Polska pracownia w finale najbardziej prestiżowej nagrody architektonicznej w Europie

Źródło:
tvn24.pl
fot. Juliusz Sokołowski
Galeria Plato w OstrawieKWK Promes

Galeria Plato w czeskiej Ostrawie autorstwa pracowni KWK Promes Roberta Koniecznego znalazła się w czołowej piątce nagrody im. Miesa van der Rohe. To najbardziej prestiżowe wyróżnienie architektoniczne w Europie, przyznawane raz na dwa lata. Ogłoszenie zwycięzcy 25 kwietnia, a gala wręczenia nagród 14 maja.

Konieczny to weteran nominacji do nagrody Miesa. Ma ich na koncie aż czternaście. Pierwszą dostał już w 2002 r. za Dom z Ziemi Śląskiej, później nominacji doczekały się jego najbardziej znane domy jednorodzinne: Aatrialny - najlepszy dom świata w 2006 w plebiscycie World Architecture News - oraz Bezpieczny, a także Centrum Dialogu "Przełomy" w Szczecinie. Ten ostatni obiekt zdobył w 2016 r. nagrodę Najlepszego Budynku Świata na Światowym Festiwalu Architektury w Berlinie oraz nagrodę dla najlepszej przestrzeni publicznej Europy, przyznawaną przez Centrum Kultury Współczesnej w Barcelonie.

Galeria Sztuki Współczesnej Plato w Ostrawie to przebudowana rzeźnia z początku XX wieku. KWK Promes wygrało na tę przebudowę zamknięty konkurs. Początki prac nad projektem tak wspominają architekci pracowni w biografii architekta "Konieczny. Na styk" pracownicy KWK:

"– Pamiętam, jak byliśmy oglądać budynek (...). Budząca niepokój kompletna ruina. Widać było niekontrolowane i wielokrotne przebudowy z różnych czasów. Niektóre miejsca groziły zawaleniem. Wilgoć i pleśń. Wyzwanie… – wspomina Michał Lisiński.

Galeria Plato w Ostrawie przed remontemKWK Promes

Ceglany gmach formą przypomina nieco dworzec w dziewiętnastowiecznym cesarskim stylu. Część główna to dwa skrzydła zwieńczone na środku wieżyczką z okrągłymi oknami, przypominającymi zegary. Do bryły przylega kilka przybudówek, w sumie podwajających powierzchnię obiektu. Lokalizacja niełatwa. Z jednej strony linia kolejowa, z drugiej wielopasmówka z estakadą, tuż obok blaszany supermarket, w którym galeria ma tymczasową siedzibę. Niby tylko kilkaset metrów od ścisłego centrum, ale okolica wygląda prawie jak przedmieścia. – Widzę stary przybrudzony obiekt z dziurami w różnych miejscach, zbudowany z cegły. I już wiem, że te dziury będą do wykorzystania. Zatykamy je współczesną tkanką, plastycznym betonem na starych ornamentach. Wychodzimy na plac. Zachowujemy syf na cegle, a okna mają dalej wyglądać na nieco zakurzone. Robimy plac dookoła jak w Szczecinie, czyli przedłużenie przestrzeni ekspozycyjnej – obrazuje koncepcję przebudowy Konieczny. Najbardziej rzucający się w oczy element projektu KWK Promes to ciężkie obrotowe drzwi zainstalowane w tych miejscach, w których w ścianach były potężne ubytki. Wyglądają jak betonowe, ale takie byłyby oczywiście za ciężkie. W ten sposób galeria otwiera się na trzy strony otaczającego ją placu".

Budowa trwała blisko trzy lata i przypadła na czasy pandemii, bo zaczęła się na początku 2020 roku. Oficjalne otwarcie galerii nastąpiło 21 września 2022 r.

Autorzy biografii Koniecznego opisują galerię Plato tak:

"Siłą i przekleństwem Plato jest jej lokalizacja. Kierując się samochodem z autostrady w stronę centrum miasta, można dostrzec budynek galerii z wiaduktu nad torami kolejowymi. Na stację Ostrava-Stodolní, tuż przy galerii, pociągi z Polski niestety nie jeżdżą, ale Plato można zobaczyć, jadąc dalej, na przykład na wycieczkę do Pragi. Z tej perspektywy obiekt może pozostać niezauważony, ale może też zwrócić uwagę industrialną architekturą, charakterystyczną dla przełomu XIX i XX wieku, oraz górującą nad jego dachem czworoboczną wieżą z okrągłymi oknami. Bardziej spostrzegawczy obserwatorzy dostrzegą być może frapujące betonowe wrota, chaotyczne sąsiedztwo pustego hipermarketu i niedużą nową mieszkaniówkę deweloperską.

fot. Jakub Certowicz
Galeria Plato w Ostrawiefot. Jakub CertowiczKWK Promes

Plato leży na obrzeżach ścisłego centrum miasta. Z głównego placu Ostrawy, Masarykovo námĕstí, wędruje się tam kilometr, mijając po drodze dziesiątki knajp wszelkiego rodzaju, architektoniczną ciekawostkę dla koneserów – zaprojektowany przez wybitnego architekta pierwszej połowy XX wieku Ericha Mendelsohna dom handlowy Bachnera oraz starą Galerię Sztuk Pięknych, w której podziwiać można obraz Gustawa Klimta Judyta. Plato i plac przed starą rzeźnią mogą być takiego spaceru finałem, mogą być też jego częścią lub początkiem, jeśli ktoś zdecyduje się na przyjęcie odwrotnego kierunku.

Kiedy odwiedzamy Plato pod koniec 2022 roku, jest to wciąż miejsce w procesie. Galeria już działa, ale tylko dwie z sześciu ruchomych ścian są otwarte – te tworzące wejścia do holu budynku. Towarzyszący nam Tadeusz Goryczka, czesko-polski współpracownik Koniecznego, na każdym kroku narzeka na jakieś niewidoczne dla nas szczegóły – a to brązowy kolor doniczek, niepasujący nijak do szaro-biało-ceglanej tonacji wnętrz, a to niewygodne i również niepasujące meble kawiarni.

Wewnątrz budynku można odkryć jego zawiłą strukturę. Zaskakuje wąski korytarz obłożony z obu stron taką samą cegłą jak na elewacji. Goryczka tłumaczy nam, że pierwotnie było to nieprzykryte dachem przejście pomiędzy czterema osobnymi budynkami. Sale wystawowe imponują wielkością i dobrym doświetleniem. Zamknięte wrota chciałoby się pchnąć, żeby otworzyły się na plac. W środku działa kawiarnia – standard tego typu miejsc w ostatnich dekadach. Poza ciemnordzawą cegłą z elewacji nie doświadczy się tu innych barw niż biel na ścianach i szarość betonu. Praktycznie cały parter to przestrzeń wystawowa, na górze znajdują się pomieszczenia administracji i miejsca na warsztaty lub mniejsze ekspozycje.

Po obu stronach galerii rozciąga się ogólnodostępna, stopniowo zazieleniana przestrzeń publiczna. W zamierzeniu architektów, dzięki otwieranym wrotom ma się przenikać z przestrzenią galerii."

Nagroda im. Miesa van der Rohe. Pozostali finaliści

Z kim Konieczny powalczy o nagrodę? W finale znalazł się także pawilon uniwersytecki w Bunszwiku, autorstwa berlińskiej pracowni Gustav Düsing & Max Hacke. Jest tam także szkoła podstawowa Reggio w Madrycie, wg projektu Andresa Jacque'a, przebudowa klasztoru św. Franciszka w Sainte-Lucie-de-Tallano projektu Amelie Tavella Architects i nietypowa przestrzeń publiczna w szwedzkim Lund, autorstwa duetu Brendeland & Kristoffersen.

Do piątki finalistów dołączyły także dwie pracownie "wschodzących gwiazd" architektury: hiszpańska SUMA za bibliotekę im. Marqueza w Barcelonie oraz Branco del Rio za plac w portugalskiej miejscowości Piodão.

Nagroda im. Miesa van der Rohe - co to jest

Nagroda Unii Europejskiej w dziedzinie architektury współczesnej im. Miesa van der Rohe - tak brzmi pełna nazwa najbardziej prestiżowego wyróżnienia w świecie architektury i urbanistyki w Europie. Jest współfinansowana przez Komisję Europejską, a jej przyznawaniem zajmuje się fundacja im. Miesa van der Rohe z siedzibą w Barcelonie. Pierwsza edycja odbyła się w 1988 roku.

Nagroda przyznawana jest co dwa lata. W pierwszym etapie wskazani przez fundację niezależni eksperci w dziedzinie architektury nominują wybrane przez siebie obiekty z całego kontynentu. Spośród tych setek nominacji wąskie grono jury (każdorazowo inne) wybiera najpierw 40 najlepszych obiektów, a następnie piątkę finalistów. Zwycięzca edycji 2024 zostanie ogłoszony 25 kwietnia, a gala wręczenia nagród odbędzie się 14 maja.

Do tej pory w ścisłym finale znalazł się tylko jeden obiekt z Polski: Muzeum Katyńskie autorstwa pracowni BBGK Architekci.

Autorka/Autor:Piotr Kozanecki

Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: KWK Promes

Pozostałe wiadomości
Komendant główny przyznaje: policja też korzystała z Pegasusa

Komendant główny przyznaje: policja też korzystała z Pegasusa

Źródło:
tvn24.pl
Premium

Izraelski gabinet wojenny premiera Benjamina Netanjahu jest zgodny, że po irańskim ataku powietrznym na Izrael odwet jest konieczny - przekazał Reuters, powołując się na izraelskich urzędników. Politycy różnią się jednak co do tego, jaką skalę powinna przybrać odpowiedź i co do terminu, w którym akcja odwetowa powinna nastąpić.

Gabinet wojenny Izraela o konieczności odwetu

Gabinet wojenny Izraela o konieczności odwetu

Źródło:
PAP

Większość członków Rady Bezpieczeństwa, na nadzwyczajnym posiedzeniu w niedzielę, wezwała strony konfliktu na Bliskim Wschodzie do powściągliwości, tak aby uniknąć dalszej eskalacji w regionie. Sekretarz generalny ONZ António Guterres ocenił w swoim wystąpieniu, że mieszkańcy Bliskiego Wschodu stoją w obliczu niebezpieczeństwa wyniszczającego konfliktu na pełną skalę.

Rada Bezpieczeństwa ONZ po pilnym posiedzeniu. "Niebezpieczeństwo wyniszczającego konfliktu na pełną skalę"

Rada Bezpieczeństwa ONZ po pilnym posiedzeniu. "Niebezpieczeństwo wyniszczającego konfliktu na pełną skalę"

Źródło:
PAP

W poniedziałek ma ruszyć proces byłego prezydenta USA i jednocześnie obecnego kandydata na ten urząd Donalda Trumpa. Chodzi o potajemne przekazanie pieniędzy aktorce filmów pornograficznych Stormy Daniels w zamian za milczenie. To będzie pierwszy w historii proces karny byłego prezydenta Stanów Zjednoczonych. Co wiemy o tej sprawie?

Powraca "sprawa zombie". W poniedziałek ruszy pierwszy taki proces w historii. Oskarżonym Donald Trump

Powraca "sprawa zombie". W poniedziałek ruszy pierwszy taki proces w historii. Oskarżonym Donald Trump

Źródło:
Reuters, BBC

Ponad 250 rannych w ataku terrorystycznym w Manchesterze w 2017 roku złożyło pozew zbiorowy przeciwko brytyjskiemu kontrwywiadowi MI5 - poinformowali w niedzielę reprezentujący ich prawnicy. W samobójczym zamachu zginęły wtedy 22 osoby, w tym dwoje Polaków.

Ranni w zamachu po koncercie Ariany Grande pozywają brytyjski kontrwywiad

Ranni w zamachu po koncercie Ariany Grande pozywają brytyjski kontrwywiad

Źródło:
PAP

Ośmioletnia dziewczynka zginęła, troje dzieci zostało rannych, a łącznie 11 osób odniosło obrażenia. To skutki sobotniej strzelaniny w Chicago, w amerykańskim stanie Illinois. Najnowsze doniesienia podały w niedzielę władze.

8-letnia dziewczynka zginęła w strzelaninie. "To nie był przypadkowy akt przemocy"

8-letnia dziewczynka zginęła w strzelaninie. "To nie był przypadkowy akt przemocy"

Źródło:
PAP, CNN

Pogoda na dziś. Poniedziałek 15.04 przyniesie części kraju opady deszczu, a miejscami także i burze. Termometry pokażą maksymalnie od 11 do 16 stopni. Powieje też silniejszy wiatr.

Pogoda na dziś - poniedziałek, 15.04. Strefa opadów obejmie sporą część Polski

Pogoda na dziś - poniedziałek, 15.04. Strefa opadów obejmie sporą część Polski

Źródło:
tvnmeteo.pl

IMGW wydał ostrzeżenia pierwszego stopnia przed burzami. Obowiązują też alarmy przed obfitymi opadami deszczu, które mogą pojawić się podczas wyładowań. Sprawdź, gdzie aura będzie groźna.

Alerty IMGW przed burzami i ulewami

Alerty IMGW przed burzami i ulewami

Źródło:
IMGW, tvnmeteo.pl

Władze Iranu zagroziły, że użyją większej siły, jeśli Izrael dokona odwetu za sobotni atak dronami i pociskami. Rada Bezpieczeństwa ONZ wezwała strony konfliktu na Bliskim Wschodzie do powściągliwości. W poniedziałek rusza proces byłego prezydenta USA i jednocześnie obecnego kandydata na ten urząd Donalda Trumpa. Oto pięć rzeczy, które warto wiedzieć w poniedziałek 15 kwietnia.

Pięć rzeczy, które warto wiedzieć w poniedziałek 15 kwietnia

Pięć rzeczy, które warto wiedzieć w poniedziałek 15 kwietnia

Źródło:
tvn24.pl, PAP

To był pewnego rodzaju teatr, żeby jednocześnie była odpowiedź Iranu, ale żeby nic się Izraelowi nie stało - mówiła w TVN24 doktor Patrycja Sasnal, komentując irańskie ataki na Izrael. Jak wskazywała, "Izrael pokazuje się przez całe miesiące w Strefie Gazy jako kat Palestyńczyków, a teraz ponownie jest ofiarą". Generał Bogusław Pacek ocenił, że dzisiejszej nocy "stało się coś takiego, jak w dobrej sztuce greckiej".

Generał Pacek: stało się coś takiego, jak w dobrej sztuce greckiej

Generał Pacek: stało się coś takiego, jak w dobrej sztuce greckiej

Źródło:
TVN24

Iran przeprowadził w nocy atak na Izrael przy użyciu setek rakiet i dronów. Izraelska armia opublikowała nagranie, na którym widać, jak działała ich obrona powietrzna. "Tak wygląda 99-procentowa skuteczność" - napisały izraelskie siły zbrojne.

"Tak wygląda 99-procentowa skuteczność". Izraelska armia pokazała nagranie

"Tak wygląda 99-procentowa skuteczność". Izraelska armia pokazała nagranie

Źródło:
tvn24.pl

Tak naprawdę ośmieszamy się przed całym światem, głównie przed Europą, bo nasze obywatelki przerywają ciąże we wszystkich ościennych krajach - mówiła w "Faktach po Faktach" w TVN24 profesor Marzena Dębska, specjalistka ginekologii, położnictwa i perinatologii. Dodała, że "rolą państwa nie jest umoralnianie, nie jest tworzenie zakazów i zastraszanie".

"Żyjemy w kraju, w którym jest usankcjonowana hipokryzja"

Źródło:
TVN24

W Jagatowie (woj. pomorskie) doszło do przestępstwa - taką informację przekazała Estera Głuszek-Lewandowska, sołtys sołectwa Żuławka. Policja przekazała jedynie, że "w związku ze zdarzeniem policjanci prowadzą działania w gminie Pruszcz Gdański".

W Jagatowie na Pomorzu "doszło do przestępstwa". "Proszę o wzmożoną ostrożność"

W Jagatowie na Pomorzu "doszło do przestępstwa". "Proszę o wzmożoną ostrożność"

Źródło:
tvn24.pl

38-letnia Ashlee Good, która przed śmiercią uratowała swoje niespełna roczne dziecko, 30-letni Faraz Tahir, ochroniarz, który starał się pomagać zaatakowanym i udzielał im pierwszej pomocy, 25-letnia Dawn Singleton, pracowniczka sklepu odzieżowego, która "miała przed sobą całe życie". To niektóre z ofiar ataku nożownika, do którego doszło w sobotę w centrum handlowym w Sydney. Napastnik zabił w sumie sześć osób.

Ocaliła swoje dziecko, sama zginęła od ciosów nożownika

Ocaliła swoje dziecko, sama zginęła od ciosów nożownika

Źródło:
BBC

Wydawało się, że medycyna mu już nie pomoże, a jednak pacjent z marskością wątroby i zakrzepicą żyły wrotnej został uratowany przez warszawski szpital przy ulicy Banacha. Sam przeszczep wątroby na nic by się nie zdał, ale lekarze zrobili coś więcej: sprawili, że nowa wątroba dostaje krew z nerki.

Miał marskość wątroby i "bezwzględne przeciwskazanie" do przeszczepu. "Pomogła matka natura"

Miał marskość wątroby i "bezwzględne przeciwskazanie" do przeszczepu. "Pomogła matka natura"

Źródło:
Fakty TVN

Na Kontakt 24 otrzymaliśmy nagranie tańczących żurawi. Temu niezwykłemu spektaklowi przyglądał się z oddali jeleń. - Taniec ptaków jest po prostu niesamowity. Widać, jak skoordynowane są ich ruchy. Robią wszystko identycznie - opowiada pan Dawid, autor nagrania.

"Żurawie tańczyły, a jeleń stał obok i tylko podziwiał". Nagranie

"Żurawie tańczyły, a jeleń stał obok i tylko podziwiał". Nagranie

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt 24

Po aferze "willa plus" i ogłoszeniu przez nowy rząd, że odzyskuje miliony złotych rozdane przez ministra Przemysława Czarnka, wydawało się, że ci, którzy naprawdę ich potrzebują, mają znowu szansę. Nic z tych rzeczy. Ministerstwo Edukacji mówi, że tymi pieniędzmi nie dysponuje, więc nie ma środków na nowy konkurs.

Zostali pokrzywdzeni w programie ministra Czarnka. "Nie ma możliwości naprawienia niesprawiedliwości"

Zostali pokrzywdzeni w programie ministra Czarnka. "Nie ma możliwości naprawienia niesprawiedliwości"

Źródło:
Fakty TVN

W rosyjskim Kurganie sytuacja powodziowa jest bardzo trudna - rośnie poziom wody w rzece Toboł. Gubernator wezwał mieszkańców do ewakuacji. Agencja informacyjna TASS podała, że w całej Rosji w wyniku powodzi zalanych zostało ponad 14 tysięcy domów.

"Zabierzcie swoje rodziny, dokumenty, kosztowności i wyjedźcie"

"Zabierzcie swoje rodziny, dokumenty, kosztowności i wyjedźcie"

Źródło:
Reuters

Żmije zygzakowate są coraz bardziej aktywne. W przypadku ukąszenia należy zachować spokój i natychmiast wezwać pomoc. Nie wszystkie ataki kończą się zatruciem, ale warto zachować czujność nawet wtedy, gdy czujemy się dobrze.

Ostrożnie na spacerach! "Wstrząs może wystąpić nawet 16 godzin po zdarzeniu"

Ostrożnie na spacerach! "Wstrząs może wystąpić nawet 16 godzin po zdarzeniu"

Źródło:
PAP

Tragiczny wypadek w Galominie w powiecie płońskim. W niedzielę przed godziną 14 doszło tam do zderzenia dwóch samochodów osobowych (skody i volkswagena). Jedna osoba nie żyje.

Jedna osoba zginęła, cztery, w tym dziecko, są ranne

Jedna osoba zginęła, cztery, w tym dziecko, są ranne

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Siły rosyjskie nasiliły ataki na ukraińską infrastrukturę energetyczną. W ich wyniku została całkowicie zniszczona elektrociepłownia Trypilska, największy zakład energetyczny w środkowej Ukrainie. Zdaniem analityków do spraw wojskowości w Kijowie nasilenie ataków świadczy o zbliżającej się rosyjskiej ofensywie, a kierunki ekspansji zostały "wytypowane".

Sytuacja na froncie "znacznie się pogorszyła". "Kierunki ekspansji są już wytypowane"

Sytuacja na froncie "znacznie się pogorszyła". "Kierunki ekspansji są już wytypowane"

Źródło:
tvn24.pl
Terroryzm znów zapuka do bram Europy? O tym regionie niemal się nie mówi

Terroryzm znów zapuka do bram Europy? O tym regionie niemal się nie mówi

Źródło:
tvn24.pl
Premium

Ochłodzenie odczujemy zaraz po weekendzie, ale najzimniej będzie nieco później. Czy w najbliższym czasie możemy liczyć na powrót ciepła? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: nadciąga zimno, jakiego dawno nie widzieliśmy

Pogoda na 16 dni: nadciąga zimno, jakiego dawno nie widzieliśmy

Źródło:
tvnmeteo.pl

W niedzielę w nocy strażacy wyciągnęli z Jeziora Ostrowickiego w miejscowości Bieślin (woj. wielkopolskie) ciało 23-letniego mężczyzny. Wcześniej otrzymali zgłoszenie o łódce z trzema osobami, która wywróciła się na jeziorze. Wszyscy brali udział w wieczorze kawalerskim.

Tragedia podczas wieczoru kawalerskiego. Nie żyje jeden z uczestników

Tragedia podczas wieczoru kawalerskiego. Nie żyje jeden z uczestników

Aktualizacja:
Źródło:
PAP/tvn24.pl

Rada Unii Europejskiej zaakceptowała rozporządzenie zaostrzające normy środowiskowe pojazdów. Norma Euro 7 zaostrzy limity cząstek stałych dla samochodów osobowych i dostawczych oraz spalin dla autobusów i ciężarówek. Rozporządzenie wprowadzi też paszport środowiskowy dla każdego pojazdu.

Zmiana dla kierowców. Nowa norma spalin i paszporty dla każdego pojazdu

Zmiana dla kierowców. Nowa norma spalin i paszporty dla każdego pojazdu

Źródło:
PAP

Dzicy lokatorzy przejęli pub w Londynie dzierżawiony przez Gordona Ramsaya - podał "The Guardian". W budynku, który wynajmuje popularny kucharz, zamknęła się grupa co najmniej sześciu osób. "Jeśli chcesz się nas pozbyć, będziesz musiał złożyć wniosek o posiadanie w sądzie okręgowym lub w sądzie wyższej instancji - napisali na kartce, którą wywiesili na drzwiach.

Dzicy lokatorzy przejęli lokal znanego restauratora

Dzicy lokatorzy przejęli lokal znanego restauratora

Źródło:
"The Guardian"

Żółte korowody przeszły w niedzielę ulicami Gdańska oraz innych pomorskich miejscowości. 14 kwietnia to bowiem finał Pól Nadziei - corocznej kwesty, której celem jest wsparcie hospicjów na Pomorzu.

Żonkile zakwitły dla hospicjów, finał akcji Pola Nadziei

Żonkile zakwitły dla hospicjów, finał akcji Pola Nadziei

Źródło:
TVN24