Toster jak kamień z księżyca. "Szok". Mamy białego kruka - katalog z MTP z 1962 r.

Słowa J. F. Kennedy'ego do poznaniaków. "To pierwszy krok do swobody wyboru"
Słowa J. F. Kennedy'ego do poznaniaków. "To pierwszy krok do swobody wyboru"
TVN 24 Poznań
Katalog trafi do archiwum MTPTVN 24 Poznań

Wyroby z nowych tworzyw - plastiku i silikonu, mobilny tartak, najnowsze wiertarki, a nawet skafander kosmonauty - to wszystko można było zobaczyć w amerykańskim pawilonie na Międzynarodowych Targach Poznańskich w 1962 r. Dowiadujemy się tego z folderu targowego, przypadkowo znalezionego w antykwariacie, który okazał się "białym krukiem". Wartość znaleziska jest tym większa, że prezentacje poszczególnych stoisk poprzedzają słowa prezydenta Kennedy'ego skierowane do targowych gości.

Pogniecioną broszurę z poznańskich targów sprzed 52 lat wyszperałem między książkami w jednym z poznańskich antykwariatów. Ze względu na jej "zły stan", otrzymałem ją za darmo, w ramach dodatku do zakupów. Swoim znaleziskiem pochwaliłem się archiwiście Międzynarodowych Targów Poznańskich. Wtedy okazało się, że w rękach trzymam "białego kruka". Z pozoru małowartościowa broszura okazała się cenną pamiątką po wizycie Amerykanów sprzed 52 lat, rzeczą, której nie ma w opasłych archiwach targowych.

Przede wszystkim Kennedy

Co jest w niej takiego wyjątkowego? - Przede wszystkim słowo wstępne prezydenta Johna Fitzgeralda Kennedy'ego - mówi Andrzej Byrt, prezes MTP, według którego był to kolejny już przekaz prezydenta USA do gości targowych. - On, jak pisze we wstępie, ponownie adresuje swoje słowa do przedstawicieli polskiego narodu, co oznacza, że we wcześniejszej odsłonie również musiał to uczynić - zauważa.

"Wystawa nasza udowadnia, w jak znacznej mierze przyczynia się do rozwoju i postępu konsument, który korzysta z wolności wyboru w zaspakajaniu swoich potrzeb oraz podnoszeniu swojego standardu życiowego" - pisał J. F. Kennedy.

Prezes MTP te słowa prezydenta USA nazywa "ukrytym apelem do refleksji dla społeczeństw zza żelaznej kurtyny". - Intencją Stanów Zjednoczonych było pokazanie, jak dalece w rozwoju tych technologii jest ważny obywatel. Myślę, że te słowa miały ukryte przesłanie do nas, że do powstania dobrobytu, potrzebna jest wolność wyboru. On nie nazwał tego demokracją ani społeczeństwem obywatelskim, ale zrobił ten pierwszy krok, niejako zachęcający do refleksji, że bez swobody wyboru trudno myśleć o postępie - ocenia Byrt.

Słowo wstępne prezydenta Kennedy'ego skierowane do gości targowychUSA 1962 r. - ze zbiorów autora

Kosmos nie tylko w przenośni

Targi opisywane w folderze odbywały się pięć lat po pierwszej wystawie Stanów Zjednoczonych na MTP. W 1957 r. Amerykanie zbudowali w Poznaniu swój własny pawilon wzorowany na kopule Fullera. Był on bardzo nowatorski i znacznie odbiegał od komunistycznych standardów.

Pawilon amerykański w 1957 r.Archiwum MTP

- To było wręcz uderzenie w siermiężny socjalizm. Z jednej strony kryta nylonem zachwycająca hala, z drugiej stojące przed nią półciężarówki, motorówki i "typowy amerykański dom" z wyposażeniem - rzeczami dostępnymi wtedy dla amerykańskiego robotnika, jak lśniące tostery czy nowoczesne lodówki. A to wszystko rok po wydarzeniach czerwcowych. Dla ludzi to był szok - mówi Tomasz Mikszo, archiwista MTP.

Wyposażenie domu typowego amerykańskiego farmera z 1957 r.Archiwum MTP

Jak podkreśla, Amerykanie dopiero po kilku latach odeszli od "kłucia w oczy". - W 1962 r. skupili się już bardziej na stronie przemysłowej. Nadal jednak pokazywali przepaść, jaka dzieliła komunizm od zachodu. Kiedy nasi prezentowali siermiężny przemysł ciężki, Amerykanie pokazywali swoje samochody - mówi Mikszo.

Zobacz pawilon USA w 1958 r.:

Pawilon amerykański w 1958 r.
Pawilon amerykański w 1958 r.Archiwum MTP

Skafander, silikon i automatyzacja

Co konkretnie wystawiali Amerykanie 52 lata temu? - Rząd amerykański zaczął pokazywać poziom życia w swoim kraju oraz rozmaitego rodzaju wyroby, które służą ułatwieniu życia w domu, na polu i w zagrodzie, jak to żartobliwie określano - wyjaśnia Byrt. Intencją było pokazanie - jak pisał prezydent Kennedy - "najnowszych osiągnięć amerykańskiej produkcji i techniki".

Co wystawiali Amerykanie na poznańskich targach w 1962 r.?
Co wystawiali Amerykanie na poznańskich targach w 1962 r.?TVN 24 Poznań

Na stoiskach 3 i 4 prezentowano wyroby z plastiku - materiału "stosunkowo nowego" w amerykańskiej gospodarce. Wśród wystawy produktów z tworzyw sztucznych znalazł się między innymi skafander kosmonauty.

- Widoczne na nim są loga NASA. Amerykanie zawsze epatowali ciekawostkami. Kilka lat później przywieźli do Poznania skałę z księżyca - podkreśla Mikszo.

Skafander kosmonauty widoczny z prawejArchiwum MTP

Pod "piątką" przedstawiano silikon - dziś materiał wszystkim doskonale znany, a wówczas "rozpoczynający dopiero swoją karierę w Stanach Zjednoczonych".

"Postęp mierzony jest w zadowoleniu klienta" - głosiło hasłoArchiwum MTP

Kolejne stoisko zajmowała firma The Alvey Ferguson Co., która pokazywała swoje "urządzenie do automatycznego przenoszenia towarów".

Jak sprawnie zajmować się dystrybucją towarów, pokazywała firma The Alvey Ferguson Co.Archiwum MTP

Radosny uśmiech Twojego dziecka

Stoisko 8 cieszyło się największym zainteresowaniem młodych rodziców. Poświęcone było ono fotografii i urządzono w nim najnowocześniejsze atelier z wyposażeniem do fotografowania dzieci. Każde z rodziców, które zdecydowało się zrobić swojemu dziecku zdjęcie, otrzymywało pamiątkową kopię. Kolejne stoisko zajmowali farmaceuci, którzy prezentowali wzory urządzeń produkcyjnych tego przemysłu.

Stoisko farmaceutów z Perry IndustriesArchiwum MTP

Pod numerem "10" swoje 10 maszyn dziewiarskich wystawiły firmy Singer-Supreme i Scott and Williams Co. Kolejne dwa stoiska przeznaczone były dla nowoczesnych maszyn dla przemysłu ciężkiego oraz obrabiarek. W "trzynastce" prezentowano amerykański styl życia, obok znalazła się biblioteka.

Dużą popularnością cieszyło się stoisko nr 15 zlokalizowane na zewnątrz budynku, które poświęcono sportom wodnym. "Na rzekach i jeziorach Stanów Zjednoczonych znajduje się obecnie w użyciu 8 000 000 łodzi sportowych i wypoczynkowych. Więcej niż połowę z tych łodzi wybudowano po 1950 r." - czytamy w katalogu.

Styl życia Stanów ZjednoczonychArchiwum MTP

- Co ciekawe, ta otwarta ekspozycja znajdowała się między radzieckim pawilonem nr 17 a pawilonem USA w dzisiejszym "czteropaku", który zresztą w niezmienionej formie zachował się do dziś - zauważa Mikszo.

Amerykanie w latach 60. mieli coraz częściej uprawiać sporty wodneArchiwum MTP

Kolejne stoiska to sprzęt rolniczy. Pod "16" znajdowały się maszyny rolnicze a pod "17" przenośny tartak firmy Jackson Lumber Harvester Co. W tym pierwszym stoisku zachwalano m.in. sprzęt firmy New Holland. To jedna z firm, która do dziś pojawia się w Poznaniu. Ostatnio swoje wybory prezentowała na targach Polagra-Premiery.

Do obsługi przenośnego tartaku potrzebna jest zaledwie jedna osobaArchiwum MTP

"Patrzyło się troszeczkę z żalem"

Firm, które pojawiły się w 1962 r. i do dziś goszczą na MTP, jest znacznie więcej. - To choćby Columbia Records, czyli płyty Columbii, które dzisiaj występują pod inną nazwą. To firma Black&Decker, produkująca sprzęt dla budownictwa - wylicza Byrt.

- To już nie są firmy, które przyjechały ze Stanów Zjednoczonych, tylko firmy, które dziś mają swoje oddziały w Polsce albo w innym z państw Unii Europejskiej - zauważa.

Najnowsze wiertarki firmy Black&Decker można było zobaczyć na stoisku nr 20. Tam także prezentowano sprzęty AGD. - Patrzyło się troszeczkę z żalem, że to są sprzęty, w szczególności kuchenne, które są poza naszym zasięgiem w Polsce - mówi Byrt.

Na sąsiednich stanowiskach (18 i 19) prezentowano natomiast motorki do rowerów oraz sprzęt do obróbki betonu.

"Każdy chciał pójść do Amerykanów"

- Ogromna liczba firm wystawiających i jakość produktów sprawiały w latach 60., że ten pawilon zawsze był oblegany. Ja to pamiętam, jako osoba chodząca z rodzicami na targi, że każda osoba chciała "pójść do Amerykanów", jak to się wtedy mówiło - kończy Byrt.

Folder został już zeskanowany przez CYRYL-a - Cyfrowe Repozytorium Lokalne. Wkrótce zostanie zaprezentowany na jego stronie internetowej. Sam katalog zostanie wkrótce przekazany do archiwum MTP.

Zobacz cały katalog:

Autor: Filip Czekała/i / Źródło: TVN 24 Poznań

Źródło zdjęcia głównego: USA 1962 r. - ze zbiorów autora

Pozostałe wiadomości

IMGW wydał ostrzeżenia pierwszego, drugiego, a nawet i trzeciego stopnia przed burzami. Wyładowaniom towarzyszyć będzie silny wiatr rozpędzający się w porywach do 120 kilometrów na godzinę. Miejscami spadnie grad, lokalnie o średnicy do około 6 centymetrów

Uwaga, to będą niebezpieczne godziny. Ostrzeżenia w niemal całym kraju

Uwaga, to będą niebezpieczne godziny. Ostrzeżenia w niemal całym kraju

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Gdzie jest burza? W piątek 21.06 nad Polską pojawiają się wyładowania atmosferyczne. Zjawiskom towarzyszą ulewne opady deszczu oraz porywisty wiatr. Śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Wieczór głośny od grzmotów

Gdzie jest burza? Wieczór głośny od grzmotów

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Mam teraz złamany kręgosłup, noszę pas, który mnie stabilizuje - oznajmił w piątek Cezary Pazura w RMF FM. Nie zdradził jednak więcej szczegółów na temat stanu zdrowia. Jego żona i agentka, Edyta Pazura, wyjaśniała w rozmowie z Wirtualną Polską, że "to konsekwencja wieloletniej pracy na planach, często bez wspomagania się dublerami, kaskaderami". Według jej słów aktor jest pod stałą opieką specjalistów, dba o siebie i normalnie pracuje.

Cezary Pazura ma "złamany kręgosłup". Żona aktora: jest pod opieką specjalistów i normalnie pracuje

Cezary Pazura ma "złamany kręgosłup". Żona aktora: jest pod opieką specjalistów i normalnie pracuje

Źródło:
RMF FM, Wirtualna Polska

Słowacki resort obrony zapowiedział w piątek złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez byłego premiera Eduarda Hegera i byłego ministra Jaroslava Nada. Chodzi o przekazanie Ukrainie 13 myśliwców MIG-29 i systemu obrony powietrznej Kub w marcu 2023 roku. Nad powiedział w piątek, że obecnie podjąłby taką samą decyzję.

Przed rokiem Słowacja przekazała Ukrainie myśliwce. Teraz resort obrony składa zawiadomienie o przestępstwie

Przed rokiem Słowacja przekazała Ukrainie myśliwce. Teraz resort obrony składa zawiadomienie o przestępstwie

Źródło:
PAP

W Lęborku doszło do kolejnego pożaru na nielegalnym i nieczynnym złomowisku. Strażacy przez całą noc walczyli z żywiołem. Problem nie jest nowy, bo to był trzeci pożar w ciągu miesiąca na złomowisku, ale tym razem jest przełom - seryjny podpalacz wpadł w ręce policji.

Seria pożarów na nielegalnym złomowisku w Lęborku. Policja zatrzymała podejrzanego dzięki fotopułapce

Seria pożarów na nielegalnym złomowisku w Lęborku. Policja zatrzymała podejrzanego dzięki fotopułapce

Źródło:
Fakty TVN

Dla wielu pacjentów onkologicznych system ochrony zdrowia jest najgorszym wrogiem. Szukając ratunku, błądzą, a kiedy na barki spada diagnoza, to na walkę z kolejnym przeciwnikiem brakuje już sił. Dlatego dzięki Onkofundacji Alivia powstała specjalna platforma dla chorych na raka, a Narodowy Instytut Onkologii przygotował specjalny film.

Osoby, u których zdiagnozowano raka, często nie wiedzą, co mają robić dalej. Powstał specjalny serwis

Osoby, u których zdiagnozowano raka, często nie wiedzą, co mają robić dalej. Powstał specjalny serwis

Źródło:
Fakty TVN

Jesteśmy przygnieceni bieżącymi sprawami, tego jest mnóstwo. Pani minister Nowacka, wchodząc do tego resortu, zastała z jednej strony puste szuflady, ale z drugiej strony ogrom wyzwań - mówił w "Faktach po Faktach" prezes ZNP Sławomir Broniarz. Powiedział też, że przed edukacją stoją nowe wyzwania w związku z rozwojem sztucznej inteligencji. - Musimy się zastanowić, jacy nauczyciele będą nam potrzebni za pięć, dziesięć, piętnaście lat - powiedział.

"Pani minister zastała puste szuflady i ogrom wyzwań"

"Pani minister zastała puste szuflady i ogrom wyzwań"

Źródło:
TVN24

Średnia cena zakupu metra kwadratowego mieszkania w Świnoujściu wyniosła w maju ponad 28 tysięcy złotych - informują eksperci z portalu RynekPierwotny. To znacznie więcej niż w Warszawie, w której za metr trzeba zapłacić 17,6 tysiąca złotych. W górach najdroższe było Zakopane, a na Mazurach - Mikołajki.

Tu ceny są kosmiczne. "Płacą bajońskie sumy, jeśli mają bajeczny widok z okna"

Tu ceny są kosmiczne. "Płacą bajońskie sumy, jeśli mają bajeczny widok z okna"

Źródło:
tvn24.pl

Prokuratura Okręgowa w Gliwicach skierowała do Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju akt oskarżenia przeciwko Małgorzacie F. Lekarce zarzucono narażenie pacjenta na niebezpieczeństwo utraty życia - w wyniku nieudzielenia pomocy na izbie przyjęć Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 2 w Jastrzębiu-Zdrój zmarł mężczyzna.

Lekarka nie zbadała pacjenta, a potem wysłała do domu. Mężczyzna zmarł

Lekarka nie zbadała pacjenta, a potem wysłała do domu. Mężczyzna zmarł

Źródło:
tvn24.pl, gov.pl

Podczas majowego posiedzenia Rady Polityki Pieniężnej padła propozycja znaczącej podwyżki stóp procentowych. Jedyną osobą, która poparła wniosek, była Joanna Tyrowicz.

Padła propozycja dużej podwyżki stóp procentowych. Są wyniki głosowania

Padła propozycja dużej podwyżki stóp procentowych. Są wyniki głosowania

Źródło:
tvn24.pl

Kończymy sprzedaż produktów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem opartym na WIRON-ie - przekazał redakcji biznesowej tvn24.pl Piotr Utrata, rzecznik prasowy ING Bank Śląskiego. Wyjaśnił przy tym, czego mają się spodziewać osoby, które taki kredyt już zaciągnęły. ING to pierwszy bank w Polsce, który wprowadził do swojej oferty kredyty hipoteczne oparte na WIRON-ie.

To miała być rewolucja w kredytach. Bank wycofuje ofertę

To miała być rewolucja w kredytach. Bank wycofuje ofertę

Źródło:
tvn24.pl

Musimy zrozumieć, że szczepionka przeciwko HPV, tak jak wszystkie inne szczepionki, zapobiega chorobom i powikłaniom, które mogą być tak drastyczne jak nowotwór czy nawet śmierć z tego powodu - mówił w "Tak jest" doktor nauk medycznych Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny. Ocenił przy tym, że program szczepień przeciwko temu wirusowi "niestety jest na razie obrazem porażki".

"Można zapobiec chorobie nowotworowej". Lekarz podaje jeden sposób

"Można zapobiec chorobie nowotworowej". Lekarz podaje jeden sposób

Źródło:
TVN24

Oddamy wszystkie opłaty pobrane we wtorek za wypłaty gotówki w urządzeniach Euronetu - przekazał mBank w komunikacie skierowanym do klientów. Ma to związek z akcją protestacyjną sieci bankomatów, w ramach której obniżony został limit wypłaty gotówki do 200 złotych podczas jednej transakcji.

Wielki bank zapowiedział zwrot opłat

Wielki bank zapowiedział zwrot opłat

Źródło:
tvn24.pl

Wielka awaria energetyczna dotknęła w piątek Czarnogórę, Bośnię, Albanię i większość chorwackiego wybrzeża, zakłócając działalność firm, wyłączając sygnalizację świetlną i pozostawiając ludzi bez klimatyzacji w środku fali upałów.

Chaos na ulicach, padły klimatyzatory. "W tym upale tylko czekaliśmy, kiedy to się wydarzy"

Chaos na ulicach, padły klimatyzatory. "W tym upale tylko czekaliśmy, kiedy to się wydarzy"

Aktualizacja:
Źródło:
tvn24.pl

Strażnicy miejscy otrzymali zgłoszenie o zaginięciu dwóch chłopców w wieku pięciu i siedmiu lat. Obaj mieli się bawić na placu zabaw na Pradze, ale zniknęli. Chłopców odnaleziono około 2,5 kilometra dalej. Pojechali do sklepu, bo zgłodnieli.

Szymek i Leoś zniknęli z placu zabaw

Szymek i Leoś zniknęli z placu zabaw

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie prowadzi śledztwo w sprawie zawarcia umowy i wykorzystania systemu szpiegowskiego Hermes przez Prokuraturę Krajową. Zabezpieczono komputery pracowników PK, a w charakterze świadków przesłuchano kilkanaście osób. Śledztwo ma trzy główne wątki: ewentualną niegospodarność, sposób wykorzystania systemu oraz sprawę bezpieczeństwa związaną z instalacją i obsługą. Oprogramowanie Hermes Prokuratura Krajowa zakupiła w 2021 roku.

Oprogramowanie szpiegowskie w Prokuraturze Krajowej. Jest śledztwo

Oprogramowanie szpiegowskie w Prokuraturze Krajowej. Jest śledztwo

Źródło:
PAP

Generalny Inspektor Informacji Finansowej wykrył podejrzane transakcje w fundacji Ex Bono i przesłał do Prokuratury Krajowej zawiadomienie o podejrzeniu prania pieniędzy - ustalił Artur Warcholiński, reporter "Czarno na białym". Ex Bono to organizacja, która wygrała dwa konkursy w Funduszu Sprawiedliwości w czasie, kiedy resortem kierował Zbigniew Ziobro.

Pranie pieniędzy w fundacji Ex Bono? Jest zawiadomienie

Pranie pieniędzy w fundacji Ex Bono? Jest zawiadomienie

Źródło:
TVN24

Prokuratorzy wspólnie z biegłymi i funkcjonariuszami Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zabezpieczyli urządzenia wchodzące w skład systemu Pegasus - dowiedział się dziennikarz "Superwizjera" TVN i tvn24.pl Maciej Duda. Informację potwierdził na konferencji rzecznik Prokuratury Krajowej dodając, że "prokuratorzy mieli ze sobą postanowienie o przeszukaniu, ale system został wydany dobrowolnie".

Pegasus zabezpieczony. Co zabrała prokuratura

Pegasus zabezpieczony. Co zabrała prokuratura

Źródło:
TVN24

Piątek w części kraju upływa pod znakiem burz. To, jak jest niebezpiecznie, widać na nagraniu uchwyconym w Legnicy (woj. dolnośląskie). Miejscami spadł też grad.

Nawalny deszcz, grad. Burzowy piątek w Polsce

Nawalny deszcz, grad. Burzowy piątek w Polsce

Źródło:
tvnmeteo.pl, Sieć Obserwatorów Burz

Weekend przyniesie wytchnienie od burz, choć w sobotę jeszcze miejscami będzie grzmieć. Nowy tydzień przyniesie pogodną aurę. W środę spodziewane jest nadejście kolejnego burzowego frontu.

Pogoda na 5 dni. Wiemy, kiedy aura się uspokoi

Pogoda na 5 dni. Wiemy, kiedy aura się uspokoi

Źródło:
tvnmeteo.pl

Wąż wpełzł do domu przy Wieśniaczej na Bemowie i dotarł do salonu. Przestraszeni mieszkańcy zawiadomili policję, która poprosiła o pomoc Ekopatrol straży miejskiej.

W salonie zauważyli "groźnie wyglądającego węża"

W salonie zauważyli "groźnie wyglądającego węża"

Źródło:
PAP

Archidiecezja warszawska ostrzegła przed nieprawdziwą reklamą z udziałem kardynała Kazimierza Nycza. "To deepfake. Metropolita warszawski nigdy nie wziąłby udziału w reklamie" - napisano w oświadczeniu opublikowanym w piątek.

Kardynał Kazimierz Nycz w reklamie? Archidiecezja ostrzega: to deepfake

Kardynał Kazimierz Nycz w reklamie? Archidiecezja ostrzega: to deepfake

Źródło:
PAP/tvnwarszawa.pl

Zdjęcia do kolejnego prequela "Gry o tron" ruszyły - przekazało we wtorek HBO. Fabuła produkcji zostanie oparta na treści jednego z opowiadań autorstwa George'a R.R Martina. Ten będzie też producentem wykonawczym serialu. W jego głównych rolach wystąpią Peter Claffey i Dexter Sol Ansell.  

Nowy prequel "Gry o tron". Rusza ekranizacja opowiadania George'a R.R. Martina 

Nowy prequel "Gry o tron". Rusza ekranizacja opowiadania George'a R.R. Martina 

Źródło:
HBO

Sąd w Kielcach ogłosił upadłość właściciela marki sklepów Active - informuje portal dlahandlu.pl. W placówkach handlowych firmy można było nabyć między innymi odzież czy sprzęt sportowy.

Jest upadłość polskiej sieci sklepów sportowych

Jest upadłość polskiej sieci sklepów sportowych

Źródło:
tvn24.pl