Muchomor sromotnikowy - wygląd, występowanie, objawy zatrucia

Autor:
ks//mro
Źródło:
encyklopedialesna.pl
Cudzoziemy zatruli się grzybami. Jak nie popełnić ich błędu?
Cudzoziemy zatruli się grzybami. Jak nie popełnić ich błędu?TVN24
wideo 2/5
TVN24Cudzoziemy zatruli się grzybami. Jak nie popełnić ich błędu?

Muchomor sromotnikowy, zwany też zielonawym, to śmiertelnie trujący grzyb występujący dość licznie w polskich lasach liściastych i mieszanych. Młode muchomory sromotnikowe mają zielone lub białe wypukłe kapelusze, które z czasem się spłaszczają. Do zatrucia muchomorem sromotnikowym dochodzi stosunkowo często, ponieważ mylony jest z jadalną kanią, pieczarką, gąską zielonką, gołąbkiem zielonawym.

● Muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides) to śmiertelnie trujący grzyb, znany również jako muchomor zielonawy. ● Muchomor sromotnikowy rośnie w lasach liściastych i mieszanych. ● Muchomor zielonawy (sromotnikowy) swoją nazwę zawdzięcza zielonkawemu zabarwieniu kapelusza. ● Zjedzenie nawet małego grzyba sromotnika, ważącego ok. 50 g, może skończyć się śmiercią. ● Do zatrucia muchomorem sromotnikowym dochodzi przez pomylenie go m.in. z kanią i pieczarką.

Muchomor sromotnikowy - co to za grzyb?

Muchomor sromotnikowy to pospolity grzyb trujący z rodziny muchomorowatych (Amanitaceae). Inne nazwy muchomora sromotnikowego to m.in. muchomor zielonawy, muchomor bulwiasty, leśna śmierć, sromotnik.

Muchomor sromotnikowy rośnie najczęściej pod brzozami, bukami i dębami w lasach liściastych lub mieszanych. Występuje od lipca do października. Rośnie pojedynczo lub w małych grupach. Jego gładki kapelusz ma zieloną barwę w odcieniach oliwkowobrązowych, oliwkowozielonych i żółtozielonych. Istnieje też odmiana muchomora sromotnikowego o białym kapeluszu.

ZOBACZ >> Grzyby trujące – jak je rozpoznać i odróżnić od jadalnych?

Muchomor sromotnikowy - wygląd 

Cechy charakterystyczne muchomora sromotnikowego to: kapelusz o średnicy do 15 cm, u młodych muchomorów sromotnikowych jest półkolisty, z czasem staje się płaski. Kolor kapelusza grzyba sromotnikowego może wahać się od oliwkowozielonego przez żółtozielony po oliwkowobrązowy, a nawet biały. Jest wilgotny, kleisty, lśniący i ma promieniście ułożone włókna.

Blaszki muchomora sromotnikowego są białe lub żółtawe, gęste i mają różną długość.

Trzon sromotnika u dołu jest zgrubiały i bulwiasty, dorasta do ok. 15 cm i ma ok. 2,5 cm grubości. Jest biały o żółtawym lub zielonkawym odcieniu i ma zygzakowaty, wężykowaty wzór. Cechą rozpoznawczą muchomora sromotnika są m.in. pochwa - otwarta, biała, porozrywana oraz kołnierz (pierścień) zwisający i skórzasty, przyrośnięty do trzonu. 

Zarodniki: białe.

Miąższ: biały, tuż pod skórką żółtozielonawy, miękki w kapeluszu, twardy w trzonie.

Zapach: mdły, słodki, miodowy, u starszych okazów nieprzyjemny.

Muchomor sromotnikowyShutterstock

Muchomor zielonawy - występowanie

Grzyb sromotnikowy rośnie w całej Polsce, najczęściej pod dębami i bukami. W lasach iglastych zdarza się rzadko, bo preferuje bogatsze gleby. Na muchomora sromotnika trzeba uważać szczególnie od lipca do października, w okresie, kiedy najłatwiej go spotkać w polskich lasach. To pospolity grzyb, więc łatwo o nieszczęśliwą pomyłkę.

>> Sprawdź też: Kiedy na grzyby? Kalendarz grzybiarza, sezon na grzybobranie

Zatrucie muchomorem sromotnikowym 

Zatrucie muchomorem sromotnikowym ma bardzo poważne konsekwencje. Jest to grzyb śmiertelnie trujący, zawierający ponad 20 różnych substancji toksycznych. Spożycie już 50 g muchomora sromotnikowego może zakończyć się śmiercią. Pomoc lekarska jest konieczna, ale często nieskuteczna. 

Zatrucie muchomorem sromotnikowym to zatrucie cytotropowe, prowadzące do nieodwracalnego uszkodzenia narządów wewnętrznych, zwłaszcza wątroby, nerek, serca, śledziony. W Polsce zatrucia muchomorem sromotnikowym stanowią ok. 95 proc. wszystkich zgonów po zjedzeniu trujących grzybów.

Muchomor sromotnikowy przeczy niebezpiecznej tezie, że grzyba trującego można rozpoznać po nieprzyjemnym smaku - jego miąższ nie smakuje gorzko, nie jest ostry, nie piecze, a co więcej - muchomor zielonawy ma słodki miodowy zapach.

Objawy zatrucia muchomorem sromotnikowym

Objawy zatrucia muchomorem sromotnikowym nie pojawiają się od razu. Po dobie lub dwóch zaczynają się: - wymioty, - ból brzucha, - ostra biegunka.

Po ok. 48 godzinach objawy zatrucia muchomorem sromotnikowym mogą zaniknąć na dzień lub dwa, a potem nasilają się i dołączają do nich:  - ból i zawroty głowy, - szybkie tętno, - trudności z oddychaniem, - zaburzenia świadomości, - utrata przytomności.

Śmierć z powodu zatrucia muchomorem sromotnikowym następuje z powodu trwałego uszkodzenia wątroby i innych narządów wewnętrznych.

Jaki grzyb można pomylić z muchomorem sromotnikowym?

Do zatruć muchomorem sromotnikowym dochodzi przez pomylenie go z grzybami jadalnymi:

- muchomorem cytrynowym (Amanita citrina) - nie jest  śmiertelnie trujący, ale jest niesmaczny i może powodować problemy żołądkowe. Nazywany bywa muchomorem sromotnikowym cytrynowym;

- gołąbkami zielonawymi (Russula virescens), które nie mają jednak - w przeciwieństwie do muchomora sromotnikowego - pierścienia i pochwy, ale mają podobny kolor kapelusza;

- gąskami zielonkami (Tricholoma equestre) -  gąski zielonki też nie mają pierścienia i pochwy, ale mają podobne ubarwienie do sromotnika;

- pieczarkami  - zwłaszcza w przypadku białych i młodych  muchomorów sromotnikowych. U pieczarek blaszki są białawe u młodych osobników, następnie  ciemnobrązowe; wysyp zarodników pieczarek jest purpurowobrązowy, a muchomorów sromotnikowych biały. Pieczarki mylone są też z muchomorami jadowitymi.

Kania czy muchomor?

Muchomor sromotnikowy bywa mylony z kanią (czubajką kanią) przez niedoświadczonych grzybiarzy. Przed grzybobraniem warto dowiedzieć się więc, czym się różni kania od muchomora sromotnikowego:

kapelusz: u kani pokryty jest łatkami, które mogą, ale nie muszą występować u muchomorów. Kapelusz kani ma charakterystyczny garb na środku, kapelusz muchomora sromotnikowego jest wypukły lub płaski;

pierścień: u muchomora sromotnikowego pierścień przyrośnięty jest do trzonu, kania ma wełniasty pierścień, który można przesuwać wzdłuż trzonu;

bulwa: u muchomora zielonawego ma pochwę, u kani nie ma pochwy.

Kania i muchomor sromotnikowyTVN 24

Autor:ks//mro

Źródło: encyklopedialesna.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Tagi:
Raporty:
Pozostałe wiadomości