Ile naprawdę zarabiają programiści? "Zaczynałam od trzech tysięcy brutto na umowie o dzieło"

Źródło:
TVN24 Biznes
Ekspertka o sytuacji na rynku pracy
Ekspertka o sytuacji na rynku pracyTVN24
wideo 2/4
Ekspertka o sytuacji na rynku pracyTVN24

25 lat temu były z tej pracy marne pieniądze, nie można było wynająć mieszkania. Po studiach używałem dość często debetu na karcie, aby dotrwać do pierwszego - opowiada w rozmowie z TVN24 Biznes Sebastian Kondracki, który od początku kariery związany jest z programowaniem. - Sektor IT wydaje się być kurą znoszącą złote jajka, ale jeśli ktoś jest zmotywowany tylko zarobkami, o których się dużo pisze, to będzie ciężko. Nie wytrzyma, będzie się frustrować - zaznacza Agata Grzelewska, programistka.

O tym, ile zarabiają programiści, krążą legendy. Sprawdzamy więc, jak wygląda rynek. - W Polsce rekordowa stawka dla programisty to 350 złotych za godzinę, przy czym zaoferowana została przez zagraniczną firmę. Na świecie natomiast rekordem było 250 dolarów za godzinę - wyjaśnia w rozmowie z TVN24 Biznes Kamil Mojżesz, HR Business Partner w B2B Network. - Programiści otrzymują kilka propozycji dziennie, 15-20 tygodniowo - dodaje. 

Kura znoszące złote jajka?

Początki kariery mogą być jednak trudne. Agata Grzelewska jest programistką od czterech lat. Aktualnie pracuje na stanowisku Ruby Developer w Smart Pension i opowiada, że "w tej branży jest trudno, jak nie ma się żadnych znajomych i ktoś nas nie poleci do pracy".

- Mnie się udało, bez żadnych znajomości. Zawodu uczyłam się sama z ogólnodostępnych i bezpłatnych materiałów. Nie skończyłam żadnych bootcampów czy szkoleń. Za to szukałam warsztatów organizowanych przez różne firmy IT. Takich propozycji jest jednak dużo mniej niż chętnych - wyjaśnia.

- Zaczynałam od trzech tysięcy brutto i to na umowę o dzieło. Sektor IT wydaje się być kurą znoszącą złote jajka, ale jeśli ktoś jest zmotywowany tylko zarobkami, o których się dużo pisze, to będzie ciężko. Nie wytrzyma, będzie się frustrować - zaznacza.

Duże pieniądze na starcie to mit. - Nie jest tak, że jak ktoś przyjdzie do pracy po jakiejś samodzielnej nauce czy bootcampie, bez żadnego doświadczenia komercyjnego, to od razu dostanie na 'dzień dobry' kwoty na przykład 20 tysięcy złotych - zdradza.

Według niej, jeżeli pracownik nie ma żadnego doświadczenia, to musi zacząć od najniższej stawki. - To dlatego, że jest się dużym kosztem dla firmy. Nie oszukujmy się, taka osoba jeszcze wiele nie wnosi i inni, jej współpracownicy, muszą poświęcić swój czas, żeby młodego programistę nauczyć pracy. Trzeba mieć więc dużo pokory, bo ta nauka nie kończy się nigdy - podkreśla.

W jej ocenie, po około dwóch latach doświadczenia komercyjnego wynagrodzenie jest już, jak wskazuje, całkiem przyzwoite. - Wynosi między 10 a 20 tysięcy złotych, w zależności od specjalizacji czy rodzaju firmy. Co ciekawe, w większości ofert pracy w IT zarobki, a przynajmniej widełki są podawane jawnie - zauważa.

Agata Grzelewska dodała, że w branży programistycznej jest wciąż mało kobiet. - W moim zespole na 10 osób jestem jedyna. Zaczęłam dosyć późno, bo juniorką stałam się w wieku 39 lat. Jak przyszłam do firmy, to na 60 osób okazało się, że jestem najstarsza. Jednocześnie miałam najmniejsze doświadczenie w IT.

To dlatego zdecydowała się współtworzyć bezpłatne warsztaty "RailsGirlsWarsaw" dla kobiet, które chcą się przebranżowić - Pomagam wolontariacko kobietom na przykład na urlopie macierzyńskim, bo chcą wrócić na rynek pracy - opowiada.

Stawki w IT. O czym się nie mówi?

Maciej Mazurek, Chief Operations Officer z poznańskiej firmy rekruterskiej Bee Talents tłumaczy w rozmowie z TVN24 Biznes, że mówiąc o wynagrodzeniach developerów musimy zdawać sobie sprawę, że skupiamy się na bardzo szerokim zbiorze osób zajmujących się technologią: od Front-End i Back-End Developerów, przez DevOpsów, Site Reliability Engineer, Embedded Developerów, po specjalistów od Machine Learningu.

- Wpływa to na dużą rozpiętość widełek, które dodatkowo będą się różnić w zależności od konkretnej roli. Junior Developer to stawki od 7 tysięcy do 13 tysięcy złotych netto, Mid Developer, czyli około 2 lata komercyjnego doświadczenia, to od 16 tysięcy złotych do 24 tysięcy złotych, a Senior Developer to od 22 tysięcy złotych do 30 tysięcy złotych - wymienia.

Kamil Mojżesz z warszawskiej firmy rekruterskiej B2B Network, przedstawiając poziomy zarobków, zaznacza, że rzadko firmy chcą zatrudnić kogoś bez doświadczenia, dlatego osoba bez stażu komercyjnego na rynku nie jest atrakcyjna. 

- Jakiś czas temu firmy szukały osób wchodzących w świat IT, inwestowali w szkolenia, ale teraz to się zmieniło. Niechętnie zatrudniają juniorów, bo to wymaga dużych inwestycji. Z kwartału na kwartał obserwujemy zmiany na rynku - wyjaśnia.

Z jego doświadczeń wynika, że junior developer może oczekiwać stawki 50 zł netto za godzinę, ale bez płatnych urlopów, czyli 8 tysięcy złotych.

- I wtedy, kiedy jest zatrudniony na działalność gospodarczą. Dla osób z dwuletnim stażem widełki to 120- 150 złotych za godzinę, czyli około 22 tysiące złotych. Pracownicy z większym doświadczeniem mogą oczekiwać około 200 złotych za godzinę, czyli 32 tysiące złotych - wyliczył. 

Jednocześnie podkreślił, że najwyższe pieniądze na polskim rynku, czyli ponad 200 zł za godzinę, są dostępne dla osób znających technologie bardziej niszowe, mniej rozpoznawalne. - Oni tę stawkę i tak przyjmują nie do końca z uśmiechem, bo są na rynku firmy zagraniczne, które mogą im zaoferować pracę na jeszcze lepszych warunkach - skomentował.

Milion stanowisk w IT

Sebastian Kondracki, autor książki "Python i AI dla e-commerce", Chief Innovation Oficer w Deviniti z programowaniem związany jest kilka dekad. Komentuje w rozmowie z TVN24 Biznes, że stawki dla ekspertów odzwierciedlają sytuację w Polsce i na świecie. - Występuje bardzo duża transformacja cyfrowa wszystkich obszarów życia, co powoduje, że zapotrzebowanie na programistów jest bardzo duże. W Europie poszukiwane są osoby na ponad milion stanowisk - zaznacza.

Wyjaśnia, że wysokie wynagrodzenia dla programistów związane są z zakresem ich obowiązków. 

- Proces wytwarzania oprogramowania jest bardzo bogaty w wiedzę, gdzie wymagane jest myślenie skuteczne w różnych i niepewnych sytuacjach. Jest bardzo duża rotacja technologii. Musimy się więcej i szybciej uczyć niż osoby w innych obszarach - mówi.

Przykład? W 2017 roku ukazuje się artykuł o modelu Transformer, związany z uczeniem się maszyn, a rok później na rynku programiści używają go w swoich aplikacjach. W 2020 roku pojawia się cała nowa dziedzina programowania prompt engineering (oparta o wskazówki dla modeli). - Czyli w trzy lata wszystko mamy już na produkcji. W medycynie byłyby rozpoczynane dopiero badania kliniczne - tłumaczy. 

Podaje, że to właśnie dlatego programiści muszą posiadać kompetencje czysto technologiczne, które zależą mocno od specjalizacji i tzw. stosu technologicznego, czyli technologii, których używa dana firma: np. znajomość programowania w języku JAVA, znajomość baza danych, bezpieczeństwa IT.

- Druga grupa to umiejętności czysto kognitywne: myślenie abstrakcyjne, rozwiązywanie problemów, analiza i interpretacja danych, komunikacja i podejmowanie decyzji. Dochodzi do tego znajomość języków przynajmniej angielskiego na poziomie rozumienia dokumentacji technicznych - podkreśla.

Sebastian Kondracki wspomina początki sektora IT w Polsce. - 25 lat temu były z tej pracy marne pieniądze, nie można było wynająć mieszkania. Po studiach używałem dość często debetu na karcie, aby dotrwać do pierwszego. Wtedy zachodnie koncerny poszukiwały nie programistów, a sprzedawców i opiekunów klientów. Dla mnie programowanie było i jest ciekawe, więc wolałem mniej zarabiać, a mieć interesujące zajęcie. Przyszedł moment, że polski biznes zaczął obracać ogromnymi budżetami, dodatkowo nastąpiła profesjonalizacja procesów. Specjalista, ekspert z doświadczeniem zaczął być godnie opłacany w Polsce - powiedział. 

Programiści kontra AI

Zawód programistów uważany jest za przyszłościowy, ale wciąż powraca pytanie, czy rozwój sztucznej inteligencji (AI) nie sprawi, że zapotrzebowanie spadnie. Sebastian Kondracki uważa, że "wybrane specjalności programistyczne znikną".

- Już tak zwane duże modele językowe znają nie tylko języki naturalne, ale także programistyczne. Zatem potrafią "podpowiadać" kod programiście czy też tłumaczyć skomplikowane algorytmy. Eksperci wskazują na rok 2030 jako ten, w którym jednak AI będzie mogła samodzielnie tworzyć kod, na przykład na podstawie opisów w języku naturalnym - podaje.

Dodaje, że jednak wzrośnie zapotrzebowanie na programistów AI, specjalistów od big data. Pojawią się też nowe specjalizacje.

Czytaj też: "Miękki reset" w branży. "Liczby i tak są ogromne"

Autorka/Autor:Joanna Rubin

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Obawiamy się problemów z finansowaniem, jak również nieprzyjemności związanych z imigracją, staraniem się o przedłużenie wiz, podróżami z i do USA - mówi w rozmowie z tvn24.pl Zuzanna Kocjan, astrofizyczka, stypendystka Programu Fulbrighta. Administracja Donalda Trumpa wstrzymała finansowanie przez Departament Stanu stypendiów takich jak Fulbright. - Jest to bardzo smutne, bo jak dostałam się na to stypendium, to myślałam, że złapałam Pana Boga za nogi i czeka mnie przygoda życia - tłumaczy Joanna Stempień, logopedka i reporterka.

"Myślałam, że złapałam Pana Boga za nogi i czeka mnie przygoda życia"

"Myślałam, że złapałam Pana Boga za nogi i czeka mnie przygoda życia"

Źródło:
tvn24.pl

10-procentowe amerykańskie cła na niemal wszystkie towary z prawie wszystkich krajów świata weszły w życie w sobotę po północy czasu wschodnioamerykańskiego. To pierwsza część ceł, których wdrożenie ogłosił w środę prezydent USA Donald Trump.

Nowe cła Trumpa weszły w życie

Nowe cła Trumpa weszły w życie

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Jaguar Land Rover wstrzyma przez miesiąc dostawy samochodów do Stanów Zjednoczonych. Producent rozważa, jak złagodzić koszty 25-procentowych ceł nałożonych przez administrację Donalda Trumpa.

Uderzenie w USA. Motoryzacyjny gigant wstrzymuje dostawy

Uderzenie w USA. Motoryzacyjny gigant wstrzymuje dostawy

Źródło:
Reuters

Wprowadzenie ceł przez prezydenta USA Donalda Trumpa nie tylko niszczy relacje handlowe Waszyngtonu z innymi krajami, ale też wpłynie na jego globalne sojusze – ocenił "Financial Times". W sobotę weszły w życie 10-procentowe taryfy na towary z z wielu państw.

"Cios w najważniejszych sojuszników USA"

"Cios w najważniejszych sojuszników USA"

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Jeżeli parkingi są bezpłatne w weekendy, to wiadomo, że panuje na nich oblężenie. Samochody są parkowane na całe dnie lub nawet weekendy - mówi prezes Stowarzyszenia Gmin Uzdrowiskowych RP Jan Golba. Podkreślił, że gminy turystyczne od lat zabiegały o możliwość pobierania opłat parkingowych także w święta i weekendy.

Płatne parkowanie w weekendy i święta? "Dla nas to bardzo ważne"

Płatne parkowanie w weekendy i święta? "Dla nas to bardzo ważne"

Źródło:
PAP

Piątkowa sesja na Wall Street przyniosła kontynuację mocnych spadków. Indeks Dow Jones na koniec dnia stracił ponad 2,2 tysiąca punktów. Wzrosły obawy, że prezydent USA rozpętał globalną wojnę handlową, która doprowadzi do recesji.

Nowojorska giełda nurkuje coraz głębiej

Nowojorska giełda nurkuje coraz głębiej

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Oszuści wysyłają wiadomości e-mail z linkami do fałszywej strony na temat e-Sprawozdań Finansowych. Chcą w ten sposób wyłudzić dane - ostrzega resort finansów.

Ministerstwo finansów ostrzega. "Próba wyłudzenia danych"

Ministerstwo finansów ostrzega. "Próba wyłudzenia danych"

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Portugalskie ministerstwo zdrowia potwierdziło w piątek awarię elektronicznego systemu wystawiania aktów zgonu. W jej następstwie doszło do licznych opóźnień w organizacji pogrzebów na terenie całego kraju.

Pogrzeby odwołane. Awaria systemu

Pogrzeby odwołane. Awaria systemu

Źródło:
PAP

Rada Polityki Pieniężnej może obniżyć stopy procentowe już w maju - twierdzą niektórzy członkowie RPP i ekonomiści z dużych banków. Po czwartkowej konferencji prezesa Narodowego Banku Polskiego Adama Glapińskiego pytanie nie jest, czy stopy zostaną obniżone, ale kiedy.

Zwrot w sprawie stóp procentowych. Jest jedno pytanie

Zwrot w sprawie stóp procentowych. Jest jedno pytanie

Źródło:
PAP, tvn24.pl

"To wspaniały czas, by się bogacić bardziej niż kiedykolwiek wcześniej" - napisał w piątek prezydent USA Donald Trump we wpisie skierowanym do potencjalnych inwestorów. Prezydent zachęcał w ten sposób do inwestycji w USA po ogłoszeniu wysokich ceł na towary z całego świata.

Trump: moja polityka nigdy się nie zmieni

Trump: moja polityka nigdy się nie zmieni

Źródło:
PAP

Chiny nałożą cła odwetowe w wysokości 34 procent na cały import ze Stanów Zjednoczonych - informuje CNN. Nowe taryfy mają obowiązywać od 10 kwietnia.

Chiny odpowiadają USA. "Praktyka jednostronnego zastraszania"

Chiny odpowiadają USA. "Praktyka jednostronnego zastraszania"

Źródło:
CNN

Stellantis, koncern motoryzacyjny, który jest właścicielem takich marek jak Chrysler, Jeep i Dodge, zareagował na cła Donalda Trumpa. Ogłosił, że tymczasowo zwolni 900 pracowników w zakładach w USA oraz wstrzyma na dwa tygodnie prace w fabrykach w Kanadzie i Meksyku.

Gigant motoryzacyjny reaguje na decyzję Trumpa

Gigant motoryzacyjny reaguje na decyzję Trumpa

Źródło:
PAP

Posłowie opowiedzieli się za przyjęciem projektu ustawy, który obniża składkę zdrowotną. Projekt zakłada wprowadzenie dwuelementowej podstawy wymiaru składki. Teraz ustawa trafi do Senatu.

Zmiany w składce zdrowotnej. Jest decyzja posłów

Zmiany w składce zdrowotnej. Jest decyzja posłów

Źródło:
tvn24.pl

- Zmiany w składce zdrowotnej przyjęte w piątek przez Sejm mogą być korzystne pod względem finansowym dla przedsiębiorców, nadal jednak są dalekie od korzystnych regulacji obowiązujących przed rokiem 2022. Co więcej, ich stopień komplikacji nie tylko się utrzyma, lecz wręcz wzrośnie - komentuje Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy w inFakcie. Przedstawiamy wyliczenia skutków zmian dla podmiotów rozliczających się na skali podatkowej, podatku liniowym i ryczałcie.

"Ci przedsiębiorcy skorzystają najbardziej". Wyliczenia

"Ci przedsiębiorcy skorzystają najbardziej". Wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

PKO BP, Pekao, mBank, ING Bank Śląski, Santander Consumer Bank i Toyota Bank - w tych instytucjach finansowych zaplanowano prace serwisowe na najbliższe dni. W związku z tym dostęp do części usług może być utrudniony.

Utrudnienia dla klientów banków

Utrudnienia dla klientów banków

Źródło:
tvn24.pl

Sprzedawca działki, który korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika do przygotowania transakcji, jest uznawany przez fiskusa za podatnika VAT. Takie podejście jest zgodne z prawem unijnym - pisze "Rzeczpospolita".

Ważny wyrok w sprawie działek. "Skarbówka zaostrzyła stanowisko"

Ważny wyrok w sprawie działek. "Skarbówka zaostrzyła stanowisko"

Źródło:
PAP

YouTube wprowadza zmiany w cenniku. Użytkownicy YouTube Premium będą musieli zapłacić więcej nawet o niemal 30 procent niż dotychczas. Pierwsze maile w tej sprawie dotarły już do internautów.

Podwyżki w popularnym serwisie. "Nie jest to łatwa decyzja"

Podwyżki w popularnym serwisie. "Nie jest to łatwa decyzja"

Źródło:
tvn24.pl

Rząd brytyjski zgodził się na rozbudowę lotniska Londyn-Luton, piątego pod względem liczby obsługiwanych pasażerów w Wielkiej Brytanii - informuje stacja BBC. Plan zakłada budowę nowego terminalu, nowych dróg kołowania dla samolotów oraz zwiększenie przepustowości istniejącego terminalu, który obecnie obsługuje 18 milionów pasażerów rocznie.

Szykuje się potężna rozbudowa. Lotnisko obsługuje połączenia z Polski

Szykuje się potężna rozbudowa. Lotnisko obsługuje połączenia z Polski

Źródło:
PAP

Projekt ustawy, który nakłada na deweloperów obowiązek ujawniania cen mieszkań, został skierowany do sejmowej komisji iInfrastruktury. Według nowych przepisów deweloperzy będą zobowiązani do prowadzenia strony internetowej, na której będą dostępne informacje o cenach oferowanych nieruchomości.

Nowy obowiązek dla deweloperów. "Zmniejsza asymetrię informacyjną"

Nowy obowiązek dla deweloperów. "Zmniejsza asymetrię informacyjną"

Źródło:
PAP

Według wstępnej oceny nowe amerykańskie cła mogą zmniejszyć polski PKB o 0,4 procent, czyli w ostrożnym uproszczeniu straty przekroczą 10 miliardów złotych - napisał w mediach społecznościowych premier Donald Tusk.

Tusk: to cios dotkliwy i przykry

Tusk: to cios dotkliwy i przykry

Źródło:
tvn24.pl, PAP

- Większość członków Rady Polityki Pieniężnej zmieniła swoje nastawienie w polityce pieniężnej - przekazał w trakcie konferencji prasowej prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński.

Glapiński o stopach procentowych: zmieniło się nastawienie RPP

Glapiński o stopach procentowych: zmieniło się nastawienie RPP

Źródło:
tvn24.pl

W 900 duńskich sklepach spożywczych pojawią się oznaczenia na produktach z USA, które zdrożały z powodu wojny handlowej zapoczątkowanej przez prezydenta Donalda Trumpa - zapowiedział koncern Coop Danmark.

Handlowy potentat reaguje. "Będziemy etykietować amerykańskie towary"

Handlowy potentat reaguje. "Będziemy etykietować amerykańskie towary"

Źródło:
PAP

- Chociaż w Polsce nie produkuje się samochodów przeznaczonych na rynek amerykański, wartość komponentów wytwarzanych w Polsce i montowanych w tych pojazdach szacuje się na około 350 milionów euro rocznie - poinformował prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego (PZPM) Jakub Faryś. Zwrócił uwagę, że Polska może pośrednio odczuć skutki ceł. Premier Donald Tusk zapowiedział w mediach społecznościowych spotkanie z przedstawicielami branży.

Ciemne chmury nad branżą. Jest zapowiedź Tuska

Ciemne chmury nad branżą. Jest zapowiedź Tuska

Aktualizacja:
Źródło:
PAP

Ogłoszone przez Trumpa cła są "bombą" wymierzoną w światowy system handlowy, która może doprowadzić do recesji w USA i światowego spowolnienia - powiedział Gary Hufbauer, były urzędnik Departamentu Skarbu i ekspert Peterson Institute for International Economics. Dodał, że w jego ocenie podejście prezydenta USA nie ma sensu.

"Trzęsienie ziemi" w handlu. "To jest po prostu bomba"

"Trzęsienie ziemi" w handlu. "To jest po prostu bomba"

Źródło:
PAP

Donald Trump ogłosił w środę nowe taryfy na produkty importowane do USA. Nazwał to "dniem wyzwolenia" i stwierdził, że jego działania przywrócą równowagę między Stanami a innymi krajami. Jednak, jak zauważa CBS News, zmęczeni inflacją Amerykanie będą niedługo musieli sięgnąć jeszcze głębiej do portfeli. Wiele produktów bowiem zdrożeje.

Te produkty podrożeją przez cła

Te produkty podrożeją przez cła

Źródło:
CBS News

Ponad 68 tysięcy osób weźmie udział w konkursie o 569 miejsc pracy w Agencji Celnej we Włoszech. W 11 lokalizacjach w całym kraju odbyły się już wstępne egzaminy. Rekordowa liczba kandydatów ubiega się o stanowiska asystentów do spraw pobierania opłat.

Zgłosiło się 68 tysięcy kandydatów. "Nie ma precedensu"

Zgłosiło się 68 tysięcy kandydatów. "Nie ma precedensu"

Źródło:
PAP

Prezydent USA Donald Trump podpisał rozporządzenie wprowadzające cła na towary importowane do USA ze 180 państw. Stawki są zróżnicowane i zaczynają się od 10 procent. Oto wszystko, co musisz wiedzieć.

Cła Donalda Trumpa. Wszystko, co musisz wiedzieć

Cła Donalda Trumpa. Wszystko, co musisz wiedzieć

Źródło:
tvn24.pl

Stopy procentowe w kwietniu pozostały na dotychczasowym poziomie. Jarosław Sadowski z firmy Rankomat zwraca jednak uwagę, że dość dobre dane na temat inflacji w marcu sprawiły, że przewidywany moment obniżki coraz bardziej się przybliża, co wpływa na WIBOR. Ekspert wyliczył, ile może wynieść rata w kolejnych miesiącach.

"Pierwsze obniżki rat możemy zobaczyć już w kwietniu". Wyliczenia

"Pierwsze obniżki rat możemy zobaczyć już w kwietniu". Wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

Posłowie Polskiego Stronnictwa Ludowego - Trzeciej Drogi złożyli w Sejmie projekt nowelizacji ustawy o czasie urzędowym w Polsce, proponujący wprowadzenie całorocznego czasu letniego. Zdaniem autorów likwidacja zmiany czasu wpłynęłaby pozytywnie na zdrowie Polaków.

Likwidacja zmiany czasu. Jest projekt

Likwidacja zmiany czasu. Jest projekt

Źródło:
PAP

Chiński gigant Xiaomi zapowiedział współpracę z policją w dochodzeniu dotyczącym tragicznego wypadku z udziałem samochodu SU7, wyposażonego w system autonomicznej jazdy - przekazał dziennik "South China Morning Post". W zdarzeniu, do którego doszło w sobotę, życie straciły trzy osoby.

Ostrzegł kierowcę i oddał kontrolę. Dramatyczny wypadek

Ostrzegł kierowcę i oddał kontrolę. Dramatyczny wypadek

Źródło:
PAP