TVN24 | Pomorze

"Obserwujemy Bałtyk z niepokojem". Sinice się opóźnią, ale w tym roku może być ich więcej

TVN24 | Pomorze

Aktualizacja:
Autor:
eŁKa/gp
Źródło:
TVN24 Pomorze
Sinice mogą być niebezpieczne dla człowieka (wideo z 21.07.2019)tvn24
wideo 2/16
tvn24Sinice mogą być niebezpieczne dla człowieka (wideo z 21.07.2019)

Naukowcy ostrzegają, że w tym roku sinice mogą być wyjątkowo dotkliwe. Na razie zakwit tych mikroorganizmów się opóźnia, ale to, że się pojawią prędzej czy później, jest niemal pewne. Teraz jednak woda w Bałtyku jest ciepła i czysta.

- Na razie nie obserwujemy sinicowych zakwitów wody. Mieliśmy zimny kwiecień, stąd też pewnie się one opóźnią. To nie oznacza jednak, że ich nie będzie. Wręcz przeciwnie. Oczekujemy boomu przy polskich plażach – mówi dr Justyna Kobos z Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego.

Wskazywać na to ma cykliczność wzmożonych zakwitów sinic. – Nie tylko my to zauważyliśmy. Także inne bałtyckie kraje, jak Szwecja czy Finlandia, mają podobne spostrzeżenia – opowiada Kobos. I tak od 2012 roku co trzy lata sinice namnażają się w większych ilościach. – Ostatni taki sezon miał miejsce w 2018 roku. Wtedy niektóre kąpieliska zamknięte były nawet na dwa tygodnie – przypomina biolożka.

Są w Bałtyku od tysięcy lat

Najczęściej zakwity sinic pojawiają się w lipcu. Jednak w 2018 roku ich szczyt obserwowaliśmy w sierpniu. W tym roku może być podobnie. Kiedy, gdzie i w jakich ilościach się pojawią zależy od wielu różnych czynników – wiatrów, temperatury czy burz. – Z niepokojem obserwujemy Bałtyk – przyznaje Kobos. Co powoduje ten trzyletni cykl – tego naukowcy wciąż nie wiedzą.

Sinice są w Bałtyku od tysięcy lat. Jednak efekt cieplarniany i zanieczyszczenia sprawiły, że od końca ubiegłego stulecia ich zakwity są dużo bardziej zauważalne i dotkliwe.

Wytwarzają toksyny, które mogą wywoływać różne dolegliwości – od podrażnień skórnych, łzawienia oczu, bólu stawów czy innych zaburzeń układów neurologicznego i pokarmowego.

Zakwity sinic na 25 czerwca według danych szwedzkich meteorologówKolorem żółtym oznaczono zakwity podwodne. Pomarańczowym zakwity unoszące się na powierzchni wody. Kolor szary to chmury.SHMI

Mogą być pożyteczne

- Przy większych zakwitach osoby wrażliwe mogą nawet odczuwać dolegliwości bez wchodzenia do wody. Wystarczy, że przebywają zbyt długo na plaży. Nie znamy także długotrwałych skutków ubocznych u osób wystawionych na działanie toksyn – wyjaśnia Kobos. W dodatku toksyny mogą pozostać w wodzie nawet do kilku dni po zniknięciu zakwitów.

OGLĄDAJ TVN24 W INTERNECIE NA TVN24 GO >>>

Jak przekonuje pracownica Instytutu Oceanografii, sinice to nie jest jednak samo zło. Wiele z nich ma pozytywny wpływ na środowisko naturalne, a produkowane przez nie substancje służą na przykład do produkcji leków. – Efekt zakwitów sinic jest krótkotrwały i, choć uciążliwy dla turystów, nie jest bardzo groźny. W innych krajach, nawet europejskich, występują zakwity okrzemek czy brudnic, które są dużo bardziej niebezpieczne – opowiada Kobos.

Sinice w wodach Zatoki GdańskiejESA/Copernicus

Organizmy z chlorofilem

Sinice nie są glonami, a prostymi mikroorganizmami. Zieloną barwę zawdzięczają chlorofilowi niezbędnemu do fotosyntezy. Ich naturalnym środowiskiem jest woda, zarówno słodka, jak i słona. Szczególną właściwością tych bakterii jest zdolność do przyswajania azotu z atmosfery, przetwarzanego następnie w azotyny i azotany. Ta cecha pozwala im bytować w różnorodnych środowiskach.

Zakwit sinic, podczas którego uwalniają się trucizny, zależy od kilku czynników. Podstawowe znaczenie mają jednak odpowiednio duże nasłonecznienie i temperatura wody przekraczająca 18 stopni Celsjusza, a także brak silnego wiatru. Kolejnym czynnikiem jest eutrofizacja Bałtyku, czyli proces wzbogacania zbiorników wodnych w pierwiastki biofilne, skutkujący wzrostem trofii, czyli żyzności wód.

Cisza w morskich głębinach? Wręcz przeciwnie. Bywa tam głośniej niż na lotnisku.

Zatrucie sinicami może być bardzo niebezpieczne (materiał z 2018 roku)tvn24

Autor:eŁKa/gp

Źródło: TVN24 Pomorze

Źródło zdjęcia głównego: ESA/Copernicus