Huragan "zmienił zasady gry" tej społeczności. I nie chodzi o ludzi

Źródło:
University of Exeter, BBC, NWS, Smithsonian Magazine
Mała małpka w objęciach siostry
Mała małpka w objęciach siostrySaint Louis Zoo Primate Keeper Ethan Riepl
wideo 2/5
Małpki

Makaki z Portoryko przebudowały swoją społeczność po katastrofie naturalnej. Huragan Maria, który w 2017 roku spustoszył wyspę, zniszczył roślinność i poważnie ograniczył dostęp do cennego cienia. Naukowcy zauważyli, że taka sytuacja faworyzowała małpy zachowujące się w określony sposób.

Huragan Maria nadciągnął nad Portoryko we wrześniu 2017 roku. Żywioł uderzył w wybrzeże z prędkością wiatru niemal 250 kilometrów na godzinę. Huragan przyczynił się do śmierci około 3000 mieszkańców wyspy i spowodował ogromne zniszczenia.

Nie oszczędził on również leżącej niedaleko wschodniego wybrzeża Portoryko wyspy Cayo Santiago - miejsce to, znane także jako "małpia wyspa", jest miejscem badania dużej populacji makaków królewskich (Macaca mulatta). Po przejściu żywiołu zniszczone zostało 63 procent pokrywy roślinnej, która nie odbudowała się od dzisiaj. Naukowcy z uniwersytetów w amerykańskiej Pensylwanii i brytyjskiego Exeter przyjrzeli się temu, jak katastrofa wpłynęła na życie tych inteligentnych małp.

Cenny, rzadki zasób

W opublikowanym na łamach czasopisma "Science" badaniu naukowcy przeanalizowali dane dotyczące siły i liczby więzi społecznych makaków przed i po przejściu huraganu. Zachowania społeczne oceniano poprzez rejestrowanie agresji i tego, jak często widziano osobniki siedzące razem. Autorzy szczególnie dokładnie przyglądali się, jak zwierzęta koegzystują w cieniu - uszkodzony drzewostan Cayo Santiago sprawił, że cień stał się tam rzadkim i cennym zasobem.

Wyniki pokazały, że przed huraganem tolerowanie innych osobników nie miało wpływu na prawdopodobieństwo przeżycia. Po katastrofie makaki, które potrafiły wytrzymać obecność innych małp w cieniu obok siebie, były o 42 procent mniej narażone na śmierć niż te, które unikały towarzystwa i wybierały samotne siedzenie z dala od innych - i cienia.

- Makaki nie są najlepsze w dzieleniu się zasobami, czy to jedzeniem, czy cieniem. Wiemy, że żyją w agresywnym, wysoce konkurencyjnym społeczeństwie - powiedziała Lauren Brent z Uniwersytetu Exeter, współautorka analizy. - Jednak w spowodowanym przez zmiany środowiskowe upale, często sięgającym 40 stopni Celsjusza, makaki musiały tolerować się nawzajem, inaczej czekała je śmierć - dodała.

Makaki królewskie (Macaca mulatta) - zdj. ilustracyjneRobert Sanjeev Ross/Shutterstock

Nie tylko cień

Jak wyjaśniła główna autorka artykułu, Camille Testard z Uniwersytetu w Pensylwanii, aby uzyskać dostęp do cienia, małpy muszą tolerować - i być tolerowane przez - innych członków społeczności. Jak odkryli badacze, tolerancja ta przekłada się na inne interakcje między zwierzakami.

- Makaki, które zaczęły dzielić się cieniem, spędzają również razem czas rano, zanim upał zmusi je do szukania cienia - przekazała. - Huragan zmienił zasady gry w społeczeństwie małp - uzupełniła.

Brent dodała, że w przypadku zwierząt żyjących w grupach relacje społeczne mogą ułatwić im radzenie sobie z nagłymi zmianami w środowisku, w tym ze zmianami klimatu. Nie wszystkie gatunki mogą jednak wykazywać taką odporność na nagłe zakłócenia, jaka cechuje makaki.

Makaki królewskie pochodzą z południowej Azji. Na Cayo Santiago pojawiły się pod koniec lat trzydziestych XX wieku, kiedy to prymatolog Clarence Carpenter przywiózł około 450 małp statkiem z Indii, aby zbadać ich zachowania społeczne i reprodukcyjne. Obecnie populacja rozrosła się do około 1500 osobników.

Huragan Maria nad Portoryko, 20.09.2017NOAA/NESDIS/GOES-16

Autorka/Autor:as/dd

Źródło: University of Exeter, BBC, NWS, Smithsonian Magazine

Źródło zdjęcia głównego: NOAA/NESDIS/GOES-16

Pozostałe wiadomości

Najgorętsze chwile czekają nas w połowie tygodnia. Jaka pogoda będzie w dalszej części lipca? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni.

Pogoda na 16 dni: temperatura osiągnie kolejny szczyt

Pogoda na 16 dni: temperatura osiągnie kolejny szczyt

Źródło:
tvnmeteo.pl

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed upałem na terenie 12 województw. Dla części kraju w poniedziałek wydano również ostrzeżenia w związku z burzami, które miejscami mogą być gwałtowne.

Groźne burze i nieznośne gorąco. IMGW ostrzega

Groźne burze i nieznośne gorąco. IMGW ostrzega

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Gdzie jest burza? W poniedziałek 15.07 rano nad częścią kraju pojawią się wyładowania atmosferyczne. Może padać grad. Śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteoo.pl.

Gdzie jest burza? Mocno wieje, może padać grad

Gdzie jest burza? Mocno wieje, może padać grad

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

W greckim regionie Attyka, na terenie którego znajdują się stołeczne Ateny, rezerwy wody zmniejszyły się o 30 procent względem zeszłego roku. Władze zaapelowały o jej oszczędne używanie. Kłopot jest jednak jeszcze większy na wyspach, zwłaszcza tych najchętniej odwiedzanych przez turystów.

Poważny problem w Grecji. "W tym roku doświadczamy go szczególnie intensywnie"

Poważny problem w Grecji. "W tym roku doświadczamy go szczególnie intensywnie"

Źródło:
PAP, Reuters

Upał najprawdopodobniej przyczynił się do śmierci pięciu starszych mężczyzn w sobotę i niedzielę we Włoszech - podały media. Cztery z tych osób zmarły na plażach w Apulii na południu, gdzie jest szczególnie gorąco.

Ogromne upały we Włoszech. Zmarło pięć osób

Ogromne upały we Włoszech. Zmarło pięć osób

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Służby nie dają nadziei na odnalezienie kolejnych ocalałych z wypadku w Nepalu. W zeszłym tygodniu w wyniku zejścia lawiny dwa autobusy wpadły do rzeki, podróżowało nimi co najmniej 65 osób.

Autobusy stoczyły się do rzeki. "Nie ma szans na odnalezienie ocalałych"

Autobusy stoczyły się do rzeki. "Nie ma szans na odnalezienie ocalałych"

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

W niedzielę nad Polską przechodziły silne burze. Strażacy ponad 1700 razy wyjeżdżali do usuwania skutków nawałnic - najwięcej interwencji odnotowano na Ziemi Świętokrzyskiej, gdzie wiatr pozrywał dachy z budynków. Zdjęcia i nagrania dostaliśmy na Kontakt 24.

Ponad 1700 interwencji po burzach. Zniszczone budynki, powalone drzewa

Ponad 1700 interwencji po burzach. Zniszczone budynki, powalone drzewa

Aktualizacja:
Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl, PAP

Pogoda na dziś. Poniedziałek 15.07 przyniesie dużo słońca, a deszcz i burze pojawią się w nielicznych miejscach. Na południowym wschodzie Polski temperatura osiągnie lub przekroczy 30 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - poniedziałek 15.07. W części kraju powróci upał

Pogoda na dziś - poniedziałek 15.07. W części kraju powróci upał

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pleń został zaobserwowany w Dolinie Roztoki. Za to niezwykłe i wciąż słabo poznane zjawisko odpowiedzialne są larwy ziemiórki pleniówki. Materiał otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Pełznąca masa w Dolinie Roztoki. Dokąd się kieruje?

Pełznąca masa w Dolinie Roztoki. Dokąd się kieruje?

Źródło:
Kontakt 24, Lasy Państwowe, tvnmeteo.pl

Niebezpieczny pożar szaleje we wschodniej Kanadzie. Ogień pojawił się w okolicach miasta Labrador City w zeszłym tygodniu, ale w piątek na skutek niekorzystnych warunków pogodowych urósł w niezwykłym tempie. Akcja gaśnicza prowadzona jest jedynie z powietrza - na ziemi wciąż jest niebezpiecznie gorąco.

Ogień był już dogaszany. Nagle stał się "agresywnym piekłem"

Ogień był już dogaszany. Nagle stał się "agresywnym piekłem"

Źródło:
Reuters, CBC News

Martwe ryby pokryły brzegi jeziora San Antonio w Kalifornii. Co niezwykłe, masowe śnięcie dotknęło prawie wszystkich gatunków zamieszkujących zbiornik. Władze regionu sprawdzają, co zabiło zwierzęta, a na czas śledztwa jezioro i jego okolice zostały zamknięte dla odwiedzających.

Śnięte ryby pokryły brzegi. "Nigdy nie widzieliśmy takiego wymierania"

Śnięte ryby pokryły brzegi. "Nigdy nie widzieliśmy takiego wymierania"

Źródło:
Desert Sun,

Z powodu ekstremalnych upałów w Rumunii obowiązują alerty pogodowe najwyższego stopnia. Do wtorku temperatura na dużym obszarze kraju może dochodzić nawet do 42 stopni Celsjusza. Według meteorologów mogą paść rekordy.

"Są spełnione warunki, by w wielu miejscowościach padły rekordy"

"Są spełnione warunki, by w wielu miejscowościach padły rekordy"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Z powodu nawałnicy, która spowodowała znaczne uszkodzenia drzewostanu, wprowadzono okresowy zakaz wstępu do lasów w trzech leśnictwach w województwie warmińsko-mazurskim. Ma on obowiązywać do końca lipca.

Zakaz wstępu do lasów w części jednego województwa

Zakaz wstępu do lasów w części jednego województwa

Źródło:
PAP

Podczas burzy w Tomaszowie Mazowieckim (województwo łódzkie) w piątek wiatr zerwał dach i zniszczył elewację centrum handlowego przy placu Kościuszki. Nikt nie został poszkodowany - przekazała straż pożarna. Strażacy w regionie interweniowali blisko 500 razy.

Nawałnica zdemolowała centrum handlowe

Nawałnica zdemolowała centrum handlowe

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

Ulewne deszcze spowodowały, że w czwartek w Tatrach na Słowacji zeszła lawina błotna, w której życie straciły dwie kobiety. Na zdjęciach z miejsca zdarzenia widać, w jak trudnych warunkach musieli pracować ratownicy.

Lawina błotna w Tatrach. Zdjęcia z miejsca zdarzenia

Lawina błotna w Tatrach. Zdjęcia z miejsca zdarzenia

Źródło:
PAP, TVN24

Po ulewnych deszczach na ulicach miast meksykańskiego stanu Tamaulipas pojawiło się co najmniej 200 krokodyli - przekazały lokalne władze. Gady zostały odłowione i przeniesione w bezpieczne miejsce. Podkreślono jednak, że kolejne osobniki można nadal spotkać na obszarach zaludnionych.

Ponad 200 krokodyli na ulicach. Wszystko przez ulewy

Ponad 200 krokodyli na ulicach. Wszystko przez ulewy

Źródło:
CNN, CBS News

W czasie rutynowej misji rakiety Falcon 9 firmy SpaceX silnik drugiego stopnia uległ awarii - poinformował w piątek Reuters. To spowodowało, że Starlinki zostały umieszczone na niższej wysokości, niż planowano. Według agencji, to pierwsza usterka w rakiecie nośnej od ponad siedmiu lat.

Awaria silnika rakiety Falcon 9. Starlinki niżej niż zwykle

Awaria silnika rakiety Falcon 9. Starlinki niżej niż zwykle

Źródło:
PAP, Reuters

Stado grindwali długopłetwych zostało wyrzucone na brzeg szkockiego archipelagu Orkadów. Gdy weterynarze przybyli na miejsce, 65 spośród 77 osobników już nie żyło. Mimo wysiłków lekarzy i wolontariuszy, nie udało się uratować także pozostałych zwierząt. Podjęto decyzję o eutanazji.

Morze wyrzuciło na szkocki brzeg stado waleni. 77 zwierząt nie żyje

Morze wyrzuciło na szkocki brzeg stado waleni. 77 zwierząt nie żyje

Źródło:
PAP, BDMLR

Lawina ziemna zepchnęła dwa autobusy do rzeki w Nepalu. Pojazdami poruszało się ponad 60 osób, spośród których większość wciąż uznawana jest za zaginione. Akcję ratunkową utrudnia padający bez przerwy deszcz.

Lawina zepchnęła dwa autobusy do rzeki. Poszukują 60 osób

Lawina zepchnęła dwa autobusy do rzeki. Poszukują 60 osób

Źródło:
PAP, The Kathmandu Post

Trąba powietrzna pojawiła się w czwartek w powiecie suskim (Małopolskie). W związku z pogodą straż pożarna interweniowała w regionie prawie 400 razy.

Trąba powietrzna nad Małopolską. Nagranie

Trąba powietrzna nad Małopolską. Nagranie

Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, Kontakt 24

Co czeka nas w pogodzie pod koniec lata i jesienią? Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) opublikował długoterminową prognozę eksperymentalną na sierpień, wrzesień, październik i listopad. Dwa miesiące okażą się cieplejsze niż zazwyczaj, a dwa - bardziej wilgotne.

Gorąco wam? Może prognoza na jesień 2024 trochę was ochłodzi

Gorąco wam? Może prognoza na jesień 2024 trochę was ochłodzi

Źródło:
IMGW

U wybrzeży Japonii uratowana została kobieta, która przez 36 godzin dryfowała na morzu. Unosząc się na wodzie dzięki asekuracyjnej bojce, pokonała kilkaset kilometrów. Jej życiu nie zagraża niebezpieczeństwo.

Dryfowała na bojce przez 36 godzin. Porwana przez fale kobieta uratowana

Dryfowała na bojce przez 36 godzin. Porwana przez fale kobieta uratowana

Źródło:
PAP, The Guardian

Pierwszy start rakiety Ariane 6 był widoczny na polskim niebie. Nietypowa smuga towarzysząca przelotowi okazała się efektem problemów technicznych, do których doszło podczas lotu. Materiały otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Historyczny moment i poważna awaria widoczne na polskim niebie

Historyczny moment i poważna awaria widoczne na polskim niebie

Źródło:
Z głową w gwiazdach, Kontakt 24, tvnmeteo.pl

19 osób zmarło na skutek udaru słonecznego w Japonii, z czego sześć w samym Tokio. Od początku lipca kraj mierzy się z falą upałów - w niedzielę w mieście Shizuoka termometry pokazały 40 stopni Celsjusza. Jak ostrzegła Japońska Agencja Meteorologiczna, gorąco połączone z wysoką wilgotnością jest szczególnie niebezpieczne dla zdrowia.

Padły rekordy gorąca, ludzie trafili do szpitali. 19 osób nie żyje

Padły rekordy gorąca, ludzie trafili do szpitali. 19 osób nie żyje

Źródło:
CNA, NHK, The Japan Times

Europejska Agencja Kosmiczna potwierdziła sukces pierwszego lotu rakiety Ariane 6. Nie obyło się bez problemów - w trakcie umieszczania satelitów na orbicie doszło do awarii jednego z systemów. Pojazd ma zapewnić Europie niezależny dostęp do przestrzeni kosmicznej i możliwość wynoszenia różnorodnych ładunków na orbitę.

Pierwszy start Ariane 6. "Europa wróciła w kosmos", ale nie bez anomalii

Pierwszy start Ariane 6. "Europa wróciła w kosmos", ale nie bez anomalii

Aktualizacja:
Źródło:
ESA, PAP, space.com, Reuters, tvnmeteo.pl