Ta Barbie nie bierze jeńców. Recenzja filmu "Biedne istoty" Yorgosa Lanthimosa

Źródło:
tvn24.pl
"Biedne istoty" reż. Yorgos Lanthimos
"Biedne istoty" reż. Yorgos Lanthimos20th Century Studios Polska
wideo 2/21
"Biedne istoty" reż. Jorgos Lantimos20th Century Studios Polska

Mamy co prawda dopiero połowę stycznia, ale trudno sobie wyobrazić, że w 2024 roku do kin trafi film wybitniejszy. "Biedne istoty" Yorgosa Lanthimosa to dzieło kompletne - najostrożniej rzecz ujmując. We wtorek film zebrał 11 nominacji do Oscara.

Prawdą jest, że filmowy 2023 rok zdominował i zdefiniował "Barbenheimer" - rzadkie zjawisko popkulturowe, jakie pojawiło się wokół dwóch letnich premier "Barbie" Grety Gerwig i "Oppenheimera" Christophera Nolana, które do kin trafiły tego samego dnia. Oba tytuły weszły "do obiegu" poza wielkimi festiwalami filmowymi, w dodatku w tym momencie kalendarza filmowego, w którym zazwyczaj pojawiają się filmy lekkie, rodzinne. Środek lata nie jest bowiem okresem, kiedy łatwo wzbudzić takie zainteresowanie i przyciągnąć do kin tłumy. A jednak i "Barbie", i "Oppenheimerowi" się udało. 

Nie bez powodu recenzję "Biednych istot" Yorgosa Lanthimosa rozpoczynam od krótkiego przypomnienia o "Barbenheimerze". Najnowsze dzieło Greka ma w sobie coś z filmów Gerwig i Nolana. Z jednej strony jest komediodramatem romantycznym, w którym główna postać na własny sposób szuka swojego sensu istnienia (podobnie jak tytułowa "Barbie"), z drugiej - jest fenomenalnym widowiskiem filozoficzno-naukowym, zrealizowanym z wielkim rozmachem (równie wciągającym jak "Oppenheimer"). Natomiast ci, którzy znają dotychczasową twórczość Lanthimosa, wiedzą, że Grek nie chodzi na artystyczne skróty i tworzy filmy, które od pierwszych scen naznaczone są jego autorskim podejściem. Ci zaś, którzy jakimś cudem nie kojarzą jego nazwiska i twórczości, mają najlepszy powód, żeby to nadrobić. Bo "Biedne istoty" to w pewnym sensie mieszanka "Lobstera" i "Faworyty", a zarazem zupełnie nowy rozdział w jego twórczości.

Konsekwentna droga na szczyt

50-letni Yorgos Lanthimos rozpoczął swoją karierę od kręcenia krótkich form wideo dla teatrów tańca. Później reżyserował krótkie metraże i teledyski dla gwiazd greckiej muzyki. W 2001 roku nakręcił dobrze przyjętą pełnometrażową fabułę "O kalyteros mou filos". Natomiast w 2004 roku należał do zespołu, który był odpowiedzialny za ceremonie otwarcia i zamknięcia Igrzysk Olimpijskich w Atenach.

"Biedne istoty" reż. Yorgos Lanthimosfot. Atsushi Nishijima/20th Century Studios Polska

Festiwalowy debiut zawdzięcza swojej drugiej pełnometrażowej fabule: "Kinetta", którą premierowo pokazano w ramach Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Toronto 2005 oraz w ramach Berlinale 2006. Chociaż krytycy przyjęli film z mieszanymi odczuciami, Lanthimos konsekwentnie tworzył dalej. Swoją międzynarodową pozycję ugruntował trzecią fabułą pt. "Kieł", którą zwyciężył w sekcji Un Certain Regard Festiwalu Filmowego w Cannes 2009. Dwa lata później "Kieł" otrzymał też nominację do Oscara w kategorii najlepszy film międzynarodowy. Kolejną nominację oscarową - a w zasadzie pierwszą indywidualną (w kategorii najlepszy scenariusz adaptowany) - przyniósł mu rewelacyjny "Lobster" z Colinem Farrellem i Rachel Weisz w rolach głównych. Dzięki tej nieoczywistej czarnej komedii romantycznej Lanthimos odebrał Nagrodę Jury Konkursu Głównego Cannes 2015.

Po niedocenionym thrillerze "Zabicie świętego jelenia", który zdobył nagrodę za scenariusz Konkursu Głównego Cannes 2017, Lanthimos stworzył jedną z najbardziej przewrotnych filmowych biografii ostatniego ćwierćwiecza. Pokazana premierowo w ramach Konkursu Głównego MFF w Wenecji 2018 "Faworyta", nagrodzona została Wielką Nagrodą Jury - drugim co do ważności trofeum festiwalu, "przegrywając" z "Romą" Alfonso Cuarona. W styczniu 2019 roku "Faworyta" i "Roma" zdobyły po dziesięć nominacji oscarowych. Ostatecznie Nagrodę Akademii Filmowej otrzymała jedynie Olivia Colman w kategorii najlepsza aktorka w "Faworycie".

CZYTAJ RÓWNIEŻ: "W WALCE O WŁADZĘ NIE MA SKRUPUŁÓW. SMUTNE ŻYCIE SMUTNEJ KRÓLOWEJ"

Zwiastun filmu "Faworyta"
Zwiastun filmu "Faworyta" 15.02 | Zwiastun fimu "Faworyta" Imperial Cinepix

"Biednymi istotami", filmem, z którym po pięciu latach przerwy Lanthimos wrócił do weneckiego Konkursu Głównego, zainteresowanie wzbudził jeszcze przed rozpoczęciem MFF w Wenecji 2023. Przede wszystkim za sprawą obsady i ekipy, którą Grek zaprosił do współpracy. Po pierwszym pokazie prasowym film szybko stał się faworytem do Złotego Lwa, a kilkanaście dni przed swoimi 50. urodzinami Lanthimos odebrał główną nagrodę weneckiego konkursu.

"Biedne istoty" - o czym jest film?

"Biedne istoty" to adaptacja głośnej powieści jednego z najważniejszych szkockich pisarzy XX wieku - Alasdaira Graya. Na jej podstawie scenariusz napisał Tony McNamara, z którym Lanthimos współpracował nad scenariuszem "Faworyty". McNamara jest twórcą między innymi serialu "Wielka" oraz współautorem scenariusza "Cruelli". Przy tych trzech wymienionych projektach Australijczyk wykazał się niezwykłym talentem i ugruntował swoją pozycję specjalisty od opowieści, które łączą satyrę i fikcyjne spojrzenie na historię powszechną, za pomocą którego opowiada o współczesności.

"Biedne istoty" to historia - żeby nie zdradzić za dużo - Belli Baxter, kobiety ożywionej przez ekscentrycznego naukowca dr. Godwina Baxtera, która na nowo poznaje świat, z dziecięcą ciekawością pragnie doświadczyć wszystkiego. W pewnym momencie przyjmuje oświadczyny od asystenta Baxtera - Maxa McCandlessa, jednak stawia mu warunek: wyjdzie za niego zaraz po tym, jak zobaczy świat wspólnie z Duncanem Wedderburnem. Tu stawiam kropkę, jeśli chodzi o szczegóły fabuły.

"Biedne istoty" reż. Yorgos Lanthimosfot. Atsushi Nishijima/20th Century Studios Polska

"Biedne istoty" są najlepszym filmem w dotychczasowej karierze Lanthimosa. Po raz kolejny zrywa z typowym kinem gatunkowym, łącząc elementy komedii, romansu, horroru - w szczególności popularnego w ostatnich latach horroru ciała, kina filozoficznego i science fiction. Bawi się też estetykami, bo mamy elementy symbolizmu, nawiązania do ekspresjonizmu niemieckiego, surrealizmu, a nawet pop artu.

Istotnym elementem tej układanki jest też praca utalentowanego Tony'ego McNamary. Powieść Graya utrzymana była w konwencji "książka - w książce - w książce". Natomiast McNamara uporządkował pierwowzór literacki, tworząc z niego linearną opowieść o Belli. Jednocześnie zachował z tekstu Graya to, co najlepsze. Nie zdradzając zbyt wiele, można to odczuć w warstwie filozoficznej "Biednych istot", którą Gray przemycił w satyryczny i momentami sarkastyczny sposób. Co więcej, w tej historii nie pojawiają się żadne dłużyzny, co w przypadku 142-minutowego filmu nie jest sprawą łatwą bądź oczywistą.

"Biedne istoty" reż. Yorgos Lanthimosfot. Atsushi Nishijima/20th Century Studios Polska

Ta Barbie pokazuje środkowy palec

Oczywiście o tym, że film jest dziełem zniuansowanym, wielowymiarowym - zarówno w fabule, jak i w warstwie wizualnej oraz muzycznej - nie świadczy jedynie świetnie napisany scenariusz. Tutaj każdy z istotnych elementów produkcji filmowej - zdjęcia, montaż, dźwięk, scenografia, choreografia, muzyka, kostiumy i w końcu obsada - wzajemnie się uzupełnia, gwarantując widowni niezapomniane przeżycia kinowe. A scena tańca w Lizbonie jest samoistnym dziełem sztuki, o którym trudno zapomnieć na długo po seansie. 11 zasłużonych nominacji do Oscara - w tym dla najlepszego filmu, najlepszej reżyserii, najlepszego scenariusza adaptowanego, najlepszych zdjęć - zdają się potwierdzać wszelkie zachwyty nad filmem.

"Biedne istoty" to opowieść o kobiecie z mózgiem dziecka, która na nowo odkrywa świat, chce go doświadczać w pełni i znaleźć w nim własne miejsce, własny sens istnienia. Taka interpretacja tej historii przypomina również podobną, którą można znaleźć w "Barbie". Jednak u Lanthimosa - za sprawą wybitnej Emmy Stone - ta Barbie nie bierze jeńców. Podobnie jak tytułowa "Barbie". To, co można byłoby określić jako konwenanse społeczne, pozostaje dla niej tylko sugestiami. Sama decyduje, jak chce żyć, o czym chce mówić i czego doświadczać. Jednak Bella Baxter idzie nieco dalej niż Barbie. Na nowo ustala zasady, śmiało komunikuje własne granice, nie dając się ujarzmić temu, "co wypada, a co nie". Parafrazując "Barbie", można więc stwierdzić, że ta lanthimosowska Barbie pokazuje nam wszystkim środkowy palec i jest to zaskakująco fajne. W jakiś sposób nawet przyjemne. Dlaczego? Bo w Belli każdy z nas może odnaleźć cząstkę siebie.

Główna bohaterka być może niektórym wyda się naiwna, niedojrzała emocjonalnie. Jest wręcz odwrotnie, w swojej wędrówce zderza się z najróżniejszymi przekonaniami filozoficznymi, weryfikując empirycznie te, które uznaje za właściwe. Tym samym skłania widownię do refleksji na temat tego - żeby nie popaść w banał - w którym momencie zaczyna się człowiek i kto ma prawo, by narzucać mu granice.

"Biedne istoty" reż. Yorgos Lanthimosfot. Atsushi Nishijima/20th Century Studios Polska

ZOBACZ TAKŻE: AUTORSKI CYKL TEKSTÓW "WYBÓR WRONY"

Autorka/Autor:

Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: fot. Atsushi Nishijima/20th Century Studios Polska

Raporty:
Pozostałe wiadomości

Tragiczny wypadek na drodze krajowej numer 10 w Cierpicach koło Torunia. W zderzeniu trzech pojazdów śmierć poniosła jedna osoba. To 36-letni kierowca toyoty.

Zjechał ze swojego pasa i czołowo zderzył się z dwoma pojazdami. Zginął jeden z kierowców

Zjechał ze swojego pasa i czołowo zderzył się z dwoma pojazdami. Zginął jeden z kierowców

Źródło:
tvn24.pl

Strażacy gaszą pożar poddasza w domu rodzinnym pod Piasecznem. Jak dowiedział się nasz reporter, przyczyną miało być uderzenie pioruna. Nikt nie ucierpiał.

Burza przeszła obrzeżami Warszawy. Pożar dachu domu po uderzeniu pioruna

Burza przeszła obrzeżami Warszawy. Pożar dachu domu po uderzeniu pioruna

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Alert RCB. SMS-owe ostrzeżenie przed gwałtownymi burzami zostało wysłane w sobotę 22.06 do osób przebywających na terenie siedmiu województw. Eksperci ostrzegli, że możliwe będą przerwy w dostawie prądu.

Alert RCB w siedmiu województwach. "Możliwe przerwy w dostawie prądu"

Alert RCB w siedmiu województwach. "Możliwe przerwy w dostawie prądu"

Źródło:
RCB, tvnmeteo.pl

Metropolita krakowski arcybiskup Marek Jędraszewski podczas spotkania dotyczącego zmian personalnych w diecezji poinformował, że złożył na ręce papieża Franciszka rezygnację z pełnionego urzędu metropolity krakowskiego w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego. 24 lipca skończy 75 lat.

Arcybiskup Marek Jędraszewski złożył rezygnację

Arcybiskup Marek Jędraszewski złożył rezygnację

Źródło:
PAP

Rozważana jest koncepcja budowy drugiej linii zapory na granicy polsko-białoruskiej - przekazał w "Jeden na jeden" Maciej Duszczyk, wiceszef MSWiA. Zapewnił, że ewentualna budowa drugiej linii zapory nie będzie wiązała się z wysiedleniami.

Będzie druga linia zapory? Wiceszef MSWiA: rozważana jest taka koncepcja

Będzie druga linia zapory? Wiceszef MSWiA: rozważana jest taka koncepcja

Źródło:
TVN24

Ponad trzy promile alkoholu w wydychanym powietrzu miał 36-letni mieszkaniec Paszczyny (Podkarpacie), który stracił panowanie nad samochodem, zjechał z drogi, uderzył w ogrodzenie prywatnej posesji i dachował. Mężczyźnie nic się nie stało. Policjantom przyznał, że samochód należał do jego kolegi.

Zabrał koledze samochód, uderzył w płot i dachował. Nagranie

Zabrał koledze samochód, uderzył w płot i dachował. Nagranie

Źródło:
tvn24.pl

Sezon wakacyjny dopiero się rozpoczyna, a niektórym już udało się zrujnować urlopowe plany "żartami". Tylko na mazowieckich lotniskach było kilku takich "dowcipnisiów". Przepraszali, ale było na to za późno. Za każdym razem kończyło się to tak samo: wstydem wobec innych pasażerów, wycofaniem z rejsu i mandatem "na pamiątkę".

"Żarty" na lotnisku i zrujnowane wakacyjne plany

"Żarty" na lotnisku i zrujnowane wakacyjne plany

Źródło:
tvnwarszawa.pl

IMGW wydał kolejne alarmy meteorologiczne przed burzami. Również w sobotę część kraju będzie objęta alarmami trzeciego, najwyższego stopnia. Sprawdź, gdzie dzień może być szczególnie niebezpieczny.

Groźne burze przechodzą przez Polskę. Wydano alarmy najwyższego stopnia

Groźne burze przechodzą przez Polskę. Wydano alarmy najwyższego stopnia

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Strefa burz przechodzi nad Polską, kierując się na północny wschód. Trudne warunki atmosferyczne spowodowały kilkaset strażackich interwencji. W piątek szczególnie niebezpiecznie było w zachodniej części kraju.

Część regionów sprząta po burzach, inne przygotowują się na ich nadejście

Część regionów sprząta po burzach, inne przygotowują się na ich nadejście

Aktualizacja:
Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl, Sieć Obserwatorów Burz

Gdzie jest burza? W sobotę 22.06 nad Polską pojawiają się wyładowania atmosferyczne. Nad częścią kraju utworzyła się superkomórka burzowa, której towarzyszą ulewne opady. Śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Wiatr rozpędza się do 100 kilometrów na godzinę

Gdzie jest burza? Wiatr rozpędza się do 100 kilometrów na godzinę

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

W związku z aktywnością lotnictwa Rosji nad Ukrainą, w południowo-wschodnim obszarze Polski może występować podwyższony poziom hałasu związany z rozpoczęciem operowania w naszej przestrzeni powietrznej polskich i sojuszniczych statków powietrznych - ostrzegło w sobotę rano Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych. W kolejnym komunikacie poinformowano, że "ze względu na zmniejszenie zagrożenia" działania zostały zakończone.

"To była bardzo pracowita noc dla całego systemu obrony powietrznej w Polsce". Komunikat

"To była bardzo pracowita noc dla całego systemu obrony powietrznej w Polsce". Komunikat

Źródło:
PAP, tvn24.pl

W Monitorze Polskim opublikowano postanowienia Marszałka Sejmu RP o wygaśnięciu mandatów 25 posłów, którzy dostali się do Parlamentu Europejskiego.

Opublikowano postanowienia o wygaśnięciu mandatów 25 posłów

Opublikowano postanowienia o wygaśnięciu mandatów 25 posłów

Źródło:
PAP

Wyspa Santa Maria położona 500 metrów od brzegów Sycylii została ponownie wystawiona na sprzedaż - informują włoskie media. Znajduje się na niej gaj oliwny i 350-metrowa willa. Po obniżce cena wynosi 12 milionów euro.

Gaj oliwny i 350-metrowa willa. Wyspa w pobliżu Sycylii ponownie wystawiona na sprzedaż

Gaj oliwny i 350-metrowa willa. Wyspa w pobliżu Sycylii ponownie wystawiona na sprzedaż

Źródło:
PAP

Mam teraz złamany kręgosłup, noszę pas, który mnie stabilizuje - oznajmił w piątek Cezary Pazura w RMF FM. Nie zdradził jednak więcej szczegółów na temat stanu zdrowia. Jego żona i agentka, Edyta Pazura, wyjaśniała w rozmowie z Wirtualną Polską, że "to konsekwencja wieloletniej pracy na planach, często bez wspomagania się dublerami, kaskaderami". Według jej słów aktor jest pod stałą opieką specjalistów, dba o siebie i normalnie pracuje.

Cezary Pazura ma "złamany kręgosłup". Żona aktora: jest pod opieką specjalistów i normalnie pracuje

Cezary Pazura ma "złamany kręgosłup". Żona aktora: jest pod opieką specjalistów i normalnie pracuje

Źródło:
RMF FM, Wirtualna Polska

Pracowity jak Polak i Polka? Według danych Eurostatu jesteśmy w czołówce najbardziej zapracowanych w Unii Europejskiej. Brzmi dobrze. Gorzej, że te same dane pokazują coś jeszcze. Pracujemy więcej, bo mniej w tej naszej pracy wydajności. Materiał Łukasza Łubiana z programu "Polska i Świat" w TVN24.

Pracowity jak Polak. Ale jest jeden problem

Pracowity jak Polak. Ale jest jeden problem

Źródło:
TVN24

Tytuł Plaży Roku 2024 zdobyło Świnoujście. Wybrano także: "najlepszą plażę dla rodzin", "najlepszą plażę dla aktywnych", "najlepszą instaplażę" oraz "najbardziej imprezową plażę".

Wiadomo już, która plaża w Polsce jest najlepsza

Wiadomo już, która plaża w Polsce jest najlepsza

Źródło:
tvn24.pl, magazyn.travelist.pl

W piątkowym losowaniu Eurojackpot nie padła główna wygrana. Kumulacja rośnie do 220 milionów złotych. W Polsce padła wygrana drugiego stopnia w wysokości ponad 3,5 miliona złotych. Oto liczby, jakie wylosowano 21 czerwca.

Duża wygrana w Eurojackpot w Polsce

Duża wygrana w Eurojackpot w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

Wielka awaria energetyczna dotknęła w piątek Czarnogórę, Bośnię, Albanię i większość chorwackiego wybrzeża, zakłócając działalność firm, wyłączając sygnalizację świetlną i pozostawiając ludzi bez klimatyzacji w środku fali upałów.

Chaos na ulicach, padły klimatyzatory. "W tym upale tylko czekaliśmy, kiedy to się wydarzy"

Chaos na ulicach, padły klimatyzatory. "W tym upale tylko czekaliśmy, kiedy to się wydarzy"

Aktualizacja:
Źródło:
tvn24.pl

Słowacki resort obrony zapowiedział w piątek złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez byłego premiera Eduarda Hegera i byłego ministra Jaroslava Nada. Chodzi o przekazanie Ukrainie 13 myśliwców MIG-29 i systemu obrony powietrznej Kub w marcu 2023 roku. Nad powiedział w piątek, że obecnie podjąłby taką samą decyzję.

Przed rokiem Słowacja przekazała Ukrainie myśliwce. Teraz resort obrony składa zawiadomienie o przestępstwie

Przed rokiem Słowacja przekazała Ukrainie myśliwce. Teraz resort obrony składa zawiadomienie o przestępstwie

Źródło:
PAP

Podczas majowego posiedzenia Rady Polityki Pieniężnej padła propozycja znaczącej podwyżki stóp procentowych. Jedyną osobą, która poparła wniosek, była Joanna Tyrowicz.

Padła propozycja dużej podwyżki stóp procentowych. Są wyniki głosowania

Padła propozycja dużej podwyżki stóp procentowych. Są wyniki głosowania

Źródło:
tvn24.pl

Prokuratura Okręgowa w Gliwicach skierowała do Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju akt oskarżenia przeciwko Małgorzacie F. Lekarce zarzucono narażenie pacjenta na niebezpieczeństwo utraty życia - w wyniku nieudzielenia pomocy na izbie przyjęć Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 2 w Jastrzębiu-Zdrój zmarł mężczyzna.

Lekarka nie zbadała pacjenta, a potem wysłała do domu. Mężczyzna zmarł

Lekarka nie zbadała pacjenta, a potem wysłała do domu. Mężczyzna zmarł

Źródło:
tvn24.pl, gov.pl

Strażnicy miejscy otrzymali zgłoszenie o zaginięciu dwóch chłopców w wieku pięciu i siedmiu lat. Obaj mieli się bawić na placu zabaw na Pradze, ale zniknęli. Chłopców odnaleziono około 2,5 kilometra dalej. Pojechali do sklepu, bo zgłodnieli.

Szymek i Leoś zniknęli z placu zabaw

Szymek i Leoś zniknęli z placu zabaw

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Wąż wpełzł do domu przy Wieśniaczej na Bemowie i dotarł do salonu. Przestraszeni mieszkańcy zawiadomili policję, która poprosiła o pomoc Ekopatrol straży miejskiej.

W salonie zauważyli "groźnie wyglądającego węża"

W salonie zauważyli "groźnie wyglądającego węża"

Źródło:
PAP

Zdjęcia do kolejnego prequela "Gry o tron" ruszyły - przekazało we wtorek HBO. Fabuła produkcji zostanie oparta na treści jednego z opowiadań autorstwa George'a R.R Martina. Ten będzie też producentem wykonawczym serialu. W jego głównych rolach wystąpią Peter Claffey i Dexter Sol Ansell.  

Nowy prequel "Gry o tron". Rusza ekranizacja opowiadania George'a R.R. Martina 

Nowy prequel "Gry o tron". Rusza ekranizacja opowiadania George'a R.R. Martina 

Źródło:
HBO

Sąd w Kielcach ogłosił upadłość właściciela marki sklepów Active - informuje portal dlahandlu.pl. W placówkach handlowych firmy można było nabyć między innymi odzież czy sprzęt sportowy.

Jest upadłość polskiej sieci sklepów sportowych

Jest upadłość polskiej sieci sklepów sportowych

Źródło:
tvn24.pl