Ma ponad tysiąc lat, znaleziono ją w Rosji, jest na niej najstarszy znany zapis nazwy polskiego miasta

Źródło:
tvn24.pl
Odkryli pierwszy napis Poznań. Jest na monecie, która ma ponad tysiąc lat
Odkryli pierwszy napis Poznań. Jest na monecie, która ma ponad tysiąc lat
TVN24
Odkryli pierwszy napis Poznań. Jest na monecie, która ma ponad tysiąc latTVN24

Najstarszy zapis nazwy Poznań znaleziono na denarze, którego datuje się na lata 998-1010. Monetę znaleziono pod Petersburgiem. Wybito ją za czasów Bolesława Chrobrego.

Denar znaleziono w Rosji w 2019 roku na wschód od Petersburga na południowych wybrzeżach Jeziora Ładoga. Wchodził w skład skarbu monet srebrnych, który zapewne wraz z Waregami trafił na teren dzisiejszej Rosji. Jego opracowaniem na podstawie zdjęć i rysunków zajął się nestor polskiej numizmatyki prof. Stanisław Suchodolski, który niedawno opublikował wyniki swoich analiz w Wiadomościach Numizmatycznych.

Moneta jest w świetnym stanie i jest jedną z trzech monet z nazwą miasta-grodu. Pozostałe dwie do Gniezno (zapisane jako Gnezdun) I Mogilno (zapisane jako Mogiln).

"Nazwę Poznania możemy przeczytać bez żadnych wątpliwości"

Na monecie ze stolicy Wielkopolski znajduje się napis "POZZNANI". Sąsiadujących z literą "O" pionowych kresek nie nalezy traktować jako liter, bowiem różnią się zasadniczo od końcowej litery "I", która z kolei ma za zadanie zmiękczyć literę "N", czyli jest odpowiednikiem stosowanej dzisiaj litery "Ń".

Denar z napisem PoznańStanisław Suchodolski / Wiadomości Numizmatyczne 2023

- Nazwę Poznania możemy przeczytać bez żadnych wątpliwości, bez żadnej rekonstrukcji jak to ma często miejsce właśnie w przypadku innych monet wczesnośredniowiecznych polskich - mówi dr Witold Garbaczewski, kustosz gabinetu numizmatycznego Muzeum Narodowego w Poznaniu.

Stempel nie z tej monety

Moneta jest tak zwaną hybrydą, jest złożona z dwóch stempli, które pierwotnie nie miały być w parze. - To jest związane ze sposobem pracy w ówczesnej mennicy - kiedy jeden stempel się zużywał, to wówczas brano ten stempel, który był pod ręką i po prostu razem z tym pierwotnym stemplem wybijano tym drugim stemplem - wyjaśnia dr Garbaczewski.

Napis z nazwą jest rewersem. - Pierwotnym stemplem awersu do tej monety był stempel z wizerunkiem głowy władcy - tłumaczy.

Stempel naśladowczy należy do tak zwanej rodziny stempli saskich z imionami Ottona i Adelajdy. - Te stemple były naśladowane właśnie przez Bolesława Chrobrego w celach ekonomicznych - mówi dr Garbaczewski. Była to wtedy bardzo popularna przyjęta praktyka. - Głównym celem było dostosowanie monet władcy do tych monet, które obiegały na jego terytorium, czyli monet obcych, głównie zachodnich, północnych - tłumaczy dr Garbaczewski.

Czytaj też: "Średniowieczne euro" i pieniądze, które wszyscy przetapiali

Podstawowe stemple robiono w celach manifestacyjnych. - Były bardzo dokładnie przemyślane - podkreśla dr Garbaczewski. - Ten kwadracik z daszkiem to jest tak zwana kapliczka, ona bardzo często się pojawia na monetach zachodnich, niemieckich. Są to symbole związane z religią chrześcijańską - dodaje. Miały one pokazać, że władca, który te monety wybijał, jest chrześcijaninem.

Zdaniem prof. Suchodolskiego w Poznaniu działała mennica, ale akurat to nie powinno dziwić. Władca wówczas dużo podróżował i mógł zabierać ze sobą warsztat menniczy. Co ważne tutaj było biskupstwo więc byli ludzie potrafiący czytać i pokierować rytownikiem tak, żeby nie zrobił błędów na stemplu, co było wówczas nagminne.

Wartość denara

Ile mógł być wart taki denar? Co można było za niego kupić? Tu sprawa jest dość skomplikowana. - To nie było tak jak dzisiaj, że na przykład chleb kosztuje tyle samo mniej więcej powiedzmy w Białymstoku i w Szczecinie. Wszystko zależało od regionu, w którym te pieniądze kursowały, od pogody w danym roku, czy plony były czy ich nie było - wyjaśnia dr Garbaczewski.

Ale jak dodaje, wartość denara była stosunkowo duża. Świadczy o tym to, że w skarbach bardzo często znajdowane są tak zwane siekańce, czyli mniejsze kawałki tego denara. Dzisiaj nikt w ten sposób nie dzieli monet, ale wówczas w ten sposób uzyskano pożądaną kwotę przy zapłacie za towar.

Dotychczas najstarszym znanym zapisem nazwy Poznań była kronika Thietmara spisana w latach 1012–1018. - Wszystko na to wskazuje, że to jest właśnie najstarsza nazwa Poznania w źródłach. Ta moneta datowana jest między innymi na podstawie analizy skarbów i połączeń stempli na lata 998-1010, czyli kilka lat wcześniej niż kronika Thietmara - wyjaśnia dr Garbaczewski.

Autorka/Autor:FC/gp

Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: Stanisław Suchodolski / Wiadomości Numizmatyczne 2023

Pozostałe wiadomości

Śmigłowiec z prezydentem Iranu Ebrahimem Raisim na pokładzie miał twarde lądowanie – podała irańska telewizja państwowa. Przekazała, że ekipy ratownicze są w drodze na miejsce, ale dotarcie na nie utrudniają warunki pogodowe. Doniesienia o zdarzeniu, w którym uczestniczył Raisi, potwierdził minister spraw wewnętrznych Iranu.

Media: twarde lądowanie śmigłowca, na pokładzie prezydent Iranu

Media: twarde lądowanie śmigłowca, na pokładzie prezydent Iranu

Źródło:
Reuters

- U nas niestety kultury przestrzeni nie ma. W tym kraju myślimy, że nam jej nigdy nie zabraknie i zabudowujemy w tak właśnie zmyślny sposób, niszcząc przy okazji krajobraz wsi oraz dobre ziemie, które są w okolicy i mogłyby służyć rolnictwu. Bo to jest jak zagroda z wieloma kurnikami w środku – komentuje urbanista Paweł Mrożek, odnosząc się do inwestycji pod Ożarowem Mazowieckim, gdzie powstało osiedle z ponad setką identycznych domów. Dlaczego jego widok wciąż wywołuje tyle emocji?

Jak zagrody dla kur albo mrowisko. Dlaczego w Polsce buduje się takie osiedla?

Jak zagrody dla kur albo mrowisko. Dlaczego w Polsce buduje się takie osiedla?

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Gdzie jest burza? W niedzielę 19.05 w Polsce raz po raz grzmi. Zjawiska mogą być gwałtowne. Śledź aktualną sytuację pogodową w kraju na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Chmury połączyły się w większe struktury

Gdzie jest burza? Chmury połączyły się w większe struktury

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Po weekendzie na termometrach zobaczymy prawie 30 stopni. Co jeszcze czeka nas w pogodzie? Sprawdź autorską długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: gorący początek tygodnia. Co dalej?

Pogoda na 16 dni: gorący początek tygodnia. Co dalej?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Do ostrego starcia między posłem PiS Przemysławem Czarnkiem a liderem Lewicy Robertem Biedroniem doszło w niedzielę w programie "Śniadanie Rymanowskiego". Były minister edukacji nazwał Biedronia "zdegenerowanym człowiekiem". W odpowiedzi poseł Lewicy zarzucił Czarnkowi, że stoi za nim "ideologia nienawiści". Wiceszef MON Paweł Zalewski z Trzeciej Drogi zażądał, by Czarnek przeprosił Biedronia, a następnie w proteście opuścił studio. Tę sytuację, a także inną - z czwartku - skomentował premier Donald Tusk. "To wojna cywilizacji" - napisał.

Awantura między Biedroniem i Czarnkiem. Wiceminister w proteście opuścił studio, Donald Tusk komentuje

Awantura między Biedroniem i Czarnkiem. Wiceminister w proteście opuścił studio, Donald Tusk komentuje

Źródło:
PAP, Polsat News, tvn24.pl

"Jestem przeciwko robalom" - oświadczyła podczas wywiadu w radiu Beata Kempa. I utrzymywała, że w europarlamencie głosowała przeciwko unijnej strategii białkowej, czyli przeciwko "dodawaniu robaków do produktów spożywczych". Sprawdziliśmy. To nieprawda.

Beata Kempa: nie głosowałam "za dodawaniem robaków do produktów". Głosowała

Beata Kempa: nie głosowałam "za dodawaniem robaków do produktów". Głosowała

Źródło:
Konkret24

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed burzami prawie w całej Polsce. Dla części województwa wielkopolskiego podniesiono stopień ostrzeżeń do drugiego. Głównym zagrożeniem podczas burz będą obfite opady deszczu.

Uwaga! Tu podniesiono stopień ostrzeżeń IMGW przed burzami

Uwaga! Tu podniesiono stopień ostrzeżeń IMGW przed burzami

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Politycy w "Kawie na ławę" w TVN24 rozmawiali o gorącej politycznej atmosferze i polaryzacji między rywalizującymi partiami. - Potrzebny jest spokój, rzeczowa dyskusja, a najbardziej potrzebna jest zgoda narodowa w obliczu zagrożenia - podkreślał Piotr Zgorzelski z Trzeciej Drogi. Anna Maria Żukowska z Lewicy wskazywała, że "w gąszczu wzajemnych oskarżeń umykają nam prawdziwi szpiedzy, tacy jak były sędzia S.". Marcin Horała z PiS przyznał, że podgrzewanie atmosfery w czasie rządów PiS "z perspektywy czasu pewnie nie było potrzebne".

Czy osiem lat podgrzewania atmosfery było potrzebne? Horała: nie, z perspektywy czasu pewnie nie

Czy osiem lat podgrzewania atmosfery było potrzebne? Horała: nie, z perspektywy czasu pewnie nie

Źródło:
TVN24

Premier Słowacji Robert Fico pozostaje w szpitalu w Bańskiej Bystrzycy. Przedstawiciel tej placówki, Milan Urbani, przekazał dziennikarzom, że "na podstawie porannej konsultacji lekarskiej można stwierdzić, że obecnie stan szefa rządu nie jest już zagrażający życiu". - Jego stan jest w dalszym ciągu bardzo poważny - dodał Ubrani.

Nowe doniesienia o stanie zdrowia premiera Słowacji

Nowe doniesienia o stanie zdrowia premiera Słowacji

Źródło:
Reuters, PAP, TASR

Pięć osób zginęło, a 16 zostało rannych w wyniku ataku rosyjskich sił zbrojnych na miejscowość Mała Danyliwka w obwodzie charkowskim - poinformowały tamtejsze władze. Wśród ofiar jest kobieta w siódmym miesiącu ciąży.

Pocisk trafił w kawiarnię. Wśród ofiar kobieta w ciąży

Pocisk trafił w kawiarnię. Wśród ofiar kobieta w ciąży

Źródło:
PAP, NV, tvn24.pl

Dwie osoby nie żyją, a pięć uznano za zaginione w wyniku, prawdopodobnie, zderzenia łodzi na Dunaju nieopodal Budapesztu - podały zachodnie agencje.

Media: zderzenie łodzi na Dunaju, nie żyją dwie osoby, pięć zaginęło

Media: zderzenie łodzi na Dunaju, nie żyją dwie osoby, pięć zaginęło

Źródło:
Reuters, ABC News

Francuska policja usunęła dziesiątki barykad blokujących główną drogę łączącą lotnisko ze stolicą Nowej Kaledonii, Numeą - podała Agencja Reutera. Zamieszki w terytorium zamorskim Francji na Pacyfiku trwają. Numea "jest w stanie oblężenia" - oznajmiła burmistrzyni Sonia Lagarde.

Barykady wzdłuż drogi usunięte, ale główne miasto nadal "oblężone". Francja ma coraz większy problem na Pacyfiku

Barykady wzdłuż drogi usunięte, ale główne miasto nadal "oblężone". Francja ma coraz większy problem na Pacyfiku

Źródło:
Reuters, PAP, BBC

Chorwacja jest pierwszym krajem Unii Europejskiej, który zdecydował się na powołanie ministerstwa do spraw demografii. - To pokazuje jak pilny jest problem, z którym mierzy się Chorwacja, i który znacząco wpływa na gospodarkę kraju i całe społeczeństwo - mówi profesor Ivan Czipin z Uniwersytetu w Zagrzebiu.

W Chorwacji powstanie resort do walki z kryzysem demograficznym

W Chorwacji powstanie resort do walki z kryzysem demograficznym

Źródło:
PAP

Prokuratura skierowała do sądu akt oskarżenia w sprawie śmierci młodego brygadzisty w sortowni odpadów. Na ławie oskarżonych zasiądzie osoba, która w dniu tragicznego wypadku pełniła obowiązki prezesa spółki.

W sortowni śmieci zginął brygadzista, akt oskarżenia wobec "osoby pełniącej obowiązki prezesa spółki"

W sortowni śmieci zginął brygadzista, akt oskarżenia wobec "osoby pełniącej obowiązki prezesa spółki"

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Jest atrakcyjną dziewczyną o szerokich zainteresowaniach - śpiewa, tańczy i projektuje ubrania. Na Instagramie śledzi ją ponad 2,5 miliona osób. Nic dziwnego, że zainteresowali się nią reklamodawcy. Cenią ją za pracowitość, nigdy nie ma gorszego dnia, nie narzeka i nie domaga się podwyżki. To dlatego, że... nie istnieje. Influencerzy stworzeni przez AI? - Widzę potencjał takich rozwiązań w Polsce, ale branża nie wie, jak się za to zabrać - mówi ekspert. Choć zdarzają się wyjątki. 

Mogą sprzedać ci prawie wszystko, choć nie istnieją

Mogą sprzedać ci prawie wszystko, choć nie istnieją

Źródło:
tvn24.pl

Podczas prowadzonego przez wspólnotę mieszkaniową remontu kamienicy przy Kłopotowskiego 38 na warszawskiej Pradze Północ, w przejeździe bramnym zostały odkryte drzwi. - Niezwykłe znalezisko jest bardzo cenne - ocenia stołeczny konserwator zabytków.

Remontowali zabytkową kamienicę. Odkryli zamurowane drzwi

Remontowali zabytkową kamienicę. Odkryli zamurowane drzwi

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Cztery rosyjskie myśliwce Su-25 zostały zestrzelone w ciągu ostatnich dwóch tygodni nad obwodem donieckim - podał portal Ukraińska Prawda, powołując się na doniesienia 110. Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej. Dodatkowo w wyniku ataku na lotnisko Belbek, na zaanektowanym Krymie, Rosjanie mieli stracić w weekend dwa samoloty MiG-31 i myśliwiec Su-27. Z niedzielnego raportu sztabu generalnego ukraińskich sił zbrojnych wynika, że od początku agresji zbrojnej armia rosyjska straciła w Ukrainie 354 samolotów i 326 śmigłowców.

Rosja traci kolejne myśliwce. Ukraińcy "nakładają surowe kary"

Rosja traci kolejne myśliwce. Ukraińcy "nakładają surowe kary"

Źródło:
PAP, Ukraińska Prawda, Espreso
"Zdziwiła mnie ostatnia wypowiedź Donalda Tuska. Rozbudził strach"

"Zdziwiła mnie ostatnia wypowiedź Donalda Tuska. Rozbudził strach"

Źródło:
tvn24.pl
Premium

W piątek przyznano nagrody imienia Janusza Korczaka 2024. Wśród laureatów znalazła się między innymi Justyna Suchecka z redakcji tvn24.pl. "Jestem bardzo dumna i wzruszona, że mogę się znaleźć w takiej drużynie" - napisała dziennikarka.

Przyznano Nagrody Korczaka 2024. Wśród laureatów dziennikarka tvn24.pl

Przyznano Nagrody Korczaka 2024. Wśród laureatów dziennikarka tvn24.pl

Źródło:
tvn24.pl, Głos Nauczycielski

W najnowszym "Kadrze na kino" Ewelina Witenberg opowiedziała o filmie "Monster" nagrodzonym w Cannes, który trafił właśnie do kin. Wspomniała o serialu "Diuna: Proroctwo", który zadebiutuje jesienią na platformie MAX. Fragment programu poświęcono także amerykańskiej piosenkarce Billie Eilish i jej nowemu albumowi.

Co warto obejrzeć. Ewelina Witenberg podsumowuje. "Kadr na kino" w TVN24

Co warto obejrzeć. Ewelina Witenberg podsumowuje. "Kadr na kino" w TVN24

Źródło:
tvn24.pl

Ruszyło głosowanie internautów na zwycięzcę Nagrody Internautów XX edycji Grand Press Photo. Wyboru można było dokonać spośród 233 zdjęć, 56 autorów. Na oddanie głosu jest tydzień, do 21 maja do godziny 23:59. Wszystkich laureatów XX Grand Press Photo 2024 poznamy podczas gali dzień później, czyli 22 maja.

XX edycja Grand Press Photo. Rusza głosowanie internautów

XX edycja Grand Press Photo. Rusza głosowanie internautów

Źródło:
tvn24.pl