TVN Meteo | Ciekawostki

Podgrzybek brunatny: wygląd, występowanie, zastosowanie, podobne grzyby

TVN Meteo | Ciekawostki

Autor:
ks//mro
Źródło:
tvnmeteo.pl
Cudzoziemy zatruli się grzybami. Jak nie popełnić ich błędu?TVN24
wideo 2/5
TVN24Cudzoziemy zatruli się grzybami. Jak nie popełnić ich błędu?

Podgrzybek brunatny to występujący powszechnie w polskich lasach grzyb jadalny. Inne nazwy podgrzybka brunatnego to m.in. borowik brunatny, siniak, grzyb kasztanowaty. Ma delikatny smak i ceniony jest jako grzyb do suszenia i marynowania. Suszone podgrzybki brunatne używane są do przyrządzania potraw duszonych, gotowanych i smażonych.

● Podgrzybek brunatny (Xerocomus badius, Boletus badius) to jadalny grzyb z rodziny borowikowatych.  ● Podgrzybek brunatny jest często spotykany w polskich lasach, szczególnie pod sosnami i świerkami. ● Inne nazwy podgrzybka brunatnego, które często stosowane są zamiennie, to m.in. borowik brunatny, siniak czy zajączek. ● Borowik brunatny ma ciemnobrązowy matowy kapelusz, który z czasem jaśnieje do barwy kasztanowobrunatnej. ● Podgrzybki brunatne wykorzystywane są powszechnie do dań z grzybów, suszenia i marynowania. ● Podgrzybki brunatne podobne są m.in. do borowików szlachetnych i goryczaków żółciowych.

Podgrzybek brunatny - co to za grzyb?

Podgrzybek brunatny (Xerocomus badius, Boletus badius) to popularny gatunek jadalnego grzyba z rodziny borowikowatych. Podgrzybek brunatny, nazywany także m.in. podgrzybkiem jadalnym, borowikiem brunatnym, siniakiem, czarnulką, grzybem kasztanowatym i zajączkiem, zbierany jest od czerwca do listopada. Najczęściej rośnie w starych lasach pod sosnami i świerkami. Charakterystyczne dla podgrzybka brunatnego oprócz jego ciemnej brązowej barwy (kapelusz) jest sinienie miąższu i rurek przy dotyku. Borowiki brunatne mają łagodny smak i wykorzystywane są do gotowania, duszenia, smażenia, marynowania i suszenia. 

Jak wygląda podgrzybek?

Grzyb podgrzybek brunatny ma charakterystyczny, dobrze znany polskim grzybiarzom, wygląd:

kapelusz - u młodych podgrzybków brunatnych jest poduchowaty i półkolisty, z czasem staje się bardziej płaski. Kapelusze siniaków osiągają ok. 5-15 cm średnicy i mają brązową barwę - od kasztanowej przez czerwonobrunatną po oliwkowobrązową. Młode podgrzybki mają bardzo ciemny, prawie czarny, odcień brązu, z czasem ich kapelusze jaśnieją. Powierzchnia kapelusza podgrzybka brunatnego jest matowa i sucha, a w wilgotne dni - lepka w dotyku;

rurki - jasne, żółtawe, oliwkowozielone, sinieją przy dotyku;

trzon borowika brunatnego osiąga ok. 5-12 cm i grubość maksymalnie ok. 5 cm; Może mieć różne kształty, ale najczęściej jest walcowaty lub wybrzuszony i zgięty. Trzon podgrzybka brunatnego ma żółtobrunatny kolor;

miąższ - miękki i delikatny o białej lub żółtej barwie, pod samym kapeluszem ma czerwonawy odcień. Przy uszkodzeniu sinieje, stąd obiegowa nazwa używana do określania podgrzybków brunatnych - siniak. Ma słaby zapach i delikatny, łagodny smak.

Borowik brunatny - miejsce występowania

Borowik brunatny, czyli podgrzybek brunatny, rośnie w całej Polsce. To pospolity grzyb, jeden z najpopularniejszych gatunków grzybów jadalnych w naszym kraju. Rośnie w lasach liściastych i iglastych, szczególnie upodobał sobie stare świerki i sosny. Podgrzybki brunatne rosną przy pniach, na ziemi, w mchu w grupach po kilka egzemplarzy.

Grzyb podobny do podgrzybka

Jest kilka gatunków grzybów, z którymi można pomylić podgrzybka brunatnego. Podobny jest m.in. do:

- podgrzybka obciętozarodnikowego (Xerocomellus porosporus) - szczególnie w przypadku młodych okazów, ponieważ starsze podgrzybki obciętozarodnikowe mają charakterystycznie popękane kapelusze;

- goryczaka żółciowego (Tylopilus felleus) to niejadalny grzyb o bardzo gorzkim smaku, co łatwo pozwala rozróżnić te dwa gatunki. Nie jest trujący, ale jego smak dyskwalifikuje goryczaka żółciowego jako grzyba jadalnego;

- piaskowca kasztanowego (Gyroporus castaneus) - różnią się tym, że trzon piaskowca kasztanowego jest pusty i jego miąższ nie sinieje przy uszkodzeniu. 

- borowika szlachetnego (Boletus edulis) i borowika sosnowego (Boletus pinophilus), które różnią się od borowika przede wszystkim  siateczką oraz tym, że nie sinieją przy ucisku.

Najczęściej mylone grzybyPAP

Podgrzybek brunatny - zastosowanie

Grzyb siniak jest jadalny. Popularny jest szczególnie podgrzybek suszony, ponieważ dobrze się przechowuje i można go z powodzeniem wykorzystywać przez cały rok do przyrządzania farszów, zup czy sosów (cena suszonych podgrzybków uzależniona jest m.in. od tego, czy kupujemy grzyby wraz z główkami, czy krajankę. Znaczenie ma także wybrana gramatura. Za 20 gramów zapłacimy ok. 10 zł). Marynowane podgrzybki brunatne także znajdują uznanie u amatorów grzybów. Borowików brunatnych nie należy jeść na surowo - w tej formie podgrzybek brunatny jest niestrawny i powoduje problemy żołądkowo-jelitowe.

Uwaga: Nie należy zbierać podgrzybków brunatnych rosnących wzdłuż szos, ponieważ kumulują metale ciężkie, w tym radioaktywny cez.

Autor:ks//mro

Źródło: tvnmeteo.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock