Grzyby trujące – jak je rozpoznać i odróżnić od jadalnych?

[object Object]
Które grzyby są jadalne, a których należy się wystrzegaćJerzy Opioła, Ron Pastorino, Andreas Kunze, Jason Hollinger, Stromilobyces, Włodzimierz Wysocki, berndrd gliwa
wideo 2/5

Grzyby trujące dość łatwo pomylić z jadalnymi. Zjedzenie trującego grzyba, np. muchomora sromotnikowego i muchomora jadowitego, może skończyć się śmiercią. Inne powodują poważne problemy żołądkowe. Jak rozpoznać grzyby trujące i których gatunków nigdy nie zbierać?

Grzyby trujące zawierają toksyny, które są szkodliwe dla człowieka, a ich zjedzenie może mieć różne skutki, w zależności od gatunku.

Początkujący grzybiarze powinni trzymać się zasady, że trujące grzyby to te, które pod kapeluszem mają blaszki, a nie gąbkę.

Kania jadalna najczęściej mylona jest ze śmiertelnie trującymi grzybami: muchomorem sromotnikowym i muchomorem plamistym oraz powodującą zatrucie pokarmowe czubajką czerwieniejącą.

Jest kilka rodzajów zatruć grzybami: cytotropowe (najcięższe, może prowadzić do śmierci), neurotropowe (wywołuje objawy ze strony układu nerwowego) i pokarmowe (bóle brzucha, wymioty, nudności, biegunka).

Najważniejsza reguła podczas grzybobrania brzmi: nie zbieramy grzybów, których nie znamy.

Grzyby trujące w Polsce

Trujących grzybów w Polsce jest ok. 200 gatunków. Dla porównania: tych jadalnych jest ponad tysiąc. Jak sprawdzić, czy grzyb jest trujący? Zebrane okazy należy odszukać w atlasie grzybów. Można też poprosić o ekspertyzę w terenowej stacji sanitarno-epidemiologicznej.

>> Sprawdź też: Kiedy na grzyby? Kalendarz grzybiarza, sezon na grzybobranie

Aby zminimalizować ryzyko pomyłki podczas zbierania grzybów, warto trzymać się zasad opracowanych przez Lasy Państwowe:

Nie rozpoznaje się trujących grzybów po ich gorzkim smaku. Śmiertelnie trujące grzyby często mają przyjemny słodkawy smak.

Nie powinno zbierać się grzybów, które nie są jeszcze w pełni dojrzałe. Młode grzyby nie mają wykształconych wszystkich cech osobniczych, które pomagają w prawidłowej identyfikacji gatunku.

Nie należy zbierać grzybów blaszkowych, jeśli nie mamy stuprocentowej pewności, że są jadalne. To wśród nich jest najwięcej grzybów trujących.

Grzyby trujące i jadalne bywają do siebie bardzo podobnePAP

Grzyby trujące: przykłady

Jak rozpoznać grzyby trujące? Warto mieć przy sobie atlas grzybów. Jeśli cokolwiek budzi wątpliwość, nie należy takiego grzyba zrywać. Przykłady trujących grzybów rosnących w Polsce to:

Muchomor sromotnikowy (zielonawy) – śmiertelnie trujący grzyb, często spotykany w Polsce. Rośnie w lasach liściastych i mieszanych od lipca do października. Ma lśniący kapelusz o zielonej lub białej barwie. Na trzonie muchomora sromotnikowego znajduje się pierścień. Ma słodkawy zapach. Do zatrucia muchomorem sromotnikowym dochodzi najczęściej przez pomylenie go z czubajką kanią, gąską zielonką, gołąbkiem zielonawym, a nawet łąkową pieczarką.

Muchomor sromotnikowyShutterstock

Muchomor plamisty – silnie trujący grzyb, na który można natknąć się w lasach iglastych i liściastych od lipca do października. Najczęściej rośnie pod sosnami, świerkami, dębami i bukami. Nazwa tego muchomora pochodzi od jego brązowawego kapelusza z białymi plamkami. Cętki jednak mogą zmyć się od deszczu, dlatego muchomor plamisty także bywa mylony z czubajką kanią. Ma zapach podobny do rzodkwi.

Muchomor plamistyShutterstock

Muchomor jadowity – ten śmiertelnie trujący grzyb, zanim w pełni dojrzeje, do złudzenia przypomina jadalną pieczarkę łąkową. Rośnie najczęściej w lasach iglastych lub mieszanych, pod świerkami, sosnami, dębami, brzozami i bukami. Spotyka się go od lipca do października. Ma zapach rzodkiewki.

Muchomor czerwony – najbardziej znany ze wszystkich muchomorów ze względu na swój charakterystyczny czerwony kapelusz upstrzony białymi plamkami. Od lipca do października często spotykany w polskich lasach, ale rzadko powoduje zatrucia, ponieważ jest najbardziej rozpoznawalnym grzybem trującym w Polsce.

Gołąbek wymiotny – w wilgotnych lasach iglastych i na torfowiskach od czerwca do listopada można znaleźć grzyb, który przypomina jadalnego gołąbka wybornego. Gołąbek wymiotny jednak, jak wskazuje nazwa, jest trujący. Pachnie owocami, ale w smaku jest ostry.

Borowik szatański (podgrzybek szatański) – potocznie mylnie nazywany jest również prawdziwkiem szatańskim i szatanem. To grzyb silnie trujący, wydzielający nieprzyjemny zapach zgniłej cebuli i rozkładającego się mięsa. Dobra wiadomość jest taka, że borowik szatański jest w Polsce rzadko spotykany. Pamiętajmy, że to gatunek pod ochroną.

Borowik szatańskiShutteerstock

Lisówka pomarańczowa (kurka fałszywa, jadowita kurka) – to grzyb trujący podobny do kurek jadalnych (czyli pieprznika jadalnego) ze względu na swoje pomarańczowe blaszki. Rośnie w lasach iglastych i mieszanych od września do listopada.

Lisówka pomarańczowaShutterstock

Maślanka wiązkowa – bardzo pospolity grzyb trujący, który rośnie w gromadach od maja do grudnia. Można go spotkać wszędzie, nie tylko w lasach, ale i w ogrodach, na łąkach, przy drogach, w parkach, a nawet na składowanym drewnie. Napotykając grzyby na trawniku, można założyć, że są to trujące maślanki. Spożycie maślanki wiązkowej powoduje zatrucie pokarmowe: wymioty, biegunki, wzdęcia, ból brzucha. Po około dwóch lub trzech dniach objawy mijają.

Grzyb trujący a zatrucia

Wbrew obiegowej opinii spożycie trującego grzyba nie zawsze kończy się śmiercią. Jest kilka rodzajów zatruć grzybami, a ich przebieg zależy od toksyn zawartych w grzybach trujących.

Cytotropowe zatrucie grzybami – najcięższe zatrucie, które ma ciężki przebieg i wysoki wskaźnik śmiertelności. W wyniku zjedzenia grzybów trujących takich jak muchomor sromotnikowy, muchomor wiosenny, muchomor jadowity, zasłonak jadowity, zasłonak rudawy, zasłonak rudy i piestrzenica kasztanowata, dochodzi do trwałego uszkodzenia narządów wewnętrznych: wątroby, śledziony, serca, nerek.

Neurotropowe zatrucie grzybami trującymi – pierwsze objawy ze strony układu nerwowego (pobudzenie, halucynacje) odczuwalne są już po 15 minutach do dwóch godzin od spożycia grzyba trującego. Neurotropowe zatrucie powodują m.in. muchomor czerwony, muchomor plamisty, strzępiak ceglasty.

Zatrucia pokarmowe grzybami trującymi – objawy gastrycznego zatrucia to bóle brzucha, wymioty, nudności, biegunka. Powodują je niektóre gatunki gąsek, gołąbków i mleczajów, a także trująca, podobna do kurki lisówka pomarańczowa.

Warto pamiętać, że zatrucia grzybami mogą spowodować także grzyby jadalne. Są to tzw. zatrucia nieswoiste i powoduje je jedzenie surowych grzybów czy niewłaściwe ich przechowywanie.

Kania a sromotnik: czym się różnią?

Do najczęstszych śmiertelnych w skutkach zatruć grzybami dochodzi przez pomyłkę. Ich częstym winowajcą jest jadalna kania czubajka, a raczej przekonanie grzybiarza, że właśnie kanię wkłada do koszyka. Kania jadalna najczęściej mylona jest ze śmiertelnie trującymi grzybami: muchomorem sromotnikowym i muchomorem plamistym oraz powodującą zatrucie pokarmowe czubajką czerwieniejącą.

Nigdy nie należy zbierać ani jeść kani nie mając stuprocentowej pewności, że jest to na pewno czubajka kania. Jak odróżnić kanię od sromotnika?

Nie należy zbierać młodych grzybów – to na tym etapie muchomor sromotnikowy i czubajka kania są do siebie najbardziej podobne.

Kapelusz kani ma pokrytą odstającymi łuskami powierzchnię, muchomor sromotnikowy ma prawie całkiem gładki kapelusz, nie zawsze ma łatki.

Pierścień pod kapeluszem u muchomora sromotnikowego zwisa i jest nieruchomy, ten u czubajki kani jest wełniasty i można go przesuwać.

Podstawa trzonu sromotnika wyrasta z pochewki (widocznej po odsłonięciu ściółki), kani – nie. Prążki na trzonie kani są ciemne, u muchomora sromotnika – jaśniejsze i żółtawe.

Autor: ks/mro / Źródło: encyklopedialesna.pl, lasy.gov.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

IMGW ostrzega przed burzami, które mogą pojawić się w ciągu dnia. Alarmy obowiązują na krańcach wschodnich kraju. Sprawdź, gdzie aura będzie groźna.

Niespokojnie w dwóch województwach. Ostrzeżenia IMGW

Niespokojnie w dwóch województwach. Ostrzeżenia IMGW

Źródło:
tvnmeteo.pl

Weekend w części kraju będzie upalny. Miejscami temperatura sięgnie nawet 33 stopni Celsjusza. Pojawią się też burze z wiatrem sięgającym w porywach do 80 kilometrów na godzinę.

Pogoda na weekend: czeka nas uderzenie upału

Pogoda na weekend: czeka nas uderzenie upału

Źródło:
tvnmeteo.pl

Tajfun Gaemi w czwartek lokalnego czasu uderzył we wschodnie wybrzeże Chin. Władze szacują, że dotkniętych przez żywioł jest ponad 600 tysięcy osób. Ogłoszo drugi najwyższy poziom alarmu powodziowego. Wcześniej przeszedł przez Tajwan i Filipiny, gdzie zginęło ponad 20 osób.

Setki tysięcy ewakuowanych, odwołane loty. Sytuacja "ponura i skomplikowana"

Setki tysięcy ewakuowanych, odwołane loty. Sytuacja "ponura i skomplikowana"

Źródło:
PAP, BBC, AP

Pogoda na dziś. W piątek 26.07 w części kraju lokalnie spadnie popada deszcz i pojawią się burze. Termometry pokażą maksymalnie 28 stopni. Aura korzystnie wpłynie na nasze samopoczucie.

Pogoda na dziś - piątek 26.07. Gorąco, miejscami zagrzmi

Pogoda na dziś - piątek 26.07. Gorąco, miejscami zagrzmi

Źródło:
tvnmeteo.pl

Miliardy ludzi zmagają się z epidemią ekstremalnych upałów. Jeśli jest jedna rzecz, która łączy nasz podzielony świat, to fakt, że jest coraz bardziej gorąco - komentował w czwartek ostatnie rekordy temperatury na świecie sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres. Podkreślił, że "upały, choć niewidoczne, są bardziej zabójcze niż inne skutki zmiany klimatu" i wezwał kraje do podjęcia pilnych działań w celu zmniejszenia skutków tych zmian i ochrony ludności.

"Ekstremalne upały to nowa nienormalność"

"Ekstremalne upały to nowa nienormalność"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Ogień szaleje w Parku Narodowym Jasper w Kanadzie. Ewakuowano z niego około 25 tysięcy osób - poinformował na konferencji prasowej Mike Ellis, przedstawiciel prowincji Alberta.

"To największy koszmar, jaki mógł spotkać naszą społeczność"

"To największy koszmar, jaki mógł spotkać naszą społeczność"

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters, CBC, Alberta Wildfire, BBC

W amerykańskim mieście New Gloucester w stanie Maine baribal przewrócił karmnik dla ptaków i uciekł z przymocowaną do niego kamerą. Całe zdarzenie zostało uchwycone na nagraniu skradzionego urządzenia.

Przewrócił karmnik dla ptaków i uciekł z kamerą. Nagranie

Przewrócił karmnik dla ptaków i uciekł z kamerą. Nagranie

Źródło:
Reuters

W czwartek u wybrzeży Manili zatonął filipiński tankowiec. Zginął jeden członek załogi. Na pokładzie znajdowało się 1,4 miliona litrów oleju opałowego. Jak ostrzegają służby, jeśli całość ładunku przedostanie się do wody, może być to największa katastrofa ekologiczna w historii Filipin.

"Walka z czasem" u wybrzeży Filipin. Zginął członek załogi

"Walka z czasem" u wybrzeży Filipin. Zginął członek załogi

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters, PAP

Utwór Missy Elliott został wysłany... na Wenus. NASA dokonała transmisji za pomocą anteny wchodzącej w skład sieci Deep Space Network. "The Rain (Supa Dupa Fly)" to pierwsza hip-hopowa piosenka, która trafiła w przestrzeń pozaziemską.

Hip-hopowy hit wysłany na Wenus

Hip-hopowy hit wysłany na Wenus

Źródło:
PAP, NASA

Włochy przygotowują się na uderzenie antycyklonu afrykańskiego Charon. Przyniesie on kolejną falę upałów z temperaturą sięgającą 40 stopni w miastach. Atak gorąca, który miał trwać do końca lipca, będzie nękać kraj także w sierpniu.

Kolejne uderzenie antycyklonu Charon. Jak długo potrwa fala upałów we Włoszech

Kolejne uderzenie antycyklonu Charon. Jak długo potrwa fala upałów we Włoszech

Źródło:
PAP, ilgiornale.it, milanopavia.news, ANSA

Do ponad 250 wzrosła liczba ofiar śmiertelnych osuwisk, które w poniedziałek zeszły w południowej Etiopii. Według Organizacji Narodów Zjednoczonych w katastrofie mogło zginąć dwa razy więcej osób. W rejonie trwają akcje poszukiwawcze oraz ewakuacja mieszkańców.

Pod lawiną skał i ziemi mogło zginąć nawet 500 osób

Pod lawiną skał i ziemi mogło zginąć nawet 500 osób

Źródło:
Reuters, UN OCHA

Strażacy w Kalifornii walczą z kolejnym pożarem lasu, który wybuchł w środę w pobliżu miejscowości Chico. W obawie przed zagrożeniem życia lokalne władze ewakuowały mieszkańców.

Pożar opanowany w zaledwie trzech procentach, gaszenie może potrwać kilka dni

Pożar opanowany w zaledwie trzech procentach, gaszenie może potrwać kilka dni

Źródło:
Reuters, fire.ca.gov, San Franciso Chronicles

Waran z Komodo, największa współcześnie żyjąca jaszczurka, posiada cienką warstwę żelaza pokrywającą zęby - wynika z najnowszych badań. Zdaniem naukowców, ta dość nietypowa cecha pozwala mu skutecznie zabijać ofiary i zdobywać pożywienie.

Zęby warana z Komodo są pokryte żelazem

Zęby warana z Komodo są pokryte żelazem

Źródło:
Nature, phys.org, The Guardian

Oceany stają się zbyt głośne dla zwierząt. Badania przeprowadzone przez australijskich naukowców wykazały, że dźwięki emitowane przez źródła antropogeniczne mogą zagłuszać naturalne odgłosy oceanu. Utrudnia to życie m.in. ostrygom, które mają problemy z kierowaniem się w optymalne miejsca do żerowania.

Hałas nie daje żyć mieszkańcom oceanów

Hałas nie daje żyć mieszkańcom oceanów

Źródło:
University of Adelaide, EEA

Po raz pierwszy w historii naukowcom udało się sfotografować planetę, która nie była wcześniej obserwowana z Ziemi. Dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Jamesa Webba ich oczom ukazała się niezwykła egzoplaneta, sklasyfikowana jako super-Jowisz.

Ta planeta jest sześć razy cięższa niż Jowisz. Naukowcom udało się ją sfotografować

Ta planeta jest sześć razy cięższa niż Jowisz. Naukowcom udało się ją sfotografować

Źródło:
PAP, mpia, National Geographic

Naukowcy opisali "nowe El Nino" - anomalię pogodową kształtującą pogodę na świecie. Pojawia się na Pacyfiku nieopodal Australii i ma wpływ na całą półkulę południową. Jak twierdzą badacze, odkrycie może pomóc w tworzeniu dokładniejszych modeli klimatycznych i prognozowaniu pogody.

Naukowcy odkryli "nowe El Nino"

Naukowcy odkryli "nowe El Nino"

Źródło:
University of Reading, tvnmeteo.pl

W Parku Narodowym Yellowstone w USA wybuchł gejzer, gdy w pobliżu stała grupa ludzi. Na dużą wysokość z ziemi wystrzeliła gorąca para i fragmenty skał. Świadkowie zarejestrowali ten moment na nagraniu. Według służb nikomu nic się nie stało. Obszar w pobliżu gejzeru jest tymczasowo zamknięty.

Nagła eksplozja w parku narodowym. Ludzie rzucili się do ucieczki

Nagła eksplozja w parku narodowym. Ludzie rzucili się do ucieczki

Źródło:
CNN, volcanoes.usgs.gov, tvnmeteo.pl

Lej kondensacyjny, czyli zalążek trąby powietrznej, pojawił się w środę w Pszczynie (województwo śląskie). Nagranie, na którym widać chmurę w kształcie leja zniżającą się ku ziemi, otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Zalążek trąby powietrznej na Śląsku

Zalążek trąby powietrznej na Śląsku

Źródło:
Kontakt 24, tvnmeteo.pl

W południowych krajach Europy, ogarniętych 40-stopniowymi upałami, płoną lasy. W środę z powodu dużego pożaru ewakuowano ponad tysiąc turystów z ośrodka wakacyjnego we włoskiej Apulii. W jednej z gmin w Aragonii na północnym wschodzie Hiszpanii zagrożone tereny musiały opuścić dziesiątki osób, w tym goście hotelu.

Ewakuowano 1200 osób z ośrodka wakacyjnego

Ewakuowano 1200 osób z ośrodka wakacyjnego

Źródło:
PAP, Reuters, tvnmeteo.pl

Poniedziałek 22 lipca to najcieplejszy dzień na świecie w historii pomiarów - wynika ze wstępnych danych europejskiej agencji Copernicus Climate Change Service (C3S). Tym samym dzień ten wyprzedził niedzielę 21 lipca, która zdobyła ten tytuł zaledwie wczoraj.

Ziemia się gotuje. Kolejny dzień, kolejny rekord

Ziemia się gotuje. Kolejny dzień, kolejny rekord

Źródło:
Reuters

Humbak wyskoczył z wody, spadł na rufę łodzi motorowej i przewrócił ją wraz z załogą - do takiego zdarzenia doszło u wybrzeży amerykańskiego stanu New Hampshire. Całe zajście zostało uchwycone na nagraniu.

Wieloryb wywraca łódź, dwie osoby wpadają do wody. Nagranie

Wieloryb wywraca łódź, dwie osoby wpadają do wody. Nagranie

Źródło:
ENEX, BBC, The Post Business Insider

W mięśniach i wątrobach ryb z rodziny żarłaczowatych u wybrzeży Brazylii wykryto wysokie stężenie kokainy. - To bardzo ważne i potencjalnie niepokojące odkrycie - powiedziała Sara Novais, ekotoksykolożka morska.

"Kokainowe ryby" u wybrzeży Brazylii

"Kokainowe ryby" u wybrzeży Brazylii

Źródło:
BBC, Science

We wtorek doszło do erupcji Etny. Chmura popiołów wzbiła się na wysokość ośmiu kilometrów. Pył wulkaniczny pokrył Katanię na Sycylii. Chroniąc się przed nim, wiele osób chodziło po tym sycylijskim mieście pod parasolem.

Gruba warstwa pyłu pokryła miasto. Ludzie chodzili pod parasolami

Gruba warstwa pyłu pokryła miasto. Ludzie chodzili pod parasolami

Źródło:
PAP, Quotidiano Nazionale, tvnmeteo.pl

Coraz bardziej dotkliwa susza panuje na Sycylii. Tam, gdzie jest najgorzej, woda z kranów nie płynie od kilkudziesięciu dni. Poważne straty notuje się w rolnictwie i turystyce. Burmistrz miasta Agrigento oświadczył, że to "najgorszy kryzys hydrologiczny w ostatnich latach".

Czarny rynek wody i protesty na Sycylii. "Najgorszy kryzys w ostatnich latach"

Czarny rynek wody i protesty na Sycylii. "Najgorszy kryzys w ostatnich latach"

Źródło:
PAP, Reuters, tvnmeteo.pl

Ponad 180 osób zmarło w Hiszpanii od początku wakacji z powodu panujących wysokich temperatur - wynika z danych madryckiego Instytutu Zdrowia imienia Karola III. Około połowę z tych zgonów odnotowano w ostatnich kilkunastu dniach.

Piekielny żar. Od początku wakacji w Hiszpanii zmarło ponad 180 osób

Piekielny żar. Od początku wakacji w Hiszpanii zmarło ponad 180 osób

Źródło:
PAP, thelocal.es, eltiempo.es

Z powodu trwającej od kilku tygodni suszy władze Wiednia wprowadziły zakaz grillowania. Miasto ostrzega przed wysokim ryzykiem pożarów lasów i apeluje o ostrożność.

Zakaz grillowania w europejskiej stolicy

Zakaz grillowania w europejskiej stolicy

Źródło:
PAP