Sejmowa komisja zdrowia rozpatrzyła w środę informację ministry zdrowia na temat profilaktyki, diagnostyki i leczenia otyłości w Polsce.

- Leki na otyłość nie są refundowane, gdyż przepisy nie pozwalają na finansowanie terapii, którą można zastąpić zmianą stylu życia - powiedziała wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka w środę podczas obrad komisji. - Otyłość jest chorobą biologiczną - ripostował prof. Mariusz Wyleżoł.

Brak refundacji leków na otyłość

Kęcka zaznaczyła, że farmakoterapia to element leczenia otyłości, ale nie przyniesie długotrwałych efektów bez opieki dietetycznej, psychologicznej, medycznej i rehabilitacyjnej. Dodała, że samo zastosowanie leków nie przyniesie długotrwałych efektów i nie będzie racjonalnym wykorzystaniem środków publicznych.

Dowiedz się więcej:

Tabletka, nie zastrzyki. AI stworzyła lek odchudzający. Wyniki są imponujące

Wiceministra poinformowała też, że w drugiej połowie 2025 r. wpłynęły wnioski w sprawie refundacji dwóch substancji czynnych stosowanych w leczeniu otyłości. Dodała, że postępowanie administracyjne jest na początkowym etapie i nie jest możliwe podanie szczegółów do informacji publicznej.

Eksperci: otyłość to choroba biologiczna

Otyłość w Polsce przybiera rozmiary epidemii. Z roku na rok rośnie liczba osób z nadmierną masą ciała, co przekłada się nie tylko na pogarszający się stan zdrowia społeczeństwa, ale również na obciążenie systemu ochrony zdrowia i gospodarki. Eksperci alarmują - bez skutecznej profilaktyki i leczenia choroba otyłościowa stanie się jednym z największych zagrożeń zdrowotnych dla Polaków. - To nie jest problem jednostkowy, tylko systemowy, społeczny i ekonomiczny, który wymaga wielu skoordynowanych działań - mówiła wiceministra zdrowia Katarzyna Kęcka podczas posiedzenia sejmowej komisji zdrowia.

Chirurg i bariatra prof. Mariusz Wyleżoł powiedział, że otyłość jest chorobą biologiczną, na co są dowody naukowe. Podkreślił, że u osób chorych na otyłość nadmiarowo wydziela się hormon grelina, który odpowiada z uczucie głodu, a po zjedzeniu posiłku nie wydziela się hormon GLP-1 odpowiadający za uczucie sytości po zjedzeniu posiłku.

Dowiedz się więcej:

Koniec ery panierki. Tak w 2026 roku będą wyglądać obiady w polskich szkołach

Wyleżoł zaznaczył, że skoro "NFZ nie finansuje chorób wynikających ze stylu życia", to należałoby się zastanowić, czy refundowane powinno być leczenie chorych na raka płuc palących papierosy, przyjmowanie na ostry dyżur osób z urazami głowy, które chwilę wcześniej piły alkohol i leczenie raka trzustki u osób, które przez 20-30 lat piły w nadmiarze alkohol.

Politycy i społecznicy o potrzebie zmian

Poseł Bolesław Piecha (PiS) podkreślił, że refundacja leków na otyłość jest kwestią ich wprowadzenia na listę refundacyjną i rozporządzenia. Według posła PiS jedynym wytłumaczeniem przed nieobejmowaniem refundacją leków na otyłość jest stan finansów Narodowego Funduszu Zdrowia.

Prezes Fundacji na rzecz Leczenia Otyłości Ewa Godlewska uważa, że potrzebna jest ścieżka leczenia dorosłych i dzieci chorujących na otyłość. Powiedziała, że obecnie jedynym programem kompleksowej opieki jest pilotażowy program KOS-BAR, czyli kompleksowej opieki medycznej dla chorych na otyłość olbrzymią leczoną chirurgicznie. - Chorzy z mniejszym zawansowaniem choroby oczekują wielospecjalistycznej opieki na poziomie ambulatoryjnym - dodała.

Skala otyłości w Polsce

Choroba otyłościowa jest dziś jednym z największych wyzwań zdrowia publicznego w Polsce, mogących mieć poważne konsekwencje zdrowotne z następstwami psychospołecznymi i emocjonalnymi. - Jeśli chodzi o skalę problemu, to dane są jednoznaczne. Wśród dzieci w wieku 7 do 9 lat nadmierną masę ciała ma 32 procent populacji. U dorosłych sytuacja jest równie alarmująca. 64 procent mężczyzn i 48 procent kobiet ma BMI powyżej 25. A otyłość dotyczy odpowiednio 15 procent mężczyzn i 13 procent kobiet. To oznacza, że większość dorosłych Polaków żyje z nadmierną masą ciała - podkreśliła Kęcka.

Profilaktyka i wczesne wykrywanie - fundament systemu zdrowia

Skuteczna walka z otyłością zaczyna się od profilaktyki i wczesnej diagnozy. Według ekspertów regularne badania, edukacja zdrowotna i szybka reakcja lekarzy pierwszego kontaktu pozwalają zapobiegać poważnym konsekwencjom zdrowotnym w przyszłości. - Jeśli chodzi o profilaktykę i wczesne wykrywanie, państwo zapewnia szeroki zakres działań profilaktycznych. Są to m.in. regularne bilanse zdrowia, pomiary wskaźnika BMI, testy przesiewowe, edukacja zdrowotna, które są fundamentem wczesnego wykrywania zaburzeń masy ciała u dzieci i młodzieży - tłumaczyła wiceministra.

Dowiedz się więcej:

Insulinooporność to nie tylko cukrzyca. AI ujawnia jej powiązanie z rakiem

Kluczowa jest tutaj także rola lekarza w POZ. - Stwierdzenie otyłości u dziecka jest wskazaniem dla lekarza rodzinnego do dalszego diagnozowania jej przyczyn i leczenia. Rola podstawowej opieki zdrowotnej jest fundamentalna, ponieważ to lekarze POZ są pierwszą linią walki z otyłością. W 2025 roku zarejestrowano w POZ ponad 300 tysięcy pacjentów z rozpoznaniem otyłości - wskazała Kęcka.

- Opieka koordynowana, obejmująca konsultacje dietetyczne, edukacyjne, diagnostykę i wsparcie koordynatora, rozwija się bardzo dynamicznie. Już 49 poradni POZ ma zawarte umowy na jej realizację, a w 2025 udzielono ponad 2,3 miliona porad edukacyjnych i ponad 450 tysięcy konsultacji dietetycznych. To pokazuje, że system potrafi działać skutecznie - dodała. Przy profilaktyce otyłości u osób dorosłych ważną rolę odgrywa także Program Chorób Układu Krążenia oraz nowe świadczenie "Moje Zdrowie - Bilans Zdrowia Osoby Dorosłej". Według danych resortu zdrowia w 2025 roku wykonano ponad 1,2 miliona bilansów zdrowia.

Leczenie specjalistyczne i program pilotażowy KOS-BAR

Narastająca skala otyłości w Polsce sprawiła, że konieczne stało się stworzenie nowych, kompleksowych rozwiązań w zakresie leczenia. Jeśli chodzi o leczenie specjalistyczne i ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, choroba otyłościowa leczona jest w ramach poradni specjalistycznych, ale także w ramach leczenia szpitalnego.

Uruchomiono także pilotażowo KOS‑BAR, czyli program kompleksowej opieki medycznej nad pacjentami chorymi na otyłość olbrzymią leczoną chirurgicznie, który będzie realizowany do czerwca 2026 roku. To pierwszy na taką skalę projekt, który łączy diagnostykę, leczenie zabiegowe, rehabilitację i roczne monitorowanie, zapewniając pacjentom pełną, skoordynowaną opiekę.

- Do programu włączono 9 616 pacjentów, a na jego realizację przeznaczono ponad 201 milionów złotych. Planowane jest wprowadzenie do wykazu świadczeń gwarantowanych świadczenia kompleksowej opieki specjalistycznej nad świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej w oparciu o doświadczenia z programu pilotażowego KOS-BAR - potwierdziła Katarzyna Kęcka.

Dowiedz się więcej:

Pięć dziurek i płynna dieta. Bilans? 40 kilo mniej

W grudniu 2025 ministra zdrowia zleciła prezesowi Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przygotowanie projektu rozporządzenia wprowadzającego wyżej wymienione świadczenie do wykazu świadczeń gwarantowanych. Dokument ma trafić do ministerstwa w lutym tego roku, a następnie przejść kolejne etapy procesu legislacyjnego.