Uwaga na tornistry i buty. Mogą wpływać na wady postawy

dziecko uczen szkola shutterstock_2425960105
"Telefon jest cały czas przy mnie, nie rozprasza mnie, ale też czuję się lepiej, gdy jest w moim plecaku"
Źródło: TVN24
Od 10 do 15 procent dzieci może mieć zaburzenia układu ruchu, a 90 procent uczniów w Polsce ma wady postawy. Najczęściej dotyczą one kręgosłupa, stóp i kolan - informują Narodowy Fundusz Zdrowia i Instytut Matki i Dziecka. Problemy mogą pogłębiać źle dobrany tornister i buty. Na co warto zwrócić uwagę?

- Głównym powodem wad postawy u dzieci jest ograniczenie aktywności fizycznej i siedzący tryb życia. Na postawę ciała niekorzystnie wpływają również nadwaga i otyłość, a także nieprawidłowe nawyki podczas odrabiania lekcji czy spędzania wolnego czasu - mówi fizjoterapeutka pediatryczna dr Justyna Bloda.

NFZ przypomina, że wady postawy to nieprawidłowe (niefizjologiczne) ułożenie ciała, które może prowadzić do bólu, dolegliwości neurologicznych i nieprawidłowego rozwoju narządów wewnętrznych. Wady postawy zazwyczaj kojarzą nam się z krzywym kręgosłupem, ale dotyczą także: stóp (np. płaskostopie), kolan (koślawość, szpotawość), miednicy, barków, łopatek i zaburzeń prawidłowego napięcia mięśniowego.

O czym pamiętać, wybierając szkolny plecak?

Eksperci NFZ zwrócili uwagę, że wady postawy może pogłębiać nieodpowiednio dobrany tornister obciążający kręgosłup. Rodzicom radzą, by wybierając nie kierowali się estetyką, bo ta ma znaczenie drugorzędne. Przypominają między innymi, że noszenie torby na jednym ramieniu powoduje nierównomierne obciążenie mięśni kręgosłupa, a plecak na kółkach jest zwykle cięższy od tradycyjnego. Tu ważne jest też, by dziecko ciągnęło taki "bagaż" na kółkach obiema rękami.

Według wytycznych NFZ dobrze dobrany tornister pewien być:
  • lekki - jego waga nie powinna przekraczać 15 proc. masy ciała dziecka
  • dopasowany - co oznacza, że dół tornistra powinien kończyć się na linii pleców, a góra przed karkiem
  • ergonomiczny – z usztywnianą i wyprofilowaną ścianką, która przylega do pleców
  • praktyczny, czyli wyposażony w równe, szerokie (co najmniej 4 cm) szelki, z możliwością regulacji ich długości
  • bezpieczny – z dodatkowymi zapięciami spinającymi szelki z przodu klatki piersiowej
  • widoczny – posiadający elementy odblaskowe zapewniające lepszą widoczność dziecka na drodze.

Zalecenia dotyczące tornistrów szkolnych przygotował też Główny Inspektorat Sanitarny w porozumieniu z Ministerstwem Edukacji Narodowej. GIS przypomina uczniom o odpowiednim pakowaniu szkolnego tornistra - poprawne ułożenie przedmiotów pozwoli na równomierne rozłożenie ciężaru. Zachęca też do zrezygnowania ze zbędnych rzeczy, takich jak zabawki czy gry planszowe. Rodzicom zaleca regularną kontrolę zawartości plecaków swoich dzieci, a w przypadku zauważonego przeciążenia - rozmowę z wychowawcą.

"Dzieci uczą się przez obserwację"

NFZ przypomniał, że najskuteczniejszym sposobem zapobiegania wadom postawy u dzieci jest codzienna profilaktyka, która polega m.in. na ograniczaniu siedzącego trybu życia, wprowadzaniu przerw i zmian pozycji w czasie nauki. Bardzo ważna jest także codzienna aktywność fizyczna - zaleca się co najmniej 60 minut ruchu dziennie, najlepiej na świeżym powietrzu. Jednym z rozwiązań według NFZ jest piłka gimnastyczna, która wzmacnia mięśnie i wspiera prawidłową postawę.

"Dzieci uczą się przez obserwację. Jeśli widzą, że rodzice dbają o prawidłową postawę i ruch, chętniej same przejmują zdrowe nawyki" - argumentują eksperci NFZ na oficjalnej stronie instytucji. Zwracają też uwagę na higienę snu: "Dziecko potrzebuje odpowiedniego materaca i poduszki, które zapewnią zdrowe podparcie dla kręgosłupa w czasie odpoczynku". I apelują, by nie zapominać o wizytach kontrolnych u lekarza rodzinnego, które pozwalają wcześnie wykryć ewentualne nieprawidłowości w rozwoju dziecka.

Jak jeszcze można zadbać o prawidłową postawę dziecka? Istotne jest też ergonomiczne miejsce do nauki i odpoczynku: zgodnie z zaleceniami NFZ, krzesło powinno umożliwiać regulację wysokości i podparcie odcinka lędźwiowego kręgosłupa; stopy dziecka muszą swobodnie opierać się o podłogę. Na wady postawy może wpływać również nieodpowiednio dobrane obuwie. Dlatego buty dziecka powinny być lekkie, elastyczne, mieć odpowiedni kształt, który będzie odpowiadał anatomicznemu kształtowi stóp: odpowiednio szerokie w palcach (by ich nie uciskać) oraz węższe w okolicach pięty (by dobrze trzymać stopę). Należy zwrócić uwagę, czy jest wykonane z naturalnych materiałów, jak skóra, bawełna czy wełna - chodzi o to, by stopy mogły swobodnie oddychać i się nie pociły. Ważne, by buty miały antypoślizgową podeszwę (np. z kauczuku) i były dopasowane do kształtu stopy. Liczy się też łatwość zakładania, dopasowany rozmiar – buty nie powinny w żaden sposób uciskać stóp dziecka ani się z nich zsuwać oraz dopasowanie do typu stopy - zależnie od tego, czy jest ona wąska, szeroka, czy ma wysokie podbicie.

Czytaj także: