Sprawdzał, czy Madagaskar nadaje się na polską kolonię. Niezwykłe zdjęcia z wyprawy

Źródło:
TVN 24 Poznań
Arkady Radosław Fiedler o wyprawie ojca na Madagaskar w 1937 r.
Arkady Radosław Fiedler o wyprawie ojca na Madagaskar w 1937 r.TVN 24 Poznań
wideo 2/8
Arkady Radosław Fiedler o wyprawie ojca na Madagaskar w 1937 r.TVN 24 Poznań

Po odzyskaniu niepodległości Polsce zamarzyło się posiadanie własnej kolonii. Tuż przed II wojną światową polska delegacja pojechała oglądać potencjalną kolonię – Madagaskar. Zdjęcia z tej wyprawy można oglądać w Poznaniu.

W 1937 roku polska delegacja wyruszyła na Madagaskar. Jej uczestnicy mieli zbadać możliwości kolonizacji afrykańskiej wyspy. Madagaskar był wtedy francuską kolonią. Minister spraw zagranicznych Józef Beck miał jednak otrzymać propozycję jej odkupienia. Stąd postanowiono sprawdzić, czy taki zakup ma sens.

Dwie pieczenie na jednym ogniu

Na czele delegacji, która miała przygotować raport o tym nieznanym w Polsce kraju, stanął Mieczysław Lepecki, adiutant marszałka Józefa Piłsudskiego i wiceprezes Międzynarodowego Towarzystwa Osadniczego. Wśród uczestników wyprawy znalazł się Arkady Fiedler.

- Madagaskar uchodził za wyspę niezwykle nęcącą ze względu na ciekawe kultury i niezwykłą przyrodę. To ojca bardzo pociągało. A dzięki misji państwowej mógł połączyć interes państwa z pasją podróżniczą – tłumaczył tvn24.pl Arkady Radosław Fiedler, starszy syn podróżnika. 

W skład delegacji weszli również przedstawiciele polskiej społeczności żydowskiej – Leon Alter, dyrektor żydowskiego towarzystwa emigracyjnego "Jeas" i inżynier Salomon Dyk, "ekspert dla osadnictwa rolnego, szczególnie obeznany z osadnictwem żydowskim w Palestynie". Wszystko dlatego, że głośne było wówczas hasło "Żydzi na Madagaskar" i poważnie rozważano emigrację społeczności żydowskiej do Afryki. 

W skład komisji wchodzili także dwaj przedstawiciele społeczności żydowskiej Madagaskar. Kraj, ludzie, kolonizacja

Komisja była na "tak"

Delegacja spędziła na Madagaskarze dziesięć tygodni. Komisja doszła do wniosku, że centralny Madagaskar nadaje się do osadnictwa. 

Komisja doszła do wniosku, że centralny Madagaskar, położony powyżej 800 m nadaje się do osadnictwa białego, opartego w zasadzie na pracy fizycznej osadnika, a więc na gospodarce rolnej typu chłopskiego – czytamy w komunikacie z 24 grudnia 1937 roku.

Arkady Fiedler piszący książkę w MadagaskarzeMuzeum Arkadego Fiedlera

- Delegacja raczej niewiele zobaczyła. Raczej tylko słuchała, rozmawiała z administratorami i na podstawie tego dokonywała oceny – ocenia Arkady Radosław Fiedler.

Polski podróżnik poszedł natomiast zdecydowanie dalej. Zamieszkał w afrykańskiej wiosce, wśród tubylców.

- Przychodził człowiek, który się z nimi bratał. Brali go początkowo za dziwaka. Potem się przekonali, że jest serdecznie do nich nastawiony, że jest zainteresowany kulturą, wiarą. Nawet mu zaproponowali, by się ożenił i tam zamieszkał – opowiadał Marek Fiedler, młodszy syn pisarza.

Fiedlera fascynowały obyczaje i rytuałyMuzeum Arkadego Fiedlera

Jego ojciec znacznie ostrożniej ocenił pomysły kolonizacji Madagaskaru. Jego zdaniem do upraw nadawały się jedynie wąskie doliny i tylko tam obecność polskich osadników mogła mieć sens.

W książce napisanej po wyprawie Fiedler napisał: "wierzę w polskiego osadnika w Ankezinie". Ale już w raporcie dla Ministerstwa Spraw Zagranicznych był bardziej krytyczny. - Sprawozdanie było bardzo wstrzemięźliwe. Studził hurraoptymizm, który był w ówczesnych kołach kolonialnych – wspomina Arkady Radosław Fiedler. 

Ankezina miała zostać polską ziemiąMuzeum Arkadego Fiedlera

Z kolonizacji Madagaskaru nic nie wyszło. Najpierw we Francji zmienił się rząd, który nie patrzył już tak przychylnym wzrokiem na polskich osadników w Madagaskarze, później, 1 września 1939 roku wybuchła II wojna światowa.

CZYTAJ WIĘCEJ O PLANACH KOLONIZACJI MADAGASKARU W MAGAZYNIE TVN24

Zdjęcia między palmami

Z wyprawy z 1937 roku zostały jednak wyjątkowe zdjęcia Arkadego Fiedlera. 84 lata po wyprawie można je oglądać w Palmiarni Poznańskiej. "Zdjęcia stanowią dokumentację życia codziennego mieszkańców wsi Ambinanitelo, w której znany podróżnik mieszkał przez kilkanaście miesięcy" – informuje palmiarnia. Wystawa potrwa do 4 lipca. By ją zobaczyć, trzeba zakupić bilet do Palmiarni.

Dla zwiedzających przygotowano też dodatkową atrakcję – wyznaczono ścieżkę zwiedzania, prezentującą okazy pochodzące z Madagaskaru.

Autorka/Autor:FC/gp

Źródło: TVN 24 Poznań

Źródło zdjęcia głównego: Muzeum Arkadego Fiedlera

Pozostałe wiadomości

W poniedziałek ma ruszyć proces byłego prezydenta USA i jednocześnie obecnego kandydata na ten urząd Donalda Trumpa. Chodzi o potajemne przekazanie pieniędzy aktorce filmów pornograficznych Stormy Daniels w zamian za milczenie. To będzie pierwszy w historii proces karny byłego prezydenta Stanów Zjednoczonych. Co wiemy o tej sprawie?

Powraca "sprawa zombie". W poniedziałek ruszy pierwszy taki proces w historii. Oskarżonym Donald Trump

Powraca "sprawa zombie". W poniedziałek ruszy pierwszy taki proces w historii. Oskarżonym Donald Trump

Źródło:
Reuters, BBC

To był pewnego rodzaju teatr, żeby jednocześnie była odpowiedź Iranu, ale żeby nic się Izraelowi nie stało - mówiła w TVN24 doktor Patrycja Sasnal, komentując irańskie ataki na Izrael. Jak wskazywała, "Izrael pokazuje się przez całe miesiące w Strefie Gazy jako kat Palestyńczyków, a teraz ponownie jest ofiarą". Generał Bogusław Pacek ocenił, że dzisiejszej nocy "stało się coś takiego, jak w dobrej sztuce greckiej".

Generał Pacek: stało się coś takiego, jak w dobrej sztuce greckiej

Generał Pacek: stało się coś takiego, jak w dobrej sztuce greckiej

Źródło:
TVN24

Iran przeprowadził w nocy atak na Izrael przy użyciu setek rakiet i dronów. Izraelska armia opublikowała nagranie, na którym widać, jak działała ich obrona powietrzna. "Tak wygląda 99-procentowa skuteczność" - napisały izraelskie siły zbrojne.

"Tak wygląda 99-procentowa skuteczność". Izraelska armia pokazała nagranie

"Tak wygląda 99-procentowa skuteczność". Izraelska armia pokazała nagranie

Źródło:
tvn24.pl

Tak naprawdę ośmieszamy się przed całym światem, głównie przed Europą, bo nasze obywatelki przerywają ciąże we wszystkich ościennych krajach - mówiła w "Faktach po Faktach" w TVN24 profesor Marzena Dębska, specjalistka ginekologii, położnictwa i perinatologii. Dodała, że "rolą państwa nie jest umoralnianie, nie jest tworzenie zakazów i zastraszanie".

"Żyjemy w kraju, w którym jest usankcjonowana hipokryzja"

Źródło:
TVN24

W Jagatowie (woj. pomorskie) doszło do przestępstwa - taką informację przekazała Estera Głuszek-Lewandowska, sołtys sołectwa Żuławka. Policja przekazała jedynie, że "w związku ze zdarzeniem policjanci prowadzą działania w gminie Pruszcz Gdański".

W Jagatowie na Pomorzu "doszło do przestępstwa". "Proszę o wzmożoną ostrożność"

W Jagatowie na Pomorzu "doszło do przestępstwa". "Proszę o wzmożoną ostrożność"

Źródło:
tvn24.pl

38-letnia Ashlee Good, która przed śmiercią uratowała swoje niespełna roczne dziecko, 30-letni Faraz Tahir, ochroniarz, który starał się pomagać zaatakowanym i udzielał im pierwszej pomocy, 25-letnia Dawn Singleton, pracowniczka sklepu odzieżowego, która "miała przed sobą całe życie". To niektóre z ofiar ataku nożownika, do którego doszło w sobotę w centrum handlowym w Sydney. Napastnik zabił w sumie sześć osób.

Ocaliła swoje dziecko, sama zginęła od ciosów nożownika

Ocaliła swoje dziecko, sama zginęła od ciosów nożownika

Źródło:
BBC

Wydawało się, że medycyna mu już nie pomoże, a jednak pacjent z marskością wątroby i zakrzepicą żyły wrotnej został uratowany przez warszawski szpital przy ulicy Banacha. Sam przeszczep wątroby na nic by się nie zdał, ale lekarze zrobili coś więcej: sprawili, że nowa wątroba dostaje krew z nerki.

Miał marskość wątroby i "bezwzględne przeciwskazanie" do przeszczepu. "Pomogła matka natura"

Miał marskość wątroby i "bezwzględne przeciwskazanie" do przeszczepu. "Pomogła matka natura"

Źródło:
Fakty TVN

Na Kontakt 24 otrzymaliśmy nagranie tańczących żurawi. Temu niezwykłemu spektaklowi przyglądał się z oddali jeleń. - Taniec ptaków jest po prostu niesamowity. Widać, jak skoordynowane są ich ruchy. Robią wszystko identycznie - opowiada pan Dawid, autor nagrania.

"Żurawie tańczyły, a jeleń stał obok i tylko podziwiał". Nagranie

"Żurawie tańczyły, a jeleń stał obok i tylko podziwiał". Nagranie

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt 24

Po aferze "willa plus" i ogłoszeniu przez nowy rząd, że odzyskuje miliony złotych rozdane przez ministra Przemysława Czarnka, wydawało się, że ci, którzy naprawdę ich potrzebują, mają znowu szansę. Nic z tych rzeczy. Ministerstwo Edukacji mówi, że tymi pieniędzmi nie dysponuje, więc nie ma środków na nowy konkurs.

Zostali pokrzywdzeni w programie ministra Czarnka. "Nie ma możliwości naprawienia niesprawiedliwości"

Zostali pokrzywdzeni w programie ministra Czarnka. "Nie ma możliwości naprawienia niesprawiedliwości"

Źródło:
Fakty TVN

W rosyjskim Kurganie sytuacja powodziowa jest bardzo trudna - rośnie poziom wody w rzece Toboł. Gubernator wezwał mieszkańców do ewakuacji. Agencja informacyjna TASS podała, że w całej Rosji w wyniku powodzi zalanych zostało ponad 14 tysięcy domów.

"Zabierzcie swoje rodziny, dokumenty, kosztowności i wyjedźcie"

"Zabierzcie swoje rodziny, dokumenty, kosztowności i wyjedźcie"

Źródło:
Reuters

Żmije zygzakowate są coraz bardziej aktywne. W przypadku ukąszenia należy zachować spokój i natychmiast wezwać pomoc. Nie wszystkie ataki kończą się zatruciem, ale warto zachować czujność nawet wtedy, gdy czujemy się dobrze.

Ostrożnie na spacerach! "Wstrząs może wystąpić nawet 16 godzin po zdarzeniu"

Ostrożnie na spacerach! "Wstrząs może wystąpić nawet 16 godzin po zdarzeniu"

Źródło:
PAP

Tragiczny wypadek w Galominie w powiecie płońskim. W niedzielę przed godziną 14 doszło tam do zderzenia dwóch samochodów osobowych (skody i volkswagena). Jedna osoba nie żyje.

Jedna osoba zginęła, cztery, w tym dziecko, są ranne

Jedna osoba zginęła, cztery, w tym dziecko, są ranne

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Siły rosyjskie nasiliły ataki na ukraińską infrastrukturę energetyczną. W ich wyniku została całkowicie zniszczona elektrociepłownia Trypilska, największy zakład energetyczny w środkowej Ukrainie. Zdaniem analityków do spraw wojskowości w Kijowie nasilenie ataków świadczy o zbliżającej się rosyjskiej ofensywie, a kierunki ekspansji zostały "wytypowane".

Sytuacja na froncie "znacznie się pogorszyła". "Kierunki ekspansji są już wytypowane"

Sytuacja na froncie "znacznie się pogorszyła". "Kierunki ekspansji są już wytypowane"

Źródło:
tvn24.pl
Terroryzm znów zapuka do bram Europy? O tym regionie niemal się nie mówi

Terroryzm znów zapuka do bram Europy? O tym regionie niemal się nie mówi

Źródło:
tvn24.pl
Premium

20-letni motocyklista zginął w wypadku na Lubelszczyźnie. Mężczyzna uderzył w tył samochodu osobowego. Kilka godzin wcześniej zatrzymano go do kontroli drogowej. Za nieprawidłowe wyprzedzanie i przekroczenie prędkości został ukarany mandatem.

Nie żyje 20-letni motocyklista. Kilka godzin przed wypadkiem został ukarany mandatem

Nie żyje 20-letni motocyklista. Kilka godzin przed wypadkiem został ukarany mandatem

Źródło:
tvn24.pl

Ochłodzenie odczujemy zaraz po weekendzie, ale najzimniej będzie nieco później. Czy w najbliższym czasie możemy liczyć na powrót ciepła? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: nadciąga zimno, jakiego dawno nie widzieliśmy

Pogoda na 16 dni: nadciąga zimno, jakiego dawno nie widzieliśmy

Źródło:
tvnmeteo.pl

W niedzielę w nocy strażacy wyciągnęli z Jeziora Ostrowickiego w miejscowości Bieślin (woj. wielkopolskie) ciało 23-letniego mężczyzny. Wcześniej otrzymali zgłoszenie o łódce z trzema osobami, która wywróciła się na jeziorze. Wszyscy brali udział w wieczorze kawalerskim.

Tragedia podczas wieczoru kawalerskiego. Nie żyje jeden z uczestników

Tragedia podczas wieczoru kawalerskiego. Nie żyje jeden z uczestników

Aktualizacja:
Źródło:
PAP/tvn24.pl

Rada Unii Europejskiej zaakceptowała rozporządzenie zaostrzające normy środowiskowe pojazdów. Norma Euro 7 zaostrzy limity cząstek stałych dla samochodów osobowych i dostawczych oraz spalin dla autobusów i ciężarówek. Rozporządzenie wprowadzi też paszport środowiskowy dla każdego pojazdu.

Zmiana dla kierowców. Nowa norma spalin i paszporty dla każdego pojazdu

Zmiana dla kierowców. Nowa norma spalin i paszporty dla każdego pojazdu

Źródło:
PAP

Dzicy lokatorzy przejęli pub w Londynie dzierżawiony przez Gordona Ramsaya - podał "The Guardian". W budynku, który wynajmuje popularny kucharz, zamknęła się grupa co najmniej sześciu osób. "Jeśli chcesz się nas pozbyć, będziesz musiał złożyć wniosek o posiadanie w sądzie okręgowym lub w sądzie wyższej instancji - napisali na kartce, którą wywiesili na drzwiach.

Dzicy lokatorzy przejęli lokal znanego restauratora

Dzicy lokatorzy przejęli lokal znanego restauratora

Źródło:
"The Guardian"

Żółte korowody przeszły w niedzielę ulicami Gdańska oraz innych pomorskich miejscowości. 14 kwietnia to bowiem finał Pól Nadziei - corocznej kwesty, której celem jest wsparcie hospicjów na Pomorzu.

Żonkile zakwitły dla hospicjów, finał akcji Pola Nadziei

Żonkile zakwitły dla hospicjów, finał akcji Pola Nadziei

Źródło:
TVN24