"Obserwujemy Bałtyk z niepokojem". Sinice się opóźnią, ale w tym roku może być ich więcej

Aktualizacja:
Autor:
eŁKa/gp
Źródło:
TVN24 Pomorze
Sinice mogą być niebezpieczne dla człowieka (wideo z 21.07.2019)
Sinice mogą być niebezpieczne dla człowieka (wideo z 21.07.2019)tvn24
wideo 2/16
tvn24Sinice mogą być niebezpieczne dla człowieka (wideo z 21.07.2019)

Naukowcy ostrzegają, że w tym roku sinice mogą być wyjątkowo dotkliwe. Na razie zakwit tych mikroorganizmów się opóźnia, ale to, że się pojawią prędzej czy później, jest niemal pewne. Teraz jednak woda w Bałtyku jest ciepła i czysta.

- Na razie nie obserwujemy sinicowych zakwitów wody. Mieliśmy zimny kwiecień, stąd też pewnie się one opóźnią. To nie oznacza jednak, że ich nie będzie. Wręcz przeciwnie. Oczekujemy boomu przy polskich plażach – mówi dr Justyna Kobos z Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego.

Wskazywać na to ma cykliczność wzmożonych zakwitów sinic. – Nie tylko my to zauważyliśmy. Także inne bałtyckie kraje, jak Szwecja czy Finlandia, mają podobne spostrzeżenia – opowiada Kobos. I tak od 2012 roku co trzy lata sinice namnażają się w większych ilościach. – Ostatni taki sezon miał miejsce w 2018 roku. Wtedy niektóre kąpieliska zamknięte były nawet na dwa tygodnie – przypomina biolożka.

Są w Bałtyku od tysięcy lat

Najczęściej zakwity sinic pojawiają się w lipcu. Jednak w 2018 roku ich szczyt obserwowaliśmy w sierpniu. W tym roku może być podobnie. Kiedy, gdzie i w jakich ilościach się pojawią zależy od wielu różnych czynników – wiatrów, temperatury czy burz. – Z niepokojem obserwujemy Bałtyk – przyznaje Kobos. Co powoduje ten trzyletni cykl – tego naukowcy wciąż nie wiedzą.

Sinice są w Bałtyku od tysięcy lat. Jednak efekt cieplarniany i zanieczyszczenia sprawiły, że od końca ubiegłego stulecia ich zakwity są dużo bardziej zauważalne i dotkliwe.

Wytwarzają toksyny, które mogą wywoływać różne dolegliwości – od podrażnień skórnych, łzawienia oczu, bólu stawów czy innych zaburzeń układów neurologicznego i pokarmowego.

Kolorem żółtym oznaczono zakwity podwodne. Pomarańczowym zakwity unoszące się na powierzchni wody. Kolor szary to chmury.
Zakwity sinic na 25 czerwca według danych szwedzkich meteorologówKolorem żółtym oznaczono zakwity podwodne. Pomarańczowym zakwity unoszące się na powierzchni wody. Kolor szary to chmury.SHMI

Mogą być pożyteczne

- Przy większych zakwitach osoby wrażliwe mogą nawet odczuwać dolegliwości bez wchodzenia do wody. Wystarczy, że przebywają zbyt długo na plaży. Nie znamy także długotrwałych skutków ubocznych u osób wystawionych na działanie toksyn – wyjaśnia Kobos. W dodatku toksyny mogą pozostać w wodzie nawet do kilku dni po zniknięciu zakwitów.

OGLĄDAJ TVN24 W INTERNECIE NA TVN24 GO >>>

Jak przekonuje pracownica Instytutu Oceanografii, sinice to nie jest jednak samo zło. Wiele z nich ma pozytywny wpływ na środowisko naturalne, a produkowane przez nie substancje służą na przykład do produkcji leków. – Efekt zakwitów sinic jest krótkotrwały i, choć uciążliwy dla turystów, nie jest bardzo groźny. W innych krajach, nawet europejskich, występują zakwity okrzemek czy brudnic, które są dużo bardziej niebezpieczne – opowiada Kobos.

Sinice w wodach Zatoki GdańskiejESA/Copernicus

Organizmy z chlorofilem

Sinice nie są glonami, a prostymi mikroorganizmami. Zieloną barwę zawdzięczają chlorofilowi niezbędnemu do fotosyntezy. Ich naturalnym środowiskiem jest woda, zarówno słodka, jak i słona. Szczególną właściwością tych bakterii jest zdolność do przyswajania azotu z atmosfery, przetwarzanego następnie w azotyny i azotany. Ta cecha pozwala im bytować w różnorodnych środowiskach.

Zakwit sinic, podczas którego uwalniają się trucizny, zależy od kilku czynników. Podstawowe znaczenie mają jednak odpowiednio duże nasłonecznienie i temperatura wody przekraczająca 18 stopni Celsjusza, a także brak silnego wiatru. Kolejnym czynnikiem jest eutrofizacja Bałtyku, czyli proces wzbogacania zbiorników wodnych w pierwiastki biofilne, skutkujący wzrostem trofii, czyli żyzności wód.

Cisza w morskich głębinach? Wręcz przeciwnie. Bywa tam głośniej niż na lotnisku.

Zatrucie sinicami może być bardzo niebezpieczne (wideo z sierpnia 2018 roku)
Zatrucie sinicami może być bardzo niebezpieczne (materiał z 2018 roku)tvn24

Autor:eŁKa/gp

Źródło: TVN24 Pomorze

Źródło zdjęcia głównego: ESA/Copernicus

Pozostałe wiadomości