NIK o aferze zbożowej. Raport pokazuje, kto zarobił, a kto stracił

Źródło:
TVN24 Biznes
Radca prezesa NIK Michał Jędrzejczyk o firmach sprowadzających zboże do Polski
Radca prezesa NIK Michał Jędrzejczyk o firmach sprowadzających zboże do PolskiTVN24
wideo 2/8
Radca prezesa NIK Michał Jędrzejczyk o firmach sprowadzających zboże do PolskiTVN24

Spóźnione, niepoparte odpowiednimi analizami i przede wszystkim nieskuteczne dla polskiego rynku rolnego - w ten sposób Najwyższa Izba Kontroli (NIK) ocenia działania ministra rolnictwa w związku ze zwiększonym importem ukraińskich zbóż i rzepaku w wyniku inwazji Rosji na Ukrainę. Raport pokazuje, ile podmiotów sprowadzało zboże z Ukrainy, a także wyróżnia największych importerów. Jednak nazw firm nie ujawnia.

"A przecież chodziło o gigantyczny wzrost – import samej pszenicy z Ukrainy do Polski wzrósł rok do roku o blisko 17 tysięcy procent, a kukurydzy nawet o prawie 30 tysięcy procent. W ciągu 16 miesięcy 541 firm sprowadziło łącznie 4,3 mln ton zbóż i roślin oleistych o wartości 6,2 mld zł" - napisała NIK w raporcie.

nik.gov.pl

Afera zbożowa - NIK o działaniach rządu

Według Izby "rząd nie opracował systemowych rozwiązań zapewniających stabilność rynku rolnego, w tym funkcjonowania polskich producentów rolnych, a polityka rolna w tym zakresie oparta była na działaniach doraźnych, np. przyznaniu krajowej pomocy finansowej rolnikom w wysokości 0,5 mld zł i wprowadzeniu embargo na import produktów rolnych z Ukrainy".

nik.gov.pl

"To wszystko nie rozwiązało w sposób kompleksowy problemu zwiększonego importu zbóż i rzepaku z Ukrainy, który stanowił konkurencję dla krajowej produkcji rolnej" - stwierdziła NIK.

Podkreśliła, że "działania Ministra Finansów i Krajowej Administracji Skarbowej nie zapobiegły przypadkom dopuszczenia do obrotu i wykorzystania importowanego zboża i rzepaku na inne cele niż określone w zgłoszeniu celnym".

"Z kolei kontrolowane urzędy celno-skarbowe, choć posiadały własne analizy oraz zewnętrzne informacje o istniejącym ryzyku zmiany przeznaczenia towaru w stosunku do zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym, to jednak w sytuacji braku fiskalnych przesłanek nie podejmowały kontroli celno-skarbowych w stosunku do podmiotów importujących zboża i rzepak na cele techniczne" - wskazano w raporcie.

nik.gov.pl

NIK o działaniach ministra rolnictwa

"W czerwcu 2022 r. ówczesny Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi udzielił wywiadu, podczas którego odniósł się do kwestii zakłóceń rynkowych spowodowanych przez import zbóż z Ukrainy na polski rynek. Minister Henryk Kowalczyk stwierdził m.in., że ceny zbóż będą utrzymywały się na wysokim poziomie oraz że w II półroczu 2022 r. ceny te mogą ulec zwiększeniu. W związku z czym apelował do krajowych producentów rolnych o niesprzedawanie zboża i rzepaku. NIK wskazuje, że wyrażona w mediach przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ocena sytuacji na krajowym rynku zbóż była błędna i nie oparta na żadnych analizach" - wskazała NIK.

Według Izby "fakt, że minister nie przeprowadził w odpowiednim czasie analizy sytuacji na rynku rolnym po wybuchu wojny miał wpływ na jego dalsze działania, które w kontrolowanym obszarze okazały się spóźnione i nieefektywne".

"W związku z wysokimi cenami zbóż i rzepaku w połowie 2022 r. i wstrzymywaniem się ze sprzedażą towaru przez polskich rolników (po apelu ministra), zmniejszyła się podaż krajowego ziarna zbóż i rzepaku, a jednocześnie wzrósł import tych towarów z Ukrainy" - napisano w raporcie.

NIK o tym, kto importował zboże i rzepak z Ukrainy

NIK podała, że "w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 30 kwietnia 2023 r. 541 podmiotów prowadzących działalność gospodarczą sprowadziło 4,3 mln ton zbóż i roślin oleistych o wartości 6,2 mld zł (z przeznaczeniem na cele: konsumpcyjne, na pasze dla zwierząt, do siewu oraz jako zboże techniczne)", a "ponadto w okresie 4,7 tys. ton zbóż i roślin oleistych o wartości 5 mln zł zostało sprowadzonych przez 11 osób fizycznych".

Kto importował zboże i rzepak z Ukrainynik.gov.pl

"Sześciu z dziesięciu największych importerów zbóż i roślin oleistych z Ukrainy do Polski miało siedzibę w Warszawie i województwie mazowieckim. Największą ilość zboża i rzepaku, tj. 0,5 mln ton o wartości 0,6 mld zł sprowadziła firma zajmująca się przeładunkiem i sprzedażą produktów rolnych mająca siedzibę w województwie mazowieckim. Pozostałe dziewięć firm, które sprowadziło zboże i rzepak o łącznej wartości prawie 2 mld zł, miało siedzibę w województwie: mazowieckim (pięć podmiotów), lubelskim, pomorskim, kujawsko-pomorskim i małopolskim (po jednym podmiocie). Firmy te zajmowały się handlem, transportem i składowaniem produktów rolnych, produkcją oleju oraz hodowlą drobiu i trzody chlewnej" - napisała NIK.

- Najwyższa Izba Kontroli w ramach prowadzonej kontroli pozyskała taką listę firm, które trudniły się między innymi z prowadzeniem zboża, tak zwanego technicznego, do Polski, ale nie tylko. Natomiast w związku z tym, że jest to informacja, która wynika z zgłoszenia celnego objęta jest tajemnicą celną, Najwyższa Izba Kontroli nie jest w stanie przekazać tej informacji do publicznej wiadomości - wyjaśnił radca prezesa NIK Michał Jędrzejczyk.

Dodał też: - Z naszych ustaleń też wynika, że minister rolnictwa i rozwoju wsi nie posiada takiej informacji, dlatego że nie zwrócił się do szefa Krajowej Administracji Skarbowej, ewentualnie zwolnienie z tajemnicy celno-skarbowej. W związku z tym trudno mi tutaj powiedzieć, czy minister kiedykolwiek taką listę państwu jakby ujawni.

- Tak jak powiedzieliśmy, minister rolnictwa nie posiadał informacji, które firmy zajmowały się transportem i importem zboża z Ukrainy, zwłaszcza o charakterze tym technicznym. W związku z powyższym trudno było na przykład w naszej ocenie zadekretować konkretne służby, inspekcje sanitarne do tych konkretnych podmiotów, które to zboże odbierały. No ale to już jest decyzja pana ministra, dlaczego nie wystąpił o taką listę, o zwolnienie z tajemnicy celnej. Mógł to zrobić w naszej ocenie, tego nie uczynił - wskazał Jędrzejczyk.

Wyjaśnił, że "jeżeli chodzi o zawiadomienia możliwości popełnienia przestępstwa, to oczywiście w naszej ocenie w tym momencie Najwyższa Izba Kontroli nie ma ku temu podstaw, żeby takie zawiadomienia formułować, co nie znaczy, że to się nie pojawi w ciągu najbliższych kilku tygodni, miesięcy".

- Ja zaznaczę, że tylko prokuratura w Rzeszowie po połączeniu 90 spraw z całej Polski skierowała do sądu akt oskarżenia w związku z wykorzystaniem około 100 ton zboża technicznego. Jeżeli do nas będą docierały kolejne informacje o podobnym charakterze, to też takie zawiadomienie z naszej strony może zostać złożone - powiedział.

Minister odpowiada NIK

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Robert Telus na Facebooku odniósł się do przedstawionego w czwartek raportu Najwyższej Izby Kontroli (NIK).

"Wiele nieprawd, albo sugestii nieprawdziwych w tym protokole się ukazało, m.in. protokół był tak przygotowany jakby nie było wojny" - ocenił Telus. Podkreślił, że sytuacja na rynku zboża w Polsce była spowodowana wojną na Ukrainie. Zaznaczył, że "tego nikt nie mógł przewidzieć".

Przypomniał, że na początku wojny wielu rolników, wiele organizacji rolniczych zwracało się do rządu, żeby "zatrzymać eksport zboża, bo za chwilę będzie go brakować". "Później okazało się, że tego zboża jest dużo więcej, tylko że droga czarnomorska została zablokowana i całe zboże z Ukrainy jechało przez Europę, nie tylko przez Polskę, ale przez wszystkie pięć krajów przyfrontowych" - wskazał Telus.

Autorka/Autor:kris/ams

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: TVN24

Pozostałe wiadomości

Enea to kolejna polska firma zainteresowana budową małych reaktorów jądrowych. - Uznajemy SMR-y za bardzo interesującą i przyszłościową linię biznesową w grupie, szczególnie w perspektywie odchodzenia od miksu z dominującym udziałem węgla - przekazał dyrektor departamentu rozwoju projektów innowacyjnych Łukasz Nowakowski. Pierwszy reaktor jądrowy ma powstać w 2035 roku.

Kolejna polska spółka chce zainwestować w energię jądrową

Kolejna polska spółka chce zainwestować w energię jądrową

Źródło:
PAP

Sprzedaż detaliczna w cenach stałych w marcu 2024 roku wzrosła o 6,1 procent w ujęciu rocznym - podał we wtorek Główny Urząd Statystyczny. Największy wzrost odnotowano w kategorii pojazdy mechaniczne (+13,5 proc. ), paliw (+11,2 proc. ) i żywności (+6,6 proc.).

Najnowsze dane ze sklepów

Najnowsze dane ze sklepów

Źródło:
PAP

Biuro Informacji Kredytowej przekazało, że firmy pożyczkowe w marcu bieżącego roku udzieliły łącznie ponad milion nowych pożyczek o łącznej wartości 1,722 miliarda złotych. - Marcowy wynik sprzedaży był najwyższy w historii - ocenił Sławomir Nosal, kierownik Zespołu Analiz Biura Informacji Kredytowej.

Polacy pożyczają na potęgę. "Wynik najwyższy w historii"

Polacy pożyczają na potęgę. "Wynik najwyższy w historii"

Źródło:
tvn24.pl

W tym roku wyjazd na majówkę (1-5 maja) zadeklarowało 43 proc. Polaków, czyli o 10 proc. więcej niż w ubiegłym roku - wynika z badania Polskiej Organizacji Turystycznej. Największym powodzeniem będą cieszyć się krótkie wyjazdy po kraju, najczęściej w góry. Jak spędzimy tegoroczną majówkę i ile na nią wydamy?

Jak Polacy chcą spędzać majówkę? "Mikrowyprawy tegorocznym hitem"

Jak Polacy chcą spędzać majówkę? "Mikrowyprawy tegorocznym hitem"

Źródło:
PAP, POT

Już niedługo czekają nas zmiany w rachunkach za prąd. Rząd planuje wprowadzić nową cenę maksymalną, a także bon energetyczny. Rozwiązanie ma jednak określony termin przydatności i pod koniec roku znów wrócimy do dyskusji o odmrożeniu cen prądu. Materiał Aleksandry Kąkol z magazynu "Polska i świat".

Nowe stawki i nowe kwoty na rachunkach za prąd. Rząd decyduje o zmianach

Nowe stawki i nowe kwoty na rachunkach za prąd. Rząd decyduje o zmianach

Źródło:
TVN24

Prezydent Argentyny Javier Milei przekonywał w poniedziałek, że jego polityka cięć wydatków publicznych przynosi rezultaty. W orędziu do narodu oświadczył, że kraj osiągnął nadwyżkę budżetową, co określił jako "cud gospodarczy". Reformy mające poprawić sytuację budżetową boleśnie uderzyły w portfele wielu argentyńskich rodzin. Według niektórych szacunków odsetek ubóstwa przekroczył 50 procent.

Terapia szokowa w Argentynie. Prezydent zachwala swój program cięć "metodą piły łańcuchowej"

Terapia szokowa w Argentynie. Prezydent zachwala swój program cięć "metodą piły łańcuchowej"

Źródło:
PAP

Rodzice uczniów, którzy w ubiegłym roku otrzymali laptopy, mogą odetchnąć z ulgą. W Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów, które zwalnia z obowiązku zapłaty PIT od tego sprzętu. To istotny dokument, bo czas rozliczeń z fiskusem za 2023 mija wraz z końcem kwietnia.

Ważne rozporządzenie w sprawie PIT. Dotyczy setek tysięcy osób

Ważne rozporządzenie w sprawie PIT. Dotyczy setek tysięcy osób

Źródło:
tvn24.pl

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce dosypać pieniędzy do budżetów powiatów, w których planowane są zwolnienia grupowe. Chodzi o kwotę 50 milionów złotych. "Chcemy dmuchać na zimne" - poinformowała szefowa resortu Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Zwolnienia grupowe w Polsce. Resort uruchomi dodatkowe pieniądze

Zwolnienia grupowe w Polsce. Resort uruchomi dodatkowe pieniądze

Źródło:
PAP

Szwajcarski bank UBS rozpoczął program cięcia kosztów, którego wynikiem jest ogromna redukcja etatów. Wkrótce pracę ma stracić ponad 30 tysięcy osób, zatrudnionych na całym świecie.

Zwolnienia w gigancie. Pracę straci kilkadziesiąt tysięcy osób

Zwolnienia w gigancie. Pracę straci kilkadziesiąt tysięcy osób

Źródło:
Reuters

Poczta Polska w 2023 roku odnotowała "historyczną stratę" i w związku z tym opracowywany jest plan kompleksowej transformacji - przekazała spółka, odnosząc się do zapowiedzi związkowców w sprawie strajku ostrzegawczego. Dodano, że plan ma być w nadchodzących tygodniach przedłożony radzie nadzorczej.

Poczta Polska szykuje plan po "historycznej stracie"

Poczta Polska szykuje plan po "historycznej stracie"

Źródło:
PAP

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej widzi kilka ryzyk związanych z proponowanym przez resort klimatu wprowadzeniem bonu energetycznego dla najuboższych odbiorców energii. Chodzi między innymi o zagrożenie płynności przyznawania przez gminy świadczeń rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego. MRPiPS widzi też zagrożenie dla swojego programu Aktywny Rodzic.

Ministerstwo o "poważnym ryzyku". Chodzi o przyznawanie świadczeń

Ministerstwo o "poważnym ryzyku". Chodzi o przyznawanie świadczeń

Źródło:
PAP Biznes

Grupa Ciech poinformowała, że w czerwcu zmieni nazwę na Qemetica. Spółka przekazała także, że jej nowa strategia, na kolejne sześć lat, zakłada między innymi systematyczny wzrost wyników finansowych.

Spółka Sebastiana Kulczyka zmienia nazwę

Spółka Sebastiana Kulczyka zmienia nazwę

Źródło:
PAP Biznes

Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) opublikował ostrzeżenie dotyczące 13 partii mąki migdałowej marki Fivio. Powodem jest przekroczenie najwyższego dopuszczalnego poziomu aflatoksyn w surowcu wykorzystanym do produkcji - czytamy w komunikacie.

Kilkanaście partii mąki wycofanych z rynku. Ostrzeżenie

Kilkanaście partii mąki wycofanych z rynku. Ostrzeżenie

Źródło:
tvn24.pl

Główny Inspektor Farmaceutyczny podjął decyzję o wstrzymaniu w obrocie leku Ibuprofen Dr. Max. Powodem jest stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie jednego z parametrów.

Popularny lek przeciwbólowy wstrzymany w obrocie

Popularny lek przeciwbólowy wstrzymany w obrocie

Źródło:
tvn24.pl

Trwa globalna wojna solarna. Zainteresowanie energią słoneczną przyspieszyło w wyniku kryzysu energetycznego - wskazał Arkadiusz Balcerowski, ekonomista mBanku. Imponującą skalą ekspansji w 2023 roku mogą się pochwalić Chiny, które daleko w tyle pozostawiają USA i Europę. Zdaniem eksperta, jeżeli Unia Europejska nie odrobi lekcji z obecnej sytuacji, to w skrajnym scenariuszu może nam grozić "powtórka z uzależnienia się od rosyjskiego gazu".

Wojna solarna. "Kryzys wywrócił stół do góry nogami"

Wojna solarna. "Kryzys wywrócił stół do góry nogami"

Źródło:
tvn24.pl

Zakład produkcyjny Levi Strauss w Płocku ma zostać zlikwidowany do końca listopada. Pracę straci 650 osób. W poniedziałek podpisano porozumienie dotyczące odpraw dla zwalnianych pracowników. Szczegóły wypracowanych rozwiązań nie zostały ujawnione.

Gigant likwiduje fabrykę w Polsce. Jest porozumienie w sprawie odpraw

Gigant likwiduje fabrykę w Polsce. Jest porozumienie w sprawie odpraw

Źródło:
PAP

Dziewięć złotych i pięć srebrnych nagród trafiło do dziennikarzy oraz tytułów TVN Warner Bros. Discovery na World Media Festivals w Hamburgu. Wśród laureatów znalazły się między innymi reportaże dziennikarzy "Czarno na białym" i "Superwizjera" TVN.

TVN Warner Bros. Discovery z 14 nagrodami na World Media Festivals 2024

TVN Warner Bros. Discovery z 14 nagrodami na World Media Festivals 2024

Źródło:
tvn24.pl

Frankowicze czekają na posiedzenie Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w sprawie zagadnień prawnych, dotyczących tak zwanych kredytów walutowych. Rozprawa ma się odbyć w najbliższy czwartek, 25 kwietnia. Chodzi o pytania skierowane przez pierwszą prezes Sądu Najwyższego sędzię Małgorzatę Manowską.

Ważny termin dla frankowiczów. Głos zabierze Sąd Najwyższy

Ważny termin dla frankowiczów. Głos zabierze Sąd Najwyższy

Źródło:
tvn24.pl

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce zwiększyć o 15 procent stawki dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnością. Jak wyjaśnił resort, dotychczasowy poziom powodował negatywne skutki dla sytuacji tej grupy osób na rynku pracy.

Większe dopłaty do wynagrodzeń. Rząd szykuje zmianę

Większe dopłaty do wynagrodzeń. Rząd szykuje zmianę

Źródło:
tvn24.pl

Bank Millennium wygasi usługi mobilnych płatności zbliżeniowych kartą za pomocą aplikacji na platformie Android. Nie dotyczy to płatności zbliżeniowych z wykorzystaniem Blika czy wirtualnych portfeli.

Zmiany dla klientów dużego banku. "Usługa będzie niedostępna"

Zmiany dla klientów dużego banku. "Usługa będzie niedostępna"

Źródło:
tvn24.pl

Mocniejszy złoty to jedna z przyczyn spadku inflacji w szybszym tempie niż oczekiwano - powiedział podczas konferencji prasowej premier Donald Tusk.

Sytuacja na złotym. Tusk zabiera głos

Sytuacja na złotym. Tusk zabiera głos

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Wakacje kredytowe 2024 coraz bliżej. Ustawa w tej sprawie czeka na decyzję prezydenta Andrzeja Dudy. W stosunku do rozwiązań z lat ubiegłych zajdą zmiany w składaniu wniosków - wyjaśnia w odpowiedzi na nasze pytania resort finansów. Ma to związek z kryteriami, które uprawniają do skorzystania z wakacji od rat.

To rozwiązanie było "pozbawione sensu". Ważne zmiany w sprawie wakacji kredytowych

To rozwiązanie było "pozbawione sensu". Ważne zmiany w sprawie wakacji kredytowych

Źródło:
tvn24.pl

Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w marcu 2024 roku wyniosło 8408,79 złotego brutto - podał Główny Urząd Statystyczny (GUS). Oznacza to wzrost o 12 procent rok do roku.

Najnowsze dane w sprawie wynagrodzeń. "Silny wzrost"

Najnowsze dane w sprawie wynagrodzeń. "Silny wzrost"

Źródło:
PAP

Polskie władze zapowiedziały renegocjowanie z Brukselą kwestii wprowadzenia podatku od aut spalinowych. Nowa danina to obietnica poprzedniej ekipy - rządu Mateusza Morawieckiego. Według informacji "Gazety Wyborczej" Komisja Europejska jest jednak niechętna zmianom w tej sprawie.

Duży kłopot z podatkiem od aut

Duży kłopot z podatkiem od aut

Źródło:
PAP, tvn24.pl

TikTok ocenił, że wprowadzenie zakazu działania aplikacji w USA będzie "podeptaniem wolności słowa", które uderzy w 170 milionów Amerykanów. Według szacunków właśnie tylu użytkowników korzysta z tej aplikacji w Stanach Zjednoczonych. Zapewniono, że ByteDance, czyli obecny właściciel TikToka, "nie jest agentem Chin, ani żadnego innego kraju".

Ciemne chmury nad popularną aplikacją. Gigant odpowiada

Ciemne chmury nad popularną aplikacją. Gigant odpowiada

Źródło:
BBC, Reuters

Produkcja przemysłowa w marcu spadła o 6 procent rok do roku - podał w poniedziałek Główny Urząd Statystyczny (GUS). "Potężne tąpnięcie" - napisali w komentarzu analitycy Pekao.

"Potężne tąpnięcie" w produkcji przemysłowej

"Potężne tąpnięcie" w produkcji przemysłowej

Źródło:
tvn24.pl

Rząd podejmie decyzję dotyczącą cen prądu do końca miesiąca - powiedziała w programie "Rozmowa Piaseckiego" na antenie TVN24 ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska. Podkreśliła, że obecnie planowane rozwiązania dotyczą drugiej połowy 2024 roku.

Duże zmiany w rachunkach za prąd. Decyzja "do końca miesiąca"

Duże zmiany w rachunkach za prąd. Decyzja "do końca miesiąca"

Źródło:
tvn24.pl

Od poniedziałku w programie Czyste Powietrze obowiązują nowe zasady dotyczące między innymi dopłat na pompy ciepła. Przez niespełna dwa miesiące potrwa okres przejściowy, a następnie dofinansowania przyznawane będą tylko na urządzenia spełniające określone parametry techniczne. Czym jest Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów oraz gdzie ją sprawdzimy?

Od dziś zmiany w wielkim rządowym programie

Od dziś zmiany w wielkim rządowym programie

Źródło:
PAP