Badanie przedstawione na łamach "Alzheimer's & Dementia Diagnosis Assessment & Disease Monitoring" pokazało, że podejmowanie w średnim wieku aktywności stymulujących fizycznie, społecznie i intelektualnie należy do najskuteczniejszych sposobów wzmacniania funkcji poznawczych. Metody te działają nawet u osób z podwyższonym genetycznym ryzykiem rozwoju choroby Alzheimera.
Gra na pianinie lub innym instrumencie, podróże zagraniczne i kontakty towarzyskie z przyjaciółmi należą do najskuteczniejszych sposobów zmniejszania ryzyka rozwoju demencji - twierdzą naukowcy z Trinity College Dublin.
"Kluczowa jest różnorodność"
- Od pewnego czasu wiemy, że aktywności związane ze stylem życia, takie jak ćwiczenia fizyczne, mogą opóźniać pogorszenie funkcji poznawczych u osób starszych. Byliśmy zaskoczeni, widząc, że stymulujące codzienne zajęcia znacząco wzmacniają funkcje poznawcze już w średnim wieku - mówi prof. Lorina Naci z Trinity College Institute of Neuroscience i Global Brain Health Institute.
Badacze skupili się na osobach w grupie wiekowej 40–59 lat, bo jak tłumaczą także w artykule na neurosciencenews.com, demencja zaczyna rozwijać się w mózgu na dziesiątki lat przed tym, jak u danej osoby wystąpią objawy otępienia. Tak zidentyfikowali krytyczne okno, w którym zmiany stylu życia mogą "zabezpieczyć" mózg przed pogorszeniem sprawności.
Zauważono również, że większe korzyści przynosi połączenie różnych aktywności, a nie tylko jedna z nich. - Nasze wyniki sugerują, że kluczowa jest różnorodność i że najskuteczniejsze dla wzmacniania zdrowia mózgu jest połączenie stymulacji fizycznej, społecznej i umysłowej - relacjonuje naukowczyni.
Jej zespół przeanalizował dane na temat 700 zdrowych poznawczo osób, uczestniczących w zaplanowanym na dziesięć lat badaniu, we wspomnianej grupie wiekowej, pochodzących z Irlandii i Wielkiej Brytanii. Jedna trzecia uczestników badania miała genetyczne predyspozycje do rozwoju choroby Alzheimera w późniejszym wieku. Badane aktywności obejmowały kontakty towarzyskie z rodziną lub przyjaciółmi, grę na instrumencie muzycznym, uprawianie zajęć artystycznych, aktywność fizyczną, czytanie, naukę lub ćwiczenie drugiego języka oraz podróżowanie. Zauważone efekty były wyraźne. Badanie pozwala sądzić, że stymulująca aktywność może odgrywać większą rolę w kształtowaniu zdrowia poznawczego w średnim wieku, niż najsilniejszy powszechny genetyczny czynnik ryzyka choroby Alzheimera o późnym początku, czyli wariant Apolipoproteiny E4.
Im wcześniej, tym lepiej
Jednocześnie badanie wskazało istotne czynniki ryzyka. Objawy depresyjne i urazowe uszkodzenia mózgu ujawniły się jako najbardziej szkodliwe modyfikowalne czynniki ryzyka dla funkcji poznawczych. Wśród innych ważnych czynników badacze wymieniają cukrzycę, nadciśnienie, złą jakość snu i upośledzenie słuchu.
"Alzheimer to neurozwyrodnieniowa choroba mózgu, która nieodwracalnie niszczy jego komórki nerwowe. Chory cierpi na postępujące zaburzenia pamięci i innych funkcji poznawczych. Po kilku latach może całkowicie utracić samodzielność intelektualną i fizyczną" - tłumaczą eksperci na stronie pacjent.gov.pl.
Choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną demencji (otępienia), na którą na całym świecie choruje 48 mln osób, a która według prognoz w 2050 roku ma dotykać 150 mln ludzi. Szacuje się, że w Polsce na alzheimera i choroby pokrewne choruje około 400-600 tysięcy osób.
Znajomość metod ochronnych może te statystyki poprawić. "Pielęgnuj swoją sprawność umysłową. Czytaj książki, rozwiązuj krzyżówki, zagadki, graj w gry planszowe. Zaangażuj się w zajęcia plastyczne lub muzyczne. Codziennie stymuluj swój mózg" - podpowiadają specjaliści na stronie Ministerstwa Zdrowia. Teraz można do tych rad dodać wskazówki badaczy z Irlandii.
"Badanie to daje poczucie sprawczości - pokazuje, że angażowanie się w różnorodne stymulujące aktywności, takie jak kontakty społeczne, nauka nowych umiejętności, utrzymywanie aktywności fizycznej i dbanie o zdrowie psychiczne, mogą aktywnie wzmacniać odporność poznawczą na wiele dekad przed pojawieniem się jakichkolwiek objawów, nawet u osób z ryzykiem genetycznym i rodzinną historią demencji" - podkreśla prof. Naci. Jej zdaniem pozwala to spojrzeć na zdrowie mózgu jako na coś, na co ludzie mogą wpływać poprzez osiągalne wybory stylu życia. Im wcześniej i trwalej zaangażują się w przyjemne aktywności, tym lepiej.
"Badanie pokazuje też, że rządy, które poważnie myślą o zmniejszeniu przyszłego obciążenia demencją, powinny traktować priorytetowo interwencje dotyczące stylu życia w średnim wieku, w tym wsparcie zdrowia psychicznego, kontrolę ryzyka sercowo-naczyniowego, zapobieganie urazom mózgu oraz dostęp do uczenia się przez całe życie i programów aktywności społecznej" - uważa badaczka.
Źródło: PAP, tvn24.pl
Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock