnie tego zadania podjęli się badacze kierowani przez prof. Jesusa Gomeza-Gardenesa z Universidad del Valle w Kolumbii. Wykorzystali oni rzeczywiste dane dotyczące aktywności ludzi oraz rozprzestrzeniania się komarów, aby zrozumieć i odtworzyć sytuację epidemiologiczną związaną z dengą.

- W ten sposób zidentyfikowaliśmy obszary geograficzne o największej podatności na dengę i stworzyliśmy ranking miejsc, które należy traktować priorytetowo. To w nich należy wypuszczać komary przenoszące bakterie Wolbachia, aby najskuteczniej ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa - opowiadał naukowiec. - Można by pomyśleć, że to najbardziej zaludnione tereny obszarów objętych dengą będą tymi, w których uwolnienie komarów z tymi bakteriami będzie najkorzystniejsze. Jednak, co pokazał nasz model, nie zawsze jest to prawdą - dodał.

Szerokie perspektywy

Autorzy badania stwierdzili, że po uodpornieniu najbardziej wrażliwych regionów znacząco poprawia się także sytuacja epidemiologiczna na pozostałych obszarach.

Ich zdaniem wyniki, które otrzymali, mogą posłużyć do walki nie tylko z dengą, ale też innymi chorobami, takimi jak Zika, żółta febra czy chikungunya.

Rodzaje komarów w Polsce (Adam Ziemienowicz, Maria Samczuk/PAP)Adam Ziemienowicz, Maria Samczuk/PAP

Autorka/Autor:kw

Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Czwartkowe burze były aktywne w prawie całym kraju. Do godziny 18 strażacy interweniowali ponad 200 razy, głównie w północnej i środkowej Polsce. Wiał silny wiatr, lał deszcz, lokalnie pojawiły się opady dużego gradu. Materiały otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Burze, oberwania chmury i gradobicia nad Polską. Ponad 200 interwencji

Burze, oberwania chmury i gradobicia nad Polską. Ponad 200 interwencji

Aktualizacja:
Źródło:
PAP, Kontakt 24, tvnmeteo.pl, TVN24

Trudna aura panowała w czwartek na mazurskich jeziorach. Siła wiatru sięgała 7 w skali Beauforta, co utrudniało sterowanie jachtami nawet doświadczonym żeglarzom i stwarzało spore niebezpieczeństwo. W okolicach Mostu Sztynorckiego doszło do tragicznego wypadku.

Silny wiatr na Mazurach. Seria groźnych wypadków, nie żyje żeglarz

Silny wiatr na Mazurach. Seria groźnych wypadków, nie żyje żeglarz

Źródło:
PAP

Morska mgła pojawiła się w Karwii (Pomorskie) w godzinach popołudniowych. Synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek tłumaczyła, że zjawisko to powstaje w bardzo specyficznych warunkach. Może ono być również bardzo niebezpieczne.

Biało nad Bałtykiem. To zjawisko może być groźne

Biało nad Bałtykiem. To zjawisko może być groźne

Źródło:
Sieć Obserwatorów Burz, tvnmeteo.pl

Pogoda na jutro, czyli na piątek 31.05. W nocy pogoda w przeważającej części Polski się poprawi - tylko lokalnie może popadać lub zagrzmieć. W dzień na terenie całego kraju czeka nas jednak kolejna dawka burz z gradem i ulewami. Termometry pokażą do 26 stopni Celsjusza.

Pogoda na jutro - piątek 31.05. Nocą lokalnie zagrzmi i popada. W dzień wróci grad

Pogoda na jutro - piątek 31.05. Nocą lokalnie zagrzmi i popada. W dzień wróci grad

Źródło:
tvnmeteo.pl

Alert RCB trafił do mieszkańców kolejnych obszarów Polski. W Boże Ciało pogoda może być niebezpieczna w zachodniej oraz w południowej części kraju. Eksperci radzą też, jak przygotować się na nadejście burzy.

Alert RCB w dziesięciu województwach

Alert RCB w dziesięciu województwach

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, RCB

Kolejne dni przyniosą nam dalszą dominację ciepłego, wilgotnego powietrza znad Morza Śródziemnego. Jego władza nad Polską zacznie jednak słabnąć, a opady deszczu i burze - powoli zanikać. Wraz ze względnym spokojem do naszego kraju zawita jednak niższa temperatura.

Pogoda na 5 dni. Jak długo potrwa gorąca aura

Pogoda na 5 dni. Jak długo potrwa gorąca aura

Źródło:
tvnmeteo.pl

Na lotnisku Dallas-Fort Worth w Teksasie doszło we wtorek do groźnego zdarzenia. Podczas burzy silny wiatr przesunął samolot pasażerski, stojący na płycie lotniska. Jedno ze skrzydeł prawie uderzyło w rozwinięty rękaw dla pasażerów. Widać to na nagraniu.

Wiatr przesuwa samolot. Nagranie

Wiatr przesuwa samolot. Nagranie

Źródło:
Reuters, poweroutage.us

Kleszcz afrykański pojawił się w Europie, w tym między innymi w Niemczech i na Słowacji. Trwają poszukiwania tego groźnego pajęczaka w Polsce. Z badań wynika, że 60 procent naszego kraju ma warunki odpowiednie dla życia kleszcza Hyalomma. - Mało prawdopodobne, by u nas ich nie było - stwierdziła profesor Anna Bajer z Uniwersytetu Warszawskiego.

"Po napiciu stają się wręcz monstrualne. Mało prawdopodobne, by u nas ich nie było"

"Po napiciu stają się wręcz monstrualne. Mało prawdopodobne, by u nas ich nie było"

Źródło:
PAP

Wyraźny, jasny punkt był widoczny w nocy z wtorku na środę na polskim niebie. Jak się okazuje, był on powiązany z początkiem bardzo ważnej misji Europejskiej Agencji Kosmicznej. Materiał otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Tajemnicze światło przemknęło po polskim niebie. Czym było?

Tajemnicze światło przemknęło po polskim niebie. Czym było?

Źródło:
O kosmosie i astronautyce, tvnmeteo.pl

W Indiach i Bangladeszu rośnie liczba ofiar śmiertelnych cyklonu Remal, który w niedzielę uderzył w oba te kraje. Zniszczone są dziesiątki tysięcy domów. Straty w sektorze rybołówstwa w Bangladeszu sięgają blisko 15 miliardów dolarów - podały lokalne media.

Wzrosła liczba zabitych po przejściu cyklonu. "Jeden z najdłuższych w historii kraju"

Wzrosła liczba zabitych po przejściu cyklonu. "Jeden z najdłuższych w historii kraju"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Naukowcy korzystają ze sztucznej inteligencji w poszukiwaniu rodzaju żeńskiego dla sagowca Encephalartos woodii (E. woodii) w lasach Republiki Południowej Afryki. Choć to gatunek istniejący jeszcze przed dinozaurami, na całym świecie odkryto tylko jeden męski okaz, a obecnie znane egzemplarze są jego klonami.

Sztuczna inteligencja szuka partnerki dla "najbardziej samotnej rośliny świata"

Sztuczna inteligencja szuka partnerki dla "najbardziej samotnej rośliny świata"

Źródło:
PAP, BBC, University of Southampton

Na jednym z poznańskich osiedli zauważono rzadki gatunek ptaka - orłosępa brodatego. Ptak ten zazwyczaj nie występuje w Polsce. Dzięki specjalnemu nadajnikowi wiemy, że ten osobnik wykluł się dwa lata temu we Francji, skąd też przyleciał. Gatunek ten jest wpisany do Czerwonej księgi gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody.

Potężny ptak wylądował nagle na parapecie. Wiadomo, skąd przyleciał. Nagranie

Potężny ptak wylądował nagle na parapecie. Wiadomo, skąd przyleciał. Nagranie

Źródło:
tvn24.pl, ptakipolski.pl

Z raportu opublikowanego we wtorek przez Komisję Europejską wynika, że tylko 55 procent kąpielisk w Polsce jest bardzo dobrej jakości. To najgorszy wynik w Unii Europejskiej.

Polska ma najbrudniejsze kąpieliska w UE. Raport

Polska ma najbrudniejsze kąpieliska w UE. Raport

Źródło:
PAP

We wtorek na zachodzie kraju przechodziły burze. Towarzyszyły im nie tylko silne porywy wiatru, intensywne opady deszczu i gradobicia. W okolicach miejscowości Smolec na Dolnym Śląsku pojawił się zalążek trąby powietrznej.

Zalążek trąby powietrznej pojawił się na Dolnym Śląsku

Zalążek trąby powietrznej pojawił się na Dolnym Śląsku

Źródło:
Sieć Obserwatorów Burz, tvnmeteo.pl

Zorze polarne mogą powrócić w czerwcu na nasze niebo. Aktywny region słoneczny AR3664, odpowiedzialny za silną burzę magnetyczną z początku maja, już wkrótce znów zwróci się w stronę Ziemi. Co istotne, w obserwacjach pomoże nam także Księżyc.

Jest szansa na powrót zorzy polarnej do Polski. Wiemy, kiedy się jej spodziewać

Jest szansa na powrót zorzy polarnej do Polski. Wiemy, kiedy się jej spodziewać

Źródło:
Live Science, Z głową w gwiazdach, tvnmeteo.pl

Strażacy walczą z szybko rozprzestrzeniającym się pożarem lasu w okolicach miasta Kearny w południowej Arizonie. Zniszczone zostały dwa budynki, część mieszkańców ewakuowano.

Zniszczone budynki, ewakuacje. Ogień szybko się rozprzestrzenia

Zniszczone budynki, ewakuacje. Ogień szybko się rozprzestrzenia

Źródło:
Reuters, abc15.com, tvnmeteo.pl

Na orbitę okołoziemską został wyniesiony satelita EarthCARE - podała Europejska Agencja Kosmiczna (ESA). Głównym celem misji jest badanie wpływu chmur i aerozoli na ochładzanie oraz ogrzewanie ziemskiej atmosfery, co ma pozwolić na lepsze zrozumienie zmian klimatu na Ziemi.

ESA wystrzeliła satelitę do obserwacji Ziemi

ESA wystrzeliła satelitę do obserwacji Ziemi

Źródło:
PAP

We wtorek różnica temperatury pomiędzy Piłą a Toruniem, które są od siebie oddalone o około 140 kilometrów, wyniosła prawie 14 stopni. Zapytaliśmy o to Tomasza Wasilewskiego, prezentera tvnmeteo.pl.

W Toruniu prawie upał, a 140 kilometrów dalej ziąb. Co się stało w Pile?

W Toruniu prawie upał, a 140 kilometrów dalej ziąb. Co się stało w Pile?

Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW

15 osób zginęło na skutek osunięcia się zbocza kamieniołomu w Indiach. Osuwisko zostało spowodowane przez ulewy związane z cyklonem Remal, który nadciągną nad południową Azję.

Osunięcie ziemi w kamieniołomie. Nie żyje 15 osób

Osunięcie ziemi w kamieniołomie. Nie żyje 15 osób

Źródło:
PAP, Reuters, Times of India tvnmeteo.pl

Niedźwiedź wtargnął do domku w Arizonie, w którym przebywał 15-letni chłopiec, i zaatakował go, uderzając i drapiąc. Tylko dzięki reakcji starszego brata nie doszło do tragedii. Po ataku zwierzę miało "usiąść na werandzie na kanapie i się rozglądać".

Niedźwiedź wszedł do domu i zaatakował nastolatka. Potem usiadł na kanapie

Niedźwiedź wszedł do domu i zaatakował nastolatka. Potem usiadł na kanapie

Źródło:
NBC News, AZGFD

Osuwisko, które przyczyniło się do śmierci nawet dwóch tysięcy osób, zagraża kolejnym tysiącom mieszkańców Papui-Nowej Gwinei. W kraju ogłoszono stan klęski żywiołowej, zaś akcję poszukiwawczo-ratunkową mają wesprzeć australijscy ratownicy.

Osuwisko przysypało całe wioski. "Skały i ziemia wciąż się poruszają"

Osuwisko przysypało całe wioski. "Skały i ziemia wciąż się poruszają"

Źródło:
PAP, postcourier.com.pg, tvnmeteo.pl

Tajfun Ewiniar szaleje na Pacyfiku. W południowych prowincjach Filipin, w które uderzył jako burza tropikalna, żywioł przyczynił się do śmierci co najmniej siedmiu osób i wywołał niszczycielskie powodzie. Zjawisko nabiera intensywności, a w ciągu kilku dni może dotrzeć do Japonii.

Na Filipinach zabił siedem osób. Ewiniar idzie na Japonię

Na Filipinach zabił siedem osób. Ewiniar idzie na Japonię

Źródło:
PAP, The Straits Times

Pakistan doświadcza ekstremalnej fali upałów. Temperatura na południu kraju wzrosła powyżej 52 stopni Celsjusza, co jest wartością bliską rekordu ciepła w skali całego kraju - podał tamtejszy departament meteorologiczny. Setki osób trafiają do szpitali z objawami udaru cieplnego.

Temperatura sięgnęła 52 stopni w cieniu

Temperatura sięgnęła 52 stopni w cieniu

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

W Dżibuti we wschodniej Afryce w ubiegłym tygodniu do środowiska uwolniono zmodyfikowane genetycznie komary, które mają pomóc w walce z malarią. To już kolejna taka próba na świecie i zapowiadane są kolejne. Od 2019 roku na całym świecie do środowiska trafił ponad miliard komarów GMO - wynika z danych amerykańskiego Centrum Prewencji i Kontroli Chorób (CDC).

Wypuszczono już ponad miliard komarów GMO

Wypuszczono już ponad miliard komarów GMO

Źródło:
PAP

"Smocza lilia" zakwitła w Łańcucie. Kwiaty tego gatunku charakteryzują się niezbyt przyjemnym dla ludzkiego nosa zapachem zgniłego mięsa. Pełni on jednak bardzo ważną rolę w rozmnażaniu się rośliny.

Jest piękna, ale śmierdzi jak zepsute mięso. "Smocza lilia" zakwitła w Łańcucie

Jest piękna, ale śmierdzi jak zepsute mięso. "Smocza lilia" zakwitła w Łańcucie

Źródło:
PAP, rhs.org.uk

Meksykańskie miasto Puebla nawiedziła potężna burza gradowa. Ulice zasypała miejscami półtorametrowa warstwa lodu. Do zjawiska doszło nagle, podczas trwającej w kraju fali upałów.

Takie widoki na ulicach w trakcie fali upałów

Takie widoki na ulicach w trakcie fali upałów

Źródło:
Reuters, El Pais

Trwa sezon burzowy. W czasie wyładowań atmosferycznych najbezpieczniej jest przebywać wewnątrz budynku. Jednak nawet jeśli zostajemy w domu, warto pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa. Jak przygotować się na burzę?

Ładujesz telefon w czasie burzy? Zobacz, czego lepiej nie robić

Ładujesz telefon w czasie burzy? Zobacz, czego lepiej nie robić

Źródło:
PAP, tvn24.pl