To ma być ratunek na wypadek bankructwa dewelopera. "Pozwoli spać spokojnie"

[object Object]
Muszyński: do końca roku oddanych będzie tysiąc mieszkańTVN24 BiS
wideo 2/4

Dziś ryzyko niepowodzenia dewelopera ponoszą konsumenci. Stworzony przez nas system ochrony nabywców mieszkań deweloperskich pozwoli im spać spokojnie - powiedziała wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) Dorota Karczewska o projekcie nowej ustawy, który przyjął komitet ekonomiczny Rady Ministrów.

- Dziś sytuacja wygląda tak, że jeśli firma upadnie albo zaprzestanie budowy, to ryzyko ponosi konsument. Uważamy, że ryzyko niepowodzenia inwestycji jest ryzykiem biznesowym, więc ten akcent powinien zostać przeniesiony w kierunku branży - oceniła w rozmowie z PAP Dorota Karczewska.

Dlatego - jak mówiła - przygotowany przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) projekt ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przewiduje "stworzenie całościowego, domkniętego systemu ochrony konsumenta i bezpiecznego rynku deweloperskiego".

Składka do funduszu

W ramach tego systemu Urząd proponuje powołanie Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego, wzorowanego na Turystycznym Funduszu Gwarancyjnym, do którego składaliby się wszyscy deweloperzy. - Gdyby któryś z nich upadł, zaprzestał budowy albo nastąpiłoby odstąpienie przez konsumenta od umowy, wynikające z niedopełnienia obowiązków przez dewelopera, to Fundusz pokryłby wszystkie straty poniesione przez konsumentów. Fundusz Deweloperski byłby prowadzony przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, czyli instytucję, która prowadzi już fundusz dla turystyki - powiedziała. Według założeń UOKiK od każdej wpłaty nabywcy deweloper będzie odprowadzał składkę do funduszu zależnie od rodzaju prowadzonego rachunku: dla rachunku zamkniętego składki mają wynosić maksymalnie do 1 proc. wartości mieszkania, a dla rachunku otwartego do 5 proc. W rzeczywistości mają być dużo niższe. Dla otwartych rachunków stawka nie powinna przekroczyć 1 proc., a dla zamkniętych 0,2 proc. Jak poinformowała Dorota Karczewska, składki te będą przechowywane na odrębnych subkontach i przesyłane do Funduszu za pośrednictwem banku. - To bank będzie odpowiedzialny za przeniesienie składki do Funduszu i dopiero gdy deweloper opłaci składkę, będzie mógł uruchomić kolejną transzę na budowę. Wypłaty te będą powiązane z postępami w budowie, bo teraz jest tak, że wypłatę poszczególnych transz regulują umowy pomiędzy deweloperem i konsumentem, a one mogą wyglądać bardzo różnie. Często nawet za dziurę w ziemi konsument może płacić 60-90 proc. ceny mieszkania - mówiła. Jak dodała, system ochrony nabywców jest całościowy m.in. dzięki temu, że Fundusz zadziała także w sytuacji, gdy upadnie bank, który prowadzi rachunek powierniczy. - Dziś klient otrzymałby z Bankowego Funduszu Gwarancyjnego zwrot wpłat do 100 tys. euro, a dzięki funduszowi deweloperskiemu otrzyma wszystko, co wpłaci. Projekt przewiduje odpowiedni mechanizm zwracania konsumentom wpłaconych kwot - powiedziała Karczewska. Zauważyła też, że część deweloperów krytykuje proponowane zmiany, argumentując, że Fundusz jest niepotrzebny, gdyż sytuacja na rynku jest dobra, a firmy rozwijają się, a nie upadają. Jak powiedziała, falochrony buduje się, kiedy morze jest spokojne. - Uważamy, że to najlepszy moment, żeby stworzyć rozwiązania systemowe, które będą chroniły konsumentów na wypadek sztormu, jaki miał miejsce np. w latach 2008-2009. Wówczas nie było zabezpieczeń, a konsumenci ponieśli bardzo poważne straty - wskazała.

Ceny wzrosną?

Dodała, że zdaniem niektórych przedsiębiorców składki na fundusz są za wysokie i wpłyną na wzrost cen mieszkań. Jednak - wskazywała wiceprezes UOKiK - w ustawie zapisane są stawki maksymalne, a faktycznie obowiązującą w danym roku stawkę będzie określał w rozporządzeniu minister inwestycji i rozwoju w porozumieniu z ministrem finansów, po konsultacji z prezesem UOKiK i UFG, biorąc pod uwagę czynniki ryzyka na rynku. - W rzeczywistości składki mają być dużo niższe. Dla otwartych rachunków stawka nie powinna przekroczyć 1 proc., a dla zamkniętych 0,2 proc. Racjonalny ustawodawca musi mieć margines swobody, w ramach którego może się poruszać, by być gotowym na tąpnięcia na rynku. Jeśli okaże się, że ryzyko jest niewielkie, a w Funduszu byłoby dużo pieniędzy, to w tym rozporządzeniu stawkę można określić nawet na poziomie zero - mówiła wiceprezes UOKiK.

Zalety systemu

Jej zdaniem zaletą proponowanego systemu jest wbudowany w niego mechanizm samoregulujący. Wskazała, że stawki ustala minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw instytucji finansowych.

- Pierwszy organ musi brać pod uwagę kondycję rynku deweloperskiego, drugi natomiast czuwać nad stabilnością DFG. Nadmierne windowanie stawek powodować będzie pogarszanie się sytuacji deweloperów na rynku, a w rezultacie zwiększenie liczby wypłat z DFG. Stąd też trudno zakładać, że obie instytucje będą windować stawki, albo też sztucznie eskalować zwiększanie się kapitałów zgromadzonych w DFG, uniemożliwiające zmniejszenie obciążeń deweloperów i ich szybszy rozwój - zauważyła. Według Karczewskiej gdyby nawet deweloperzy rzeczywiście przerzucali koszt składki do Funduszu na klientów, jak zapowiadają, to nabywcy mieszkań i tak będą wygrani, bo za niewielki procent wartości mieszkania zyskają spokój. - Jeżeli deweloperzy przerzucą składki na nabywców, to ewentualny wzrost cen mieszkań nie powinien przekroczyć 1,6 proc. - przy założeniu maksymalnej, 5-proc. składki na DFG. Wzrost ten nie byłby jednak większy niż obecne zróżnicowanie cen mieszkań w poszczególnych miastach. Widoczne jest to zwłaszcza przy porównaniu ceny za metr kwadratowy w Warszawie i w mniejszych miejscowościach - zauważyła.

Jej zdaniem świadczy to o tym, że głównym czynnikiem wpływającym na ceny mieszkań nie są koszty, lecz siła nabywcza kupujących - mieszkańcy miast o większej sile nabywczej zdolni są płacić wyższe ceny, co deweloperzy wykorzystują stosując wysokie marże. - Deweloperzy różnicują też ceny mieszkań w tej samej inwestycji w zależności od piętra czy strony świata, mimo że koszt ich budowy jest taki sam - powiedziała.

Kiedy nowe przepisy?

Wiceprezes UOKiK przekonywała, że rozwiązania zapisane w projekcie ustawy są wypadkową kilkuletniej dyskusji ze wszystkimi uczestnikami rynku i wyraziła nadzieję, że nowe przepisy zostaną uchwalone jeszcze w tej kadencji. - Byłoby dużą stratą dla uczestników rynku, gdyby ten projekt nie został przyjęty - podkreśliła. Jak uzasadniała, w tej chwili nabywcy mieszkań w Polsce są chronieni gorzej niż w większości pozostałych krajów UE, a funkcjonujące rozwiązania są dalekie od doskonałości. Obecna ustawa deweloperska przewiduje cztery rodzaje zabezpieczeń dla klientów - rachunek powierniczy zamknięty oraz trzy rodzaje rachunków otwartych: z gwarancją ubezpieczeniową, z gwarancją bankową oraz tzw. rachunek otwarty bez dodatkowego zabezpieczenia. W wypadku rachunku zamkniętego deweloper otrzymuje w całości zapłatę od klienta za mieszkanie dopiero po przeniesieniu na nabywcę własności, a z rachunku otwartego bank wypłaca deweloperowi transze w trakcie trwania inwestycji. Zdaniem UOKiK najbezpieczniejszą formą zabezpieczenia praw nabywców – pod warunkiem, że nie upadnie bank - jest rachunek zamknięty. Jednak deweloperzy najczęściej wykorzystują rachunek otwarty bez zabezpieczeń, bo jest to forma najtańsza, która umożliwia deweloperom finansowanie inwestycji z wpłat nabywców. - Niesie to ze sobą poważne ryzyko w wypadku upadłości dewelopera, ale też w sytuacji, gdy deweloper nie upada, ale np. zaprzestaje prowadzenia działalności albo zaprzestaje budowy. Wtedy konsument pozostaje w takiej sytuacji, że wpłacił już część albo całość ceny za mieszkanie, natomiast nie ma mieszkania i pozostaje z kredytem hipotecznym. I niedokończoną budową - opisywała wiceszefowa UOKiK. Przypomniała też, że konsumentom, którzy wzięli kredyt na mieszkanie, na którym bank nie może ustanowić hipoteki, bo nie jest gotowe, grozi podwyższenie marży kredytu. - Istnieje też ryzyko, że bank w ogóle wypowie umowę na kredyt hipoteczny - podkreśliła.

Autor: tol / Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

- Ostatnie wyniki wykonania budżetu państwa są bardziej niepokojące, Ministerstwo Finansów przygląda się przede wszystkim wpływom z podatku VAT - przyznał w poniedziałek wiceminister finansów Jurand Drop podczas posiedzenia Rady Dialogu Społecznego. Według ekonomistów poziom dochodów z tytułu podatku od towarów i usług w 2024 roku może być o około 25-30 miliardów złotych niższy, niż przewiduje ustawa budżetowa.

Rząd liczył na skokowy wzrost. "Niepokojące" informacje

Rząd liczył na skokowy wzrost. "Niepokojące" informacje

Źródło:
PAP, tvn24.pl

- Nie można powiedzieć, że rezygnujemy z tego projektu, my go tylko urealniamy - odpowiedział w poniedziałek pełnomocnik rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego Maciej Lasek, pytany przez dziennikarzy o przyszłość CPK.

CPK zmieni nazwę? Wiceminister odpowiada

CPK zmieni nazwę? Wiceminister odpowiada

Źródło:
PAP

Premier Donald Tusk odwołał Gertrudę Uścińską ze składu rady nadzorczej Banku Gospodarstwa Krajowego - przekazał bank. Do rady powołano Marka Hermacha.

Była szefowa ZUS odwołana z państwowego banku

Była szefowa ZUS odwołana z państwowego banku

Źródło:
PAP

We wtorek, 25 czerwca, odbędzie się zwyczajne walne zgromadzenie Orlenu. Zarząd spółki przedstawił projekty uchwał, które zakładają między innymi nieudzielenie absolutorium za 2023 rok wszystkim byłym członkom zarządu, w tym byłemu prezesowi Danielowi Obajtkowi. Konsekwencją przyjęcia uchwały będzie między innymi brak premii.

Walne zgromadzenie akcjonariuszy Orlenu. Dzień sądu nad Obajtkiem

Walne zgromadzenie akcjonariuszy Orlenu. Dzień sądu nad Obajtkiem

Źródło:
PAP

W Prokuraturze Regionalnej w Gdańsku trwa śledztwo dotyczące przekroczenia uprawnień przez byłego dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni - powiadomił prokurator Mariusz Marciniak. W sprawie byłego ministra gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej jest ono na etapie wstępnego rozpoznania. To pokłosie raportu Najwyższej Izby Kontroli.

Prokuratura: jedno z zawiadomień dotyczy byłego ministra

Prokuratura: jedno z zawiadomień dotyczy byłego ministra

Źródło:
PAP

- Mamy "kłopot natury politycznej" z kolejną, czwartą edycją Funduszy Norweskich. Związany jest z postawą Węgier - powiedziała w poniedziałek Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, ministra funduszy i polityki regionalnej.

Zagrożone duże pieniądze dla Polski. "Nie będziemy się dawać Węgrom szantażować"

Zagrożone duże pieniądze dla Polski. "Nie będziemy się dawać Węgrom szantażować"

Źródło:
PAP

Dziesięć osób zostało zatrzymanych przez funkcjonariuszy w sprawie oszustw dokonywanych przy sprzedaży towarów przez internet - powiadomiło Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC). Śledztwo nadzoruje Prokuratura Okręgowa w Bydgoszczy. W fałszywych sklepach mogło dokonać zakupów około 6,7 tysiąca pokrzywdzonych, a straty liczone są w milionach złotych.

Niemal siedem tysięcy poszkodowanych, milionowe straty

Niemal siedem tysięcy poszkodowanych, milionowe straty

Źródło:
PAP

Dotychczasowy system finansowania nie gwarantuje stabilności mediów. Proponujemy likwidację abonamentu na rzecz finansowania mediów publicznych z budżetu państwa - ogłosiło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Resort proponuje, by przekazywać na ten cel co najmniej 0,09 procent PKB rocznie.

Abonament RTV do likwidacji. Rząd ma nowy pomysł

Abonament RTV do likwidacji. Rząd ma nowy pomysł

Źródło:
PAP

Ministrowie spraw zagranicznych krajów Unii Europejskiej zdecydowali w poniedziałek o przekazaniu Ukrainie co najmniej 1,2 miliarda euro zysków z zamrożonych aktywów rosyjskiego banku centralnego. Pieniądze zasilą obrońców Ukrainy - poinformował szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski.

Rosja "zapłaci za konsekwencje agresji". Decyzja unijnych ministrów

Rosja "zapłaci za konsekwencje agresji". Decyzja unijnych ministrów

Źródło:
PAP

Nowy prezes Orlenu w wywiadzie dla brytyjskiego dziennika "Financial Times" opowiedział, jakie ma plany wobec koncernu i co go zaskoczyło po objęciu sterów w spółce. - Nie spodziewałem się, że tak wiele osób związanych z polityką będzie pracować w Orlenie - przyznał Ireneusz Fąfara. O dziedzictwie Daniela Obajtka powiedział, że to "coś w rodzaju czebola" - czyli modelu wielobranżowych konglomeratów, które przez długi czas dominowały w gospodarce Korei Południowej.

Prezes Orlenu o dziedzictwie Daniela Obajtka: coś w rodzaju czebola

Prezes Orlenu o dziedzictwie Daniela Obajtka: coś w rodzaju czebola

Źródło:
PAP

Chiny i Unia Europejska (UE) zgodziły się rozpocząć rozmowy na temat planowanego nałożenia ceł na produkowane w Państwie Środka pojazdy elektryczne (EV) - poinformował portal stacji CNN, powołując się na wysokich rangą urzędników obu stron.

Chiny mają rozmawiać z Unią Europejską w sprawie nowych ceł na samochody elektryczne

Chiny mają rozmawiać z Unią Europejską w sprawie nowych ceł na samochody elektryczne

Źródło:
CNN

Według Komisji Europejskiej (KE) firma Apple może naruszać Akt o Usługach Cyfrowych (DMA). Problemem jest sklep z aplikacjami App Store, który uniemożliwia ich twórcom przekierowywanie klientów do tańszych ofert. Apple to pierwsza platforma, której Bruksela zarzuca łamanie DMA.

Bruksela wzięła pod lupę firmę Apple. Zarzuca łamanie przepisów

Bruksela wzięła pod lupę firmę Apple. Zarzuca łamanie przepisów

Źródło:
PAP

Sprzedaż detaliczna w cenach stałych w maju 2024 roku wzrosła o 5 procent w ujęciu rocznym, a w ujęciu miesięcznym spadła o 0,1 procent - podał Główny Urząd Statystyczny. Sprzedaż detaliczna w cenach bieżących wzrosła w ubiegłym miesiącu o 5,4 procent rok do roku.

Sprzedaż detaliczna w maju. Nowe dane ze sklepów

Sprzedaż detaliczna w maju. Nowe dane ze sklepów

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Produkcja budowlano-montażowa w maju 2024 roku spadła o 6,5 procent rok do roku, a w porównaniu z poprzednim miesiącem wzrosła o 7,0 procent - podał Główny Urząd Statystyczny (GUS). Analitycy zgodnie przyznają, że wyniki budowlanki nie napawają optymizmem, a na odbicie trzeba będzie poczekać.

"Wyniki budownictwa mocno zawiodły"

"Wyniki budownictwa mocno zawiodły"

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Nieudzielenie absolutorium przez walne zgromadzenia akcjonariuszy otwiera państwowym spółkom drogę do dochodzenia odszkodowań od byłych menadżerów - powiedziała profesor Katarzyna Bilewska z wydziału prawa UW. Profesor prawa Michał Romanowski spodziewa się wręcz wysypu zawiadomień do prokuratury.

Byli szefowie państwowych spółek mogą zostać pozwani

Byli szefowie państwowych spółek mogą zostać pozwani

Źródło:
PAP

W poniedziałek zamierzamy przekazać Komisji Europejskiej dokument wykonawczy rewizji Krajowego Planu Odbudowy - przekazała ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Jak dodała, dwa kolejne wnioski o wypłatę środków z KPO zostaną złożone pod koniec sierpnia lub na początku września bieżącego roku.

Rewizja KPO. "Dzisiaj złożymy dokument wykonawczy"

Rewizja KPO. "Dzisiaj złożymy dokument wykonawczy"

Źródło:
PAP

Biuro Informacji Kredytowej poinformowało, że firmy pożyczkowe w maju bieżącego roku udzieliły łącznie ponad 1,2 miliona pożyczek pozabankowych o łącznej wartości 1,827 miliarda złotych. Jak wskazują analitycy, wynik z zeszłego miesiąca był najwyższy w historii.

Polacy pożyczają na potęgę. Nowy rekord

Polacy pożyczają na potęgę. Nowy rekord

Źródło:
PAP

W poniedziałek zamierzamy przekazać Komisji Europejskiej dokument wykonawczy rewizji Krajowego Planu Odbudowy - przekazała ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Jak dodała, dwa kolejne wnioski o wypłatę środków z KPO zostaną złożone pod koniec sierpnia lub na początku września bieżącego roku.

Rewizja KPO. "Dzisiaj złożymy dokument wykonawczy"

Rewizja KPO. "Dzisiaj złożymy dokument wykonawczy"

Źródło:
PAP

Program "Energia paliw", jakim Aramco chce objąć na wyłączność niezależne stacje paliw, nie zawiera programów lojalnościowych dla klientów stacji ani oferty gastronomicznej - podał saudyjski koncern.

Aramco ma plan na Polskę. Koncern zdradza szczegóły

Aramco ma plan na Polskę. Koncern zdradza szczegóły

Źródło:
PAP

Krajowa Administracja Skarbowa przygotowała "Poradnik turystyczny 2024", w którym umieściła szereg ważnych informacji dla podróżnych. Dotyczą one między innymi niezbędnych dokumentów, kwestii ubezpieczenia, podróży ze zwierzętami i przywożenia pamiątek z wakacji.

Wakacje bez przykrych niespodzianek. Wszystko, co trzeba wiedzieć

Wakacje bez przykrych niespodzianek. Wszystko, co trzeba wiedzieć

Źródło:
tvn24.pl

Liczba osób wpisanych do Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej (KRD) za jazdę bez biletu wynosi obecnie 290,6 tysiąca, a ich łączny dług sięga prawie 417,8 miliona złotych - poinformowano w poniedziałkowym komunikacie.

Milionowe długi gapowiczów

Milionowe długi gapowiczów

Źródło:
PAP