To samo głosowanie, różne zasady. Jak przeprowadzane są wybory do Parlamentu Europejskiego?

Źródło:
elections.europa.eu, europarl.europa.eu, tvn24.pl, RTL, Brussels Times
"Zaopiekujcie się demokracją, gdy mnie już tu nie będzie"
"Zaopiekujcie się demokracją, gdy mnie już tu nie będzie"Materiały prasowe Parlamentu Europejskiego
wideo 2/5
Biorąc udział w wyborach chronimy demokrację. Spot profrekwencyjny na wybory do Parlamentu Europejskiego 2024Materiały prasowe Parlamentu Europejskiego

W czerwcowych wyborach do Parlamentu Europejskiego obywatele Unii Europejskiej wybiorą swoich reprezentantów. W głosowaniu obowiązują wytyczne zarówno działające we wszystkich państwach członkowskich, jak i te wynikające z krajowych systemów wyborczych. Stąd wiele różnic między państwami.

W Polsce wybory do Parlamentu Europejskiego odbędą się 9 czerwca. Wybranych zostanie 53 europosłów z Polski, a łącznie 720 przedstawicieli państw UE. Głosowanie regulowane jest zarówno przez przepisy europejskie, wspólne dla wszystkich krajów, jak i przepisy poszczególnych państw.

Dlaczego głosowanie odbędzie się w różnych terminach?

Już same daty głosowania to skutek wewnętrznych regulacji państw. Unijne przepisy precyzują, że eurowybory muszą się odbyć w ciągu czterech dni, od czwartku do niedzieli. Konkretne daty zostały dobrane zaś zgodnie z krajowymi zwyczajami. W czwartek, 6 czerwca, zagłosują Holendrzy, a w piątek, 7 czerwca, Irlandczycy. W sobotę, 8 czerwca, wybory odbędą się na Łotwie, Malcie i Słowacji. Czesi będą głosować dwa dni - w piątek i sobotę, a Włosi w sobotę i w niedzielę. Pozostałe 20 państw głosuje tylko w niedzielę, 9 czerwca, w tym Polska.

ZOBACZ TEŻ: Wybory do Parlamentu Europejskiego 2024. Można już złożyć wniosek o zmianę miejsca głosowania

W których krajach głosowanie jest obowiązkowe?

W czterech państwach głosowanie jest obowiązkowe. W Luksemburgu zagłosować muszą wszyscy obywatele oraz zarejestrowani do głosowania w tym kraju Europejczycy do 75. roku życia. W tym kraju przewidziano sankcje za niegłosowanie, które wynoszą nawet 250 euro przy pierwszym niewzięciu udziału w wyborach i nawet tysiąc euro w przypadku wielokrotnego uchylania się od głosowań. W praktyce jednak, jak podawała w październiku luksemburska stacja RTL, kary nie były egzekwowane od lat 60. XX wieku.

W przypadku Belgii obowiązek głosowania dotyczy wyborców od ukończenia 16. roku życia, a także wyborców z innych krajów UE, którzy zgłosili chęć zagłosowania w tym kraju. Osoby te dostaną list z wezwaniem na głosowanie. Nie muszą jednak oddawać głosu na konkretne partie, bo mogą oddać głos pusty. Za nieoddanie głosu grożą kary finansowe, sięgające kilkadziesiąt euro, a w przypadku osób, które nie pojawią się na wyborach cztery razy w ciągu 15 lat, grozi nawet utrata prawa głosu. Przed poprzednimi wyborami do PE w 2019 roku portal "Brussels Times" zwracał jednak uwagę, że kary te nie są nigdy egzekwowane.

W przypadku Bułgarii, choć głosowanie jest według prawa obowiązkowe, to za niewzięcie w nim udziału nie przewidziano żadnych kar. W Grecji obowiązek głosowania dotyczy wszystkich poza osobami powyżej 70. roku życia oraz obywateli przebywających za granicą, jednak również za złamanie go nie przewidziano kar.

ZOBACZ TEŻ: "Zaopiekujcie się demokracją, gdy mnie już tu nie będzie". Wzruszający spot na eurowybory

Od jakiego wieku można głosować i kandydować?

W UE mamy do czynienia też z różnymi regulacjami dotyczącymi minimalnego wieku, od jakiego można oddać głos. W większości państw będzie to 18. rok życia, ale w Grecji jest to 17. rok życia, a w Belgii, Niemczech, na Malcie i w Austrii wystarczy mieć skończone 16 lat.

W przypadku zgłoszenia chęci kandydowania w wyborach do PE w większości - bo w 15 państwach - jest to konieczność ukończenia 18. roku życia. Jednak w dziewięciu państwach, w tym w Polsce, by kandydować, trzeba skończyć 21 lat. W Rumunii trzeba mieć 23 lata, a najpóźniej możliwość startowania dopuszczają Grecja i Włochy - 25 lat.

Jakie progi wyborcze obowiązują w różnych krajach?

W wyborach do PE państwa członkowskie mogą dobrowolnie ustanowić próg wyborczy, którego przekroczenie umożliwi udział w podziale mandatów w skali kraju. Nie może on być jednak wyższy niż 5 proc. Trzynaście państw nie stosuje żadnego progu wyborczego, a dziewięć państw stosuje próg 5 proc. Są to: Polska, Francja, Czechy, Chorwacja, Łotwa, Litwa, Węgry, Rumunia i Słowacja. Na próg 4 proc. zdecydowały się Włochy, Szwecja i Austria, na próg 3 proc. - Grecja, a na próg 1,8 proc. - Cypr.

Jak działają systemy list w wyborach europejskich?

Eurowybory muszą odbywać się w oparciu o zasadę proporcjonalnej reprezentacji z zastosowaniem systemu zamkniętych list wyborczych, systemu pojedynczego głosu przechodniego (STV) albo w systemie list preferencyjnych. Wyborcy mogą wybierać między partiami politycznymi, poszczególnymi kandydatami albo jednym i drugim.

W większości państw wyborcy oddają głosy w systemie preferencyjnym, w którym mogą wyrazić swoje preferencje wobec jednego lub więcej kandydatów. W zależności od kraju listy mogą być półotwarte, gdzie wyborcy mogą zmieniać miejsce kandydata lub kandydatów na wybranej liście albo otwarte, gdzie mogą wskazywać kandydatów z różnych list.

W sześciu państwach listy są zamknięte. To Niemcy, Hiszpania, Francja, Portugalia, Węgry i Rumunia. Oznacza to, że wyborcy mogą zagłosować tylko na listę, bez możliwości zmiany kolejności kandydatów na tej liście, a szanse kandydata na zdobycie mandatu zależą od jego miejsca na tej liście i liczby głosów na nią oddanych.

Pojedynczy głos przechodni to sposób głosowania na Malcie i w Irlandii. Wyborca ma w nim jeden głos, ale może uszeregować kandydatów według preferowanej kolejności, a kandydat, by zostać wybranym, musi otrzymać minimalną, określoną liczbę głosów. Ewentualna nadwyżka przechodzi na kandydatów, którzy byli na preferowanym, drugim miejscu.

W Polsce głosujemy poprzez postawienie znaku X w kratce przy nazwisku tylko jednego kandydata na wybranej liście. Kandydat, który z danej listy wyborczej otrzyma największą liczbę głosów, ma pierwszeństwo w ostatecznym podziale mandatów.

Jak wygląda podział na okręgi w eurowyborach?

Podczas gdy większość państw w wyborach europejskich stanowi jeden okręg obejmujący całe terytorium danego państwa, to cztery państwa podzielone są na regionalne okręgi wyborcze. Są to Polska, która składa się z 13 okręgów, a także Irlandia, Włochy i Belgia.

ZOBACZ TEŻ: Wybory do Parlamentu Europejskiego. Ile jest okręgów wyborczych? Polska jednym z wyjątków

Autorka/Autor:pb//az

Źródło: elections.europa.eu, europarl.europa.eu, tvn24.pl, RTL, Brussels Times

Źródło zdjęcia głównego: Fabrizio Maffei / Shutterstock

Pozostałe wiadomości

IMGW ostrzega przed gwałtownymi burzami, które wystąpią w nocy z piątku na sobotę. Obowiązują alarmy pierwszego, drugiego, a nawet i trzeciego stopnia. Zjawiskom towarzyszyć będzie silny wiatr i ulewny deszcz.

Najwyższy stopień ostrzeżeń w części Polski. Pogoda "zagrożeniem dla życia i zdrowia"

Najwyższy stopień ostrzeżeń w części Polski. Pogoda "zagrożeniem dla życia i zdrowia"

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Gdzie jest burza? W piątek 21.06 nad Polską pojawiają się wyładowania atmosferyczne. Zjawiskom towarzyszą ulewne opady deszczu oraz porywisty wiatr. Śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Wieczór głośny od grzmotów

Gdzie jest burza? Wieczór głośny od grzmotów

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Dochodziło do manipulowania wynikami konkursów, ręcznie sterowano przydzielaniem dotacji - tak o wnioskach po kontroli w Narodowym Instytucie Wolności mówił wiceminister ds. społeczeństwa obywatelskiego Marek Krawczyk. Przekazał, że "nie zachowała się" dokumentacja dotycząca losowania ekspertów oceniających wnioski. Mówił też o pieniądzach, które płynęły z Instytutu. - Nasze kontrole wskazują jednoznacznie: szereg pieniędzy płynął do organizacji pozarządowych bezpośrednio związanych z poprzednią władzą - powiedział.

"Miażdżące" wyniki kontroli, wniosek o prokuratury. Nieprawidłowości w Narodowym Instytucie Wolności

"Miażdżące" wyniki kontroli, wniosek o prokuratury. Nieprawidłowości w Narodowym Instytucie Wolności

Źródło:
TVN24

Mam teraz złamany kręgosłup, noszę pas, który mnie stabilizuje - oznajmił w piątek Cezary Pazura w RMF FM. Nie zdradził jednak więcej szczegółów na temat stanu zdrowia. Jego żona i agentka, Edyta Pazura, wyjaśniała w rozmowie z Wirtualną Polską, że "to konsekwencja wieloletniej pracy na planach, często bez wspomagania się dublerami, kaskaderami". Według jej słów aktor jest pod stałą opieką specjalistów, dba o siebie i normalnie pracuje.

Cezary Pazura ma "złamany kręgosłup". Żona aktora: jest pod opieką specjalistów i normalnie pracuje

Cezary Pazura ma "złamany kręgosłup". Żona aktora: jest pod opieką specjalistów i normalnie pracuje

Źródło:
RMF FM, Wirtualna Polska

Słowacki resort obrony zapowiedział w piątek złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez byłego premiera Eduarda Hegera i byłego ministra Jaroslava Nada. Chodzi o przekazanie Ukrainie 13 myśliwców MIG-29 i systemu obrony powietrznej Kub w marcu 2023 roku. Nad powiedział w piątek, że obecnie podjąłby taką samą decyzję.

Przed rokiem Słowacja przekazała Ukrainie myśliwce. Teraz resort obrony składa zawiadomienie o przestępstwie

Przed rokiem Słowacja przekazała Ukrainie myśliwce. Teraz resort obrony składa zawiadomienie o przestępstwie

Źródło:
PAP

W piątkowym losowaniu Eurojackpot nie padła główna wygrana. Kumulacja rośnie do 220 milionów złotych. W Polsce padła wygrana drugiego stopnia w wysokości ponad 3,5 miliona złotych. Oto liczby, jakie wylosowano 21 czerwca.

Duża wygrana w Eurojackpot w Polsce

Duża wygrana w Eurojackpot w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

Wielka awaria energetyczna dotknęła w piątek Czarnogórę, Bośnię, Albanię i większość chorwackiego wybrzeża, zakłócając działalność firm, wyłączając sygnalizację świetlną i pozostawiając ludzi bez klimatyzacji w środku fali upałów.

Chaos na ulicach, padły klimatyzatory. "W tym upale tylko czekaliśmy, kiedy to się wydarzy"

Chaos na ulicach, padły klimatyzatory. "W tym upale tylko czekaliśmy, kiedy to się wydarzy"

Aktualizacja:
Źródło:
tvn24.pl

Podczas majowego posiedzenia Rady Polityki Pieniężnej padła propozycja znaczącej podwyżki stóp procentowych. Jedyną osobą, która poparła wniosek, była Joanna Tyrowicz.

Padła propozycja dużej podwyżki stóp procentowych. Są wyniki głosowania

Padła propozycja dużej podwyżki stóp procentowych. Są wyniki głosowania

Źródło:
tvn24.pl

Prokuratura Okręgowa w Gliwicach skierowała do Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju akt oskarżenia przeciwko Małgorzacie F. Lekarce zarzucono narażenie pacjenta na niebezpieczeństwo utraty życia - w wyniku nieudzielenia pomocy na izbie przyjęć Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 2 w Jastrzębiu-Zdrój zmarł mężczyzna.

Lekarka nie zbadała pacjenta, a potem wysłała do domu. Mężczyzna zmarł

Lekarka nie zbadała pacjenta, a potem wysłała do domu. Mężczyzna zmarł

Źródło:
tvn24.pl, gov.pl

Oddamy wszystkie opłaty pobrane we wtorek za wypłaty gotówki w urządzeniach Euronetu - przekazał mBank w komunikacie skierowanym do klientów. Ma to związek z akcją protestacyjną sieci bankomatów, w ramach której obniżony został limit wypłaty gotówki do 200 złotych podczas jednej transakcji.

Wielki bank zapowiedział zwrot opłat

Wielki bank zapowiedział zwrot opłat

Źródło:
tvn24.pl

Średnia cena zakupu metra kwadratowego mieszkania w Świnoujściu wyniosła w maju ponad 28 tysięcy złotych - informują eksperci z portalu RynekPierwotny. To znacznie więcej niż w Warszawie, w której za metr trzeba zapłacić 17,6 tysiąca złotych. W górach najdroższe było Zakopane, a na Mazurach - Mikołajki.

Tu ceny są kosmiczne. "Płacą bajońskie sumy, jeśli mają bajeczny widok z okna"

Tu ceny są kosmiczne. "Płacą bajońskie sumy, jeśli mają bajeczny widok z okna"

Źródło:
tvn24.pl

Kończymy sprzedaż produktów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem opartym na WIRON-ie - przekazał redakcji biznesowej tvn24.pl Piotr Utrata, rzecznik prasowy ING Bank Śląskiego. Wyjaśnił przy tym, czego mają się spodziewać osoby, które taki kredyt już zaciągnęły. ING to pierwszy bank w Polsce, który wprowadził do swojej oferty kredyty hipoteczne oparte na WIRON-ie.

To miała być rewolucja w kredytach. Bank wycofuje ofertę

To miała być rewolucja w kredytach. Bank wycofuje ofertę

Źródło:
tvn24.pl

W Lęborku doszło do kolejnego pożaru na nielegalnym i nieczynnym złomowisku. Strażacy przez całą noc walczyli z żywiołem. Problem nie jest nowy, bo to był trzeci pożar w ciągu miesiąca na złomowisku, ale tym razem jest przełom - seryjny podpalacz wpadł w ręce policji.

Seria pożarów na nielegalnym złomowisku w Lęborku. Policja zatrzymała podejrzanego dzięki fotopułapce

Seria pożarów na nielegalnym złomowisku w Lęborku. Policja zatrzymała podejrzanego dzięki fotopułapce

Źródło:
Fakty TVN

Dla wielu pacjentów onkologicznych system ochrony zdrowia jest najgorszym wrogiem. Szukając ratunku, błądzą, a kiedy na barki spada diagnoza, to na walkę z kolejnym przeciwnikiem brakuje już sił. Dlatego dzięki Onkofundacji Alivia powstała specjalna platforma dla chorych na raka, a Narodowy Instytut Onkologii przygotował specjalny film.

Osoby, u których zdiagnozowano raka, często nie wiedzą, co mają robić dalej. Powstał specjalny serwis

Osoby, u których zdiagnozowano raka, często nie wiedzą, co mają robić dalej. Powstał specjalny serwis

Źródło:
Fakty TVN

Jesteśmy przygnieceni bieżącymi sprawami, tego jest mnóstwo. Pani minister Nowacka, wchodząc do tego resortu, zastała z jednej strony puste szuflady, ale z drugiej strony ogrom wyzwań - mówił w "Faktach po Faktach" prezes ZNP Sławomir Broniarz. Powiedział też, że przed edukacją stoją nowe wyzwania w związku z rozwojem sztucznej inteligencji. - Musimy się zastanowić, jacy nauczyciele będą nam potrzebni za pięć, dziesięć, piętnaście lat - powiedział.

"Pani minister zastała puste szuflady i ogrom wyzwań"

"Pani minister zastała puste szuflady i ogrom wyzwań"

Źródło:
TVN24

Musimy zrozumieć, że szczepionka przeciwko HPV, tak jak wszystkie inne szczepionki, zapobiega chorobom i powikłaniom, które mogą być tak drastyczne jak nowotwór czy nawet śmierć z tego powodu - mówił w "Tak jest" doktor nauk medycznych Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny. Ocenił przy tym, że program szczepień przeciwko temu wirusowi "niestety jest na razie obrazem porażki".

"Można zapobiec chorobie nowotworowej". Lekarz podaje jeden sposób

"Można zapobiec chorobie nowotworowej". Lekarz podaje jeden sposób

Źródło:
TVN24

Strażnicy miejscy otrzymali zgłoszenie o zaginięciu dwóch chłopców w wieku pięciu i siedmiu lat. Obaj mieli się bawić na placu zabaw na Pradze, ale zniknęli. Chłopców odnaleziono około 2,5 kilometra dalej. Pojechali do sklepu, bo zgłodnieli.

Szymek i Leoś zniknęli z placu zabaw

Szymek i Leoś zniknęli z placu zabaw

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie prowadzi śledztwo w sprawie zawarcia umowy i wykorzystania systemu szpiegowskiego Hermes przez Prokuraturę Krajową. Zabezpieczono komputery pracowników PK, a w charakterze świadków przesłuchano kilkanaście osób. Śledztwo ma trzy główne wątki: ewentualną niegospodarność, sposób wykorzystania systemu oraz sprawę bezpieczeństwa związaną z instalacją i obsługą. Oprogramowanie Hermes Prokuratura Krajowa zakupiła w 2021 roku.

Oprogramowanie szpiegowskie w Prokuraturze Krajowej. Jest śledztwo

Oprogramowanie szpiegowskie w Prokuraturze Krajowej. Jest śledztwo

Źródło:
PAP

Generalny Inspektor Informacji Finansowej wykrył podejrzane transakcje w fundacji Ex Bono i przesłał do Prokuratury Krajowej zawiadomienie o podejrzeniu prania pieniędzy - ustalił Artur Warcholiński, reporter "Czarno na białym". Ex Bono to organizacja, która wygrała dwa konkursy w Funduszu Sprawiedliwości w czasie, kiedy resortem kierował Zbigniew Ziobro.

Pranie pieniędzy w fundacji Ex Bono? Jest zawiadomienie

Pranie pieniędzy w fundacji Ex Bono? Jest zawiadomienie

Źródło:
TVN24

Prokuratorzy wspólnie z biegłymi i funkcjonariuszami Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zabezpieczyli urządzenia wchodzące w skład systemu Pegasus - dowiedział się dziennikarz "Superwizjera" TVN i tvn24.pl Maciej Duda. Informację potwierdził na konferencji rzecznik Prokuratury Krajowej dodając, że "prokuratorzy mieli ze sobą postanowienie o przeszukaniu, ale system został wydany dobrowolnie".

Pegasus zabezpieczony. Co zabrała prokuratura

Pegasus zabezpieczony. Co zabrała prokuratura

Źródło:
TVN24

Piątek w części kraju upływa pod znakiem burz. To, jak jest niebezpiecznie, widać na nagraniu uchwyconym w Legnicy (woj. dolnośląskie). Miejscami spadł też grad.

Nawalny deszcz, grad. Burzowy piątek w Polsce

Nawalny deszcz, grad. Burzowy piątek w Polsce

Źródło:
tvnmeteo.pl, Sieć Obserwatorów Burz

Indie zmagają się z falami upałów. Temperatura na północy kraju wzrosła prawie do 50 stopni Celsjusza. Jest tak gorąco, że z drzew spadają martwe nietoperze.

Jest tak gorąco, że nietoperze spadają martwe z drzew

Jest tak gorąco, że nietoperze spadają martwe z drzew

Źródło:
Reuters

Wąż wpełzł do domu przy Wieśniaczej na Bemowie i dotarł do salonu. Przestraszeni mieszkańcy zawiadomili policję, która poprosiła o pomoc Ekopatrol straży miejskiej.

W salonie zauważyli "groźnie wyglądającego węża"

W salonie zauważyli "groźnie wyglądającego węża"

Źródło:
PAP

Zdjęcia do kolejnego prequela "Gry o tron" ruszyły - przekazało we wtorek HBO. Fabuła produkcji zostanie oparta na treści jednego z opowiadań autorstwa George'a R.R Martina. Ten będzie też producentem wykonawczym serialu. W jego głównych rolach wystąpią Peter Claffey i Dexter Sol Ansell.  

Nowy prequel "Gry o tron". Rusza ekranizacja opowiadania George'a R.R. Martina 

Nowy prequel "Gry o tron". Rusza ekranizacja opowiadania George'a R.R. Martina 

Źródło:
HBO

Sąd w Kielcach ogłosił upadłość właściciela marki sklepów Active - informuje portal dlahandlu.pl. W placówkach handlowych firmy można było nabyć między innymi odzież czy sprzęt sportowy.

Jest upadłość polskiej sieci sklepów sportowych

Jest upadłość polskiej sieci sklepów sportowych

Źródło:
tvn24.pl