Podgrzybek brunatny: wygląd, występowanie, zastosowanie, podobne grzyby

Źródło:
tvnmeteo.pl
Cudzoziemcy zatruli się grzybami. Jak nie popełnić ich błędu?
Cudzoziemcy zatruli się grzybami. Jak nie popełnić ich błędu?TVN24
wideo 2/5
Cudzoziemy zatruli się grzybami. Jak nie popełnić ich błędu?TVN24

Podgrzybek brunatny to występujący powszechnie w polskich lasach grzyb jadalny. Inne nazwy podgrzybka brunatnego to m.in. borowik brunatny, siniak, grzyb kasztanowaty. Ma delikatny smak i ceniony jest jako grzyb do suszenia i marynowania. Suszone podgrzybki brunatne używane są do przyrządzania potraw duszonych, gotowanych i smażonych.

● Podgrzybek brunatny (Xerocomus badius, Boletus badius) to jadalny grzyb z rodziny borowikowatych.  ● Podgrzybek brunatny jest często spotykany w polskich lasach, szczególnie pod sosnami i świerkami. ● Inne nazwy podgrzybka brunatnego, które często stosowane są zamiennie, to m.in. borowik brunatny, siniak czy zajączek. ● Borowik brunatny ma ciemnobrązowy matowy kapelusz, który z czasem jaśnieje do barwy kasztanowobrunatnej. ● Podgrzybki brunatne wykorzystywane są powszechnie do dań z grzybów, suszenia i marynowania. ● Podgrzybki brunatne podobne są m.in. do borowików szlachetnych i goryczaków żółciowych.

Podgrzybek brunatny - co to za grzyb?

Podgrzybek brunatny (Xerocomus badius, Boletus badius) to popularny gatunek jadalnego grzyba z rodziny borowikowatych. Podgrzybek brunatny, nazywany także m.in. podgrzybkiem jadalnym, borowikiem brunatnym, siniakiem, czarnulką, grzybem kasztanowatym i zajączkiem, zbierany jest od czerwca do listopada. Najczęściej rośnie w starych lasach pod sosnami i świerkami. Charakterystyczne dla podgrzybka brunatnego oprócz jego ciemnej brązowej barwy (kapelusz) jest sinienie miąższu i rurek przy dotyku. Borowiki brunatne mają łagodny smak i wykorzystywane są do gotowania, duszenia, smażenia, marynowania i suszenia. 

>> Sprawdź też: Kiedy na grzyby? Kalendarz grzybiarza, sezon na grzybobranie

Jak wygląda podgrzybek?

Grzyb podgrzybek brunatny ma charakterystyczny, dobrze znany polskim grzybiarzom, wygląd:

kapelusz - u młodych podgrzybków brunatnych jest poduchowaty i półkolisty, z czasem staje się bardziej płaski. Kapelusze siniaków osiągają ok. 5-15 cm średnicy i mają brązową barwę - od kasztanowej przez czerwonobrunatną po oliwkowobrązową. Młode podgrzybki mają bardzo ciemny, prawie czarny, odcień brązu, z czasem ich kapelusze jaśnieją. Powierzchnia kapelusza podgrzybka brunatnego jest matowa i sucha, a w wilgotne dni - lepka w dotyku;

rurki - jasne, żółtawe, oliwkowozielone, sinieją przy dotyku;

trzon borowika brunatnego osiąga ok. 5-12 cm i grubość maksymalnie ok. 5 cm; Może mieć różne kształty, ale najczęściej jest walcowaty lub wybrzuszony i zgięty. Trzon podgrzybka brunatnego ma żółtobrunatny kolor;

miąższ - miękki i delikatny o białej lub żółtej barwie, pod samym kapeluszem ma czerwonawy odcień. Przy uszkodzeniu sinieje, stąd obiegowa nazwa używana do określania podgrzybków brunatnych - siniak. Ma słaby zapach i delikatny, łagodny smak.

Borowik brunatny - miejsce występowania

Borowik brunatny, czyli podgrzybek brunatny, rośnie w całej Polsce. To pospolity grzyb, jeden z najpopularniejszych gatunków grzybów jadalnych w naszym kraju. Rośnie w lasach liściastych i iglastych, szczególnie upodobał sobie stare świerki i sosny. Podgrzybki brunatne rosną przy pniach, na ziemi, w mchu w grupach po kilka egzemplarzy.

Grzyb podobny do podgrzybka

Jest kilka gatunków grzybów, z którymi można pomylić podgrzybka brunatnego. Podobny jest m.in. do:

- podgrzybka obciętozarodnikowego (Xerocomellus porosporus) - szczególnie w przypadku młodych okazów, ponieważ starsze podgrzybki obciętozarodnikowe mają charakterystycznie popękane kapelusze;

- goryczaka żółciowego (Tylopilus felleus) to niejadalny grzyb o bardzo gorzkim smaku, co łatwo pozwala rozróżnić te dwa gatunki. Nie jest trujący, ale jego smak dyskwalifikuje goryczaka żółciowego jako grzyba jadalnego;

- piaskowca kasztanowego (Gyroporus castaneus) - różnią się tym, że trzon piaskowca kasztanowego jest pusty i jego miąższ nie sinieje przy uszkodzeniu. 

- borowika szlachetnego (Boletus edulis) i borowika sosnowego (Boletus pinophilus), które różnią się od borowika przede wszystkim  siateczką oraz tym, że nie sinieją przy ucisku.

Najczęściej mylone grzybyPAP

Podgrzybek brunatny - zastosowanie

Grzyb siniak jest jadalny. Popularny jest szczególnie podgrzybek suszony, ponieważ dobrze się przechowuje i można go z powodzeniem wykorzystywać przez cały rok do przyrządzania farszów, zup czy sosów (cena suszonych podgrzybków uzależniona jest m.in. od tego, czy kupujemy grzyby wraz z główkami, czy krajankę. Znaczenie ma także wybrana gramatura. Za 20 gramów zapłacimy ok. 10 zł). Marynowane podgrzybki brunatne także znajdują uznanie u amatorów grzybów. Borowików brunatnych nie należy jeść na surowo - w tej formie podgrzybek brunatny jest niestrawny i powoduje problemy żołądkowo-jelitowe.

Uwaga: Nie należy zbierać podgrzybków brunatnych rosnących wzdłuż szos, ponieważ kumulują metale ciężkie, w tym radioaktywny cez.

Autorka/Autor:ks//mro

Źródło: tvnmeteo.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Pogoda na majówkę 2024. Wielu z nas nie może doczekać się długiego weekendu majowego, który w tym roku może okazać się szczególnie długi. O tym, co czeka nas w te dni w pogodzie, przeczytasz we wstępnej prognozie pogody przygotowanej przez synoptyk tvnmeteo.pl Arletę Unton-Pyziołek.

Pogoda na majówkę 2024. W prognozach widać ponad 25 stopni

Pogoda na majówkę 2024. W prognozach widać ponad 25 stopni

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Wielu z nas z otwartymi ramionami przyjęło wczesne przyjście wiosny. Czy jednak lutowe i marcowe ciepło miało korzystny wpływ na przyrodę? Synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek zapytała o to ekspertów z Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach oraz z Zakładu Pszczelnictwa w Puławach. W swoim blogu wyjaśnia tegoroczny paradoks klimatyczny i dobitnie pokazuje, jak coś, co wydawało się darem od losu, stało się przekleństwem.

Kwiecień, który okazał się koszmarem. "Nie pamiętam takiej sytuacji"

Kwiecień, który okazał się koszmarem. "Nie pamiętam takiej sytuacji"

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pył znad Sahary napłynął nad południową Grecję. Sprawił, że we wtorek niebo "zapłonęło" nad Koryntem. Na Krecie termometry pokazały miejscami ponad 30 stopni Celsjusza.

Pył znad Sahary dotarł do Grecji. Niebo "zapłonęło" nad Koryntem 

Pył znad Sahary dotarł do Grecji. Niebo "zapłonęło" nad Koryntem 

Źródło:
ENEX, apnews.com

Pogoda na jutro, czyli na środę. W nocy temperatura spadnie miejscami poniżej zera stopni. W dzień pojawią się opady deszczu, a w górach śniegu. Aura niekorzystnie wpłynie na nasze samopoczucie.

Pogoda na jutro - środa, 24.04. Nocą chwyci miejscami mróz, w dzień będzie padać

Pogoda na jutro - środa, 24.04. Nocą chwyci miejscami mróz, w dzień będzie padać

Źródło:
tvnmeteo.pl

IMGW wydał alarmy meteorologiczne pierwszego stopnia. Synoptycy ostrzegają przed spadkiem temperatury poniżej zera. Obowiązuje też prognoza zagrożeń. Wynika z niej, że spadnie śnieg i pojawią się oblodzenia.

Alerty IMGW w 10 województwach. Na horyzoncie powrót śniegu

Alerty IMGW w 10 województwach. Na horyzoncie powrót śniegu

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Zimowa aura powróciła do Finlandii. We wtorek na południu kraju spadło miejscami prawie 30 centymetrów śniegu. Pod Helsinkami dziecko wracające ze szkoły zginęło pod kołami traktora z pługiem śnieżnym - przekazała lokalna policja.

Atak zimy na południu Finlandii. Pod kołami pługa śnieżnego zginął 10-latek

Atak zimy na południu Finlandii. Pod kołami pługa śnieżnego zginął 10-latek

Źródło:
PAP, Reuters, ENEX

Wir niżowy Biruta przyniesie do Polski opady deszczu, miejscami popada też deszcz ze śniegiem, a w górach śnieg. Pod koniec tygodnia aura zacznie się zmieniać. Sprawdź, kiedy zrobi się cieplej.

Niż Biruta przyniesie deszcz, ale na horyzoncie widać zmianę. Kiedy zrobi się cieplej?

Niż Biruta przyniesie deszcz, ale na horyzoncie widać zmianę. Kiedy zrobi się cieplej?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Bezzałogowa sonda kosmiczna Voyager 1 zaczęła ponownie wysyłać na Ziemię poprawne sygnały radiowe. Inżynierom z NASA udało się naprawić usterkę komputera, która spowodowała awarię statku kosmicznego w listopadzie.

Po pięciu miesiącach naprawiono usterkę. Sonda Voyager 1 znowu nadaje

Po pięciu miesiącach naprawiono usterkę. Sonda Voyager 1 znowu nadaje

Źródło:
livescience.com

Fala upałów nawiedziła Bangladesz. Temperatura wzrosła miejscami do 43 stopni Celsjusza. Władze wydały ostrzeżenia przed spiekotą, tymczasowo zamknięto szkoły.

Na termometrach ponad 40 stopni, zamknięte szkoły

Na termometrach ponad 40 stopni, zamknięte szkoły

Źródło:
Reuters

Sezon narciarski w Tatrach wciąż trwa, o czym świadczą piękne ujęcia zarejestrowane we wtorek na zakopiańskiej Gubałówce. Warto korzystać ze słonecznej pogody - już wkrótce zamknięta zostanie część tatrzańskich tras narciarskich. Turyści wybierający się na górskie wędrówki powinni zachować jednak ostrożność.

Słońce i śnieg w Tatrach. Ostatni dzwonek dla narciarzy

Słońce i śnieg w Tatrach. Ostatni dzwonek dla narciarzy

Źródło:
PAP, TPN, TVN24

Już w tym tygodniu będziemy mogli obserwować na niebie pełnię Różowego Księżyca. Zjawisko zbiegnie się w czasie ze szczytem dwóch rojów meteorów. Niebo będą przecinać Lirydy i mniej znane pi Puppidy.

Różowa Pełnia i spadające gwiazdy. Kiedy spojrzeć w niebo?

Różowa Pełnia i spadające gwiazdy. Kiedy spojrzeć w niebo?

Źródło:
tvnmeteo.pl, PAP

Seria trzęsień ziemi, do której doszło we wtorek na Tajwanie, uszkodziła kilka budynków na wschodnim wybrzeżu wyspy. Najsilniejsze wstrząsy miały magnitudę 6,3. Jak przekazały lokalne służby geologiczne, zjawisko było powiązane z potężnym trzęsieniem z początku kwietnia.

Budynki kołysały się przez całą noc

Budynki kołysały się przez całą noc

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

W Chinach trwa walka ze skutkami ulew, które nawiedziły południe kraju. W prowincji Guangdong doszło do licznych powodzi i osuwisk. Lokalne władze podały, że zginęły co najmniej cztery osoby, a 10 pozostaje zaginionych.

Ewakuowano ponad sto tysięcy ludzi. Do części nie udało się dotrzeć na czas

Ewakuowano ponad sto tysięcy ludzi. Do części nie udało się dotrzeć na czas

Źródło:
Reuters, Xinhua

Ulewy nawiedziły Ekwador. Wezbrane rzeki i błotne lawiny spowodowały szereg szkód w całym kraju. Najtrudniejsza sytuacja panuje w centralnych regionach, gdzie powodzie zniszczyły drogi, wioski i mosty - jeden w momencie, gdy jechały nim auta. W jednym z kantonów żywioł dotknął ponad 100 rodzin.

Rzeka podmyła most, gdy jechały nim samochody

Rzeka podmyła most, gdy jechały nim samochody

Źródło:
ecuavisa.com, machalamovil.com

Na naszym kontynencie wzrasta liczba zgonów związanych z upałami - alarmują Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) i unijna agencja Copernicus w raporcie na temat stanu klimatu w Europie w ubiegłym roku. - Europa doświadczyła kolejnego roku rosnących temperatur i nasilających się ekstremów klimatycznych - podkreśliła Elisabeth Hamdouch z Copernicusa.

Stres cieplny dotyka w Europie coraz więcej ludzi. Alarmujący raport

Stres cieplny dotyka w Europie coraz więcej ludzi. Alarmujący raport

Źródło:
Reuters, AP, tvnmeteo.pl

Cielę ze znamieniem w kształcie półksiężyca urodziło się w Kanadzie. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie data urodzenia - zwierzak przyszedł na świat 8 kwietnia. Tego samego dnia nad jego rodzinnym regionem widoczne było całkowite zaćmienie Słońca.

Oto cielak z "zaćmieniem Słońca" na czole. Urodził się w wyjątkowy dzień

Oto cielak z "zaćmieniem Słońca" na czole. Urodził się w wyjątkowy dzień

Źródło:
CBC News, PAP

Dużo zimniej niż zwykle w kwietniu będzie jeszcze przez kilka dni, jednak chłód nie potrwa wiecznie. Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: początek majówki to będzie punkt zwrotny

Pogoda na 16 dni: początek majówki to będzie punkt zwrotny

Źródło:
tvnmeteo.pl

Na Krecie trwają największe w Grecji ćwiczenia na wypadek trzęsienia ziemi - informuje w poniedziałek grecka agencja AMNA. Uczestniczą w nich władze wyspy i jej mieszkańcy.

Kreta przygotowuje się na trzęsienie ziemi

Kreta przygotowuje się na trzęsienie ziemi

Źródło:
PAP

Do Niemiec w weekend wróciła zimowa pogoda. Najwięcej śniegu napadało w południowych i centralnych krajach związkowych. Na śliskich i oblodzonych drogach dochodziło do wypadków drogowych, w tym do jednego śmiertelnego.

Zimowa aura uderzyła w Niemcy

Zimowa aura uderzyła w Niemcy

Źródło:
zeit.de, fr.de

Sonda Juno, dzięki rekordowo bliskiemu przelotowi w pobliżu Io, jednego z księżyców Jowisza, rzuciła nowe światło na znajdujące się na jego powierzchni lawowe jezioro. Naukowcy stworzyli animację, która pokazuje, jak może ono wyglądać z bliska.

Gładkie jak szkło jezioro lawy. Tak może wyglądać z bliska powierzchnia Io

Gładkie jak szkło jezioro lawy. Tak może wyglądać z bliska powierzchnia Io

Źródło:
NASA, LiveScience, tvnmeteo.pl

Do zdarzenia doszło niedaleko rumuńskiego Braszowa, w regionie, który zamieszkuje duża populacja tych wielkich ssaków. Całe zajście zarejestrowały kamery przemysłowe.

Niedźwiedź próbował ukraść kontener na śmieci. Nagranie

Niedźwiedź próbował ukraść kontener na śmieci. Nagranie

Źródło:
ENEX, politico.eu

Lodowe włosy pojawiły się w Tatrzańskim Parku Narodowym. Do ich powstania konieczne są odpowiednie warunki atmosferyczne i obecność pewnego niepozornego organizmu.

Grzyb pokazał swoje lodowe włosy

Grzyb pokazał swoje lodowe włosy

Źródło:
TPN, tvnmeteo.pl

Donald Trump odwołał wiec wyborczy z powodu nadchodzącej burzy. Kandydat Partii Republikańskiej na prezydenta Stanów Zjednoczonych przekazał zgromadzonym w Karolinie Północnej sympatykom, żeby poszukali schronienia i obiecał wkrótce wrócić "na pole bitwy" .

Pogoda wygrała z Donaldem Trumpem. "Jestem zdruzgotany"

Pogoda wygrała z Donaldem Trumpem. "Jestem zdruzgotany"

Źródło:
PAP

Jeż spuchnięty do rozmiarów piłki futbolowej został znaleziony w Anglii. Zwierzę wymagało natychmiastowej opieki weterynaryjnej - niezwykłe "nadmuchanie" ciała to bowiem objaw poważnego schorzenia, które może skończyć się jego śmiercią.

Jeż spuchł do rozmiarów piłki futbolowej. "Skóra rozciągnęła się do granic możliwości"

Jeż spuchł do rozmiarów piłki futbolowej. "Skóra rozciągnęła się do granic możliwości"

Źródło:
BBC, Wild Hogs Hedgehog Rescue

Te mikroskopijne zwierzęta wciąż zaskakują naukowców swoimi zdolnościami do przeżycia w ekstremalnie trudnych warunkach. Najnowsze badanie pokazuje, w jaki sposób niesporczaki są w stanie przetrwać silne promieniowanie jonizujące. - Robią coś, czego się nie spodziewaliśmy - powiedział biolog z Uniwersytetu Karoliny Północnej w Chapel Hill.

Odkryto kolejną supermoc niesporczaków. "To, co zobaczyliśmy, zaskoczyło nas"

Odkryto kolejną supermoc niesporczaków. "To, co zobaczyliśmy, zaskoczyło nas"

Źródło:
PAP, ScienceAlert, tvnmeteo.pl

Astronomowie z Obserwatorium Astronomicznego UW zidentyfikowali najjaśniejszą i prawdopodobnie najmłodszą cefeidę znaną w Drodze Mlecznej. Jak podkreślono, ma ona rekordowo długi okres pulsacji wśród tego typu gwiazd w naszej galaktyce, a to odkrycie pokazuje, że Droga Mleczna nie jest pod tym względem wyjątkiem.

Jest ponad 250 tysięcy razy jaśniejsza od Słońca. Astronomowie z UW odkryli nową cefeidę

Jest ponad 250 tysięcy razy jaśniejsza od Słońca. Astronomowie z UW odkryli nową cefeidę

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Samica strusia z zoo w mieście Topeka w amerykańskim stanie Kansas wyrwała pracownikowi ogrodu klucze i połknęła je. Zwierzę nie przeżyło.

Struś połknął klucze, nie udało się go uratować

Struś połknął klucze, nie udało się go uratować

Źródło:
wibw.com, tvnmeteo.pl

Ulewy, które w tym tygodniu nawiedziły Zjednoczone Emiraty Arabskie, boleśnie pokazują brak przygotowania do walki ze skutkami zmian klimatycznych. Jak tłumaczył na antenie TVN24 profesor Bogdan Chojnicki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, to, co dzisiaj uznajemy za anomalie, będzie powtarzało się coraz częściej.

"Nawet kraje pustynne nie są dalekie od zmiany klimatu"

"Nawet kraje pustynne nie są dalekie od zmiany klimatu"

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl, DXB, Reuters