Środki trwałe w firmie - od jakiej kwoty? Klasyfikacja i ewidencja środków trwałych 

Źródło:
TVN24 Biznes
Polski Ład. Przedsiębiorcy stracą na zmianach podatkowych
Polski Ład. Przedsiębiorcy stracą na zmianach podatkowych
wideo 2/3
Polski Ład. Przedsiębiorcy stracą na zmianach podatkowych

Majątek w postaci środków trwałych posiada niemal każda firma. Jednocześnie nie każdy zakup dokonywany w ramach działalności gospodarczej może zostać uznany za środki trwałe. Czym są środki trwałe i co można za nie uznać? Jakie konsekwencje wywołuje uznanie danego zakupu za środek trwały?

● Środki trwałe to kompletne i zdatne do użytku przez ponad rok składniki majątku firmy. ● Każdy podmiot gospodarczy zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji środków trwałych. ● Zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych środkom tym nadano określone symbole. ● Środki trwałe podlegają amortyzacji, a odpisy amortyzacyjne mogą być klasyfikowane jako koszty uzyskania przychodu.

Definicję i funkcjonowanie środków trwałych reguluje ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Definicję środków trwałych w nieznacznie innym brzmieniu zawiera również ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. 

Klasyfikacja środków trwałych zawarta została natomiast w odrębnym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych.

Środki trwale - czym są?

Cały majątek posiadany przez przedsiębiorstwo podlega obowiązkowi księgowania. Każdy zakup może jednak zostać zaksięgowany na dwa sposoby – jako zwykłe zakupy, czyli wyposażenie, lub jako środki trwałe. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie. Tylko wyposażenie może zostać bezpośrednio ujęte w kosztach uzyskania przychodu, środki trwałe podlegają natomiast amortyzacji.

Czym są środki trwałe, zwane też rzeczowymi aktywami trwałymi? Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości „to rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki”. 

W sumie, aby składnik majątku mógł zostać uznany za środki trwałe, musi spełniać jednocześnie pięć kryteriów: - stanowić własność lub współwłasność podatnika. - zostać przez niego nabyty lub wytworzony we własnym zakresie. - przynosić korzyści ekonomiczne przez co najmniej rok. - być w pełni zdatny do użytku.

Służyć działalności prowadzonej przez daną firmę lub być oddanym do używania komuś innemu na podstawie umowy najmu, leasingu lub dzierżawy.

Środek trwały - od jakiej kwoty?

Aby zakup został zakwalifikowany jako środki trwałe, powinien on również mieć określoną wartość. 

Obowiązkowo środkami trwałymi jest spełniający definicję zakup o wartości powyżej 10 tys. zł. Dobrowolnie przedsiębiorca może natomiast księgować jako środki trwałe również zakupy poniżej tej wartości. Od zakupu środków trwałych, tak samo jak wyposażenia, można odliczyć podatek VAT.

Wszystkie zakupy uznane za środki trwałe, niezależnie od ich wartości, należy wskazać w ewidencji środków trwałych. Z kolei wszystkie środki nie mogące zostać uznane za środki trwałe, np. z powodu zbyt niskiej wartości lub okresu użytkowania krótszego niż rok, należy uznać za wyposażenie i bezpośrednio ująć w kosztach uzyskania przychodu.

Ewidencja środków trwałych

Każdy podmiot gospodarczy zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Obowiązek ten dotyczy zarówno podmiotów rozliczających się prowadząc księgę przychodów i rozchodów, jak i podmiotów rozliczających się na zasadach ryczałtu. 

Prowadzenie ewidencji środków trwałych jest ponadto warunkiem możliwości zaliczania odpisów amortyzacyjnych jako kosztów uzyskania przychodu. 

Nie istnieje jeden określony wzór ewidencji środków trwałych. Aby ewidencja była prawidłowa, powinna jednak zawierać takie dane jak: - datę zakupu i przyjęcia do używania, - wskazanie dokumentu zakupu, - określenie środka trwałego, - symbol środka trwałego zgodny z Klasyfikacją Środków Trwałych, - wartość początkową, - właściwą stawkę amortyzacyjną, - kwoty odpisów amortyzacyjnych, - zaktualizowaną wartość początkową i kwoty odpisów amortyzacyjnych, - wartość ulepszenia zwiększającą wartość początkową, - datę sprzedaży środka trwałego albo datę i przyczynę jego likwidacji.

Dokumenty OT

Wprowadzanie środków trwałych do ewidencji musi odbywać się na podstawie tzw. dokumentów OT. Stanowią one dokumentację nowych środków trwałych i wprowadzania ich do użytku. 

W przepisach nie został określony jeden właściwy wzór dokumentu OT. Aby był on poprawny powinien jednak zawierać dane takie jak: - dokument źródłowy pozyskania środka trwałego, np. fakturę VAT, - dane wystawcy dokumentu źródłowego, - wskazanie jednostki organizacyjnej upoważnionej do użytkowania danego środka trwałego, - nazwę, wartość początkową i opis środka trwałego wraz z symbolem zgodnym z Klasyfikacją Środków Trwałych, - metodę amortyzacji i wysokość rocznej stawki amortyzacyjnej, - datę przyjęcia środka trwałego do użytkowania, - podpisy osoby odpowiedzialnej za stworzenie dokumentu OT oraz osoby odpowiedzialnej za dany środek trwały.

KŚT - Klasyfikacja Środków Trwałych

Środki trwałe zostały usystematyzowane w ramach Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) zawartej w dotyczącym jej rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. 

Zgodnie z KŚT istnieje 10 głównych grup środków trwałych oznaczonych numerami:

0 – Grunty,

1 – Budynki i lokale oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego i mieszkalnego,

2 – Obiekty inżynierii lądowej i wodnej,

3 – Kotły i maszyny energetyczne,

4 – Maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania,

5 – Maszyny, urządzenia i aparaty specjalistyczne,

6 – Urządzenia techniczne,

7 – Środki transportu,

8 – Narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie niesklasyfikowane gdzie indziej,

9 – Inwentarz żywy.

Każda z tych grup głównych zawiera następnie dwa kolejne oznaczone numerami poziomy szczegółowości. Przykładowo samochód osobowy ma zgodnie z KŚT pełne oznaczenie 741 – 7 jako grupa „Środki transportu”, 4 jako podgrupa „Pojazdy mechaniczne” i 1 jako rodzaj: „Samochody osobowe”.

Amortyzacja środków trwałych

Zakupy środków trwałych nie stanowią wprost kosztów uzyskania przychodu, podlegają natomiast amortyzacji. Do kosztów uzyskania przychodu będzie więc można je zaklasyfikować poprzez dokonywanie comiesięcznych odpisów amortyzacyjnych

Czym jest amortyzacja? Oznacza ona w tym przypadku rodzaj kosztu wynikającego ze stopniowego zużywania się środków trwałych i spadku ich wartości. Skala tego kosztu jest określana stawką amortyzacyjną wyrażoną procentowo, która może być doliczana do kosztów uzyskania przychodu. Amortyzacja kończy się z chwilą zrównania wartości odpisów podatkowych z wartością początkową danego środka trwałego.

Podstawową różnicą pomiędzy zwykłymi zakupami i środkami trwałymi podlegającymi amortyzacji jest więc to, że w przypadku amortyzacji koszty będą rozłożone w czasie, a nie odliczane jednorazowo. 

Stawki amortyzacji

Roczne stawki amortyzacyjne wymienione są w wykazie stawek amortyzacyjnych stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. 

Stawki te przypisane są do poszczególnych rodzajów środków trwałych zgodnie z KŚT. W określonych przypadkach, np. środków trwałych używanych bardzo intensywnie, w ustawie określone zostały również współczynniki, o które możliwe jest podwyższenie przydzielonej stawki amortyzacyjnej. 

W przepisach występują przy tym cztery różne metody dokonywania amortyzacji.

Liniowa, przy użyciu stałej, rocznej stawki amortyzacyjnej zgodnej z ustawą.

Degresywna, czyli z malejącą stawką amortyzacyjną, możliwa dla środków z grup 3, 4, 5, 6 i 8.

Jednorazowa, dla środków trwałych o wartości nie wyższej niż 10 tys. zł.

Naturalna, przy użyciu stawki amortyzacyjnej proporcjonalnej do intensywności wykorzystywania środka trwałego.

Środki trwałe bez amortyzacji

W przypadku ewidencjonowania środków trwałych o wartości poniżej 10 tys. zł netto przedsiębiorca może wybrać, czy chce na ich podstawie dokonywać planowych odpisów amortyzacyjnych, czy też wskazać je jako tzw. środki trwałe o niskiej wartości (niskocenne). To w tym drugim przypadku będzie mógł on dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego. 

Tym samym podatnik ma dużą możliwość optymalizowania swoich rozliczeń poprzez odpowiednią klasyfikację zakupów i wybór uznania ich za koszty uzyskania przychodu jednorazowe lub rozłożone w czasie (amortyzowane). 

Warto też pamiętać, że istnieje też grupa środków trwałych, które pomimo spełniania wymaganych warunków nie podlegają amortyzacji. Dotyczy to m.in. gruntów i praw do ich użytkowania wieczystego, eksponatów muzealnych i dzieł sztuki, a także lokali lub budynków mieszkalnych niezgłoszonych do amortyzacji.

Akty prawne: Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych; Rozporządzenie Ministra Finansów z 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów; Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Autorka/Autor:red.

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

W poniedziałek do Polski trafiły pierwsze pieniądze z Funduszu Odbudowy. Stopień zaawansowania w pozyskiwaniu środków przez pozostałe kraje jest jednak bardzo zróżnicowany. Na prowadzeniu są Włochy, które otrzymały już ponad 100 miliardów euro, natomiast listę zamykają państwa takie jak Holandia, Szwecja i Irlandia, które nadal nie dostały ani jednego centa.

Kto dostał najwięcej pieniędzy z Funduszu Odbudowy? Polska nadal daleko za podium

Kto dostał najwięcej pieniędzy z Funduszu Odbudowy? Polska nadal daleko za podium

Źródło:
PAP

Po 23-letniej sądowej batalii ze Skarbem Państwa Marek Kubala, były właściciel salonu Seata w Wałbrzychu, dostanie wielomilionowe odszkodowanie. Zgodnie z wyrokiem sądu przysługuje mu 16 milionów złotych za zniszczenie jego dobrze prosperującej firmy. To mniej, niż oczekiwał, lecz jak przyznaje, chce już zakończyć tę sprawę.

Ponad 20 lat walczył o odszkodowanie od Skarbu Państwa. Koniec sądowej batalii przedsiębiorcy

Ponad 20 lat walczył o odszkodowanie od Skarbu Państwa. Koniec sądowej batalii przedsiębiorcy

Źródło:
tvn24.pl

Spółką Orlen rządzili ci, którzy, teraz już nie ma wątpliwości, którzy przejdą do historii jako specjaliści od brudnych interesów - powiedział podczas konferencji prasowej premier Donald Tusk. Stwierdził, że "skala nieprawidłowości jest naprawdę uderzająca". W ten sposób premier odniósł się do sprawy utraty 1,6 mld zł zaliczek na transakcje zakupu ropy, której Orlen nigdy nie otrzymał.

Donald Tusk o Orlenie: tam było aż tak źle, że za rządów PiS-u niektórzy nie wytrzymali

Donald Tusk o Orlenie: tam było aż tak źle, że za rządów PiS-u niektórzy nie wytrzymali

Źródło:
tvn24.pl

Traktowali polskiego czempiona, spółkę giełdową, tak jak prywatny folwark - mówił w rozmowie z reporterem TVN24 wiceminister aktywów państwowych Robert Kropiwnicki, odnosząc się do wydatków, jakie były przeznaczone na przeloty kierownictwa Orlenu prywatnymi samolotami. Wcześniej Borys Budka przekazał w mediach, że tylko w 2022 roku zarząd Orlenu wydał ponad pół miliona euro na ten cel. Z kolei Robert Kropiwnicki wyliczył, że loty pracowników Orlenu "na lewo i prawo kosztowały kilka milionów złotych".

Loty, wyścigi i imprezy. Na to poszły miliony z kasy Orlenu

Loty, wyścigi i imprezy. Na to poszły miliony z kasy Orlenu

Źródło:
TVN24, PAP

Rząd przyjął projekt zmian w Kodeksie pracy. Mają one dotyczyć ochrony pracowników przed działaniem czynników rakotwórczych lub mutagenów. Ich wykaz rozszerzy się o czynniki szkodliwe między innymi dla płodności i funkcji seksualnych, czyli tak zwane substancje reprotoksyczne.

Będą zmiany dla pracowników. Jest decyzja rządu

Będą zmiany dla pracowników. Jest decyzja rządu

Źródło:
PAP

Inflacja bazowa, czyli po wyłączeniu cen żywności i energii, w marcu 2024 roku obniżyła się do 4,6 procent rok do roku - podał Narodowy Bank Polski. Miesiąc wcześniej wynosiła 5,4 procent.

Najnowsze dane o inflacji bazowej

Najnowsze dane o inflacji bazowej

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Jak wynika z pisma, do którego w poniedziałek dotarł Reuters, prawnicy reprezentujący X (dawniej Twitter) Elona Muska przekazali Sądowi Najwyższemu Brazylii, że platforma mediów społecznościowych zastosuje się do każdego orzeczenia. Wcześniej Musk deklarował, że nie będzie się dostosowywał do żadnych wyroków. Miliarderowi zarzuca się łamania brazylijskiego prawa poprzez odmowę blokady niektórych kont w serwisie X (dawniej Twitter).

Brazylijski pozew przeciwko Muskowi. Przełomowa zmiana stanowiska

Brazylijski pozew przeciwko Muskowi. Przełomowa zmiana stanowiska

Źródło:
Reuters

Najwyższa Izba Kontroli (NIK) przeprowadzi kontrolę doraźną w Komisji Nadzoru Finansowego - poinformowano we wtorek. Zgodnie z zapowiedziami kontrola obejmie działania podjęte przez instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo rynku finansowego w odniesieniu między innymi do VeloBanku.

Kontrola "oczekiwana społecznie". Jest zapowiedź NIK

Kontrola "oczekiwana społecznie". Jest zapowiedź NIK

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Ulga na dziecko może zostać łatwo utracona przez rodziców jedynaków - informuje we wtorek "Rzeczpospolita". Wszystko przez to, że ich pensje rosną, a limit dochodów nie zmienia się od lat.

Problem z popularną ulgą. Część rodziców może nie skorzystać

Problem z popularną ulgą. Część rodziców może nie skorzystać

Źródło:
PAP

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ukarał dwie firmy odzieżowe za podawanie nieprawdziwych informacji na etykietach ubrań. Polskie Sklepy Odzieżowe (Lavard) mają zapłacić karę w wysokości 3,8 miliona złotych, a Lord - ponad 213 tysięcy złotych. Ogłoszone decyzje nie są prawomocne.

UOKiK ukarał dwie firmy odzieżowe. "Konsumenci zostali wprowadzeni w błąd"

UOKiK ukarał dwie firmy odzieżowe. "Konsumenci zostali wprowadzeni w błąd"

Źródło:
PAP

Będzie doniesienie do prokuratury za przekroczenie uprawnień przez byłego wiceministra zdrowia z rządu PiS Janusza Cieszyńskiego - zapowiedziała w Programie Trzecim Polskiego Radia ministra zdrowia Izabela Leszczyna. Jak wyjaśniła, doniesienie ma dotyczyć nieprawidłowości przy zakupie respiratorów, zamówionych na początku pandemii przez ówczesny resort zdrowia. Leszczyna podkreślała, że "były wiceminister zdrowia wypłacił wielomilionową zaliczkę, wiedząc, że to jest niezgodne z ustawą o finansach publicznych".

Respiratory od handlarza bronią. Szefowa resortu zapowiada doniesienie do prokuratury

Respiratory od handlarza bronią. Szefowa resortu zapowiada doniesienie do prokuratury

Źródło:
Polskie Radio, tvn24.pl

Przepisy tworzą lukę, umożliwiającą nadużycia i oszustwa, ceny napojów wzrosną, a klienci zapłacą dodatkowy VAT - to tylko część zastrzeżeń do ustawy kaucyjnej, które zgłaszają przedstawiciele branży. Apelują do premiera Tuska i do rządu o zmiany. Przepisy zakładają, że system kaucyjny w Polsce zacznie działać od 2025 roku.

"System kaucyjny jest szkodliwy." Przedsiębiorcy apelują do Tuska o pilne zmiany

"System kaucyjny jest szkodliwy." Przedsiębiorcy apelują do Tuska o pilne zmiany

Źródło:
tvn24.pl

Francuska Grupa Elo (dawniej Auchan Holding) poinformowała o sprzedaży przez jej spółkę zależną aktywów w Rosji. Chodzi o 19 centrów handlowych w tym kraju. Grupa Elo jest właścicielem Auchan Retail i New Immo Holding. Spółka Auchan Retail Russia podkreśliła we wtorkowym komunikacie, że kontynuuje działalność w Rosji.

Co dalej z działalnością Auchan w Rosji? Jest oświadczenie

Co dalej z działalnością Auchan w Rosji? Jest oświadczenie

Źródło:
tvn24.pl

W środę odbędzie się zwyczajne walne zgromadzenie Banku Pekao. W porządku obrad przewidziano podjęcie uchwał w sprawie powołania członków rady nadzorczej na nową kadencję. Akcjonariusze banku Polski Fundusz Rozwoju oraz Powszechny Zakład Ubezpieczeń zgłosili łącznie ośmioro kandydatów. Poznaliśmy ich nazwiska.

Zmiany w Banku Pekao coraz bliżej. Poznaliśmy kandydatów

Zmiany w Banku Pekao coraz bliżej. Poznaliśmy kandydatów

Źródło:
tvn24.pl

Podwyższenie wieku emerytalnego jest niezbędne, żeby w dłuższej perspektywie utrzymać stabilny system ubezpieczeń społecznych - oceniła profesor Agnieszka Chłoń-Domińczak, dyrektorka Instytutu Statystyki i Demografii Szkoły Głównej Handlowej. Jak zauważyła standardem jest 67 lat dla kobiet i mężczyzn. Ekspertka przyznała jednocześnie, że podwyższenie wieku emerytalnego "jest politycznie bardzo trudnym tematem".

"To jest politycznie bardzo trudnym tematem, ale jest to niezbędne"

"To jest politycznie bardzo trudnym tematem, ale jest to niezbędne"

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Branża IT zwalnia w Polsce coraz więcej pracowników - ocenili eksperci Krajowego Rejestru Długów (KRD). Wskazali, że "informatyczna bańka zaczyna pękać". Ponadto - jak wynika z raportu KRD - w ciągu ostatnich dwóch lat zadłużenie branży IT wzrosło o jedną trzecią i obecnie przekracza ćwierć miliarda złotych.

Zwolnienia grupowe i wzrost zadłużenia. "Powoli zaczyna być ofiarą własnego sukcesu"

Zwolnienia grupowe i wzrost zadłużenia. "Powoli zaczyna być ofiarą własnego sukcesu"

Źródło:
PAP

Wymiana źródeł ogrzewania w ramach programu Czyste Powietrze, likwidacja białych plam i rozwój szerokopasmowego internetu w całej Polsce oraz dodatkowe 100 tysięcy miejsc w żłobkach - tak mają być wydane środki z Krajowego Plany Odbudowy. Mówiła o tym w "Faktach po Faktach" w TVN24 ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

Gigantyczny przelew i "niesamowity projekt rozwojowy"

Gigantyczny przelew i "niesamowity projekt rozwojowy"

Źródło:
tvn24.pl

Producent samochodów Alfa Romeo ogłosił, że jego nowe auto, który będzie produkowane w Tychach, nie będzie nazywało się Milano, jak wcześniej ogłoszono, ale Junior. Stało się to kilka dni po tym, jak włoski rząd skrytykował pierwotną nazwę modelu.

Gigant zmienia nazwę auta, które ma być produkowane w Polsce

Gigant zmienia nazwę auta, które ma być produkowane w Polsce

Źródło:
PAP

Piotr Samson w poniedziałek został odwołany ze stanowiska prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego - potwierdziło redakcji biznesowej tvn24.pl Ministerstwo Infrastruktury. Decyzję w tej sprawie podjął premier Donald Tusk. Samson pełnił tę funkcję od lipca 2016 roku.

Prezes odwołany. Zmiana po niemal ośmiu latach

Prezes odwołany. Zmiana po niemal ośmiu latach

Źródło:
tvn24.pl

Nowelizacja Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu postępowania cywilnego, nad którą pracuje Ministerstwo Sprawiedliwości, ma wprowadzić nową formę testamentu - testament audiowizualny. Rząd planuje, że projekt w tej sprawie zostanie przyjęty w drugiej połowie roku.

Rząd szykuje rewolucję w testamentach

Rząd szykuje rewolucję w testamentach

Nic nie wskazuje na to, by w 2024 roku ceny nieruchomości gruntowych zaczęły spadać. Najbardziej poszukiwane przez inwestorów nadal będą grunty w Warszawie, Krakowie i Trójmieście, a znaczącym rynkiem ma szansę stać się również Poznań - ocenia firma doradcza JLL.

Ziemia na wagę złota. "Nic nie wskazuje, że ceny zaczną spadać"

Ziemia na wagę złota. "Nic nie wskazuje, że ceny zaczną spadać"

Źródło:
PAP

Samsung wrócił na pierwsze miejsce zestawienia największych producentów telefonów na świecie - wynika z raportu opublikowanego przez firmę IDC. Tym samym koncern z Korei Południowej wyprzedził amerykańskiego giganta - firmę Apple.

Najwięksi producenci smartfonów. Zmiana lidera

Najwięksi producenci smartfonów. Zmiana lidera

Źródło:
"The Guardian"

W notatce skierowanej do pracowników Tesli Elon Musk napisał, że nie ma niczego, czego bardziej nienawidzi, "ale to musi zostać zrobione". W ten sposób zapowiedział zwolnienie ponad 10 procent pracowników firmy motoryzacyjnej.

Musk szykuje duże zwolnienia. "Podjęliśmy trudną decyzję"

Musk szykuje duże zwolnienia. "Podjęliśmy trudną decyzję"

Źródło:
BBC