Katastrofy polskich samolotów wojskowych

Podczas ćwiczeń przed pokazami AirSHOW w Radomiu rozbił się samolot F-16. W katastrofie zginął pilot Wojska Polskiego major Maciej "Slab" Krakowian
Świadkowie o katastrofie w Radomiu
Źródło wideo: TVN24
Źródło zdj. gł.: PAP/Paweł Supernak
W czwartek wieczorem podczas ćwiczeń przed pokazami Air Show w Radomiu rozbił się samolot F-16, zginął pilot mjr Maciej "Slab" Krakowian. Do wypadków samolotów wojskowych dochodziło też wcześniej. Tylko w XX wieku w pojedynczych wypadkach zginęło kilkanaście osób. Doszło też do dwóch wstrząsających katastrof.

Samoloty wielozadaniowe F-16 stanowią obecnie podstawę polskiego lotnictwa bojowego, odpowiadając m.in. za większość patroli i misji związanych z ochroną polskiej przestrzeni powietrznej; W czwartek jedna z 48 maszyn, jakie posiada Polska, rozbiła się w Radomiu. To pierwszy wypadek maszyny tego typu od prawie 20 lat ich użytkowania.

Katastrofa Bielika, zginął pilot

W ubiegłym roku doszło do katastrofy samolotu wojskowego w Gdyni-Kosakowie. 12 lipca rozbił się tam samolot M-346 Master (Bielik). Podczas przygotowań do pokazu samolot uderzył w płytę lotniska. Na miejscu zginął pilot mjr Robert Jeł. Samolot należał do 41. Bazy Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie.

samolot_bezcieicia
Moment katastrofy samolotu w Gdyni
Źródło: Kontakt 24

Incydent podczas pokazów

Do incydentu, w którym nikt nie ucierpiał, doszło też 27 kwietnia 2023 r. podczas uroczystego otwarcia lotniska Warszawa-Radom. Podczas pokazu zespołu akrobacyjnego Orlik doszło do kontaktu w powietrzu dwóch samolotów. Piloci bezpiecznie wylądowali. Nikomu nic się nie stało. Części samolotu spadły na prywatną posesję.

Części samolotu spadły na prywatną posesję
Części samolotu spadły na prywatną posesję
Źródło zdjęcia: Konrad Frysztak

Seria zdarzeń z udziałem MiG-ów

W poprzednich latach głośno było m.in. o wypadku stacjonującego w Mińsku Mazowieckim MiG-a-29, który 4 marca 2019 r. rozbił się podczas oblotu technicznego po przeprowadzonych pracach. Pilot katapultował się i wylądował na spadochronie koło Łochowa.

Wypadek samolotu na Mazowszu
Wypadek samolotu na Mazowszu
Źródło zdjęcia: Ratownictwo Powiatu Węgrowskiego

6 lipca 2018 r. rozbił się pod Pasłękiem (woj. warmińsko-mazurskie) pilot Krzysztof Sobański, który leciał samolotem MiG-29 z bazy w Malborku. Polska Grupa Zbrojeniowa przyznała, że powodem śmierci było wadliwe wykonanie przez zakład należący do PGZ elementu fotela katapultowego - co uniemożliwiło rozwinięcie spadochronu.

Rozbił się wojskowy MiG-29. Pilot nie przeżył
Rozbił się wojskowy MiG-29. Pilot nie przeżył
Źródło: Fakty TVN

18 grudnia 2017 r. przy podejściu do lądowania po locie szkoleniowym w okolicach Kałuszyna k. Mińska Mazowieckiego rozbił się MiG-29. Pilot przeżył.

19 czerwca 2014 r. MiG-21, wykonujący lot szkoleniowy, rozbił się pod Kozienicami. Pilot katapultował się. Przeżył.

Katastrofa smoleńska

10 kwietnia 2010 r. samolot Tu-154M, należący do 36. Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego, rozbił się przy podchodzeniu do lądowania na lotnisku w Smoleńsku. Zginęło 96 osób, w tym prezydent Lech Kaczyński z małżonką Marią Kaczyńską. Polska delegacja udawała się na uroczystości 70. rocznicy Zbrodni Katyńskiej.

Rekonstrukcja lotu tupolewa
Rekonstrukcja lotu tupolewa
Źródło: TVN24

Wypadek wojskowej Bryzy

31 marca 2009 r. - cała czteroosobowa załoga zginęła w katastrofie samolotu wojskowego Bryza na lotnisku Gdynia-Babie Doły. Samolot ćwiczył awaryjne lądowanie na jednym silniku - poinformowała Marynarka Wojenna.

Na lotnisku wojskowym w Babich Dołach rozbił się samolot typu Bryza z czterema osobami na pokładzie. Do tragedii doszło podczas podchodzenia do lądowania. - Chciałbym złożyć kondolencje rodzinom pilotów - mówił Bogdan Klich, szef MON. Wojsko oficjalnie nie podało jednak liczby ofiar. Wiadomo, że na pokładzie były cztery osoby.
Katastrofa samolotu w Gdyni
Źródło zdjęcia: TVN24, fot. internauta Łukasz

27 lutego 2009 r. - z wysokości 200 m spadł śmigłowiec bojowy Mi-24 z 49. Pułku Śmigłowców Bojowych w Pruszczu Gdańskim. Wykonywał lot szkoleniowy na trasie Inowrocław - Toruń przed misją w Afganistanie. Wypadek przeżył dowódca śmigłowca i technik pokładowy, zginął drugi pilot por. Robert Wagner.

Katastrofa samolotu CASA

W pamięci wojskowych lotników są też m.in. katastrofa 23 stycznia 2008 r. samolotu transportowego CASA C-295M w Mirosławcu. Zginęło 4 członków załogi i 16 pasażerów, wcześniej uczestniczących w 50. Konferencji Bezpieczeństwa Lotów Lotnictwa Sił Zbrojnych RP. Wśród poległych oficerów był gen. bryg. pil. Andrzej Andrzejewski, dowódca 1. Brygady Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie (pośmiertnie awansowany na stopień generała dywizji).

W październiku 2008 r. pod Lubartowem (Lubelskie) rozbił się wojskowy śmigłowiec Mi-2 ze szkoły lotniczej w Dęblinie. Maszyna spadła z wysokości ok. 100 metrów. W wypadku ciężko ranny został jeden z pilotów. Komisja badająca okoliczności wypadku ustaliła, iż przyczyną katastrofy było niesprawne łożysko w lewym silniku maszyny.

19 września 2007 r. samolot Su-22 rozbił się podczas lądowania w bazie lotniczej w Powidzu. Pilot zginął.

Wypadek polskiego lotnictwa w Iraku

W lipcu 2006 r. czterech członków załogi i trzech dziennikarzy ucierpiało w wypadku wojskowego Mi-24 w Iraku. Maszyna miała lecieć z Diwanii do bazy Delta w Al Kut. Była częścią większej kolumny wiozącej polską delegację, powracającą z uroczystości przejęcia dowództwa nad Wielonarodową Dywizją Centrum-Południe przez gen. Bronisława Kwiatkowskiego. Prawdopodobną przyczyną wypadku był silny podmuch wiatru.

W grudniu 2004 r. pod Karbalą w Iraku doszło do katastrofy śmigłowca Sokół, w której zginęło 3 polskich żołnierzy. Przeżył pilot - miał proces przed sądem wojskowym.

Spadł śmigłowiec z premierem na pokładzie

W grudniu 2003 r. śmigłowiec Mi-8 z pułku specjalnego, na którego pokładzie znajdował się ówczesny premier Leszek Miller, rozbił się po awarii obu silników w pobliżu Piaseczna pod Warszawą.

filip 2
Rozbicie się śmigłowca Mi-8 pod Warszawą z premierem Leszkiem Millerem na pokładzie
Źródło: TVN24

We wrześniu 2001 r. w miejscowości Nowa Pilona k. Bogaczewa pod Elblągiem, przy drodze krajowej nr 7, rozbił się samolot wojskowy MiG-21. Pilot zdołał się katapultować. Znaleziono go kilka kilometrów od miejsca wypadku i śmigłowcem odwieziono do szpitala.

Również we wrześniu 2001 r. na poligonie Jagodne koło Żelechowa w woj. lubelskim rozbił się samolot szkoleniowy Iskra. Zginął pilot - instruktor podporucznik. Samolot pochodził ze szkoły w Dęblinie.

24 sierpnia tego roku Su-22 rozbił się podczas lotu szkoleniowego w okolicach bazy lotniczej w Krzesinach. Pilot zdołał się katapultować.

13 czerwca 2001 r. dwóch pilotów z 6. Eskadry Lotnictwa Taktycznego zginęło w katastrofie lotniczej podczas podchodzenia do lądowania w Powidzu w woj. wielkopolskim.

W lipcu 2000 r. w katastrofie samolotu myśliwskiego MiG-21 zginął pilot. Samolot rozbił się w okolicy poligonu nieopodal Piły. Przed wypadkiem pilot nie zgłaszał problemów z maszyną.

filip 3
Samolot wojskowy MIG-21 rozbił się na terenie poligonu w Nadarzycach koło Piły. Pilot zginął na miejscu (2000 r.)

W październiku 1999 r. w Kuźnicy na Półwyspie Helskim rozbił się myśliwiec MiG-21 bis. Pilot katapultował się. Samolot zahaczył o dach domu, jezdnię i uderzył w sklep spożywczy. Nikt nie ucierpiał.

filip 4
MIG-21 rozbił się na Półwyspie Helskim (1999 r.)
Źródło: TVN24

W maju 1999 r. na polach niedaleko Malborka w województwie pomorskim rozbił się MiG-21 bis. Pilot katapultował się i nie odniósł obrażeń.

11 listopada 1998 r. wojskowa Iskra rozbiła się w lesie k. Otwocka. Maszyna wykonywała rozpoznanie pogody przed defiladą samolotów nad Placem Piłsudskiego w Warszawie w Dniu Święta Niepodległości. W katastrofie zginęło dwóch doświadczonych pilotów.

filip 5
Samolot wojskowy Iskra rozbił się w lesie pod Otwockiem
Źródło: TVN24

W maju 1998 r. w katastrofie Iskry zginął kapitan, który odbywał lot szkoleniowy maszyną Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie. Samolot rozbił się w Żelechowie w ówczesnym woj. siedleckim; uderzył w ziemię i stanął w ogniu.

26 maja 1998 r. w katastrofie Iskry zginęło dwóch doświadczonych pilotów wojskowych. Samolot rozbił się w okolicach lotniska szkolnego w Dęblinie, na skraju miejscowości Bobrowniki.

10 lipca 1997 r. śmigłowiec wojskowy Mi-24 rozbił się w Zakopanem, spadł na asfaltową drogę na Groniku. Nie było ofiar śmiertelnych.

10 czerwca 1997 r. koło Brańska w ówczesnym woj. białostockim samolot Iskra po 25 minutach lotu spadł na pole i spłonął. W katastrofie zginęli dwaj piloci - instruktor i uczeń podchorąży z 61. Lotniczego Pułku Szkolnego w Białej Podlaskiej.

"Czarna seria"

Rok 1996 władze lotnictwa wojskowego określiły mianem "czarnej serii". W 9 wypadkach zginęło wtedy 5 lotników. Rozbił się śmigłowiec Mi-2, szkolno-bojowa Iryda, cztery myśliwce MiG-21, Su-22, szkolno-treningowy Orlik i transportowy An-2.

Równie dramatyczny był rok 1995. 26 lipca w okolicach poligonu wojskowego w Nadarzycach (woj. pilskie), eksplodował w powietrzu samolot wojskowy Su-22. Maszyna należała do 40. Pułku Lotnictwa Bombowego w Świdwinie. Zginął mjr Jerzy Stramek. Przyczyną katastrofy był wybuch jednego z ładunków podwieszonych pod skrzydłami samolotu.

Również w lipcu tego roku rozbiła się Iskra z Dęblina pilotowana przez słuchacza III roku Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych. Pilot zdołał się katapultować. 11 lipca tego roku w woj. koszalińskim rozbił się samolot Su-22. Zginęli dwaj doświadczeni piloci - pułkownik i podpułkownik. Przyczyną wypadku był błąd w pilotażu.

31 maja 1995 r. rozbił się samolot Su-20 z Powidza. Zginął pilot. Miesiąc wcześniej doszło do awarii samolotu Su-22M z Mirosławca. Pilot zdołał się katapultować.

25 lutego 1994 r. podczas startu wypadkowi uległ MiG-21 bis z 34. PLM. Pilot zdążył się katapultować i przeżył.

20 listopada 1992 r. w katastrofie MiG-21. PFM z 26. PLM z Zegrza Pomorskiego zginął porucznik Roman Jacek. Pilot wystartował z Lotniska Krzesiny do nocnego lotu w trudnych warunkach atmosferycznych. Po starcie zgasło podświetlenie przyrządów pokładowych, o czym pilot zameldował. Z pełną prędkością wbił się w ziemię koło miejscowości Palędzie.

5 sierpnia tego roku wypadkowi koło Malborka uległ MiG-21 bis z 34. PLM. Pilot przeżył. Przyczyną wypadku był brak paliwa.

1 marca 1991 r. doszło do kolizji samolotu MiG-21 MF z 34. PLM z samolotem myśliwskim MiG-21 z 11. PLM. Piloci przeżyli.

16 listopada 1990 r. katastrofie w okolicy miejscowości Mostowo uległ MiG-21 bis z 9. PLM (Zegrze Pomorskie). Zginął pilot porucznik Andrzej Seroka. Lot był wykonywany w trudnych warunkach atmosferycznych. Przyczyna katastrofy niewyjaśniona. W miejscu katastrofy jest ustawiony pomnik.

Katastrofy podczas Air Show

Do katastrof dochodziło też podczas radomskiego Air Show w poprzednich latach, ale bez udziału polskich pilotów wojskowych. W 2009 r. w katastrofie Su-27 zginęło tam dwóch białoruskich pilotów, a w 2007 na niewielkiej wysokości zderzyły się dwa samoloty grupy akrobacyjnej "Żelazny" z Zielonej Góry - zginęli dwaj piloci.

Źródło: PAP/tvn24.pl
Autorka/Autor: gp
Czytaj także: