Spadek dochodów odczuliśmy wszyscy. "Zżerała je inflacja"

Źródło:
TVN24 Biznes
Dr Edyta Wojtyla: tu o żadnym zahamowaniu nie może być mowy
Dr Edyta Wojtyla: tu o żadnym zahamowaniu nie może być mowy TVN24 BiS
wideo 2/9
Dr Edyta Wojtyla: tu o żadnym zahamowaniu nie może być mowy TVN24 BiS

W ujęciu realnym, czyli po uwzględnieniu inflacji, nasz dochód rozporządzalny w 2022 roku zmalał w stosunku do 2021 - mówi w rozmowie z TVN24 Biznes Iga Magda, ekonomistka ze Szkoły Głównej Handlowej, wiceprezeska Instytutu Badań Strukturalnych, powołując się na raport Głównego Urzędu Statystycznego. Spadek wystąpił we wszystkich grupach społecznych - najmocniej odczuły to osoby prowadzące działalność gospodarczą, jednak pogorszyła się także sytuacja pracowników.

Jak wynika z opracowania GUS "Sytuacja gospodarstw domowych w 2022 r. w świetle wyników badania budżetów gospodarstw domowych" przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny wyniósł 2250 zł na osobę. Wprawdzie nominalnie to aż o 11,4 proc. więcej niż w 2021 r., ale ze względu na wysoką inflację realnie mamy do czynienia ze spadkiem na poziomie 2,6 proc.

- Dochody rosły, co widać w ujęciu nominalnym – czyli abstrahując od inflacji - ale jednocześnie inflacja je zżerała, czyli w ujęciu tak zwanym realnym, dochody malały. Ten spadek o 2,6 procent oznacza, że za ten sam dochód w 2022 roku można było kupić o tyle procent mniej dóbr – wskazała wyjaśnia w rozmowie z TVN24 Biznes Iga Magda, ekonomistka ze Szkoły Głównej Handlowej, wiceprezeska Instytutu Badań Strukturalnych.

Spadek dochodów odczuliśmy wszyscy

GUS w publikacji podał także dane na temat wydatków i budżetów w podziale na podstawowe grupy społeczno-ekonomiczne (pracownicy, rolnicy, pracujący na własny rachunek, emeryci i renciści). Najmniej do dyspozycji mają renciści (1809 zł), a najwięcej osoby prowadzące własną działalność (2540 zł). 

Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny i wydatki na 1 osobę w 2022 rokuGUS

W teorii nieźle się mają emeryci, u których średni dochód rozporządzalny wynosi 2281 zł, ale z drugiej strony suma wydatków bieżących jest wyższa niż w przypadku większości pozostałych grup - wynosi 71,8 proc. dochodu rozporządzalnego. Więcej wydają tylko renciści - 84,1 proc.

"W porównaniu z rokiem poprzednim udział wydatków w dochodach gospodarstw domowych ogółem wzrósł o 2,2 punktu procentowego do 65,6 proc., co wskazuje na mniejsze możliwości gromadzenia oszczędności w porównaniu z rokiem poprzednim, ale nadal pozostawał istotnie poniżej wartości z roku 2019 (ostatniego przed pandemią COVID-19)" - zauważono w opracowaniu.

Nasza rozmówczyni zauważa, że największy realny spadek dochodu miał miejsce w przypadku prowadzących własną działalność (7,6 proc.), a w mniejszym stopniu gospodarstw pracowników (1,3 proc.), co może wynikać z tego, że ryzyko gospodarcze, utraty dochodów jest wyraźnie większe u osób prowadzących działalność gospodarczą.

- To wsparcie, które otrzymały (firmy) w czasach po pandemii COVID-19, było jednak mniejsze niż wśród pracowników. Z tej perspektywy widać wyraźnie, że nie tylko inflacja jest tym, co zżera dochody, ale także pewne ryzyka ekonomiczne się realizują. Mamy jednak niepewność gospodarczą, co ma znaczenie dla dochodów przedsiębiorstw przede wszystkim. Mamy wojnę w Ukrainie, która wpływa na całą masę wskaźników ekonomicznych. Mamy cały czas niepewność dotyczącą łańcuchów dostaw. To wszystko ma znaczenie i trudne, jeśli wręcz niemożliwe, jest oszacowanie na ile te zmiany w dochodach wynikają z czystych procesów inflacyjnych, a na ile z innych zmian, tym bardziej, że one też wpływają na te pierwsze. Czy to chwilowe? Za dużo jest czynników żeby to stwierdzić, to byłoby wróżenie z fusów - wskazała ekonomistka.

Zmiana w nierównościach, czyli spadek współczynnika Giniego

Jednocześnie, jak podaje GUS, po raz pierwszy od kilku lat spadł tak zwany współczynnik Giniego, który pokazuje stopień nierówności dochodowej. Wyraża się go wartością od 0 do 1. Im wyższy, tym nierówności w danym społeczeństwie są większe. W 2022 roku z poziomu 0,319 spadł do 0,314.

- To jest ciekawe, że przez parę lat obserwowaliśmy wzrost tego współczynnika, a teraz obserwujemy po raz pierwszy jego spadek. Odzwierciedla to fakt, że pogorszenie się sytuacji dotknęło przedsiębiorców w największym stopniu, a oni są grupą o najwyższych dochodach - wskazuje Iga Magda i zauważa, że badanie GUS-u ujawnia jednocześnie, że nierówności na wsi cały czas rosną.

- Obszary wiejskie to zarówno tradycyjne, niskodochodowe rolnictwo, duże rynkowe gospodarstwa rolnicze, ale także mieszkańcy miast wyprowadzający się na podmiejskie obszary formalnie wiejskie. Osoby te jednocześnie dochody osiągają z miejsc pracy w miastach. To wpływa na powiększanie się nierówności na obszarach wiejskich - wyjaśnia. 

Czy 500 plus coś jeszcze zmienia?

Świadczenie 500 plus wprowadzone w 2016 roku stało się już stałym elementem finansowego obrazka, dlatego nie widać jego bezpośredniego wpływu na budżety Polaków. Jednak mogło ono pomóc niektórym rodzinom przy szalejącej inflacji.

- Warto podkreślić, że spadł realnie dochód gospodarstw domowych, ale jednocześnie nie znaczy to, że spadły ich wydatki. Te niewiele, ale wzrosły, także w ujęciu realnym. Oznacza to, że gospodarstwa domowe sięgały do oszczędności, jakie miały, po to, by móc utrzymać wydatki na podobnym poziomie. Tutaj myślę, że 500 plus odegrało na przestrzeni czasu istotną rolę, bo pozwoliło sporej części gospodarstw domowych po prostu zbudować te oszczędności, do których teraz sięgały w czasach trudniejszych - wskazuje ekonomistka.

Na pytanie, czy obiecywana waloryzacja i podniesienie wartości świadczenia do 800 zł, co ma nastąpić od stycznia 2024 roku, coś zmieni w budżetach Polaków Iga Magda odpowiada, że "przywrócenie realnej wartości tego świadczenia ma szansę poprawić sytuację dochodową gospodarstw rodzin z dziećmi".

Na co Polacy wydają najwięcej?

Z danych GUS wynika, że największy udział w wydatkach domowych budżetów odnotowano w kategorii żywność i napoje bezalkoholowe - wyniósł średnio 26,7 proc. z niewielkim wzrostem w porównaniu do 2021 r. o 0,2 punktu procentowego.

"W poszczególnych grupach społeczno-ekonomicznych wyniósł on od 23,5 proc. w gospodarstwach pracujących na własny rachunek poza gospodarstwem rolnym do 32,1 proc. w gospodarstwach rolników" - wskazuje GUS.

Po żywności najwięcej wydajemy na utrzymanie mieszkania lub domu i nośniki energii. Przeciętnie 19 proc. naszego dochodu i tu też odnotowano minimalny wzrost na poziomie 0,1 punktu procentowego w porównaniu do 2021 roku. Najmniej wydają osoby pracujące na własną działalność (16,2 proc.), a najwięcej renciści (25 proc.).

Struktura wydatków w gospodarstwach domowych w 2022 rokuGUS

Autorka/Autor:JW/dap

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

W tym roku wyjazd na majówkę (1-5 maja) zadeklarowało 43 proc. Polaków, czyli o 10 proc. więcej niż w ubiegłym roku - wynika z badania Polskiej Organizacji Turystycznej. Największym powodzeniem będą cieszyć się krótkie wyjazdy po kraju, najczęściej w góry. Jak spędzimy tegoroczną majówkę i ile na nią wydamy?

Jak Polacy chcą spędzać majówkę? "Mikrowyprawy tegorocznym hitem"

Jak Polacy chcą spędzać majówkę? "Mikrowyprawy tegorocznym hitem"

Źródło:
PAP, POT

Biuro Informacji Kredytowej przekazało, że firmy pożyczkowe w marcu bieżącego roku udzieliły łącznie ponad milion nowych pożyczek o łącznej wartości 1,722 miliarda złotych. - Marcowy wynik sprzedaży był najwyższy w historii - ocenił Sławomir Nosal, kierownik Zespołu Analiz Biura Informacji Kredytowej.

Polacy pożyczają na potęgę. "Wynik najwyższy w historii"

Polacy pożyczają na potęgę. "Wynik najwyższy w historii"

Źródło:
tvn24.pl

Już niedługo czekają nas zmiany w rachunkach za prąd. Rząd planuje wprowadzić nową cenę maksymalną, a także bon energetyczny. Rozwiązanie ma jednak określony termin przydatności i pod koniec roku znów wrócimy do dyskusji o odmrożeniu cen prądu. Materiał Aleksandry Kąkol z magazynu "Polska i świat".

Nowe stawki i nowe kwoty na rachunkach za prąd. Rząd decyduje o zmianach

Nowe stawki i nowe kwoty na rachunkach za prąd. Rząd decyduje o zmianach

Źródło:
TVN24

Prezydent Argentyny Javier Milei przekonywał w poniedziałek, że jego polityka cięć wydatków publicznych przynosi rezultaty. W orędziu do narodu oświadczył, że kraj osiągnął nadwyżkę budżetową, co określił jako "cud gospodarczy". Reformy mające poprawić sytuację budżetową boleśnie uderzyły w portfele wielu argentyńskich rodzin. Według niektórych szacunków odsetek ubóstwa przekroczył 50 procent.

Terapia szokowa w Argentynie. Prezydent zachwala swój program cięć "metodą piły łańcuchowej"

Terapia szokowa w Argentynie. Prezydent zachwala swój program cięć "metodą piły łańcuchowej"

Źródło:
PAP

Rodzice uczniów, którzy w ubiegłym roku otrzymali laptopy, mogą odetchnąć z ulgą. W Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów, które zwalnia z obowiązku zapłaty PIT od tego sprzętu. To istotny dokument, bo czas rozliczeń z fiskusem za 2023 mija wraz z końcem kwietnia.

Ważne rozporządzenie w sprawie PIT. Dotyczy setek tysięcy osób

Ważne rozporządzenie w sprawie PIT. Dotyczy setek tysięcy osób

Źródło:
tvn24.pl

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce dosypać pieniędzy do budżetów powiatów, w których planowane są zwolnienia grupowe. Chodzi o kwotę 50 milionów złotych. "Chcemy dmuchać na zimne" - poinformowała szefowa resortu Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Zwolnienia grupowe w Polsce. Resort uruchomi dodatkowe pieniądze

Zwolnienia grupowe w Polsce. Resort uruchomi dodatkowe pieniądze

Źródło:
PAP

Szwajcarski bank UBS rozpoczął program cięcia kosztów, którego wynikiem jest ogromna redukcja etatów. Wkrótce pracę ma stracić ponad 30 tysięcy osób, zatrudnionych na całym świecie.

Zwolnienia w gigancie. Pracę straci kilkadziesiąt tysięcy osób

Zwolnienia w gigancie. Pracę straci kilkadziesiąt tysięcy osób

Źródło:
Reuters

Poczta Polska w 2023 roku odnotowała "historyczną stratę" i w związku z tym opracowywany jest plan kompleksowej transformacji - przekazała spółka, odnosząc się do zapowiedzi związkowców w sprawie strajku ostrzegawczego. Dodano, że plan ma być w nadchodzących tygodniach przedłożony radzie nadzorczej.

Poczta Polska szykuje plan po "historycznej stracie"

Poczta Polska szykuje plan po "historycznej stracie"

Źródło:
PAP

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej widzi kilka ryzyk związanych z proponowanym przez resort klimatu wprowadzeniem bonu energetycznego dla najuboższych odbiorców energii. Chodzi między innymi o zagrożenie płynności przyznawania przez gminy świadczeń rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego. MRPiPS widzi też zagrożenie dla swojego programu Aktywny Rodzic.

Ministerstwo o "poważnym ryzyku". Chodzi o przyznawanie świadczeń

Ministerstwo o "poważnym ryzyku". Chodzi o przyznawanie świadczeń

Źródło:
PAP Biznes

Grupa Ciech poinformowała, że w czerwcu zmieni nazwę na Qemetica. Spółka przekazała także, że jej nowa strategia, na kolejne sześć lat, zakłada między innymi systematyczny wzrost wyników finansowych.

Spółka Sebastiana Kulczyka zmienia nazwę

Spółka Sebastiana Kulczyka zmienia nazwę

Źródło:
PAP Biznes

Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) opublikował ostrzeżenie dotyczące 13 partii mąki migdałowej marki Fivio. Powodem jest przekroczenie najwyższego dopuszczalnego poziomu aflatoksyn w surowcu wykorzystanym do produkcji - czytamy w komunikacie.

Kilkanaście partii mąki wycofanych z rynku. Ostrzeżenie

Kilkanaście partii mąki wycofanych z rynku. Ostrzeżenie

Źródło:
tvn24.pl

Główny Inspektor Farmaceutyczny podjął decyzję o wstrzymaniu w obrocie leku Ibuprofen Dr. Max. Powodem jest stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie jednego z parametrów.

Popularny lek przeciwbólowy wstrzymany w obrocie

Popularny lek przeciwbólowy wstrzymany w obrocie

Źródło:
tvn24.pl

Trwa globalna wojna solarna. Zainteresowanie energią słoneczną przyspieszyło w wyniku kryzysu energetycznego - wskazał Arkadiusz Balcerowski, ekonomista mBanku. Imponującą skalą ekspansji w 2023 roku mogą się pochwalić Chiny, które daleko w tyle pozostawiają USA i Europę. Zdaniem eksperta, jeżeli Unia Europejska nie odrobi lekcji z obecnej sytuacji, to w skrajnym scenariuszu może nam grozić "powtórka z uzależnienia się od rosyjskiego gazu".

Wojna solarna. "Kryzys wywrócił stół do góry nogami"

Wojna solarna. "Kryzys wywrócił stół do góry nogami"

Źródło:
tvn24.pl

Zakład produkcyjny Levi Strauss w Płocku ma zostać zlikwidowany do końca listopada. Pracę straci 650 osób. W poniedziałek podpisano porozumienie dotyczące odpraw dla zwalnianych pracowników. Szczegóły wypracowanych rozwiązań nie zostały ujawnione.

Gigant likwiduje fabrykę w Polsce. Jest porozumienie w sprawie odpraw

Gigant likwiduje fabrykę w Polsce. Jest porozumienie w sprawie odpraw

Źródło:
PAP

Dziewięć złotych i pięć srebrnych nagród trafiło do dziennikarzy oraz tytułów TVN Warner Bros. Discovery na World Media Festivals w Hamburgu. Wśród laureatów znalazły się między innymi reportaże dziennikarzy "Czarno na białym" i "Superwizjera" TVN.

TVN Warner Bros. Discovery z 14 nagrodami na World Media Festivals 2024

TVN Warner Bros. Discovery z 14 nagrodami na World Media Festivals 2024

Źródło:
tvn24.pl

Frankowicze czekają na posiedzenie Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w sprawie zagadnień prawnych, dotyczących tak zwanych kredytów walutowych. Rozprawa ma się odbyć w najbliższy czwartek, 25 kwietnia. Chodzi o pytania skierowane przez pierwszą prezes Sądu Najwyższego sędzię Małgorzatę Manowską.

Ważny termin dla frankowiczów. Głos zabierze Sąd Najwyższy

Ważny termin dla frankowiczów. Głos zabierze Sąd Najwyższy

Źródło:
tvn24.pl

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce zwiększyć o 15 procent stawki dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnością. Jak wyjaśnił resort, dotychczasowy poziom powodował negatywne skutki dla sytuacji tej grupy osób na rynku pracy.

Większe dopłaty do wynagrodzeń. Rząd szykuje zmianę

Większe dopłaty do wynagrodzeń. Rząd szykuje zmianę

Źródło:
tvn24.pl

Bank Millennium wygasi usługi mobilnych płatności zbliżeniowych kartą za pomocą aplikacji na platformie Android. Nie dotyczy to płatności zbliżeniowych z wykorzystaniem Blika czy wirtualnych portfeli.

Zmiany dla klientów dużego banku. "Usługa będzie niedostępna"

Zmiany dla klientów dużego banku. "Usługa będzie niedostępna"

Źródło:
tvn24.pl

Mocniejszy złoty to jedna z przyczyn spadku inflacji w szybszym tempie niż oczekiwano - powiedział podczas konferencji prasowej premier Donald Tusk.

Sytuacja na złotym. Tusk zabiera głos

Sytuacja na złotym. Tusk zabiera głos

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Wakacje kredytowe 2024 coraz bliżej. Ustawa w tej sprawie czeka na decyzję prezydenta Andrzeja Dudy. W stosunku do rozwiązań z lat ubiegłych zajdą zmiany w składaniu wniosków - wyjaśnia w odpowiedzi na nasze pytania resort finansów. Ma to związek z kryteriami, które uprawniają do skorzystania z wakacji od rat.

To rozwiązanie było "pozbawione sensu". Ważne zmiany w sprawie wakacji kredytowych

To rozwiązanie było "pozbawione sensu". Ważne zmiany w sprawie wakacji kredytowych

Źródło:
tvn24.pl

Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w marcu 2024 roku wyniosło 8408,79 złotego brutto - podał Główny Urząd Statystyczny (GUS). Oznacza to wzrost o 12 procent rok do roku.

Najnowsze dane w sprawie wynagrodzeń. "Silny wzrost"

Najnowsze dane w sprawie wynagrodzeń. "Silny wzrost"

Źródło:
PAP

Polskie władze zapowiedziały renegocjowanie z Brukselą kwestii wprowadzenia podatku od aut spalinowych. Nowa danina to obietnica poprzedniej ekipy - rządu Mateusza Morawieckiego. Według informacji "Gazety Wyborczej" Komisja Europejska jest jednak niechętna zmianom w tej sprawie.

Duży kłopot z podatkiem od aut

Duży kłopot z podatkiem od aut

Źródło:
PAP, tvn24.pl

TikTok ocenił, że wprowadzenie zakazu działania aplikacji w USA będzie "podeptaniem wolności słowa", które uderzy w 170 milionów Amerykanów. Według szacunków właśnie tylu użytkowników korzysta z tej aplikacji w Stanach Zjednoczonych. Zapewniono, że ByteDance, czyli obecny właściciel TikToka, "nie jest agentem Chin, ani żadnego innego kraju".

Ciemne chmury nad popularną aplikacją. Gigant odpowiada

Ciemne chmury nad popularną aplikacją. Gigant odpowiada

Źródło:
BBC, Reuters

Produkcja przemysłowa w marcu spadła o 6 procent rok do roku - podał w poniedziałek Główny Urząd Statystyczny (GUS). "Potężne tąpnięcie" - napisali w komentarzu analitycy Pekao.

"Potężne tąpnięcie" w produkcji przemysłowej

"Potężne tąpnięcie" w produkcji przemysłowej

Źródło:
tvn24.pl

Rząd podejmie decyzję dotyczącą cen prądu do końca miesiąca - powiedziała w programie "Rozmowa Piaseckiego" na antenie TVN24 ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska. Podkreśliła, że obecnie planowane rozwiązania dotyczą drugiej połowy 2024 roku.

Duże zmiany w rachunkach za prąd. Decyzja "do końca miesiąca"

Duże zmiany w rachunkach za prąd. Decyzja "do końca miesiąca"

Źródło:
tvn24.pl

Od poniedziałku w programie Czyste Powietrze obowiązują nowe zasady dotyczące między innymi dopłat na pompy ciepła. Przez niespełna dwa miesiące potrwa okres przejściowy, a następnie dofinansowania przyznawane będą tylko na urządzenia spełniające określone parametry techniczne. Czym jest Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów oraz gdzie ją sprawdzimy?

Od dziś zmiany w wielkim rządowym programie

Od dziś zmiany w wielkim rządowym programie

Źródło:
PAP