TK: przepisy o przekształceniu użytkowania wieczystego są niezgodne z konstytucją

TK konsekwentnie przeciwstawia się uwłaszczaniu grup podmiotów przypadkowo wybranych przez ustawodawcęWikipedia (CC BY-SA 3.0)

Przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności są niezgodne z konstytucją - orzekł we wtorek Trybunał Konstytucyjny rozpatrując skargę samorządowców.

TK rozpatrywał we wtorek połączone wnioski: Rady Miasta Szczecin, Rady Gminy Ustronie Morskie oraz Rady Miasta Poznań.

Niezgodne z ustawą

Trybunał orzekał w sprawie zgodności z konstytucją art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Uznał, że artykuły te są niezgodne z ustawą zasadniczą w zakresie, w jakim przyznają uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy z 28 lipca 2011 r. o gospodarce nieruchomościami. Wprowadziła ona zmiany w ustawie z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przewidywał obowiązek przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na żądanie osób fizycznych i prawnych, będących użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu 13 października 2005 r. Z kolei art. 1 ust. 3 powyższej ustawy, wskazany obowiązek nakładał na właścicieli nieruchomości gruntowych w razie żądania przekształcenia, które przedstawią następcy prawni osób uprawnionych do przekształcenia.

Konsekwencja TK

- TK konsekwentnie przeciwstawia się uwłaszczaniu grup podmiotów przypadkowo wybranych przez ustawodawcę - stwierdziła sędzia Małgorzata Pyziak-Szafnicka przedstawiając uzasadnienie orzeczenia TK uznającego te przepisy za niekonstytucyjne. Jak podkreśliła wnioskodawcom chodziło tylko o rozstrzygnięcie sprawy uwłaszczenia tych podmiotów, które nie miały prawa do przekształcenia w dniu wejścia nowelizacji. Chodzi głównie o osoby prawne, z wyłączeniem spółdzielni mieszkaniowych, oraz osoby, które były właścicielami lokali w budynkach na gruntach użytkowanych wieczyście. Jej zdaniem grupa "nowo uwłaszczonych", to osoby, które dokonały przekształcenia już w okresie, gdy w Polsce obowiązywały zasady rynkowe. - Nie ulega wątpliwości, że przekształcenie jest źródłem przywileju finansowego dla osoby, która z niego korzysta. Uzyskuje ona korzyść majątkową kosztem majątku publicznego, czy to samorządowego, czy to skarbu państwa - podkreśliła. TK uznał też, że choć wniosek złożyły samorządy, to TK musi skontrolować przepisy w całości. Dlatego orzeczenie dotyczy nie tylko własności samorządów, ale też o innych publicznych podmiotów, w tym skarbu państwa. W ocenie TK nie ma konstytucyjnej wartości, którą należałoby realizować przez takie uwłaszczenie. - Wcześniej celem takiego uwłaszczenia, było zadośćuczynienie osobom, którym użytkowanie wieczyste było narzucone jeszcze w okresie do roku 1990. Ponieważ było to uwłaszczenie głównie na cele mieszkaniowe, było ono uzasadnione konstytucyjnym prawem do mieszkania. Kiedy ustawodawca przewiduje uwłaszczenie osób poszkodowanych na skutek dekretu Bieruta, kiedy przewiduje uwłaszczenie osób, które uzyskały użytkowanie wieczyste gospodarstwa rolnego na ziemiach zachodnich, we wszystkich tych przypadkach jesteśmy wstanie wskazać wartość konstytucyjną, która służyła uwłaszczeniu - wyjaśniła Pyziak-Szafnicka.

Ingerencja w prawo

Jednak dodała, że "kiedy przechodzimy do uwłaszczenia będącego dziś przedmiotem oceny TK okazuje się, że nie można ustalić, jakie było dążenie ustawodawcy, jaką wartość konstytucyjną chciał realizować?". - Rozpowszechnienie prywatnej własności samo w sobie nie jest wartością konstytucyjną, ale nawet gdyby taką wartość uznać, to pozostaje pytanie, czy ma się to dokonać kosztem własności publicznej - uzasadniała.

Gminy we wtorek wykazywały przed TK, że zakwestionowane przez nich przepisy powodują ingerencję w prawo własności gmin i wyłącza ich samodzielność w dysponowaniu majątkiem, zawsze wtedy gdy strona umowy o użytkowanie wieczyste upomni się o takie przekształcenie. Ponadto wykazały też, że zakwestionowane przepisy pozbawiają gminę gwarantowanego w konstytucji dochodu z majątku, bo przekształcenie odbywa się po cenach znacząco niższych niż rynkowa wartość nieruchomości. Katarzyna Bartanowicz, radca prawny reprezentujący Szczecin przyznała, że to miasto musiało już wydać 50 decyzji przekształceniowych. Strata dla miasta z tego powodu jest szacowana, jej zdaniem, na 80 mln zł.

Bój o lotnisko

W jeszcze trudniejszej sytuacji znalazła się mała, wiejska gmina Ustronie Morskie w woj. zachodniopomorskim, która podpisała umowę w 2003 r. na użytkowanie wieczyste części terenów byłego lotniska wojskowego o wielkości 44 ha z prywatną firmą. Inwestor miał wybudować na tym terenie nowe lotnisko z przeznaczeniem dla ruchu turystycznego i biznesowego. Lotnisko nie powstało, więc gmina zakwestionowała przed sądem umowę o użytkowanie wieczyste. Prywatna firma jednak upomniała się o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności. Postępowanie to udało się gminie zastopować tylko dzięki korzystnemu dla niej wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przed TK Agnieszka Jakierowicz radca prawny gminy poinformowała, że prywatna firma za prawo własności tego terenu zapłaciłaby około 6 mln zł (ponadto wnioskowała o rozłożenie tej sumy na 20 lat). Tymczasem działka jako całość jest wyceniana na około 18 mln zł. W przypadku przekształcenia tego terenu i podzieleniu go na mniejsze działki, zdaniem Jakierowcz, zysk firmy mógłby wynieść nawet 100 mln zł, bo jest to atrakcyjny teren nad morzem.

Autor: tol / Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Wikipedia (CC BY-SA 3.0)

Pozostałe wiadomości

We wtorek rano czasu polskiego weszły w życie 25-procentowe amerykańskie cła na wszystkie towary z Meksyku i Kanady oraz 10-procentowa podwyżka ceł na towary z Chin. Kanada, Meksyk i Chiny są trzema największymi partnerami handlowymi Stanów Zjednoczonych. Na decyzję Donalda Trumpa odpowiedział już Pekin. Cła odwetowe zapowiedział też premier Kanady.

Amerykańskie cła weszły w życie. "Trump bije przyjaciół, a nie przeciwników"

Amerykańskie cła weszły w życie. "Trump bije przyjaciół, a nie przeciwników"

Źródło:
PAP

Osoby, które złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku, a prawo do świadczenia uzyskały po roku 2012, będą mogły ponownie przeliczyć wysokość emerytury - wynika z założeń projektu resortu rodziny, który znalazł się w wykazie prac rządu. Zmiany mogą objąć około 200 tysięcy Polaków.

Zmiany dla tysięcy emerytów. Nowe plany rządu

Zmiany dla tysięcy emerytów. Nowe plany rządu

Źródło:
PAP

Ceny ropy na giełdzie paliw w Nowym Jorku powiększają spadki z 3-miesięcznego minimum. Maklerzy zwracają uwagę na cła nałożone przez prezydenta USA Donalda Trumpa. Tymczasem OPEC+ zasygnalizował plany wznowienia większej produkcji ropy.

Ceny ropy powiększają spadki

Ceny ropy powiększają spadki

Źródło:
PAP

- Mamy plany na wypadek nałożenia ceł przez USA i prezydenta Donalda Trumpa - podkreśliła prezydentka Meksyku Claudia Sheinbaum. Waszyngton zapowiedział, że cła mają zostać wprowadzone we wtorek.

"Jakakolwiek będzie ta decyzja, my podejmiemy własne"

"Jakakolwiek będzie ta decyzja, my podejmiemy własne"

Źródło:
PAP

- Producenci aut będą mieli więcej czasu na spełnienie europejskich celów dotyczących norm emisji CO2 - zapowiedziała szefowa Komisji Europejskiej (KE) Ursula von der Leyen.

Co z unijną rewolucją? Zapowiedź Brukseli

Co z unijną rewolucją? Zapowiedź Brukseli

Źródło:
PAP

Po styczniu zysk banków wyniósł blisko cztery miliardy złotych - podał Narodowy Bank Polski (NBP). Rok temu - w 2024 roku - po styczniu zysk wynosił nieco ponad 3,7 miliarda złotych.

Potężny zysk banków. Nowe dane

Potężny zysk banków. Nowe dane

Źródło:
PAP

W Trójmieście około dwukrotnie wzrosła w ofercie deweloperów liczba mieszkań z ceną ponad 20 tysięcy złotych za metr kwadratowy - wynika z danych portalu Rynekpierwotny. Podano również dane dotyczące cen nowych lokali w największych miastach Polski.

20 tysięcy złotych za metr. W tym mieście podwoiła się liczba ofert

20 tysięcy złotych za metr. W tym mieście podwoiła się liczba ofert

Źródło:
PAP

Rzeczniczka Komisji Europejskiej (KE) Anna-Kaisa Itkonen stwierdziła, że Nord Stream 2 "nie jest projektem leżącym we wspólnym interesie Unii Europejskiej". To odpowiedź na doniesienia medialne o tym, że Rosja i USA potajemnie pracują nad uruchomieniem gazociągu.

"Właściwym miejscem dla Nord Stream 2 jest dno morza"

"Właściwym miejscem dla Nord Stream 2 jest dno morza"

Aktualizacja:
Źródło:
PAP, "Financial Times", Reuters

Wskaźnik PMI (Purchasing Managers' Index) dla przemysłu w Polsce w lutym wyniósł 50,6 punktu w porównaniu do 48,8 punktu w styczniu - podała firma S&P Global. Wskaźnik wzrósł powyżej poziomu 50 punktów po raz pierwszy od kwietnia 2022 roku. Premier Donald Tusk stwierdził, że "to naprawdę dobra wiadomość".

Takich danych nie było od prawie trzech lat

Takich danych nie było od prawie trzech lat

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Obowiązek budowy określonej liczby miejsc postojowych towarzyszących budowie budynków mieszkalnych zostanie zniesiony - wynika z projektu nowelizacji tak zwanej specustawy mieszkaniowej. Nowe przepisy mają umożliwić samorządom ustalanie własnych limitów dla każdej realizowanej inwestycji.

Rząd szykuje zmianę przepisów. Chodzi o parkingi

Rząd szykuje zmianę przepisów. Chodzi o parkingi

Źródło:
PAP

Warren Buffet, 94-letni miliarder i szef holdingu Berkshire Hathaway, ostrzega, że cła, zapowiadane przez Donalda Trumpa, zwiększą inflację oraz zaszkodzą konsumentom. - Mamy z nimi duże doświadczenie. Do pewnego stopnia są aktem wojny - stwierdził inwestor.

"Zawsze trzeba sobie to pytanie zadawać". Legendarny inwestor ostrzega

"Zawsze trzeba sobie to pytanie zadawać". Legendarny inwestor ostrzega

Źródło:
PAP

Dyrektor Biura Rady Fiskalnej będzie mógł zarobić do 22,1 tysiąca złotych plus 3 tysiące złotych dodatku funkcyjnego - wynika z informacji opublikowanej w poniedziałek na stronach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Średnie wynagrodzenie pracowników biura wyniesie ponad 10,5 tysiąca złotych.

Powstanie nowa instytucja. Podano zarobki

Powstanie nowa instytucja. Podano zarobki

Źródło:
PAP

W niedzielę ceny niektórych kryptowalut wzrosły o kilkadziesiąt procent po tym, jak prezydent Donald Trump ogłosił utworzenie strategicznej rezerwy kryptowalutowej. Obejmie ona bitcoin, ether, XRP, token SOL Solany i ADA Cardano.

Historyczna zapowiedź Trumpa. Ceny wystrzeliły

Historyczna zapowiedź Trumpa. Ceny wystrzeliły

Źródło:
PAP

W sobotę w Lotto padła główna wygrana w wysokości ponad ośmiu milionów złotych. Totalizator Sportowy podał, gdzie wysłano zwycięski kupon.

Duża wygrana w Lotto. Podano, gdzie padła

Duża wygrana w Lotto. Podano, gdzie padła

Źródło:
tvn24.pl

Prokuratura umorzyła śledztwo w sprawie dotyczącej niedopełnienia obowiązków przy realizacji programu "Laptop dla ucznia" - wynika z komunikatu prokuratury. Nad programem czuwał resort cyfryzacji.

Prokuratura umorzyła śledztwo w sprawie programu "Laptop dla ucznia"

Prokuratura umorzyła śledztwo w sprawie programu "Laptop dla ucznia"

Źródło:
gov.pl, tvn24.pl

Od czerwca z lotniska w Radomiu będzie można polecieć do Barcelony. Połączenie będzie realizowane przez PLL LOT. Rejsy będą odbywać się raz w tygodniu.

Najmłodsze lotnisko w Polsce z nowym połączeniem

Najmłodsze lotnisko w Polsce z nowym połączeniem

Źródło:
PAP

W 2024 roku zysk Lasów Państwowych wyniósł około 870 milionów złotych, czyli ponad dwukrotnie więcej niż zakładano w prognozach - wynika z danych opublikowanych przez Lasy Państwowe. Przedstawiciele instytucji podkreślają, że są to dane szacunkowe, a wynik końcowy zostanie opracowany do końca marca 2025 roku.

Lasy Państwowe zarobiły dwa razy więcej, niż planowały

Lasy Państwowe zarobiły dwa razy więcej, niż planowały

Źródło:
PAP

Kontrolerzy, którzy początkowo podają się za klientów, coraz częściej wystawiają mandaty za brak paragonu. Dzięki temu skarbówka zwiększa swoje dochody. Eksperci twierdzą, że to skuteczny sposób na zwalczanie nadużyć – pisze najnowsza 'Rzeczpospolita'."

Nie dostały paragonów, wyciągnęły służbowe legitymacje

Nie dostały paragonów, wyciągnęły służbowe legitymacje

Źródło:
PAP