Nieruchomości rolne Skarbu Państwa pod lupą. NIK o "poddzierżawie omijającej ustawę"

Źródło:
TVN24 Biznes
Banaś:  wobec kontrolerów było prowadzone postępowanie sprawdzające dopuszczenia do certyfikatów tajemnic państwowych
Banaś: wobec kontrolerów było prowadzone postępowanie sprawdzające dopuszczenia do certyfikatów tajemnic państwowychTVN24
wideo 2/4
Banaś: wobec kontrolerów było prowadzone postępowanie sprawdzające dopuszczenia do certyfikatów tajemnic państwowychTVN24

Postępowania przetargowe w zakresie dzierżawy i sprzedaży nieruchomości rolnych Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (WRSP) wymagają nadal poprawy - podkreśliła Najwyższa Izba Kontroli w informacji o wynikach kontroli. Organ zwrócił uwagę, że zmiany wymaga proces udzielania zgody na poddzierżawę nieruchomości. "Poddzierżawa nie powinna służyć jako sposób na pominięcie istotnych dla dzierżawy zasad" - zaznaczono.

Najwyższa Izba Kontroli w czwartek opublikowała informację o wynikach kontroli "Zasad dzierżawy i sprzedaży nieruchomości rolnych zasobu własności rolnej Skarbu Państwa". Kontrola objęła okres od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2021 roku, "z uwzględnieniem dowodów sporządzonych przed tym okresem, mających istotny wpływ na działalność objętą kontrolą, a także zdarzeń występujących do zakończenia czynności kontrolnych".

Nieruchomości rolne Skarbu Państwa

Do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (WRSP) wchodzą nieruchomości rolne Skarbu Państwa i wchodzące w ich skład niewydzielone geodezyjnie lasy, mienie trwałe pozostałe po likwidacji PGR-ów oraz ich zjednoczeń i zrzeszeń, a także nieruchomości rolne przejmowane na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów szczególnych i nabywanych na własność Skarbu Państwa przez państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, a także nabywane zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne.

NIK

Według danych NIK w sumie do końca 2021 roku ZWRSP przejął 4754,8 tys. ha, z czego blisko 80 proc. z byłych PGR-ów. "Trwale rozdysponowano 3400,2 tys. ha (w tym ok. 80 proc. sprzedano, zaś 10,9 proc. przekazano nieodpłatnie, m.in. na rzecz Lasów Państwowych, Kościoła czy jednostek samorządu terytorialnego). Na koniec 2022 r. Zasób WRSP wciąż posiadał 1346,9 tys. ha nieruchomości rolnych" - czytamy.

Za dzierżawę i sprzedaż nieruchomości rolnych Zasobu WRSP odpowiada Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR). NIK podał, że w latach 2019-2021 w wyniku przetargów na dzierżawę gruntów Zasobu WRSP wydzierżawiono 103,3 tys. ha (82,4 proc.) gruntów. "Czynsz ustalono zgodnie z obowiązującymi przepisami" - zapewniono.

W tym okresie powierzchnia gruntów rolnych Zasobu WRSP w dzierżawie wzrosła o 37,9 tys. ha (3,7 proc.). Z kolei powierzchnia gruntów pozostających do rozdysponowania zmniejszyła się o 28,5 tys. ha (13,7 proc.).

Średnia wysokość czynszu dzierżawnego w okresie objętym kontrolą wzrosła o 71 proc. W tym czasie udzielono 29 zgód na zawarcie umów poddzierżawy do 12 miesięcy i 59 zgód powyżej 12 miesięcy na łączną powierzchnię 4757 ha.

NIK

Organ podkreślił, że "w porównaniu do stanu stwierdzonego w poprzednich kontrolach NIK jest spory postęp w zakresie dostosowywania regulacji prawnych, jak i stosowania zasad dzierżawy i sprzedaży tych nieruchomości – ale wciąż dają się zauważyć nieprawidłowości przy realizacji zasad poddzierżawy nieruchomości Zasobu WRSP".

Wyniki kontroli NIK

NIK podała, że w sposób rzetelny m.in. zabezpieczono interesy Skarbu Państwa, zlecano wycenę nieruchomości i wyłaniano dzierżawców oraz nabywców. Stwierdzono również nieprawidłowości.

W komunikacie jest mowa o pojedynczych przypadkach m.in. nieuprawnionej, przekraczającej dopuszczalny termin prolongaty wydania nieruchomości przez dzierżawcę; rozłożenia na raty spłaty należności za sprzedaną nieruchomość pomimo spóźnionego złożenia wniosku o tę prolongatę; braku protokołów z postępowań przetargowych w sytuacji niewybrania nabywcy oraz opieszałe prowadzenie windykacji za bezumowne użytkowanie nieruchomości.

Ponadto zwrócono uwagę, że "Dyrektor Generalny KOWR nie zwoływał co najmniej cokwartalnych posiedzeń Rady Społecznej ds. gospodarowania gruntami rolnymi Zasobu WRSP – mimo takiego obowiązku".

"We wszystkich analizowanych transakcjach sprzedaży w każdym wymaganym wypadku uzyskano zgodę Ministra RiRW na sprzedaż. Spośród złożonych wniosków tylko jeden nie uzyskał akceptacji Ministra i do sprzedaży nie doszło" - czytamy w komunikacie.

W okresie objętym kontrolą NIK udzielono 129 zgód - na 192 złożone - na zawarcie umów poddzierżawy nieruchomości rolnych z Zasobu WRSP. Wskazano przy tym, że najczęściej do poddzierżawy dochodziło z powodu stanu zdrowia dzierżawcy, czasowo uniemożliwiającego mu prowadzenie działalności rolniczej na całości lub części przedmiotu dzierżawy.

"W realizowanych kontroli stwierdzono ok. 3,5 tys. uchybień w zakresie umów dzierżawy i 71 uchybień w zakresie umów sprzedaży. W celu wyeliminowania uchybień skierowano do dzierżawców zalecenia pokontrolne wraz z określeniem terminów ich usunięcia" - podał organ.

Z danych przekazanych przez NIK wynika, że naruszono przepisy wewnętrzne KOWR w stosunku do 811 ha poddzierżawionych nieruchomości, czyli 17 proc. ogółu. Jak czytamy, nieprawidłowości polegały na wyrażeniu zgody na poddzierżawę na podstawie wniosku niezawierającego uzasadnienia lub z pominięciem dogłębnej analizy sytuacji dzierżawcy.

Podano, że Dyrektor Oddziału Terenowego KOWR w Bydgoszczy wyraził zgodę na zawarcie dwóch umów poddzierżawy na okres dłuższy niż rok, choć w tych wypadkach wymagana była zgoda Dyrektora Generalnego KOWR. Ponadto Dyrektor Ośrodka Terenowego KOWR w Koszalinie nie rozwiązał umowy dzierżawy, choć dzierżawca oddał część nieruchomości w poddzierżawę bez zgody KOWR i dopuścił do znacznego opóźnienia zapłaty czynszu - dodano.

"Poddzierżawa nie powinna służyć jako sposób na pominięcie istotnych dla dzierżawy zasad"

NIK podkreśliła, że podstawową formą gospodarowania nieruchomościami rolnymi Zasobu WRSP jest dzierżawa. "Poddzierżawa nie powinna więc służyć jako sposób na pominięcie istotnych dla dzierżawy zasad rozdysponowania tych nieruchomości" - zwrócono uwagę. Chodzi np. o zapisany w ustawie wymóg przeprowadzania przetargu na dzierżawę nieruchomości lub udziału rolników indywidualnych w przetargu ze względu na miejsce zamieszkania w gminie, w której położona jest nieruchomość.

Tymczasem, jak wynika z przeprowadzonej kontroli, poddzierżawę stosowano na podstawie przepisów wewnętrznych KOWR, gdzie przesłanki udzielenia zgody sformułowano bardzo ogólnikowo, np. bez obowiązku weryfikowania poddzierżawców jako potencjalnych stron umów pod kątem zasadności uprzywilejowania niektórych osób w dostępie do ziemi rolnej czy bez wymogu starannej weryfikacji składanych wniosków.

"W 12 wypadkach KOWR wyraził zgodę na zawarcie umowy poddzierżawy nieruchomości już po zawarciu tych umów przez dzierżawcę. W jednym wypadku zgoda na zawarcie przez dzierżawcę aneksu do umowy poddzierżawy została wyrażona niemal pół roku od dnia wygaśnięcia tej umowy. Stwarza to zdaniem NIK ryzyko użytkowania nieruchomości rolnych Zasobu WRSP z naruszeniem ustawowych zasad gospodarowania tymi nieruchomościami, np. bez tytułu prawnego" - czytamy.

Izba wskazała, że wyrażenie przez Dyrektora Generalnego KOWR zgody na zawarcie umowy poddzierżawy nieruchomości rolnej o powierzchni 3 ha wyłącznie na podstawie uzasadnienia wniosku, bez dodatkowej i wszechstronnej jego weryfikacji, rodzi ryzyko nierzetelnej oceny przesłanek będących podstawą do wyrażenia zgody na poddzierżawę.

W ocenie NIK-u stwierdzone praktyki mogły wynikać z nieuregulowania zasad udzielania przez KOWR zgody na poddzierżawę w ustawie i z braku szczegółowych przepisów na ten temat w regulacjach KOWR.

Organ zwrócił uwagę, że w okresie objętym kontrolą w KOWR nie prowadzono rejestru umów poddzierżawy. "Dopiero w trakcie kontroli NIK Dyrektor Generalny KOWR wprowadził obowiązek sprawozdawczy dotyczący rejestru umów poddzierżawy, co ma wyeliminować nieprawidłowości stwierdzone przez NIK w tej materii" - podkreślono.

Zalecenia NIK

Izba podkreśliła, że nadal poprawy wymagają postępowania przetargowe, a także udzielanie zgody na poddzierżawę nieruchomości rolnych Zasobu WRSP.

NIK w stosunku do ministra rolnictwa i rozwoju wsi Roberta Telusa wskazał na potrzebę podjęcia działań w celu uregulowania w ustawie o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa zasad poddzierżawy nieruchomości rolnych Zasobu WRSP z uwzględnieniem zasad dzierżawy określonych w tej ustawie. Powodem jest - jak wskazano - "społeczne znaczenie rozdysponowywania tymi nieruchomości, w tym na ochronę i rozwój gospodarstw rodzinnych".

Organ podał, że w latach 2023-2026 mają wygasnąć umowy poddzierżawy o łącznej powierzchni 523,4 tys. ha. Dlatego NIK wskazał na "konieczność jak najrychlejszego przygotowania i przeprowadzenia przez KOWR postępowań w celu sprawnego i skutecznego rozdysponowania nieruchomości rolnych przejętych do Zasobu WRSP".

Autorka/Autor:mb/ams

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Od drogich prezentów komunijnych fiskus może żądać podatku. Skąd urząd skarbowy będzie wiedział o prezencie? Najczęściej od sąsiada czy innych "życzliwych". Urzędy dostają rocznie po kilka tysięcy takich donosów. - Nie istnieje coś takiego jak rozliczenie komunii. Na otrzymane prezenty patrzymy osobno i jeśli zaszła taka potrzeba, składamy osobne zgłoszenie uwzględniając prezenty od konkretnych gości - komentuje Martyna Myszkowska z Kancelarii Podatkowej Myszkowska Wachowska.

Polacy donoszą do fiskusa po komuniach. "Złośliwość i niewiedza"

Polacy donoszą do fiskusa po komuniach. "Złośliwość i niewiedza"

Źródło:
tvn24.pl

Donald Tusk poinformował, że w najbliższych dniach rząd przeanalizuje możliwość otwarcia jednego z przejść granicznych z Białorusią. Chodzi o Bobrowniki. Jak podkreślił, działania te mają pomóc polskim kupcom i przedsiębiorcom, którzy od ponad roku nie mogą prowadzić wymiany handlowej.

Premier o ewentualnym otwarciu przejścia granicznego z Białorusią

Premier o ewentualnym otwarciu przejścia granicznego z Białorusią

Źródło:
PAP

Główny Inspektorat Sanitarny wydał w piątek ostrzeżenie dotyczące stwierdzenia białka soi w partii mąki z ciecierzycy. Spożycie produktu przez osoby z alergią na białka soi może wywołać u nich reakcję alergiczną.

Ostrzeżenie przed mąką. Może wywołać reakcję alergiczną

Ostrzeżenie przed mąką. Może wywołać reakcję alergiczną

Źródło:
PAP

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizuje dwa pomysły na skrócenie czasu pracy - przekazała w piątek szefowa resortu Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. Jak stwierdziła, jej "marzeniem, planem, wolą" są zmiany w tym zakresie. - Pracownik wypoczęty jest bardziej kreatywny i zmotywowany - powiedziała szefowa MRPiPS.

Rewolucja w czasie pracy. "Dwie propozycje" na stole

Rewolucja w czasie pracy. "Dwie propozycje" na stole

Źródło:
PAP

W piątkowym losowaniu Eurojackpot nie padła główna wygrana. W Polsce odnotowano wygraną drugiego stopnia w wysokości prawie 4,5 miliona złotych. Oto liczby, jakie wylosowano 24 maja.

Wyniki Eurojackpot z 24 maja 2024. Jakie liczby padły podczas ostatniego losowania?

Wyniki Eurojackpot z 24 maja 2024. Jakie liczby padły podczas ostatniego losowania?

Źródło:
tvn24.pl

Rząd zajmie się we wtorek projektem rozporządzenia w sprawie określenia miesiąca wypłaty tak zwanej czternastej emerytury. Projekt przewiduje, że w 2024 roku świadczenie zostanie wypłacone we wrześniu - poinformowano w piątek na stronie internetowej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Dodatkowe pieniądze dla emerytów. Rząd zajmie się projektem

Dodatkowe pieniądze dla emerytów. Rząd zajmie się projektem

Źródło:
PAP

PKO BP, Pekao, Santander Bank Polska, ING Bank Śląski, mBank, BNP Paribas, Alior Bank, Velo Bank, BOŚ Bank, Nest Bank - te instytucje finansowe zaplanowały prace serwisowe na najbliższy weekend. W niektórych przypadkach lepiej wyposażyć się w zapas gotówki.

Weekendowe utrudnienia w dziesięciu bankach

Weekendowe utrudnienia w dziesięciu bankach

Źródło:
tvn24.pl

Francuska Dyrekcja Generalna Lotnictwa Cywilnego zaapelowała do przewoźników o odwołanie prewencyjnie 70 procent lotów w sobotę na paryskim lotnisku Orly. Powodem tej decyzji jest zapowiedziany przez związki zawodowe strajk kontrolerów ruchu lotniczego. Utrudnienia w podróżowaniu mogą potrwać do późnych godzin wieczornych.

Nawet 70 procent lotów może zostać odwołanych

Nawet 70 procent lotów może zostać odwołanych

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował mapę aptek, w których dostępne będą tabletki "dzień po". Obecnie w wykazie znajduje się 770 punktów, jednak nabór wniosków do programu wciąż trwa. "Dostępność do antykoncepcji awaryjnej jest zapewniona w całej Polsce" - informuje Fundusz.

NFZ opublikował mapę aptek, które będą sprzedawały tabletkę "dzień po"

NFZ opublikował mapę aptek, które będą sprzedawały tabletkę "dzień po"

Źródło:
PAP

Jak zobaczyłam ten rachunek, to myślałam, że zera mi się mieszają. Nie prowadzimy huty szkła, a małą rodzinną firmę - mówi w rozmowie z redakcją biznesową tvn24.pl Małgorzata Piekarz z jeleniogórskiej firmy Nova Market, która w styczniu dostała rachunek za gaz na 45 tysięcy złotych. Antoni Pyzik w w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku faktury miał na prawie 50 tysięcy złotych, mimo że zdecydował się na początku roku zamknąć "Zajazd na Wzgórzu" w Moszczenicy. - Zapłaciłem, bo musiałem - opowiada.

Dostali rachunek za gaz na ponad 45 tysięcy złotych. "Takie sytuacje niszczą ludzi"

Dostali rachunek za gaz na ponad 45 tysięcy złotych. "Takie sytuacje niszczą ludzi"

Źródło:
tvn24.pl

Od 1 czerwca 2024 roku banki, firmy pożyczkowe i telekomunikacyjne przed zawarciem umowy będą musiały sprawdzać w rejestrze, czy PESEL danej osoby został zastrzeżony. Wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski powiedział, że jeżeli ktoś zaciągnie kredyt na zastrzeżony PESEL, to obywatel którego PESEL został do tego wykorzystany, nie będzie musiał spłacać tego zobowiązania.

"Olbrzymia zmiana" dla klientów banków i firm telekomunikacyjnych

"Olbrzymia zmiana" dla klientów banków i firm telekomunikacyjnych

Źródło:
PAP

Zarząd TVN SA wydał w czwartek oświadczenie w sprawie działań Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

Oświadczenie zarządu TVN SA w sprawie działań KRRiT 

Oświadczenie zarządu TVN SA w sprawie działań KRRiT 

Źródło:
tvn24.pl

Numer PESEL jest jedną z najważniejszych danych, którą posiadamy. Jeśli trafi w ręce nieodpowiednich osób, to możemy mieć kłopoty - przypomina Ministerstwo Cyfryzacji. Rozwiązaniem może być usługa zastrzeżenia numeru PESEL. Za jej sprawą możemy się zabezpieczyć na przykład przed próbą wyłudzenia danych czy kredytu naszym kosztem.

Zastrzeganie numeru PESEL. Wszystko, co musisz wiedzieć

Zastrzeganie numeru PESEL. Wszystko, co musisz wiedzieć

Źródło:
tvn24.pl

Będą dodatkowe urlopy dla rodziców wcześniaków - zapowiedziała ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. To reakcja na postulat organizacji pozarządowych. W rozmowie z redakcją biznesową portalu tvn24.pl szefowa MRPiPS doprecyzowała, kiedy mogą wejść w życie przepisy.

Dodatkowe urlopy dla rodziców wcześniaków. Jest projekt

Dodatkowe urlopy dla rodziców wcześniaków. Jest projekt

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Elon Musk podczas czwartkowego wystąpienia online powiedział do uczestników targów VivaTech 2024 w Paryżu, że "prawdopodobnie nikt z nas nie będzie miał pracy". Dodał jednocześnie, że niekoniecznie jest to coś złego.

"Prawdopodobnie nikt z nas nie będzie miał pracy". Elon Musk zabiera głos

"Prawdopodobnie nikt z nas nie będzie miał pracy". Elon Musk zabiera głos

Źródło:
CNN

Wartość udzielonych kredytów mieszkaniowych w kwietniu wzrosła o 93,2 procent rok do roku, osiągając wartość 6,77 miliarda złotych - podało Biuro Informacji Kredytowej (BIK). W stosunku do marca nastąpił jednak spadek - zarówno jeśli chodzi o liczbę, jak i wartość zaciągniętych zobowiązań.

Moment zawahania na rynku. "Należy oczekiwać dalszego spadku"

Moment zawahania na rynku. "Należy oczekiwać dalszego spadku"

Źródło:
PAP

Subwencje z tarcz antycovidowych będzie musiało oddać kolejne kilkaset firm - poinformował wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju Bartosz Marczuk. Dodał, że PFR czeka jeszcze na ostatnie potwierdzenia tych decyzji od właściwych służb i instytucji. W niektórych przypadkach przedsiębiorcy otrzymywali kwoty sięgające nawet 3,5 miliona złotych.

Kolejne kilkaset firm dostanie wezwania do zwrotu pieniędzy

Kolejne kilkaset firm dostanie wezwania do zwrotu pieniędzy

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Blue City, spółka zarządzająca centrum handlowym przy Alejach Jerozolimskich 179 w Warszawie, złożyła w sądzie wniosek o otwarcie przyśpieszonego postępowania układowego z powodu braku porozumienia z bankami na przedłużenie finansowania - poinformowało w czwartek Blue City.

Poważne kłopoty dużego centrum handlowego. Jest wniosek do sądu

Poważne kłopoty dużego centrum handlowego. Jest wniosek do sądu

Źródło:
PAP

Sejm w czwartek przyjął poprawki Senatu do ustawy w sprawie osłon dla odbiorców energii, w tym tę o czasowym zwolnieniu gospodarstw domowych z opłaty mocowej. Nowe przepisy wprowadzają między innymi bon energetyczny dla gospodarstw o niższych dochodach, a także na drugie półrocze - cenę maksymalną za energię elektryczną.

Sejm przyjął poprawki Senatu do ustawy o osłonie odbiorców energii elektrycznej

Sejm przyjął poprawki Senatu do ustawy o osłonie odbiorców energii elektrycznej

Źródło:
PAP

Liczba osób zarabiających powyżej 10 tysięcy złotych brutto miesięcznie wzrosła w Polsce w 2022 roku do 1,5 miliona - wynika z raportu firmy KPMG. O jedną dziesiątą zmalała natomiast grupa dysponujących majątkiem powyżej 1 miliona dolarów netto.

Tylu Polaków zarabiało powyżej 10 tysięcy złotych

Tylu Polaków zarabiało powyżej 10 tysięcy złotych

Źródło:
PAP

Prezydent Władimir Putin podpisał w czwartek dekret, na mocy którego możliwe będzie przejmowanie amerykańskiego majątku w Rosji w odwecie za zajmowanie przez władze USA zamrożonych rosyjskich aktywów w Stanach Zjednoczonych.

Rosja będzie przejmować amerykański majątek. Dekret Putina

Rosja będzie przejmować amerykański majątek. Dekret Putina

Źródło:
PAP

Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) wstrzymał w obrocie na terenie całego kraju jedną serię leku Corhydron 25. Jak poinformował GIF, seria "nie spełnia ustalonych dla niej wymagań jakościowych".

Seria leku wstrzymana w obrocie. "Nie spełnia wymagań"

Seria leku wstrzymana w obrocie. "Nie spełnia wymagań"

Źródło:
GIF

Czeka nas wysoka waloryzacja kapitału emerytalnego. Ma wynieść 14,9 procent. Zebrane w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych środki mają wpływ na wysokość przyszłych świadczeń.

Mocna podwyżka przyszłych emerytur

Mocna podwyżka przyszłych emerytur

Źródło:
tvn24.pl

Marszałek Sejmu Szymon Hołownia poinformował w czwartek w Sejmie, że kieruje do procedowania do komisji odpowiedzialności konstytucyjnej wstępny wniosek o postawienie przed Trybunałem Stanu prezesa NBP Adama Glapińskiego.

Wniosek o Trybunał Stanu dla Adama Glapińskiego. Jest decyzja marszałka Hołowni

Wniosek o Trybunał Stanu dla Adama Glapińskiego. Jest decyzja marszałka Hołowni

Źródło:
PAP

15 tysięcy złotych netto miesięcznie, premia i zakwaterowanie. To skierowana do Polaków oferta pracy w fabryce Mercedesa, o której napisał "Fakt". Co więcej, nie jest to wcale górna granica stawek.

Oferują 15 tysięcy złotych na rękę. Szukają chętnych w Polsce

Oferują 15 tysięcy złotych na rękę. Szukają chętnych w Polsce

Źródło:
Fakt