Borowik ceglastopory - występowanie, wygląd, sposób przyrządzania i podobieństwo do innych grzybów

Źródło:
Centrum Informacyjne Lasów Państwowych
Apel lubuskiej policji do grzybiarzy i seniorów
Apel lubuskiej policji do grzybiarzy i seniorówLubuska Policja
wideo 2/6
Apel lubuskiej policji do grzybiarzy i seniorówLubuska Policja

Borowik ceglastopory to grzyb jadalny, który wymaga obróbki termicznej. Rośnie w lasach iglastych i liściastych na kwaśnych glebach, najczęściej w górach. Ma charakterystyczną czerwoną barwę trzonu. Sprawdź, jak rozpoznać borowika ceglastoporego i jak odróżnić go od innych grzybów, w tym borowika szatańskiego i ponurego.

● Borowik ceglastopory, inaczej gniewus, to grzyb z rodziny borowikowatych (Boletaceae).  ● Borowik ceglastopory występuje najczęściej w górach. ● Borowik ceglastopory jest jadalny po obróbce termicznej, jedzony na surowo powoduje problemy gastryczne. ● Charakterystyczną cechą borowika ceglastoporego jest czerwony kolor kosmków porastających jego trzon. ● Pod wpływem dotyku lub uszkodzenia borowik ceglastopory sinieje. ● Ceglastopory bywa mylony m.in. z borowikiem szatańskim, borowikiem ponurym i borowikiem żółtoporym.

Borowik ceglastopory - co to za grzyb?

Borowik ceglastopory (Boletus luridiformis lub Neoboletus erythropus) jest znany także jako m.in. gniewus, ceglak, pociec, czerwononóżka, krasnoborowik ceglastopory i wilczy grzyb. Borowik ceglastopory jest grzybem należącym do rodziny borowikowatych (Boletaceae). Gniewus jest grzybem jadalnym, wymagającym jednak odpowiedniej obróbki, w przeciwnym razie może prowadzić do zatruć. Ceglak jest podobny z wyglądu do borowika szlachetnego, jednak kolor jego trzonu jest wyraziście czerwony. Borowiki ceglastopore bywają także nazywane sinusami z powodu ich miąższu, który pod wpływem powietrza sinieje i nabiera niebieskawej barwy.

Borowik ceglastopory - występowanie

Borowika ceglastoporego można spotkać od połowy maja do października w lasach liściastych, iglastych i mieszanych. Najobficiej rośnie w górach na kwaśnych glebach pod świerkami i jodłami. Niżej spotyka się go pod dębami i bukami, czasami rośnie także na bagnach. W Polsce jest dość rzadkim grzybem, ale można się na niego natknąć na południu kraju.

>> Sprawdź też: Kiedy na grzyby? Kalendarz grzybiarza, sezon na grzybobranie

Jak rozpoznać borowika ceglastoporego?

Borowik ceglastopory ma charakterystyczny wygląd.

Kapelusz gniewusa ma średnicę 8-20 cm i jest na początku półkolisty, a z wiekiem staje się wypukły i w końcu spłaszcza się. Kolor kapelusza u borowika ceglastoporego to najczęściej ciemny brąz, choć zdarzają się też egzemplarze z oliwkowym lub ceglastym odcieniem. Jest suchy i matowy, a lepki, jeśli jest wilgotno. Rurki pod kapeluszem mają żółtooliwkowy kolor, który zmienia się z czasem w ceglastoczerwony. Przy dotyku lub uszkodzeniu spód kapelusza sinieje i staje się niebieski.

Pory młodego ceglastoporego są żółtawe, ale szybko czerwienieją. Jednolicie czerwony kolor przy dotknięciu błękitnieje podobnie jak rurki. 

Trzon borowika ceglastoporego dorasta do wysokości 4-15 cm i może mieć grubość od dwóch do sześciu cm. Ma bulwiasty kształt (młode gniewusy), z czasem bardziej walcowaty (starsze okazy). Pokrywają go niewielkie łuseczkowate i pęcherzykowate czerwone kosmki, spod których widać żółty kolor trzonu. Sinieje przy dotyku.

Miąższ borowika ceglastoporego jest żółty, przy uszkodzeniu natychmiast sinieje i przybiera ciemnobłękitny kolor

Smak borowika jest łagodny.

Kolor kapelusza u borowika ceglastoporego to najczęściej ciemny brązShutterstock

Borowik ceglastopory - czy jest jadalny?

Borowik ceglastopory jest jadalny, ale nie można spożywać go na surowo. Bardzo istotne jest to, żeby poddać go odpowiedniej obróbce termicznej, bo nawet niedogotowany jest trujący i powoduje problemy gastryczne. Ceniony jest ze względu na swoje walory smakowe. Ma delikatny, lekko kwaskowaty smak i przyjemny, delikatny zapach.

Borowik ceglastopory - jak przyrządzić?

Borowika ceglastoporego można przyrządzać na wiele różnych sposobów. Nadaje się do suszenia, marynowania, smażenia, duszenia i gotowania. Świetnie sprawdza się w sosach do makaronu, kopytek, mięsa, a także w zupie grzybowej. Sine przebarwienia powstałe podczas krojenia znikają podczas obróbki termicznej.

Czy borowika ceglastoporego można pomylić z innym grzybem?

Borowik ceglastopory jest mylony m.in. z:

trującym borowikiem żółtoporym (Boletus calopus), inaczej: borowikiem grubotrzonowym. Borowik żółtopory pojawia się w lasach górskich na południu Polski, ale widywany bywa także na Pomorzu. Też preferuje kwaśne gleby i rośnie najobficiej pod świerkami i bukami. Ma półkolisty lub wypukły kapelusz z powyginanymi brzegami, jest szarobrązowy z żółtawym odcieniem i podobnie jak ceglastopory jest matowy i suchy, a po dotknięciu sinieje. Miąższ i trzon borowika żółtoporego także sinieją po uszkodzeniu, a smak na początku jest delikatny, dopiero po chwili staje się wyczuwalnie gorzki. To, co na wyraźnie odróżnia borowika grubotrzonowego od gniewusa to żółtocytrynowy lub żółtooliwkowy spód i siatka na trzonie zamiast strzępków jak u ceglastoporego.

borowikiem gładkotrzonowym (Suillellus queletii, kiedyś: Boletus queletii). To bardzo rzadki, niemal wymarły, grzyb o oliwkowobrązowym, pomarańczowoczerwonym lub czerwonym kapeluszu z gładkim trzonem, który na dole ma ciemnoczerwony kolor. Jest grzybem niejadalnym, nie powinno się też go zbierać ze względu na rzadkość występowania. Bywa mylony także z borowikiem ponurym (Suillellus luridus) oraz żółtoporym. Łatwo zauważalną różnicą między borowikiem gładkotrzonowym a ceglastoporym jest oczywiście trzon: w tym gatunku jest gładki, a u gniewusa jest pokryty kosmkami i bardziej purpurowy.

Grzyby trujące i jadalne bywają do siebie bardzo podobnePAP

Borowik ponury a ceglastopory

Borowik ceglastopory jest też podobny do borowika ponurego (Suillellus luridus), znanego także jako świniak, dębiak, siniak czy gorzkul. Jest on na surowo lub przy nieodpowiedniej obróbce trującym grzybem, dlatego ważne jest, by wiedzieć, jak odróżnić borowika ponurego od ceglastoporego. Najwyraźniejsza różnica zauważalna jest przy porównywaniu trzonów obu grzybów: - borowik ceglastopory ma na trzonie drobne, czerwone kosmki (łuski), - borowik ponury ma na trzonie czerwoną, często wypukłą siatkę.

Borowik ceglastopory a szatański 

Borowik ceglastopory bywa również mylony z borowikiem szatańskim (Boletus satanas), potocznie nazywanym także diablikiem, grzybem diabelskim, szaleńcem, szatanem i po prostu trucicielem. Jak nietrudno się domyślić, borowik szatański jest grzybem silnie trującym. Jak odróżnić borowika ceglastoporego od szatańskiego? Nie jest to łatwe, ponieważ oba gatunki wizualnie są do siebie bardzo podobne. Różnica leży w smaku - jeśli dotkniemy językiem szatana, wyczujemy jego wyraźnie gorzki smak. Ceglastopory ma delikatny smak. Dobra wiadomość jest taka, że borowiki szatańskie są w Polsce niezwykle rzadkie. Lubią wapienne gleby i ciepło.

ZOBACZ TEŻ >> ● Opieńki - jadalne i trujące. Gatunki opieniek i podobne do nich grzyby ● Grzyby jadalne – lista gatunków i sposób przyrządzaniaJak mrozić grzyby? Jak je przygotować i jak długo przechowywać?

Autorka/Autor:ks//mro

Źródło: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Tagi:
Raporty:
Pozostałe wiadomości

IMGW ostrzega przed burzami. Podczas wyładowań wiatr może osiągać w porywach prędkość do 80 kilometrów na godzinę. Sprawdź, gdzie aura będzie groźna.

Ostrzeżenia na południu kraju. Uważajmy na burze

Ostrzeżenia na południu kraju. Uważajmy na burze

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Pogoda na jutro, czyli na czwartek 18.07. W nocy pojawią się miejscami słabe, przelotne opady deszczu. Dzień przyniesie małe i umiarkowane zachmurzenie. Warunki biometeorologiczne będą neutralne.

Pogoda na jutro - czwartek, 18.07. Miejscami możemy zmoknąć

Pogoda na jutro - czwartek, 18.07. Miejscami możemy zmoknąć

Źródło:
tvnmeteo.pl

W najbliższych dniach synoptycy nie przewidują ekstremalnych upałów. Najcieplej będzie na Dolnym Śląsku, gdzie termometry wskażą 31 stopni Celsjusza. Na początku nowego tygodnia na zachodzie kraju mogą pojawić się burze.

Czeka nas kilka przyjemnych dni, ale na horyzoncie widać powrót upału i burz

Czeka nas kilka przyjemnych dni, ale na horyzoncie widać powrót upału i burz

Źródło:
tvnmeteo.pl

Zalane autostrady, podtopione budynki, brak prądu - z takimi trudnościami musieli się mierzyć mieszkańcy największego kanadyjskiego miasta. Toronto nawiedziły ulewne deszcze. Takich opadów nie było tu od ponad 80 lat.

Woda sięgała dachów samochodów. Takich opadów nie było od ponad 80 lat

Woda sięgała dachów samochodów. Takich opadów nie było od ponad 80 lat

Aktualizacja:
Źródło:
PAP, CBC, BBC

Fala upałów nawiedziła Grecję. Ze względu na wysoką temperaturę powietrza w najbardziej gorącą część dnia w środę zamknięty został grecki Akropol. Jak poinformowały władze, decyzję podjęto z uwagi na bezpieczeństwo turystów i pracowników.

Znów zamknięto Akropol

Znów zamknięto Akropol

Źródło:
PAP

Mazurskie nadleśnictwa Maskulińskie i Jedwabno zaapelowały w środę do turystów o zachowanie ostrożności podczas spacerów po lesie. Leśnicy proszą też o niewchodzenie do kompleksów leśnych uszkodzonych przez wtorkowe nawałnice. Burze zniszczyły w tych nadleśnictwach tysiące drzew.

Tysiące uszkodzonych drzew. Leśnicy proszą, by nie wchodzić do tych lasów

Tysiące uszkodzonych drzew. Leśnicy proszą, by nie wchodzić do tych lasów

Źródło:
PAP

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) przyspiesza realizację misji o nazwie Ramses. Jej celem jest dotarcie do asteroidy Apophis - poinformował portal space.com. W 2029 roku obiekt ten znajdzie się bardzo blisko Ziemi, bliżej niż satelity geostacjonarne.

ESA przyspiesza misję badania asteroidy Apophis. Obiekt ten znajdzie się bardzo blisko Ziemi

ESA przyspiesza misję badania asteroidy Apophis. Obiekt ten znajdzie się bardzo blisko Ziemi

Źródło:
PAP, space.com

Jezioro Rusanda w Serbii całkowicie wyschło na skutek suszy. Zbiornik ze słoną wodą, popularny wśród turystów, odsłonił swoje dno. To skutek fali ekstremalnych upałów, która utrzymuje się na Bałkanach od tygodnia.

Największe słone jezioro w Serbii zniknęło z powierzchni Ziemi

Największe słone jezioro w Serbii zniknęło z powierzchni Ziemi

Źródło:
Reuters

Fala upałów nawiedza południową Europę. To efekt napływu gorących mas powietrza znad Afryki. Temperatury w różnych krajach, wynoszące często ponad 40 stopni Celsjusza, doprowadziły już do śmierci co najmniej kilkunastu osób i sprzyjają rozprzestrzenianiu się pożarów.

Upał dręczy południową Europę. Zginęło co najmniej kilkanaście osób

Upał dręczy południową Europę. Zginęło co najmniej kilkanaście osób

Źródło:
PAP, Reuters

Prawie 5000 interwencji przeprowadzili strażacy po wtorkowych nawałnicach. Najwięcej razy do akcji wyjeżdżali na Pomorzu Gdańskim i Mazowszu oraz w Małopolsce. Cztery osoby zostały ranne. Niebezpiecznie było także w środę na Podkarpaciu.

We wtorek prawie 5000 interwencji po burzach. W środę pogoda załamała się na Podkarpaciu

We wtorek prawie 5000 interwencji po burzach. W środę pogoda załamała się na Podkarpaciu

Aktualizacja:
Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

W poniedziałek w Chorwacji zanotowano rekordową temperaturę wody morskiej. Nieopodal Dubrownika wyniosła ona 29,7 stopni Celsjusza. To nie jedyne miejsce na Bałkanach, gdzie upał daje się we znaki mieszkańcom i turystom, a pogoda sprzyja wybuchaniu pożarów.

Niepokojący rekord padł w Chorwacji

Niepokojący rekord padł w Chorwacji

Źródło:
PAP, Balkan Insight, Total Croatia News

Jest tak rzadkim stworzeniem, że nigdy nie odnotowano obecności żywego osobnika, a od XIX wieku udokumentowano istnienie zaledwie sześciu okazów. Martwy najrzadszy wieloryb świata prawdopodobnie został niedawno wyrzucony na brzeg w Nowej Zelandii.

Nigdy nie widziano go żywego. Najrzadszy wieloryb świata mógł zostać wyrzucony na brzeg

Nigdy nie widziano go żywego. Najrzadszy wieloryb świata mógł zostać wyrzucony na brzeg

Źródło:
CNN, doc.govt.nz, AP, tvnmeteo.pl

Picie napojów alkoholowych, gdy jest gorąco, może doprowadzić między innymi do wzrostu ryzyka udaru cieplnego i do odwodnienia. - Wysoka temperatura dodatkowo nasila efekty działania alkoholu, dlatego w czasie upałów warto całkowicie zrezygnować z jego spożywania - tłumaczy kardiolog doktor habilitowany Adam Janas i przypomina, czym najlepiej nawadniać się w takie dni.

Tego nie pij w upalny dzień

Tego nie pij w upalny dzień

Źródło:
PAP

Naukowcy potwierdzili istnienie jaskini na Księżycu. Znajduje się ona w rejonie Morza Spokojnego, gdzie 55 lat temu doszło do pierwszego lądowania człowieka na powierzchni Srebrnego Globu.

Odkryto jaskinię na Księżycu. "W końcu"

Odkryto jaskinię na Księżycu. "W końcu"

Źródło:
PAP

Doszło do kolejnego wybuchu najwyższego wulkanu w Europie. Etna wyrzuciła z siebie czerwoną lawę i pióropusze dymu. Z powodu erupcji na początku lipca czasowo zamknięto lotnisko w Katanii, a na ulice miasta pokrył popiół wulkaniczny.

Etna znowu wybuchła

Etna znowu wybuchła

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Troje turystów zmarło w weekend na szlakach w stanowych i narodowych parkach w amerykańskim stanie Utah, gdzie panował upał przekraczający 38 stopni Celsjusza. To ojciec z córką oraz znaleziona w odległej lokalizacji 30-letnia kobieta.

Zabrakło im wody. Ojciec z córką zmarli podczas wędrówki

Zabrakło im wody. Ojciec z córką zmarli podczas wędrówki

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Parlament Rumunii ponad dwukrotnie zwiększył kwotę odstrzału niedźwiedzi brunatnych. To reakcja na śmierć 19-letniej turystki, którą w ubiegłym tygodniu na górskim szlaku w Karpatach Południowych zaatakowała niedźwiedzica. Ustawę przyjęto niemal jednogłośnie, choć spotkała się również z krytyką.  

19-latka zginęła na karpackim szlaku. Podwojono liczbę niedźwiedzi do odstrzału

19-latka zginęła na karpackim szlaku. Podwojono liczbę niedźwiedzi do odstrzału

Źródło:
PAP, Radio Wolna Europa, The Guardian, tvn24.pl

Perseidy już w tym tygodniu pojawią się na polskim niebie. Ten popularny rój meteorów, zwany także "łzami świętego Wawrzyńca", powiązany jest z kometą Swift-Tuttle, która po raz ostatni zawitała do nas w 1992 roku. Na maksimum zjawiska przyjdzie nam jednak trochę poczekać.

Perseidy wracają! Wiemy, kiedy na niebie pojawi się najwięcej "łez świętego Wawrzyńca"

Perseidy wracają! Wiemy, kiedy na niebie pojawi się najwięcej "łez świętego Wawrzyńca"

Źródło:
Time And Date, tvnmeteo.pl

Fala upałów dotrze w środę do Hiszpanii, przynosząc ze sobą temperaturę sięgającą 45 stopni Celsjusza. Gorąco utrudni pracę strażaków, którzy już w poniedziałek walczyli z ogniem w kilkudziesięciu miejscach. Najtrudniejsza sytuacja panuje na południu kraju.

Potężny skwar nadciąga nad Hiszpanię, a część kraju już płonie

Potężny skwar nadciąga nad Hiszpanię, a część kraju już płonie

Źródło:
PAP, eltiempo.es, INFOCA

Niedzielne burze poważnie uszkodziły nagrobki na cmentarzach w Kielcach. Wiatr powyrywał drzewa i połamał gałęzie, które przewróciły się na granitowe płyty i zabytkowe pomniki. Trwa usuwanie skutków burzy i zabezpieczanie pomników.

Cmentarze w Kielcach po nawałnicy. "Strat jest bardzo dużo"

Cmentarze w Kielcach po nawałnicy. "Strat jest bardzo dużo"

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

W sobotę w rejonie miast Kielmy i Szawle przeszło kilka trąb powietrznych. Jak podały litewskie służby meteorologiczne, były to jedne z najsilniejszych tego typu zjawisk w historii.

"Jedne z najpotężniejszych trąb powietrznych w historii" przeszły przez Litwę

"Jedne z najpotężniejszych trąb powietrznych w historii" przeszły przez Litwę

Źródło:
Meteo.lt, ENEX, delfi.lt

Fokę szarą najłatwiej spotkać na plaży nad Morzem Bałtyckim. Tym razem jeden z osobników tego gatunku zapuścił się w głąb lądu. Wylegujące się zwierzę zauważono nad rzeką w Szczecinie.

Foka wylegiwała się nad rzeką w Szczecinie

Foka wylegiwała się nad rzeką w Szczecinie

Źródło:
tvnmeteo.pl

Najgorętsze chwile czekają nas w połowie tygodnia. Jaka pogoda będzie w dalszej części lipca? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni.

Pogoda na 16 dni: temperatura osiągnie kolejny szczyt

Pogoda na 16 dni: temperatura osiągnie kolejny szczyt

Źródło:
tvnmeteo.pl

W greckim regionie Attyka, na terenie którego znajdują się stołeczne Ateny, rezerwy wody zmniejszyły się o 30 procent względem zeszłego roku. Władze zaapelowały o jej oszczędne używanie. Kłopot jest jednak jeszcze większy na wyspach, zwłaszcza tych najchętniej odwiedzanych przez turystów.

Poważny problem w Grecji. "W tym roku doświadczamy go szczególnie intensywnie"

Poważny problem w Grecji. "W tym roku doświadczamy go szczególnie intensywnie"

Źródło:
PAP, Reuters

Serią śmiertelnych wypadków zaczął się tegoroczny sezon wspinaczkowy na japońską górę Fudżi. Od 10 lipca zginęły cztery osoby - poinformował w poniedziałek portal Japan News. Według policji prefektury Shizuoka liczba ofiar śmiertelnych w całym sezonie w ciągu ostatnich pięciu lat nie przekraczała dwóch.

Tragiczny początek sezonu wspinaczkowego. W drodze na górę Fudżi zginęło kilka osób

Tragiczny początek sezonu wspinaczkowego. W drodze na górę Fudżi zginęło kilka osób

Źródło:
PAP

Służby nie dają nadziei na odnalezienie kolejnych ocalałych z wypadku w Nepalu. W zeszłym tygodniu w wyniku zejścia lawiny dwa autobusy wpadły do rzeki, podróżowało nimi co najmniej 65 osób.

Autobusy stoczyły się do rzeki. "Nie ma szans na odnalezienie ocalałych"

Autobusy stoczyły się do rzeki. "Nie ma szans na odnalezienie ocalałych"

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Pleń został zaobserwowany w Dolinie Roztoki. Za to niezwykłe i wciąż słabo poznane zjawisko odpowiedzialne są larwy ziemiórki pleniówki. Materiał otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Pełznąca masa w Dolinie Roztoki. Dokąd się kieruje?

Pełznąca masa w Dolinie Roztoki. Dokąd się kieruje?

Źródło:
Kontakt 24, Lasy Państwowe, tvnmeteo.pl