Pierwsza grupa, skupiona jest wokół najwyższego przywódcy Hibatullaha Achundzady, który rządzi krajem ze swojej bazy w Kandaharze. Jego wizja państwa to Emirat Islamski, odizolowany od współczesnego świata, w którym ludzie lojalni wobec najwyższego przywódcy kontrolują każdy aspekt funkcjonowania społeczeństwa.
Brytyjska stacja BBC dotarła do nagrania przemówienia Achundzady, z którego wynika, że rządy talibów są zagrożone z powodu nieporozumień wewnętrznych. - W wyniku tych podziałów w końcu emirat upadnie i będzie to koniec - przyznał w przemówieniu.
W skład drugiej frakcji wchodzą wpływowi bojownicy jak Siradżuddin Hakkani czy kierujący wojskowym skrzydłem organizacji mułła Mohammed Jagub, który jako syn mułły Omara jest symboliczną postacią jednoczącą ruch talibów, a także Abdul Ghani Baradar - jeden ze współtwórców ruchu i przywódca struktur politycznych.
Mułła Omar był założycielem i pierwszym przywódcą ruchu oraz de facto głową państwa, gdy Afganistan był rządzony przez talibów w latach 1996-2001.
Druga frakcja, która przebywa głównie w Kabulu, opowiada się za państwem, w którym przestrzega się szariatu, ale zarazem rozwija się gospodarkę, utrzymuje kontakty zewnętrzne, a nawet umożliwia dziewczętom i kobietom dostęp do edukacji. Zwolennicy tej wizji są bardziej pragmatyczni i chcieliby, aby Afganistan zmierzał do modelu państw Zatoki Perskiej.
Sytuacja w Afganistanie. "Kandahar kontra Kabul"
Jeden z informatorów BBC określił tę sytuację jako "Kandahar kontra Kabul".
Najważniejsze elementy sporu tych frakcji to kwestia dopuszczenia kobiet i dziewcząt do edukacji oraz dostępu do internetu. Achundzada miał samodzielnie, bez konsultacji z Kabulem, podjąć decyzję o zakazie edukacji kobiet, nie respektując wcześniej złożonych obietnic.
Według BBC największą "rebelią" grupy z Kabulu miało być przywrócenie internetu w październiku 2025 roku. Achundzada, który uważa, że treści zamieszczane w sieci są sprzeczne z naukami islamu, nakazał jego wyłączenie. Proces rozpoczął od prowincji kontrolowanych przez jego sojuszników, a później blokada została rozszerzona na cały kraj.
Frakcja z Kabulu uznaje internet za atrybut nowoczesnego państwa. Choć jak przypominają analitycy, początkowo oni sami niszczyli telewizory, teraz jednak bardzo chętnie pojawiają się w telewizji.
Dodatkowo zrozumieli siłę platform społecznościowych, a treści wstawiane przez Jaguba budzą zainteresowanie nie tylko wśród młodych talibów, ale również części "cywilnego" społeczeństwa. Dlatego też frakcja z Kabulu miała przekonać premiera Hassana Akhunda do ponownego włączenia internetu.
"Różnica zdań w rodzinie"
Pierwotnie, jeszcze przed ponownym przejęciem władzy w Afganistanie przez talibów, w 2016 roku Achundzada został wybrany ich najwyższym przywódcą. Wówczas wyznaczył na swoich zastępców Hakkaniego oraz Jaguba, posiadającego talibski rodowód oraz zdolność do zjednoczenia ruchu. Jak podkreśla BBC, dla świata stanowili oni wszyscy zjednoczony front.
Jednak po przejęciu władzy w państwie przez talibów w 2021 roku po wycofaniu się wojsk Stanów Zjednoczonych, sojusznicy Achundzady zostali po cichu zmarginalizowani, mimo przydzielenia im stanowisk ministrów. Hakkani objął resort spraw wewnętrznych, a Jagub - obrony. Także Baradar, który odpowiadał za negocjacje z USA i był typowany na stanowisko szefa rządu, musiał zadowolić się posadą wicepremiera.
Na początku stycznia tego roku rzecznik talibów Zabiullah Mudżahid zaprzeczył, by w szeregach talibów doszło do jakiegokolwiek rozłamu. Przyznał jednak, że wśród członków ruchu istnieją różnice zdań, ale porównał je do "różnicy zdań w rodzinie".
Autorka/Autor: sz/ft
Źródło: PAP
Źródło zdjęcia głównego: SAMIULLAH POPAL/EPA/PAP