Zawał, zatrzymanie krążenia, niewydolność serca. Czym się różnią i jak rozpoznać objawy

Źródło:
tvn24.pl
Co może pomóc w zapobieganiu zawałom serca
Co może pomóc w zapobieganiu zawałom sercatvn24
wideo 2/2
Co może pomóc w zapobieganiu zawałom sercatvn24

Choroby serca to wiodąca przyczyna zgonów w Polsce i na świecie. Na zawał serca każdego roku umiera kilkanaście tysięcy Polaków. W jaki sposób dochodzi do zawału? Czy każdy zawał prowadzi do niewydolności serca i zatrzymania krążenia? Ekspert z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego tłumaczy, na czym polegają różnice i jak się uchronić przed zawałem.

Choroby układu krążenia, czyli choroby serca i naczyń krwionośnych, to główna przyczyna zgonów na świecie. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) co roku odbierają życie 17,9 mln ludzi. Ponad cztery na pięć zgonów spowodowane jest zawałem serca lub udarem. Ponadto, jak wynika z raportu "Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania 2022" Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH - PIB, w 2021 roku choroby serca były najczęstszą przyczyną zgonów wśród Polaków. Na zawał serca zmarło wówczas 12,8 tys. osób.

Zawał serca a niewydolność serca

Zawał serca, czyli martwica mięśnia sercowego, wynika z nagłego ograniczenia przepływu krwi przez tętnice. Jest to spowodowane wystąpieniem blokady w tętnicy wieńcowej (dostarczającej krew do serca), która wynika z pęknięcia blaszki miażdżycowej. Po tym następuje wytworzenie się zatoru. - Każdy nasz narząd ma tętnice, ma je także serce. Jeśli je zablokujemy, doprowadzimy do niedokrwienia. Wówczas krew przestaje płynąć, nie dostarcza tlenu i obszar, który znajdował się w dorzeczu tej tętnicy, ulega martwicy. Wtedy powstaje zawał serca - tłumaczy w rozmowie z tvn24.pl kardiolog, prof. dr hab. n. med. Marcin Grabowski, Kierownik I Katedry i Kliniki Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, zarazem Rzecznik Prasowy Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. - Zawał serca jest blizną, to pewien fragment serca, który ze względu na niedokrwienie już się nie będzie kurczył. Serce nie pracuje więc wtedy na 100 proc. - dodaje.

Zawał sercaShutterstock

Do objawów zawału serca zalicza się przede wszystkim ból w klatce piersiowej (silny, piekący, stały), który może promieniować do innych miejsc, w tym ramion, szyi, szczęki czy brzucha, a także duszność, bladość, kołatanie serca i nudności.

Taka słabość serca, wynikająca z zawału, może doprowadzić do niewydolności serca. To stan, w którym serce nie jest w stanie skutecznie pompować krwi do innych narządów. Objawia się głównie dusznościami, zmęczeniem i zatrzymaniem wody w organizmie, co powoduje obrzęki. - Fragment serca, który jest wyłączony przez zawał, nie pompuje krwi. Serce jest niewydolne i nie jest w stanie zapewnić odpowiedniej ilości krwi dla naszego organizmu, dla naszych narządów - płuc, mózgu, wątroby, mięśni. To prowadzi do zespołu objawowego, jakim jest niewydolność serca - wskazuje prof. Grabowski.

ZOBACZ TEŻ: Jak zachować zdrowie i ustrzec się przed ciężkimi chorobami? Kluczem jest optymalne nawodnienie

Zawał serca a zatrzymanie krążenia

Rozmówca tvn24.pl wyjaśnia, że prawidłowa praca serca oznacza, że prąd w mięśniu sercowym płynie od góry do dołu. Jeśli więc w wyniku zawału powstanie blizna, impuls elektryczny musi ją ominąć. - Podobnie jest na drodze, gdy trzeba ominąć wypadek i pojechać objazdem. Czasem dochodzi do sytuacji, że zamiast pojechać objazdem i dalej prosto, ten impuls elektryczny zawraca, wpada w spiralę, pętlę, co doprowadza do sytuacji, że serce nagle zaczyna bardzo szybko bić. Nie 60-70 uderzeń na minutę, ale 200-300 na minutę. Wówczas występuje częstoskurcz i migotanie komór - wskazuje ekspert. Takie zjawisko nazywa się zatrzymaniem krążenia, ponieważ tak szybkie bicie serca powoduje, że krew praktycznie nie jest wyrzucana do obiegu.

Zatrzymanie krążenia może wynikać albo z bardzo szybkiego bicia serca, albo z zablokowania serca. Może nastąpić też m.in, gdy zawał serca albo sam fakt, że serce jest stare, powoduje, że impuls elektryczny nagle staje i nie może przedostać się dalej, ponieważ napotyka blokadę. Wówczas serce się nie kurczy, nie wyrzuca krwi, a narządy obwodowe zaczynają być niedokrwione. - Im dłużej trwa niedokrwienie, tym bardziej dochodzi do kolejnych nieodwracalnych skutków. W przypadku zatrzymania krążenia po kilku, kilkunastu sekundach, w zależności od tolerancji danej osoby, tracimy przytomność. Nie oznacza to jeszcze śmierci, ale utratę świadomości. Gdy mijają kolejne sekundy, dochodzi do uszkodzenia kolejnych narządów. Najbardziej wrażliwy jest mózg, w którym po 1,5-2 minutach dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia - wyjaśnia prof. Grabowski. Jeśli uda się przywrócić akcję serca, ale mózg będzie nieodwracalnie uszkodzony, pacjent się nie obudzi i pozostanie w stanie wegetatywnym. Jeśli jednak mózg nie został uszkodzony i pacjent po jakimś czasie od przywrócenia akcji serca się obudzi, pospolicie mówi się, że przeżył "śmierć kliniczną".

Dlatego tak ważne jest podjęcie natychmiastowej reanimacji, bo może ona uratować życie. - Nawet jeśli serce samo nie pracuje, wykonanie jego masażu można porównać do dawania mu skurczu, dzięki czemu krew płynie do narządów. Może być tak, że masujemy pacjenta 15 minut, 30 minut czy godzinę. W trakcie tego masażu pośrednio zastępujemy akcję serca, dzięki temu krew może przepłynąć przez mózg oraz inne narządy i nie dochodzi do ich drastycznego uszkodzenia - mówi ekspert.

Inne przyczyny zatrzymania krążenia

Około kilka do kilkunastu procent zawałów prowadzi do zatrzymania krążenia. Są też przypadki, w których zatrzymanie krążenia następuje od razu, gdy zawał się zaczął. - To są te osoby, które zmarły w trakcie snu, które znaleźliśmy martwe w domu, które upadają na ulicy i umierają - mówi nasz rozmówca. Może to nastąpić też kilka godzin później. - To ci pacjenci, którzy mają zatrzymanie krążenia w karetce pogotowia, gdy jadą do szpitala z zawałem czy są już w szpitalu - dodaje.

Jakie mogą być inne przyczyny zatrzymania krążenia? Ekspert wskazuje na genetycznie uwarunkowane choroby, które powodują nagłe wystąpienie tego objawu. - Widzimy to na przykład w przypadku sportowców, którzy na boisku nagle padają i mają zatrzymanie krążenia. Oni zwykle nie mieli zawału, nie mieli niewydolności serca, ale mają chorobę genetyczną - mówi. - To też sytuacje, gdy ktoś narazi organizm i serce na wtórną przyczynę niedokrwienia, zaburzenia elektrolitowe, np. branie narkotyków, zatrucie, nagłe uderzenie w klatkę piersiową, hipotermia, udar cieplny - wylicza nasz rozmówca.

ZOBACZ TEŻ: Ponad połowa ludzkości będzie otyła do 2035 roku. Eksperci wskazali, kto tyje najszybciej

Profilaktyka - jak uchronić się przed zawałem

Ekspert podkreśla, że najważniejszymi rzeczami, które można zrobić, aby uchronić się przed zawałem, jest prowadzenie zdrowego stylu życia, unikanie czynników ryzyka i leczenie chorób, które do niego predysponują, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy podwyższony cholesterol. - Dobra kontrola, nieunikanie leków i wizyt u lekarza, pilnowanie dobrego poziomu ciśnienia, cholesterolu i glukozy powodują, że minimalizujemy ryzyko - podkreśla prof. Grabowski. - Silnym czynnikiem ryzyka jest palenie papierosów. Mamy też coraz więcej informacji na temat niekorzystnego wpływu nadużywania alkoholu oraz innych używek - dodaje.

Oprócz tego kluczowym jest unikanie tłustych potraw i czerwonego mięsa oraz wysokokalorycznych posiłków, walka z otyłością i nadwagą, jedzenie warzyw oraz umiarkowany wysiłek fizyczny: spacery, chodzenie po schodach zamiast jazdy windą, unikanie transportu samochodem lub parkowanie go kilka ulic dalej, by przymusić się do przechadzki, a także wysypianie się.  

Autorka/Autor:pb//mro

Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Strażacy pod Konstancinem-Jeziorną walczyli z pożarem dachu domu w zabudowie bliźniaczej. Nasz reporter dowiedział się, że przyczyną było uderzenie pioruna. W akcji udział brało 10 zastępów straży pożarnej.

Po uderzeniu pioruna palił się dach domu

Po uderzeniu pioruna palił się dach domu

Źródło:
tvnwarszawa.pl

- Skłaniam się do tego, żeby raczej powiedzieć ministrowi Radosławowi Sikorskiemu: Zostań, dalej pomagasz. Tu, na miejscu - przyznał Donald Tusk, pytany, czy szef MSZ zostanie unijnym komisarzem do spraw obronności lub obejmie inne wysokie zagraniczne stanowisko. Premier ocenił, że "dzisiaj polski minister spraw zagranicznych to jest naprawdę ważna polityczna figura w układzie europejskim".

Będzie komisarzem do spraw obronności? Tusk o "najbardziej prawdopodobnym scenariuszu" dla Sikorskiego

Będzie komisarzem do spraw obronności? Tusk o "najbardziej prawdopodobnym scenariuszu" dla Sikorskiego

Źródło:
TVN24

Byłego komendanta głównego policji wprowadził do rady nadzorczej Piasta Gliwice mniejszościowy udziałowiec, bo Jarosław Szymczyk mieszkał blisko i dbał o bezpieczeństwo w klubie. Większościowy udziałowiec, czyli miasto, poprosiło o zmianę tej decyzji. We wtorek ogłoszono, że generała w klubie sportowym nie będzie.

Jarosław Szymczyk nie będzie już pracować w klubie sportowym

Jarosław Szymczyk nie będzie już pracować w klubie sportowym

Źródło:
tvn24.pl

W poniedziałek na Teneryfie zaginął 19-letni Brytyjczyk Jay Slater - piszą brytyjskie media. Jego ostatnią znaną lokalizacją był górzysty park krajobrazowy. Jak przekazała dziewczyna, która przyjechała z nim na wyspę, zadzwonił do niej o poranku, informując, że się zgubił, potrzebuje wody i pada mu bateria w telefonie. Później kontakt się urwał.

Dzwonił, że się zgubił i pada mu bateria. Zaginął na Teneryfie

Dzwonił, że się zgubił i pada mu bateria. Zaginął na Teneryfie

Źródło:
BBC, Lancashire Post

Pięć lat temu pewna galaktyka zaczęła świecić jaśniej niż kiedykolwiek i nie przestała. Teraz naukowcy mają prawdopodobne wyjaśnienie tego zjawiska. Ich zdaniem po razy pierwszy udało się zaobserwować aktywację czarnej dziury w czasie rzeczywistym.

"Być może obserwujemy aktywację masywnej czarnej dziury w czasie rzeczywistym"

"Być może obserwujemy aktywację masywnej czarnej dziury w czasie rzeczywistym"

Źródło:
ESO

Po policyjnej interwencji obezwładniony już mężczyzna trafił do szpitala. Tam po podaniu leków, mimo reanimacji, zmarł. O zdarzeniu poinformowano prokuraturę, Biuro Spraw Wewnętrznych Policji oraz wydziały kontroli komendy głównej i komendy stołecznej. Została zlecona sekcja zwłok.

Mężczyzna zatrzymany przez policjantów zmarł w szpitalu

Mężczyzna zatrzymany przez policjantów zmarł w szpitalu

Źródło:
tvnwarszawa.pl

- Strona niemiecka przeprosiła za działanie niezgodne z procedurami. Ważny gest, ale powiedziałem kanclerzowi Scholzowi, że dla mnie o wiele ważniejsze od gestów jest to, żeby tego typu sytuacje nie miały miejsca i jestem przekonany, że strona niemiecka przyjęła to bardzo serio do wiadomości - powiedział we wtorek premier Donald Tusk.

Donald Tusk po rozmowie z Olafem Scholzem. "Strona niemiecka przyjęła to bardzo serio do wiadomości"

Donald Tusk po rozmowie z Olafem Scholzem. "Strona niemiecka przyjęła to bardzo serio do wiadomości"

Źródło:
TVN24

Był w toalecie, gdy autobus z jego kolegami odjechał. Chłopiec został sam w Miejscu Obsługi Pasażerów przy S7. Poprosił o pomoc przypadkową osobę. Przyjechali policjanci, wrócił też wycieczkowy autobus.

Odjechali bez jednego uczestnika szkolnej wycieczki

Odjechali bez jednego uczestnika szkolnej wycieczki

Źródło:
tvnwarszawa.pl
NIK zbada policyjne lotnictwo

NIK zbada policyjne lotnictwo

Źródło:
tvn24.pl
Premium

Zmarł Łukasz Lipiński, zastępca redaktora naczelnego tygodnika "Polityka" i szef serwisu internetowego pisma. O jego śmierci poinformowała redakcja. Miał 51 lat.

Nie żyje Łukasz Lipiński, zastępca redaktora naczelnego "Polityki"

Nie żyje Łukasz Lipiński, zastępca redaktora naczelnego "Polityki"

Źródło:
tvn24.pl, "Polityka"

Trzech 17-latków usłyszało zarzut pobicia ze skutkiem śmiertelnym 25-letniego strażaka. Do pobicia doszło pod dyskoteką we Wtórku (Wielkopolskie). Podejrzani trzy najbliższe miesiące spędzą w areszcie. Grozi im do 15 lat więzienia.

Pobili strażaka na śmierć. Trzech 17-latków z zarzutami

Pobili strażaka na śmierć. Trzech 17-latków z zarzutami

Źródło:
PAP

Justin Timberlake został zatrzymany w poniedziałek - poinformowała stacja ABC News, powołując się na funkcjonariuszy policji. Po spędzeniu nocy w areszcie we wtorek stanął przed sądem, gdzie postawiono mu zarzut prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości - informuje CNN.

Media: Justin Timberlake opuścił policyjny areszt. Postawiono mu jeden zarzut

Media: Justin Timberlake opuścił policyjny areszt. Postawiono mu jeden zarzut

Aktualizacja:
Źródło:
CNN, ABC News

Ostatnimi laty w dyskusjach o turystyce dominuje jedna kwestia - nadmiar przyjezdnych. Kolejne miasta i podróżnicze regiony prześcigają się w pomysłach na ograniczenie fali turystów. W niedawnym badaniu sprawdzono, które europejskie atrakcje są najbardziej zatłoczone. Okazało się, że najwięcej turystów oblega Wersal.

Tłok, gwar, kolejki i przepychanki. To najbardziej zatłoczona atrakcja Europy

Tłok, gwar, kolejki i przepychanki. To najbardziej zatłoczona atrakcja Europy

Źródło:
PAP

We wtorek 32-letnia Marlena Engelborn, będąca potomkinią Fredricha Engelborna, założyciela przedsiębiorstwa chemiczno-farmaceutycznego BASF, rozdała majątek odziedziczony po swojej babci. Spadek w wysokości prawie 25 milionów euro został podzielony pomiędzy kilkadziesiąt organizacji pozarządowych. 

Młoda dziedziczka fortuny rozdała prawie 25 milionów euro

Młoda dziedziczka fortuny rozdała prawie 25 milionów euro

Źródło:
PAP

"Otrzymaliśmy informacje, że rosyjscy dowódcy wydali rozkazy, aby nie brać ukraińskich żołnierzy do niewoli, lecz zamiast tego zabijać ich z nieludzkim okrucieństwem, poprzez ścięcie głowy" - napisał prokurator generalny Ukrainy Andrij Kostin. Do ścięcia głowy ukraińskiemu wojskowemu miało dojść w obwodzie donieckim.

Ukraińcy piszą o rosyjskim rozkazie. "Zabijać poprzez ścięcie głowy"

Ukraińcy piszą o rosyjskim rozkazie. "Zabijać poprzez ścięcie głowy"

Źródło:
PAP

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzega przed zapowiadanymi na wtorkowy wieczór i najbliższą noc gwałtownymi zjawiskami pogodowymi. Alert został wysłany do osób przebywających na terenie sześciu województw.

Alert RCB dla sześciu województw. "Możliwe przerwy w dostawie prądu"

Alert RCB dla sześciu województw. "Możliwe przerwy w dostawie prądu"

Źródło:
RCB, tvnmeteo.pl

Gdzie jest burza? We wtorek 18.06 nad Polską pojawiają się wyładowania atmosferyczne. W zachodniej części kraju intensywnie pada deszcz i wieje silny wiatr, rozpędzający się w porywach nawet do 100 kilometrów na godzinę. Śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Znad Niemiec nadciągają nawalne opady

Gdzie jest burza? Znad Niemiec nadciągają nawalne opady

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Rok więzienia w zawieszeniu na dwa lata oraz zadośćuczynienie w kwocie 28 tysięcy złotych - to wyrok dla kierowcy, który śmiertelnie potrącił na przejściu dla pieszych sześcioletnią dziewczynkę. W wypadku poszkodowane zostały również ciotka i młodsza siostra dziewczynki. Wymiar kary został uzgodniony z pełnomocnikiem pokrzywdzonych.

Sześciolatka zginęła pod kołami autobusu. Kierowca skazany bez procesu

Sześciolatka zginęła pod kołami autobusu. Kierowca skazany bez procesu

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Anouk Aimée, francuska aktorka, gwiazda "Słodkiego życia" Federica Felliniego oraz "Kobiety i mężczyzny" Claude'a Leloucha, zmarła w wieku 92 lat. "Pożegnaliśmy światowej sławy ikonę" - napisała na X francuska minister kultury Rachida Dati.

Anouk Aimée nie żyje. "Pożegnaliśmy ikonę"

Anouk Aimée nie żyje. "Pożegnaliśmy ikonę"

Źródło:
Reuters, BBC

Mieszkańcy Majorki protestują przeciwko ogromnemu napływowi turystów na wyspę. - Blokowali turystom dostępu do plaży i wznosili wrogie okrzyki wobec lokalnych władz - przekazała policja w Palma de Mallorca. W 2023 r. zamieszkana przez 900 tys. osób Majorka była jednym z głównych kierunków wybieranych przez turystów udających się do Hiszpanii.

Blokują dostęp do plaży, wznoszą wrogie okrzyki. Mieszkańcy mają dość turystów

Blokują dostęp do plaży, wznoszą wrogie okrzyki. Mieszkańcy mają dość turystów

Źródło:
PAP

Rosyjscy śledczy aresztowali i postawili zarzuty trzem osobom po tym, jak ponad 120 osób w Moskwie i dziesiątki w innych miastach zgłosiło się do lekarzy z powodu podejrzenia zatrucia pokarmowego.

Seria rzadkich zatruć w Moskwie i innych rosyjskich miastach

Seria rzadkich zatruć w Moskwie i innych rosyjskich miastach

Źródło:
Reuters

Sąd Najwyższy Sri Lanki unieważnił ustawę o równości płci. Orzekł, że grozi ona dekryminalizacją homoseksualizmu i zezwoleniem na małżeństwa osób tej samej płci. Wyrok skrytykował prezydent Sri Lanki, mówił o "kanibalizmie sądowym". Zapowiedział złożenie apelacji w parlamencie. Ustawa ma wyrównać szanse dla wszystkich bez względu na płeć i tożsamość płciową.

Wojna o ustawę o równości płci. Prezydent mówi o "kanibalizmie sądowym"

Wojna o ustawę o równości płci. Prezydent mówi o "kanibalizmie sądowym"

Źródło:
PAP

Były dotacje, jest wezwanie do zwrotu pieniędzy. Ponad dwa miliony złotych muszą oddać niektóre organizacje, którym środki przyznał Narodowy Instytut Wolności. Nadzorował go ówczesny minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński. Audyt wykazał wiele nieprawidłowości. Dotacje często trafiały do organizacji powiązanych z politykami PiS-u. Zwolnionych zostało 700 ekspertów Instytutu, nominowanych przez Piotra Glińskiego.

Dotacje z Narodowego Instytutu Wolności pod lupą. Część beneficjentów musi oddać pieniądze

Dotacje z Narodowego Instytutu Wolności pod lupą. Część beneficjentów musi oddać pieniądze

Źródło:
Fakty po Południu TVN24

Skierowaliśmy do Adama Bodnara zawiadomienie w sprawie podkomisji smoleńskiej - poinformował wiceminister obrony Cezary Tomczyk. - Rozpoczęły się dwa śledztwa, sprawa jest w prokuraturze - dodał.

Jest zawiadomienie w sprawie podkomisji smoleńskiej. "Trafiliśmy na bardzo ciekawy materiał dowodowy"

Jest zawiadomienie w sprawie podkomisji smoleńskiej. "Trafiliśmy na bardzo ciekawy materiał dowodowy"

Źródło:
PAP

Przechodził spokojnie przez ulicę, nagle podszedł do samochodu i potężnie uderzył z główki w przednią szybę. Po czym, równie spokojnie, poszedł dalej.

Nietypowe zachowanie pieszego. Głową uszkodził szybę w aucie

Nietypowe zachowanie pieszego. Głową uszkodził szybę w aucie

Źródło:
tvn24.pl

Posłanka Lewicy Wanda Nowicka zapytana, czy w ochronę naszej wschodniej granicy powinien się włączyć Frontex, stwierdziła, że ta unijna agencja zaangażuje się tylko wtedy, "gdybyśmy sobie rzeczywiście nie radzili z tymi problemami". Tak jednak nie jest. Frontex regularnie współpracuje z Polską - również w tym roku.

Frontex działa wtedy, gdy państwo nie radzi sobie z problemami na granicy? Nie tylko

Frontex działa wtedy, gdy państwo nie radzi sobie z problemami na granicy? Nie tylko

Źródło:
Konkret24

"Ród smoka" powrócił. Wyczekiwany przez fanów pierwszy odcinek drugiego sezonu hitowego serialu ukazał się w HBO i na platformie Max w poniedziałek o trzeciej nad ranem. Są już pierwsze recenzje. Jak "Syna za syna" oceniają krytycy i dziennikarze?  

"Uczta dla oka i ucha". Pierwsze recenzje premierowego odcinka "Rodu smoka"

"Uczta dla oka i ucha". Pierwsze recenzje premierowego odcinka "Rodu smoka"

Źródło:
tvn24.pl