Szczepienia przeciw HPV skutecznie chronią przed rakiem. W jakim wieku najlepiej je podać?

Źródło:
TVN24.pl, gov.pl
Program szczepień przeciw HPV szansa dla młodych dziewczynek i chłopców
Program szczepień przeciw HPV szansa dla młodych dziewczynek i chłopcówTVN24
wideo 2/6
Program szczepień przeciw HPV szansa dla młodych dziewczynek i chłopcówTVN24

Z początkiem czerwca ruszył rządowy program refundacji szczepień przeciwko HPV skierowany do dzieci w wieku 12-13 lat. Czym jest HPV? Jakie choroby wywołuje? Czy szczepionka jest skuteczna tylko u dzieci? Na te i wiele innych pytań odpowiadają w rozmowie z TVN24 prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski oraz dr hab. n. med. Andrzej Nowakowski. 

- Pod nazwą HPV, kryje się ok. 200 typów wirusa brodawczaka ludzkiego. Zakażenia HPV są powszechne, ale w większości zwalczane są przez układ odpornościowy. W niektórych przypadkach mogą jednak prowadzić do rozwoju chorób nowotworowych - wyjaśnia dr hab. n. med. Andrzej Nowakowski, kierownik Centralnego Ośrodka Koordynującego Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy w Polsce oraz m.in. stypendysta w Albert Einstein College of Medicine w Nowym Jorku w dziedzinie zakażeń HPV.

HPV - wirus brodawczaka ludzkiego. Typy

W większości zakażenia HPV nie są wykrywane i mijają samoistnie, wskutek reakcji immunologicznej organizmu. Poszczególne typy wirusa mogą atakować konkretne okolice ludzkiego ciała. Dzieli się je na typy skórne, prowadzące do łagodnych zmian na skórze, oraz typy koncentrujące się wokół błoń śluzowych - w szczególności w rejonie narządów płciowych. 

Spośród tych drugich, określanych też mianem genitalnych, klasyfikuje się kilkadziesiąt typów nieonkogennych, czyli nie niosących z sobą wysokiego ryzyka zachorowania na raka. Mogą się one objawiać powstawaniem brodawkowatych zmian skórnych, pojawieniem się kłykcin kończystych (brodawek zlokalizowanych w okolicach narządów płciowych, mogących wywoływać świąd lub dyskomfort), chorób jamy ustnej czy choroby zwanej brodawczakowatością krtani i dróg oddechowych (w trakcie której w obrębie krtani, strun głosowych i drzewa oskrzelowego rozwijają się drobne brodawki) - objaśnia ekspert. Pozostałe 12-14 typów genitalnych to typy onkogenne zwane także genotypami wysokiego ryzyka, czyli takie, które mają wysoki potencjał rozwoju choroby nowotworowej, w tym w szczególności raka szyjki macicy.

Choć podział na typy nieonkogenne i onkogenne nie jest ścisły, wśród tych drugich najczęściej wymienia się następujące typy: 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66 i 68.  Z kolei mianem typów niskiego ryzyka określa się zwyczajowo typy: 6, 11, 40, 42, 43, 44, 54, 61, 72 oraz 82. O testach na obecność HPV piszemy niżej.

HPV - jak można się zarazić? 

Doktor hab. Andrzej Nowakowski tłumaczy, że ze względu na mnogość typów wirusa nie da się precyzyjnie wymienić wszystkich jego dróg transmisji i określić, jaką drogą doszło do zakażenia. Dodaje on jednak, że do zakażeń jego najgroźniejszymi typami dochodzi głównie wskutek wszelkich kontaktów seksualnych (nie tylko stosunków płciowych). Co istotne, do zakażenia może dojść również w trakcie zbliżeń seksualnych podejmowanych z wykorzystaniem prezerwatyw, gdyż tylko częściowo chronią one przed zakażeniem. Jak przyznaje ekspert, zdarzają się też przypadki, gdzie do transmisji wirusa wystarczy kontakt skóry ze skórą, a u "bardzo niewielkiego odsetka" do zakażenia dochodzi w trakcie porodu lub w czasie późniejszej opieki nad dzieckiem. 

ZOBACZ TEŻ: Nowe prawo w Kalifornii. Pierwszy stan USA zakazuje potajemnego zdejmowania prezerwatywy podczas stosunku

Nowakowski podkreśla, że choć to kontakty seksualne są najczęstszą przyczyną zakażenia, HPV nie występuje wyłącznie u osób "prowadzących nieprawidłowe pod względem higieny życie seksualne". - Na zakażenie narażona jest każda osoba, która w trakcie całego życia podjęłą jakąkolwiek czynność seksualną. To nie jest choroba osób rozwiązłych - stwierdza, dodając, że "ze względu na powszechność zakażeń HPV nie można ich traktować jako chorób wenerycznych", gdyż może to prowadzić do stygmatyzacji. W jego ocenie, "nie da się uchronić przed tym zakażeniem, tak samo jak w niektórych sytuacjach nie da się uchronić przed zakażeniem grypą, COVID-19 czy opryszczką".

Zapytany o czynniki potęgujące ryzyko zakażenia specjalista wymienia, że są nimi: młody wiek inicjacji seksualnej, konkretna budowa szyjki macicy, upośledzenia odporności i nieprawidłowe działanie układu immunologicznego.

Czy HPV da się wyleczyć? 

Obecnie nie istnieje żaden lek ani terapia zwalczająca brodawczaka ludzkiego. - Po zakażeniu HPV, można jedynie wykrywać wywoływane nim zmiany przedrakowe szyjki macicy i je leczyć. Podobnie w przypadku kłykcin kończystych czy innych zmian chorobowych wywoływanych wirusem - tłumaczy dr hab. Andrzej Nowakowski.

Czy warto się szczepić przeciwko HPV?

- Szczepienia przeciwko HPV są zalecane przez WHO, ginekologów i wszystkich, którzy zajmują się zdrowiem. W tej chwili nie ma lepszej metody prewencji - stwierdza prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, pełnomocnik dyrektora Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie ds. narodowej strategii onkologicznej i badań klinicznych oraz przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego. Dodaje, że jedyną alternatywną metodą profilaktyki przeciwko HPV jest "całkowita wstrzemięźliwość seksualna". 

Zapytany przez nas o możliwe skutki uboczne szczepionki zaznacza, że "jedyne objawy, jakie mogą wystąpić, to te, które są związane z podaniem samej szczepionki, czyli ból i zaczerwienienie w miejscu wkłucia". Mówiąc o doniesieniach, zgodzie z którymi miały one rzekomo prowadzić do uszkodzeń mózgu ocenił, że "są to fake newsy". - Wszystkie te pogłoski okazały się nieprawdziwe. Szczepionki te są dostępne na rynku bardzo długo i są bardzo dobrze przebadane - dodał. 

Kiedy zaszczepić się przeciwko HPV?

- Wedle wszystkich statystyk, najlepszym czasem na zaszczepienie jest moment przed rozpoczęciem współżycia płciowego, w tym w szczególności wiek 12-13 lat. W tym wieku zalecane są dwie dawki szczepionki, w późniejszym wieku zaleca się trzy dawki - wskazuje prof. Rutkowski. Mówiąc o programie powszechnych szczepień, wprowadzonym od 1 czerwca, zaznacza, że dzięki niemu "mamy szansę realnie zmienić liczbę zachorowań na nowotwory w Polsce". Ekspert dodaje też, że istotne jest, by szczepieniu poddawać nie tylko dziewczęta, ale i chłopców, co tłumaczy faktem, iż, wówczas "obie strony są zabezpieczone, a zdolność wirusa do przenoszenia się jest znacząco ograniczona". 

ZOBACZ TEŻ: Program szczepień przeciw HPV szansą dla dzieci

Czy szczepienie przeciwko HPV jest skuteczne u dorosłych?

W rozmowie z tvn24.pl przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego zaznacza, że choć szczepienie przeciwko HPV jest również rekomendowane starszym niż 13 lat osobom, jego efektywność jest wtedy mniejsza, zwłaszcza jeśli przyjmujący szczepionkę przeszedł już inicjację seksualną. Jak tłumaczy, w przypadku osób, które rozpoczęły już współżycie "szansa, że będą one już zakażone HPV jest bardzo wysoka". - W Polsce nie było dotąd szczepień populacyjnych, w związku z czym jest to wirus o bardzo wysokiej penetracji - dodaje. 

- Nie ma przeciwwskazań, żeby szczepić osoby starsze, choć skuteczność szczepionki będzie w ich przypadku niższa - stwierdza dr. hab. Andrzej Nowakowski, wyjaśniając, że ze względu na skomplikowany i różnorodny sposób mierzenia efektywności szczepionek oraz różnice między grupami badawczymi, przebadanymi w ramach dotychczasowych testów, nie da się jednoznacznie oszacować poziomu ich skuteczności. - U osób młodych skuteczność będzie więc bliska 100 procent, gdyż nie zetknęły się one z wirusem, a w przypadku starszych osób będzie się ona wahać od kilkunastu do kilkudziesięciu procent - mówi. 

Jak dodaje skuteczność szczepionek może się również wahać w zależności od tego, czy w konkretnym badaniu mierzona będzie sama ilość zakażeń, czy też inne dane, jak częstotliwość występowania zmian chorobowych szyjki macicy, sromu, pochwy, prącia czy odbytu.

Jaką szczepionkę na HPV wybrać? 

- W Polsce do wyboru są dwie szczepionki, a pacjent ma prawo co do wyboru ich rodzaju. Pierwsza z nich jest szczepionką dwuwalentną. Działa ona na dwa najważniejsze typy wirusa odpowiedzialne za powstawanie raka szyjki macicy. Powoduje ona również wzmocnienie odporności krzyżowej. Druga z nich jest szczepionką dziewięciowalentną, w związku z czym pokrywa ona więcej typów wirusa - wyjaśnia prof. Rutkowski. Jak jednak dodaje, "w sytuacji, gdy występuje wysoka penetracja populacyjna szczepionek, nie ma większych różnic w względzie ich skuteczności". 

ZOBACZ TEŻ: Ruszyła rejestracja na szczepienia dzieci przeciwko HPV. Obejmie w sumie osiemset tysięcy nastolatków

Refundacja szczepień na HPV dla dzieci w wieku 12-13 lat 

1 czerwca 2023 roku w Polsce wprowadzony został program w pełni refundowanych szczepień przeciwko HPV, skierowany do dzieci urodzonych w 2010 i 2011 roku. W jego ramach dzieciom podawane są w 6-12-miesięcznych odstępach dwie dawki szczepionki. Aby zapisać dziecko na szczepienie "wystarczy umówić wizytę w POZ, przez infolinię 989 lub przez Internetowe Konto Pacjenta" - tłumaczy serwis Ministerstwa Zdrowia. Więcej szczegółów nt. programu można znaleźć na stronie MZ

Szczepionka na HPV - cena

Cena jednej dawki preparatu szczepionki dwuwalentenej wynosi około 270 złotych. Od 1 listopada 2022 jest ona dodatkowo objęta 50-procentową refundacją (przed szczepieniem trzeba udać się do lekarza rodzinnego po receptę). Z kolei cena nierefundowanej szczepionki dziewięciowalentnej waha się od 350 do 700 złotych, w zależności od apteki. 

Osoby poniżej 15. roku życia szczepi się dwiema dawkami szczepionki, a osoby starsze - trzema. 

Szczepionka na HPV skutecznie chroni przed rakiem 

Jak podaje przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, wirus HPV odpowiada za "prawie 100 procent" zachorowań na raka szyjki macicy. - Ten nowotwór to jeden z istotnych zabójców w Polsce - mówi, zaznaczając, że w Polsce każdego roku diagnozowanych jest około 3500 nowych przypadków tego raka, a z jego powodu rocznie umiera około 1500 kobiet. - To ogromna liczba śmierci, które w ogóle nie powinny mieć miejsca - podkreśla. 

ZOBACZ TEŻ: Umierają, chociaż mogłyby żyć. Tylko co dziesiąta pacjentka robi cytologię

W rozmowie z TVN24 prof. Rutkowski dodaje jednak, że "to nie jedyny nowotwór, który jest zależny od infekcji wirusem brodawczaka ludzkiego, czyli HPV". - Wirus ten jest również związany z wyższą zachorowalnością na raka odbytu, sromu i nowotwory głowy i szyi - tłumaczy prof. Rutkowski, dodając, że "szczepiąc się, możemy za jednym zamachem zmniejszyć ryzyko wystąpienia wielu różnych nowotworów". - Myślę, że powszechne szczepienia mają szansę obniżyć liczbę nowotworów o jakieś 5-6 tysięcy. To nie jest mało. To około 4 procent wszystkich zachorowań na nowotwory w Polsce - ocenia. 

- Dane angielskie wskazują na zmniejszenie ryzyka zachorowania na inwazyjnego raka szyjki macicy u około 87-97 procent u dziewcząt zaszczepionych w wieku 12-13 lat. Podobne wyniki dały dane szwedzkie, pokazujące redukcję zachorowalności na raka szyjki macicy wśród dziewcząt zaszczepionych w wieku od 6 do 17 lat o 90 procent. W Australii, osiem lat po wprowadzeniu populacyjnych szczepień przeciwko HPV, stwierdzono zmniejszenie częstości występowania przedwczesnych porodów oraz noworodków z niską masą urodzeniową, co związane jest ze zmniejszeniem częstotliwości zabiegów resekcyjnych na szyjce macicy - mówi prof. Rutkowski, wskazując na znaczenie powszechnych programów szczepień.

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV)Maria Samczuk, Adam Ziemienowicz/PAP

ZOBACZ TEŻ: Drastycznie spadła wykrywalność raka szyjki macicy. "To nie znaczy, że nasze społeczeństwo stało się zdrowsze"

Testy na obecność HPV

Obecność wirusa HPV w organizmie można potwierdzić za pomocą ukierunkowanych na to testów. Część z nich, poza potwierdzeniem zakażenia, pozwala również na określenie typu wykrytego wirusa. Wykonanie tego typu badań w szczególności sugeruje się pacjentkom, u których otrzymano niejasne wyniki cytologii. Jest ono również wskazane u kobiet zmagających się z nawracającymi, trudnymi do wyleczenia stanami zapalnymi w obrębie dróg rodnych. Warto jednak podkreślić, że sam dodatni wynik takiego testu nie jest równoznaczny z diagnozą nowotworu. Może on jednak stanowić punkt wyjścia do wykonania pogłębionej diagnostyki w tym zakresie.

Obecnie na rynku dostępne są trzy rodzaje testów w kierunku wirusa brodawczaka ludzkiego - testy HPV DNA oparte na genotypowaniu lub teście skriningowym oraz test HPV mRNA.

Pierwszy z nich (HPV DNA oparty na genotypowaniu) umożliwia stwierdzenie obecności wirusa, wskazanie typu, którym dana osoba jest zarażona, oraz ocenę jego onkogenności. Jego zaletą jest również fakt, iż pozwala on na wykrycie jednoczesnej infekcji kilkoma typami brodawczaka ludzkiego. Z kolei test HPV DNA oparty o skrining w pierwszej fazie ukierunkowany jest wyłącznie na wykrycie zakażenia. Jeśli zostaje ono stwierdzone, przeprowadza się dalsze działania, mające zidentyfikować konkretny typ wirusa. W zależności od laboratorium ilość wariantów możliwych do stwierdzenia może być jednak ograniczona. Test HPV mRNA, koncentruje się na wykryciu infekcji HPV, które przeszły już w stadium przewlekłe. Jego negatywny wynik może więc oznaczać, że badany jest zarażony HPV, ale zakażenie to może jeszcze zostać samoczynnie wyeliminowane przez organizm.

ZOBACZ TEŻ: Najlepsze ćwiczenie na obniżenie ciśnienia. To wcale nie gimnastyka

Autorka/Autor:jdw//mro

Źródło: TVN24.pl, gov.pl

Źródło zdjęcia głównego: Freedomz/Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Prezes PiS Jarosław Kaczyński podjął decyzję o zawieszeniu Grzegorza Tobiszowskiego w prawach członka partii i wystąpił do rzecznika dyscypliny partyjnej z wnioskiem zmierzającym do jego wykluczenia ze struktur partii - poinformował rzecznik ugrupowania Rafał Bochenek. Dodał, że podjęto taką decyzję "wobec kolejnych, oburzających doniesień medialnych". Onet napisał, że europoseł znęcał się nad swoją partnerką.

"Kompletnie nieakceptowalne zachowanie". Zawieszenie i wniosek o wykluczenie z PiS

"Kompletnie nieakceptowalne zachowanie". Zawieszenie i wniosek o wykluczenie z PiS

Źródło:
Onet, Rzeczpospolita, PAP

Mężczyzna oskarżony w Wielkiej Brytanii o szpiegostwo na rzecz Hongkongu, został znaleziony martwy w parku - poinformowała we wtorek brytyjska policja. Matthew Trickett został aresztowany na początku miesiąca wraz z dwoma innymi mężczyznami w ramach tego samego śledztwa. Wszyscy zostali zwolnieni za kaucją, ale mieli w tym tygodniu stawić się na rozprawie.

Był oskarżony o szpiegostwo, został znaleziony martwy w parku

Był oskarżony o szpiegostwo, został znaleziony martwy w parku

Źródło:
PAP

W jednym z pokoi hotelowych w Buenos Aires doszło do wstrząsającej zbrodni. Wrzucony tam koktajl Mołotowa spowodował, że ciała czterech lokatorek stanęły w płomieniach. Przeżyła tylko jedna. - Zostały podpalone za to, że były lesbijkami - nie mają wątpliwości aktywiści. W geście sprzeciwu w stolicy Argentyny odbyły się demonstracje. Tymczasem prezydent Javier Milei odmawia przyznania, że w kraju dochodzi do przemocy ze względu na orientację seksualną. Komentatorzy twierdzą, że po objęciu przez niego urzędu rozpoczął się proces podważania wartości, którymi dotąd kierowała się Argentyna.

Wstrząsająca zbrodnia w pokoju hotelowym

Wstrząsająca zbrodnia w pokoju hotelowym

Źródło:
El Pais

We wtorek samolot z Londynu do Singapuru miał bardzo silne turbulencje. Dzafran Azmir, 28-letni student, który był na pokładzie, powiedział agencji Reutera, że samolot "zaczął nagle przechylać się i drżeć". Dodał, że "wszyscy pasażerowie, którzy nie mieli zapiętych pasów bezpieczeństwa, zostali wbici w sufit". Allison Barker, której syn był na pokładzie, powiedziała BBC, że czas, w którym czekała na wieści o samolocie to były "najdłuższe dwie godziny w jej życiu".

"Nagle się wzniosłem i uderzyłem w sufit". Co mówią pasażerowie "przerażającego lotu"

"Nagle się wzniosłem i uderzyłem w sufit". Co mówią pasażerowie "przerażającego lotu"

Źródło:
Reuters, BBC, PAP

Burze z gradem przeszły w poniedziałek nad północną Holandią. Zjawiskom towarzyszyły ulewy, które spowodowały poważne podtopienia. W niektórych wioskach opady były tak intensywne, że woda i grad wdzierały się do budynków przez system kanalizacji.

Sto litrów deszczu na metr kwadratowy w godzinę. "Grad wylewał się z toalet"

Sto litrów deszczu na metr kwadratowy w godzinę. "Grad wylewał się z toalet"

Źródło:
Reuters, rtl.nl, Hart van Nederland

Dyrektor miejskiego szpitala Żeromskiego w Krakowie Lech Kucharski kupił w marcu odchodzącemu wtedy prezydentowi Krakowa Jackowi Majchrowskiemu cygara, a wydatek pokrył z kasy zarządzanej przez niego placówki. Gdy o sprawę spytał dziennikarz, dyrektor wpłacił na rzecz szpitala darowiznę, co dla urzędników kończy sprawę.

Dyrektor za pieniądze szpitala kupił cygara dla odchodzącego prezydenta

Dyrektor za pieniądze szpitala kupił cygara dla odchodzącego prezydenta

Źródło:
tvn24.pl

Prezydent Andrzej Duda skierował pismo do marszałka Sejmu Szymona Hołowni w sprawie zwołania posiedzenia Zgromadzenia Narodowego w Gnieźnie w 2025 roku z okazji tysiąclecia koronacji Bolesława Chrobrego.

Prezydent pisze do marszałka Sejmu. Chodzi o koronację Bolesława Chrobrego

Prezydent pisze do marszałka Sejmu. Chodzi o koronację Bolesława Chrobrego

Źródło:
PAP

- Pomówienia ze strony prezesa PiS mnie zaskoczyły - przyznał europoseł Krzysztof Jurgiel, który został zawieszony w prawach członka partii. Zapowiedział, że rozważy pozew wobec Jarosława Kaczyńskiego, jeśli nic się nie zmieni w ocenie prezesa. - Jeśli ktoś pomówił, to powinien przedstawić dowody - zauważył Jurgiel. Według niego w województwie podlaskim błędy popełniał Jacek Sasin. Były wicepremier odniósł się do tych zarzutów. - Rozumiem, że dzisiaj Krzysztof Jurgiel próbuje oskarżać wszystkich, tylko jakby nie widzi jakiegoś problemu ze sobą - powiedział w rozmowie z TVN24.

Jurgiel uderza w Sasina. Ten odpowiada: niech nie rzuca słów na wiatr

Jurgiel uderza w Sasina. Ten odpowiada: niech nie rzuca słów na wiatr

Aktualizacja:
Źródło:
polsatnews.pl, tvn24.pl

Na 51. piętrze wieżowca Sky Tower we Wrocławiu włączył się alarm z powodu zadymienia. Z budynku ewakuowano tysiąc osób, na miejscu pracują strażacy.

Dym na 51. piętrze Sky Tower. Ewakuowano tysiąc osób

Dym na 51. piętrze Sky Tower. Ewakuowano tysiąc osób

Źródło:
PAP/tvn24.pl

- Komisja do spraw zbadania wpływów rosyjskich i białoruskich jest niezbędna - podkreślił w "Kropce nad i" w TVN24 wiceminister sprawiedliwości Krzysztof Śmiszek z Lewicy, kandydujący do europarlamentu. Stwierdził, że komisja powołana za czasów rządu PiS-u była "prawnym Frankensteinem". Zdaniem innego kandydata, obecnego europosła PiS Adama Bielana premier Donald Tusk "nie jest dobrą osobą, żeby kogokolwiek rozliczać z wpływów rosyjskich".

Był "prawny Frankenstein", ma być "niezbędna i potrzebna" komisja

Był "prawny Frankenstein", ma być "niezbędna i potrzebna" komisja

Źródło:
TVN24

Rosyjska Flota Czarnomorska straciła ostatni okręt przenoszący pociski manewrujące. Zniszczenie małego okrętu rakietowego Cyklon potwierdził we wtorek Sztab Generalny ukraińskiej armii.

Strategiczne i celne uderzenie Ukraińców

Strategiczne i celne uderzenie Ukraińców

Źródło:
PAP

Pocztowa Solidarność zwróciła się z apelem do prezydenta Andrzeja Dudy o udzielenie wsparcia w walce z "zatrzymaniem bezmyślnej transformacji, będącej faktycznie początkiem likwidacji Poczty Polskiej" oraz rozpoczęcie debaty publicznej na temat przyszłości spółki. Według związkowców spółka nie powinna być traktowana jako projekt biznesowy, ale strategiczny podmiot o istotnym znaczeniu dla funkcjonowania państwa.

"Potężna" redukcja etatów, "pierwszy krok do likwidacji"

"Potężna" redukcja etatów, "pierwszy krok do likwidacji"

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Policja ustala okoliczności zdarzenia na warszawskich Bielanach, gdzie znaleziono we wtorek rannego mężczyznę. Poszkodowany został przewieziony do szpitala, a w sprawie zatrzymano jedną osobę.

Mężczyzna z raną ciętą szyi leżał przed blokiem

Mężczyzna z raną ciętą szyi leżał przed blokiem

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Rada Unii Europejskiej przyjęła we wtorek pierwsze na świecie przepisy o sztucznej inteligencji (AI). Dzielą one tę technologię na cztery kategorie: oprogramowanie wysokiego ryzyka, ograniczonego i minimalnego wpływu oraz systemy nieakceptowalne. Te ostatnie będą w UE zakazane.

Pierwsze takie przepisy na świecie

Pierwsze takie przepisy na świecie

Źródło:
PAP, Reuters

Hiszpania ogłosiła obniżenie rangi stosunków z Argentyną i odwołała swoją ambasadorkę w Buenos Aires. To reakcja na słowa prezydenta Argentyny Javiera Mileia, który w niedzielę w Madrycie nazwał żonę hiszpańskiego premiera Pedro Sancheza, Begonę Gomez, "skorumpowaną".

Skandal po słowach prezydenta Argentyny. Hiszpania "definitywnie" odwołała ambasadora z Buenos Aires

Skandal po słowach prezydenta Argentyny. Hiszpania "definitywnie" odwołała ambasadora z Buenos Aires

Źródło:
PAP

- Każde działanie, które będzie zwiększało nasze bezpieczeństwo, jest dzisiaj na wagę złota - ocenił w "Faktach po Faktach" poseł Trzeciej Drogi Krzysztof Hetman, mówiąc o powołaniu komisji do spraw badania wpływów rosyjskich i białoruskich w Polsce. Poseł KO Marcin Bosacki powiedział, że komisja powinna się zająć "otoczeniem pana Macierewicza i jego działaniami".

Krzysztof Hetman: bezpieczeństwo to wiedza, kto w naszym kraju może być piątą kolumną

Krzysztof Hetman: bezpieczeństwo to wiedza, kto w naszym kraju może być piątą kolumną

Źródło:
TVN24

Pedro Soares dos Santos, stojący na czele Jeronimo Martins, do której należy między innymi sieć sklepów Biedronka, zarabia ponad 232 razy więcej, niż wynosi przeciętne wynagrodzenie pracownika tej grupy - oszacował portugalski tygodnik "Expresso". Jak czytamy w artykule, "firma ta figuruje na liście spółek giełdowych jako jedna z najniższymi kosztami przeznaczanymi na wypłaty dla swoich pracowników".

Szef zarabia 232 razy więcej od pracowników

Szef zarabia 232 razy więcej od pracowników

Źródło:
PAP

Część klientów może już korzystać z dodatkowego zabezpieczenia, które wprowadzają obecnie banki w Polsce - poinformował na konferencji doradca Narodowego Banku Polskiego. Jest nim analiza behawioralna, która bada i zapamiętuje nasz sposób posługiwania się urządzeniem elektronicznym. Niezbędna jest jednak wyrażona przez klienta zgoda na użycie przez bank tego zabezpieczenia.

Rewolucja w bankach. Nowe zabezpieczenie

Rewolucja w bankach. Nowe zabezpieczenie

Źródło:
PAP

Trzydziestosiedmioletnia była pracownica żłobka w Wielkiej Brytanii została uznana za winną nieumyślnego spowodowania śmierci po tym, jak dziewięciomiesięczna dziewczynka zmarła w żłobku. "Jej nieobecność to fizyczna i emocjonalna rana, która nigdy się nie zagoi" - napisała w oświadczeniu zrozpaczona rodzina.

"Przysięgli płakali", gdy w sądzie pokazano nagrania. Pracownica żłobka uznana winną śmierci dziecka

"Przysięgli płakali", gdy w sądzie pokazano nagrania. Pracownica żłobka uznana winną śmierci dziecka

Źródło:
BBC, tvn24.pl

Opublikowany w poniedziałek raport fundacji księżnej Kate "Early Years" wywołał pytania o jej powrót do aktywności publicznej. Oświadczenie w tej sprawie wydał Pałac Kensington.

Jest nowe oświadczenie Pałacu Kensington w sprawie księżnej Kate

Jest nowe oświadczenie Pałacu Kensington w sprawie księżnej Kate

Źródło:
BBC, Yahoo News

Jeszcze przez kilka dni można zgłaszać zamiar głosowania korespondencyjnego w wyborach europejskich oraz potrzebę skorzystania z bezpłatnego transportu do lokalu wyborczego. Dotyczy to wyborców z niepełnosprawnością oraz tych powyżej 60. roku życia. Termin upływa 27 maja.

Ostatnie dni na ważne zgłoszenie przed eurowyborami. Termin do 27 maja

Ostatnie dni na ważne zgłoszenie przed eurowyborami. Termin do 27 maja

Źródło:
tvn24.pl

Najstarszy tegoroczny maturzysta w Polsce ma 85 lat. Józef Peruga przystąpił do egzaminu dojrzałości wraz z innymi uczniami w jednej ze szkół w Kaliszu. Mężczyzna zachęca młodych ludzi, by przystępowali do matur i zapewnia, że "nie ma się czego bać".

Najstarszy polski maturzysta ma 85 lat. Zamierza iść na studia

Najstarszy polski maturzysta ma 85 lat. Zamierza iść na studia

Źródło:
tvn24.pl, Gazeta Wyborcza, kalisz.pl

Dla rodziców wcześniaków pięć miesięcy urlopu macierzyńskiego to dramatycznie mało. Na szczęście, ma się to zmienić. Rząd planuje mechanizm "tydzień za tydzień" - tydzień wydłużonej hospitalizacji, tydzień wydłużonego urlopu macierzyńskiego, aż do 8 tygodni ekstra.

Otrzymają "tydzień za tydzień". "Tym rodzicom należy oddać stracony czas"

Otrzymają "tydzień za tydzień". "Tym rodzicom należy oddać stracony czas"

Źródło:
Fakty TVN

"Diuna: Część druga" już od jutra będzie dostępna w serwisie HBO Max. Pierwsza część adaptacji powieści Franka Herberta od soboty będzie dostępna również w Playerze.

"Diuna: Część druga" od wtorku w HBO Max 

"Diuna: Część druga" od wtorku w HBO Max 

Źródło:
tvn24.pl

Ruszyło głosowanie internautów na zwycięzcę Nagrody Internautów XX edycji Grand Press Photo. Wyboru można było dokonać spośród 233 zdjęć, 56 autorów. Na oddanie głosu jest tydzień, do 21 maja do godziny 23:59. Wszystkich laureatów XX Grand Press Photo 2024 poznamy podczas gali dzień później, czyli 22 maja.

XX edycja Grand Press Photo. Rusza głosowanie internautów

XX edycja Grand Press Photo. Rusza głosowanie internautów

Źródło:
tvn24.pl