Pępek świata

Źródło:
tvn24.pl
Maciej WierzyńskiTVN24

Tytuł pożyczyłem sobie od Rafała Malczewskiego. Malczewski był ofiarą tej samej co ja namiętności: miłości do gór i Zakopanego. W ostatnim felietonie napisałem nawet, że jedynie sport i góry są w stanie wywołać we mnie stan bezinteresownego zaciekawienia. Niestety, tak zwane ważniejsze sprawy nie pozwalają mi zająć się tym, co kocham naprawdę i chyba bez wzajemności. Zapowiedziałem, że za tydzień zajmę się tym, co naprawdę lubię i właśnie teraz - choćby się waliło i paliło - postanowiłem spełnić moją obietnicę. Więc do rzeczy.

O Polsce należy powiedzieć, że jak na kraj spory, to gór prawdziwych właściwie nie ma, a łagodniej rzecz ujmując, jest ich bardzo mało. W Europie trudno znaleźć kraj bardziej niż Polska płaski i krajobrazowo monotonny. Widać to gołym okiem. Zauważyli to też sąsiedzi i wybierali naszą ojczyznę jako boisko do rozgrywania politycznych meczów. Dla nas pociechą może być położenie Węgier. Oni mają chyba jeszcze gorzej i pewnie dlatego uważają, że należy się im Słowacja i kawałek Rumunii.

Sądzę, że dla zdrowia psychicznego naszego narodu należałoby jak najprędzej się z tą niekorzystną sytuacją pogodzić i z pozycji megalomanii przejść na pogardzaną i wyśmiewaną przez Prezesa pozycję bezpiecznej mikromanii. Unikniemy w ten sposób przykrych rozczarowań, które wynikają z fałszywej oceny własnych możliwości.

Ostatnim tego przykładem jest, moim zadaniem, taniec Andrzeja Dudy wokół tzw. lex Tusk. Uwierzył on w siłę własnego znaczenia dla Amerykanów. Myślę, że liczył, że przez nieuwagę przełkną jego podpis pod tą ustawą, a kiedy ta kalkulacja okazała się fałszywa, zmienił zdanie i ustawę zawetował. W sumie wyszedł na tym jak Zabłocki na mydle - podwójnie nielojalny, niewart zaufania.

Wracajmy jednak do gór. Przed laty uważałem, że Tatry mogą spełnić oczekiwania wszystkich: wytrzymają letni napór wędrujących na piechotę, przysłowiowych dam wchodzących w szpilkach na Giewont i zimowe natarcie narciarzy. Przed laty do spółki z Januszem Rolickim napisaliśmy tekst "Zakopane jak Wołomin", a w nim za wzór do naśladowania stawialiśmy zagospodarowanie Tatr Słowackich, z ich kolejką elektryczną obsługującą podtatrzańskie miejscowości. Nie wzięliśmy jednak pod uwagę, że tylko niewiele ponad 20 procent obszaru Tatr znajduje się w granicach Polski, a pozostałe prawie 80 procent to Słowacja. Oni mają czym gospodarować, gdy my możemy już tylko chronić swoje góry.

A Tatry są jedyne w swoim rodzaju. Z powodzeniem udają, że są wyższe, niż są i dlatego zasługujące na ochronę. Tatry Polskie, ze względu na swój obszar, nie są dla mas. Kto chce i kogo na to stać, niech szuka szczęścia w Alpach, Himalajach, Andach, Górach Skalistych. Trzeba też pogodzić się z oczywistym faktem, że napięcie między tym, co masowe, i tym, co elitarne, istniało i będzie istniało zawsze.

Kilkadziesiąt lat temu, kiedy zięć prezydenta Mościckiego forsował budowę kolejki na Kasprowy, na jego głowę ze strony miłośników dzikiej przyrody sypały się takie same złorzeczenia, jakie dziś sypią się na głowy tych, co by chcieli w Zakopanem robić igrzyska olimpijskie. Chociaż w tym momencie mój radykalizm przyrodniczy łagodnieje i dopuszczam myśl, że gdybyśmy to robili do spółki ze Słowakami, nie byłoby to takie głupie.

Rafał Malczewski - jedna z licznych ofiar czaru rzuconego przez Tatry na ludzi z dolin - tak opisywał uroki mentalności zakopiańskiej: "Nie ma na świecie miejscowości dostatecznie małej, by ogół jej mieszkańców nie uważał jej za pępek świata (…), sto procent obywateli Zakopanego nie wątpiło nigdy, że ich osiedle jest centrum świata i będzie nim po wieki wieków (...). Kto wie, może to była prawda?".

To ostatnie retoryczne pytanie wskazuje, że urokowi, jaki na ludzi rzucało Zakopane i okolice, w gruncie rzeczy uległ sam Malczewski. Sceptyczna maska ukrywała najprawdziwsze zauroczenie. Znam to uczucie, bo uległem mu i ja. Sprawcą zauroczenia był mój Ojciec, zainfekowany pięknem Karpat Wschodnich.

Skoro zaś mowa o infekcjach, to nie sposób nie zauważyć, jak groźnym źródłem infekcji może być władza. Na zainfekowanie władzą cierpi w naszym kraju tak zwany "obóz patriotyczny". Choroba polega na tym, że uważają, że bez władzy nie ma życia. Zapewniam, że jest i nie warto się jej tak kurczowo trzymać. Tylko trzeba chcieć od niej odwyknąć, więc idźcie na odwyk. Szczególnie że - jak pokazały niedzielne manifestacje - naród ma was dosyć. Na pociechę możecie sobie powiedzieć coś o niewdzięczności narodu, który nie potrafi docenić swoich najlepszych synów. Za takich się przecież uważacie.

P.S.

Jak łatwo zauważyć, do Malczewskiego mam stosunek osobisty. Jeden z pierwszych tekstów, jaki opublikowałem w moim życiu - był to rok 1962, tuż przed Narciarskimi Mistrzostwami Świata w Konkurencjach Klasycznych w Zakopanem - miał tytuł "Mistrzostwa w pępku świata".

Opinie wyrażane w felietonach dla tvn24.pl nie są stanowiskiem redakcji.

INNE FELIETONY MACIEJA WIERZYŃSKIEGO

Autorka/Autor:Maciej Wierzyński

Maciej Wierzyński - dziennikarz telewizyjny, publicysta. Po wprowadzeniu stanu wojennego zwolniony z TVP. W 1984 roku wyemigrował do USA. Był stypendystą Uniwersytetu Stanforda i uniwersytetu w Penn State. Założył pierwszy wielogodzinny polskojęzyczny kanał Polvision w telewizji kablowej "Group W" w USA. W latach 1992-2000 był szefem Polskiej Sekcji Głosu Ameryki w Waszyngtonie. Od 2000 roku redaktor naczelny nowojorskiego "Nowego Dziennika". Od 2005 roku związany z TVN24.

Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: TVN24

Pozostałe wiadomości

IMGW wydał ostrzeżenia pierwszego, drugiego, a nawet i trzeciego stopnia przed burzami. Wyładowaniom towarzyszyć będzie silny wiatr rozpędzający się w porywach do 120 kilometrów na godzinę. Miejscami spadnie grad, lokalnie o średnicy do około 6 centymetrów

Uwaga, to będą niebezpieczne godziny. Ostrzeżenia w niemal całym kraju

Uwaga, to będą niebezpieczne godziny. Ostrzeżenia w niemal całym kraju

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Gdzie jest burza? W piątek 21.06 nad Polską pojawiają się wyładowania atmosferyczne. Zjawiskom towarzyszą ulewne opady deszczu oraz porywisty wiatr. Śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Wieczór głośny od grzmotów

Gdzie jest burza? Wieczór głośny od grzmotów

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Mam teraz złamany kręgosłup, noszę pas, który mnie stabilizuje - oznajmił w piątek Cezary Pazura w RMF FM. Nie zdradził jednak więcej szczegółów na temat stanu zdrowia. Jego żona i agentka, Edyta Pazura, wyjaśniała w rozmowie z Wirtualną Polską, że "to konsekwencja wieloletniej pracy na planach, często bez wspomagania się dublerami, kaskaderami". Według jej słów aktor jest pod stałą opieką specjalistów, dba o siebie i normalnie pracuje.

Cezary Pazura ma "złamany kręgosłup". Żona aktora: jest pod opieką specjalistów i normalnie pracuje

Cezary Pazura ma "złamany kręgosłup". Żona aktora: jest pod opieką specjalistów i normalnie pracuje

Źródło:
RMF FM, Wirtualna Polska

Słowacki resort obrony zapowiedział w piątek złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez byłego premiera Eduarda Hegera i byłego ministra Jaroslava Nada. Chodzi o przekazanie Ukrainie 13 myśliwców MIG-29 i systemu obrony powietrznej Kub w marcu 2023 roku. Nad powiedział w piątek, że obecnie podjąłby taką samą decyzję.

Przed rokiem Słowacja przekazała Ukrainie myśliwce. Teraz resort obrony składa zawiadomienie o przestępstwie

Przed rokiem Słowacja przekazała Ukrainie myśliwce. Teraz resort obrony składa zawiadomienie o przestępstwie

Źródło:
PAP

W Lęborku doszło do kolejnego pożaru na nielegalnym i nieczynnym złomowisku. Strażacy przez całą noc walczyli z żywiołem. Problem nie jest nowy, bo to był trzeci pożar w ciągu miesiąca na złomowisku, ale tym razem jest przełom - seryjny podpalacz wpadł w ręce policji.

Seria pożarów na nielegalnym złomowisku w Lęborku. Policja zatrzymała podejrzanego dzięki fotopułapce

Seria pożarów na nielegalnym złomowisku w Lęborku. Policja zatrzymała podejrzanego dzięki fotopułapce

Źródło:
Fakty TVN

Dla wielu pacjentów onkologicznych system ochrony zdrowia jest najgorszym wrogiem. Szukając ratunku, błądzą, a kiedy na barki spada diagnoza, to na walkę z kolejnym przeciwnikiem brakuje już sił. Dlatego dzięki Onkofundacji Alivia powstała specjalna platforma dla chorych na raka, a Narodowy Instytut Onkologii przygotował specjalny film.

Osoby, u których zdiagnozowano raka, często nie wiedzą, co mają robić dalej. Powstał specjalny serwis

Osoby, u których zdiagnozowano raka, często nie wiedzą, co mają robić dalej. Powstał specjalny serwis

Źródło:
Fakty TVN

Jesteśmy przygnieceni bieżącymi sprawami, tego jest mnóstwo. Pani minister Nowacka, wchodząc do tego resortu, zastała z jednej strony puste szuflady, ale z drugiej strony ogrom wyzwań - mówił w "Faktach po Faktach" prezes ZNP Sławomir Broniarz. Powiedział też, że przed edukacją stoją nowe wyzwania w związku z rozwojem sztucznej inteligencji. - Musimy się zastanowić, jacy nauczyciele będą nam potrzebni za pięć, dziesięć, piętnaście lat - powiedział.

"Pani minister zastała puste szuflady i ogrom wyzwań"

"Pani minister zastała puste szuflady i ogrom wyzwań"

Źródło:
TVN24

Średnia cena zakupu metra kwadratowego mieszkania w Świnoujściu wyniosła w maju ponad 28 tysięcy złotych - informują eksperci z portalu RynekPierwotny. To znacznie więcej niż w Warszawie, w której za metr trzeba zapłacić 17,6 tysiąca złotych. W górach najdroższe było Zakopane, a na Mazurach - Mikołajki.

Tu ceny są kosmiczne. "Płacą bajońskie sumy, jeśli mają bajeczny widok z okna"

Tu ceny są kosmiczne. "Płacą bajońskie sumy, jeśli mają bajeczny widok z okna"

Źródło:
tvn24.pl

Prokuratura Okręgowa w Gliwicach skierowała do Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju akt oskarżenia przeciwko Małgorzacie F. Lekarce zarzucono narażenie pacjenta na niebezpieczeństwo utraty życia - w wyniku nieudzielenia pomocy na izbie przyjęć Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 2 w Jastrzębiu-Zdrój zmarł mężczyzna.

Lekarka nie zbadała pacjenta, a potem wysłała do domu. Mężczyzna zmarł

Lekarka nie zbadała pacjenta, a potem wysłała do domu. Mężczyzna zmarł

Źródło:
tvn24.pl, gov.pl

Podczas majowego posiedzenia Rady Polityki Pieniężnej padła propozycja znaczącej podwyżki stóp procentowych. Jedyną osobą, która poparła wniosek, była Joanna Tyrowicz.

Padła propozycja dużej podwyżki stóp procentowych. Są wyniki głosowania

Padła propozycja dużej podwyżki stóp procentowych. Są wyniki głosowania

Źródło:
tvn24.pl

Kończymy sprzedaż produktów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem opartym na WIRON-ie - przekazał redakcji biznesowej tvn24.pl Piotr Utrata, rzecznik prasowy ING Bank Śląskiego. Wyjaśnił przy tym, czego mają się spodziewać osoby, które taki kredyt już zaciągnęły. ING to pierwszy bank w Polsce, który wprowadził do swojej oferty kredyty hipoteczne oparte na WIRON-ie.

To miała być rewolucja w kredytach. Bank wycofuje ofertę

To miała być rewolucja w kredytach. Bank wycofuje ofertę

Źródło:
tvn24.pl

Musimy zrozumieć, że szczepionka przeciwko HPV, tak jak wszystkie inne szczepionki, zapobiega chorobom i powikłaniom, które mogą być tak drastyczne jak nowotwór czy nawet śmierć z tego powodu - mówił w "Tak jest" doktor nauk medycznych Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny. Ocenił przy tym, że program szczepień przeciwko temu wirusowi "niestety jest na razie obrazem porażki".

"Można zapobiec chorobie nowotworowej". Lekarz podaje jeden sposób

"Można zapobiec chorobie nowotworowej". Lekarz podaje jeden sposób

Źródło:
TVN24

Oddamy wszystkie opłaty pobrane we wtorek za wypłaty gotówki w urządzeniach Euronetu - przekazał mBank w komunikacie skierowanym do klientów. Ma to związek z akcją protestacyjną sieci bankomatów, w ramach której obniżony został limit wypłaty gotówki do 200 złotych podczas jednej transakcji.

Wielki bank zapowiedział zwrot opłat

Wielki bank zapowiedział zwrot opłat

Źródło:
tvn24.pl

Wielka awaria energetyczna dotknęła w piątek Czarnogórę, Bośnię, Albanię i większość chorwackiego wybrzeża, zakłócając działalność firm, wyłączając sygnalizację świetlną i pozostawiając ludzi bez klimatyzacji w środku fali upałów.

Chaos na ulicach, padły klimatyzatory. "W tym upale tylko czekaliśmy, kiedy to się wydarzy"

Chaos na ulicach, padły klimatyzatory. "W tym upale tylko czekaliśmy, kiedy to się wydarzy"

Aktualizacja:
Źródło:
tvn24.pl

Strażnicy miejscy otrzymali zgłoszenie o zaginięciu dwóch chłopców w wieku pięciu i siedmiu lat. Obaj mieli się bawić na placu zabaw na Pradze, ale zniknęli. Chłopców odnaleziono około 2,5 kilometra dalej. Pojechali do sklepu, bo zgłodnieli.

Szymek i Leoś zniknęli z placu zabaw

Szymek i Leoś zniknęli z placu zabaw

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie prowadzi śledztwo w sprawie zawarcia umowy i wykorzystania systemu szpiegowskiego Hermes przez Prokuraturę Krajową. Zabezpieczono komputery pracowników PK, a w charakterze świadków przesłuchano kilkanaście osób. Śledztwo ma trzy główne wątki: ewentualną niegospodarność, sposób wykorzystania systemu oraz sprawę bezpieczeństwa związaną z instalacją i obsługą. Oprogramowanie Hermes Prokuratura Krajowa zakupiła w 2021 roku.

Oprogramowanie szpiegowskie w Prokuraturze Krajowej. Jest śledztwo

Oprogramowanie szpiegowskie w Prokuraturze Krajowej. Jest śledztwo

Źródło:
PAP

Generalny Inspektor Informacji Finansowej wykrył podejrzane transakcje w fundacji Ex Bono i przesłał do Prokuratury Krajowej zawiadomienie o podejrzeniu prania pieniędzy - ustalił Artur Warcholiński, reporter "Czarno na białym". Ex Bono to organizacja, która wygrała dwa konkursy w Funduszu Sprawiedliwości w czasie, kiedy resortem kierował Zbigniew Ziobro.

Pranie pieniędzy w fundacji Ex Bono? Jest zawiadomienie

Pranie pieniędzy w fundacji Ex Bono? Jest zawiadomienie

Źródło:
TVN24

Prokuratorzy wspólnie z biegłymi i funkcjonariuszami Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zabezpieczyli urządzenia wchodzące w skład systemu Pegasus - dowiedział się dziennikarz "Superwizjera" TVN i tvn24.pl Maciej Duda. Informację potwierdził na konferencji rzecznik Prokuratury Krajowej dodając, że "prokuratorzy mieli ze sobą postanowienie o przeszukaniu, ale system został wydany dobrowolnie".

Pegasus zabezpieczony. Co zabrała prokuratura

Pegasus zabezpieczony. Co zabrała prokuratura

Źródło:
TVN24

Piątek w części kraju upływa pod znakiem burz. To, jak jest niebezpiecznie, widać na nagraniu uchwyconym w Legnicy (woj. dolnośląskie). Miejscami spadł też grad.

Nawalny deszcz, grad. Burzowy piątek w Polsce

Nawalny deszcz, grad. Burzowy piątek w Polsce

Źródło:
tvnmeteo.pl, Sieć Obserwatorów Burz

Weekend przyniesie wytchnienie od burz, choć w sobotę jeszcze miejscami będzie grzmieć. Nowy tydzień przyniesie pogodną aurę. W środę spodziewane jest nadejście kolejnego burzowego frontu.

Pogoda na 5 dni. Wiemy, kiedy aura się uspokoi

Pogoda na 5 dni. Wiemy, kiedy aura się uspokoi

Źródło:
tvnmeteo.pl

Wąż wpełzł do domu przy Wieśniaczej na Bemowie i dotarł do salonu. Przestraszeni mieszkańcy zawiadomili policję, która poprosiła o pomoc Ekopatrol straży miejskiej.

W salonie zauważyli "groźnie wyglądającego węża"

W salonie zauważyli "groźnie wyglądającego węża"

Źródło:
PAP

Archidiecezja warszawska ostrzegła przed nieprawdziwą reklamą z udziałem kardynała Kazimierza Nycza. "To deepfake. Metropolita warszawski nigdy nie wziąłby udziału w reklamie" - napisano w oświadczeniu opublikowanym w piątek.

Kardynał Kazimierz Nycz w reklamie? Archidiecezja ostrzega: to deepfake

Kardynał Kazimierz Nycz w reklamie? Archidiecezja ostrzega: to deepfake

Źródło:
PAP/tvnwarszawa.pl

Zdjęcia do kolejnego prequela "Gry o tron" ruszyły - przekazało we wtorek HBO. Fabuła produkcji zostanie oparta na treści jednego z opowiadań autorstwa George'a R.R Martina. Ten będzie też producentem wykonawczym serialu. W jego głównych rolach wystąpią Peter Claffey i Dexter Sol Ansell.  

Nowy prequel "Gry o tron". Rusza ekranizacja opowiadania George'a R.R. Martina 

Nowy prequel "Gry o tron". Rusza ekranizacja opowiadania George'a R.R. Martina 

Źródło:
HBO

Sąd w Kielcach ogłosił upadłość właściciela marki sklepów Active - informuje portal dlahandlu.pl. W placówkach handlowych firmy można było nabyć między innymi odzież czy sprzęt sportowy.

Jest upadłość polskiej sieci sklepów sportowych

Jest upadłość polskiej sieci sklepów sportowych

Źródło:
tvn24.pl