Węgierski scenariusz w Polsce? "Po wyborach ceny wystrzelą"

Źródło:
TVN24 Biznes
Obajtek: na rynku mogłaby wybuchnąć panika
Obajtek: na rynku mogłaby wybuchnąć panikaTVN24
wideo 2/4
Obajtek: na rynku mogłaby wybuchnąć panikaTVN24

O tym przecież mówił prezes Orlenu Daniel Obajtek, nawiązując do scenariusza węgierskiego. A i tak jego spółka to zrobiła - zauważa w rozmowie z TVN24 Biznes Sławomir Dudek, prezes i założyciel Instytutu Finansów Publicznych, pytany o obecną sytuację na rynku paliw. Jak przypomina, na Węgrzech wprowadzono limity cen paliw, a następnie rząd był zmuszony do jego zniesienia. -Zabrakło na stacjach paliwa, tak jak dziś w Polsce - dodaje ekonomista.

Jeszcze na początku 2023 roku Daniel Obajtek, szef Orlenu, przekonywał, że koncern nie może obniżyć cen paliw, bo stałoby się to, co na Węgrzech, gdzie rząd wprowadził, a później nagle zrezygnował z ustalenia maksymalnej ceny litra benzyny i oleju napędowego.

- Słyszeliście państwo kilka miesięcy temu, że paliwa powinny być regulowane i kosztować 5 złotych za litr. Gdybyśmy regulowali ceny, to nie płynąłby import do Polski. Podawałem przykład gospodarki węgierskiej i nie pomyliłem się. Tam tak się stało. Ręczne sterowanie doprowadziło do braków paliwa - stwierdził szef kontrolowanego przez państwo giganta.

Czytaj także: "Awarie" przy dystrybutorach. Oto co kazał stacjom pisać Orlen

Węgry wprowadziły w połowie listopada 2021 roku, przed wyborami parlamentarnymi, limit cen paliwa - benzyna 95-oktanowa oraz olej napędowy nie mogły kosztować więcej niż 480 forintów (wówczas około 6,05 zł) za litr. Następnie w kolejnych krokach zawężano grupę kierowców, którzy mogli tankować po niższych cenach.

W końcu w grudniu 2022 roku, pół roku po wygranych przez Viktora Orbana wyborach, rząd Węgier zniósł limit cen na paliwo. Stało się to na wniosek węgierskiego koncernu MOL, po tym, jak paniczne zakupy i kłopoty z importem doprowadziły do niedoborów paliw w całym kraju. Spółka energetyczna wskazywała, że na krajowym rynku paliw wystąpiła "sytuacja krytyczna". Tuż po zniesieniu limitu ceny paliw mocno wzrosły.

Ceny oleju napędowego wzrosły o jedną trzecią

Sławomir Dudek, prezes i założyciel Instytutu Finansów Publicznych oraz były dyrektor Departamentu Polityki Makroekonomicznej w Ministerstwie Finansów, w rozmowie z TVN24 Biznes przypomina, że na Węgrzech rząd zamroził ceny wielu produktów, w tym właśnie paliw.

- Nie było nawet chętnych, aby sprzedawać produkty po tak niskich cenach. Zabrakło na stacjach paliwa tak, jak dziś w Polsce. Na kilka miesięcy przed wyborami ceny były stabilne, niskie i sterowane przez rząd, a po wyborach rząd nie mógł sobie pozwolić na zamrożenie cen. Gospodarka była rozregulowana, z czarnym rynkiem, z wykupywaniem towarów, robieniem zapasów. Po wyborach ceny oleju napędowego wzrosły o jedną trzecią, benzyny o 24 procent, a ceny prądu nawet o 65 procent - wylicza.

Jego zdaniem ten scenariusz jest realny w Polsce. - Patrząc na rynek paliw i to, co mówią analitycy czy globalne firmy działające na rynku paliw, które alarmują, że coś nienaturalnego dzieje się z cenami, ten scenariusz jest identyczny. Już mamy przecież tabliczki z "awarią dystrybutorów", brakuje paliwa - zwraca uwagę.

Jak dodaje, "Orlen jako monopolista decyduje o rynku, sztucznie zaniża ceny". - Po wyborach ceny wystrzelą. Ceny są zaniżone od 20 do 30 procent. Jeśli dzisiaj olej napędowy kosztuje około 6,20 złotych, to po wyborach może kosztować około 8,40 złotych - ocenia ekonomista.

Czytaj także: Problemy karetek z tankowaniem. "Ratownicy jeździli i szukali paliwa"

"Dowiemy się wszystkiego po wyborach"

Sławomir Dudek wskazuje, że podobieństw do scenariusza węgierskiego jest więcej. - W Polsce mamy zamrożony VAT na żywność. Kolejne rzeczy to centralne sterowanie cenami firm państwowych, które świadczą jakieś usługi powszechne. Był przecież przypadek z koleją, która na podstawie rachunku ekonomicznego podwyższyła ceny biletów, a premier kazał wycofać tę podwyżkę. Podobnie jest z autostradami. To wiemy, ale jest pytanie, ilu rzeczy nie wiemy? - mówi.

Stwierdza, że "scenariusz węgierski uczy nas tego, że nie da się zatrzymać nurtu rzeki". - Procesy inflacyjne są silne i nie da się ich zatrzymać centralnym sterowaniem. W PRL tak robiono i skończyło się tragicznie. Sterowanie cenami jest czasowe, to oszustwo, żyjemy w wirtualnym świecie inflacji. Powiem szczerze, że nie wiem, jaka jest prawdziwa inflacja. Dowiemy się wszystkiego po wyborach - wyjaśnia Sławomir Dudek.

W jego ocenie "tymi działaniami powinien się zająć Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i Urząd Regulacji Energetyki, ale oni siedzą cicho".

- Orlen przecież jako monopolista na rynku wykańcza małe stacje benzynowe, bo na siłę utrzymuje niską cenę paliwa, a przecież import jest o 20 czy 30 procent droższy - zauważa. - Takie sterowanie buduje rynek spekulacji, ludzie robią zapasy. Co się stanie na stacjach benzynowych, jak ludzie się dowiedzą, że koniec z obniżkami benzyny, ze ceny wracają do rynkowych poziomów? Będzie armagedon - dodaje.

Czytaj także: "Widzę naszego lokalnego polityka, jak podejrzanie tankuje paliwo do beczek". Poseł PiS przyłapany na stacji paliw

Bitwy o paliwo

Dodaje, że na Węgrzech tak się stało wtedy, kiedy wyciekła informacja o końcu niskich cen. - Cały weekend ludzie stali w kolejkach i była walka, bitwy o paliwo - przypomina.

- To jest mocna deregulacja procesów, spekulacja, przekręty, i o tym przecież mówił Daniel Obajtek, nawiązując do scenariusza węgierskiego. A i tak jego spółka to zrobiła. Będą tego wielkie konsekwencje, bo brak konkurencji na rynku paliw zaraz dobije inne branże. Cała gospodarka jest zaburzona, bo paliwo jest kluczowym produktem - mówi Sławomir Dudek.

- To jest ogromne uderzenie w funkcjonowanie gospodarki - dodaje.

Sam Orlen przekonuje, że dostawy paliw na stacje realizowane są na bieżąco. W piątkowym komunikacie zapewniono, że firma dysponuje odpowiednią ilością paliw, by zaspokoić potrzeby klientów. Wcześniej Orlen zapowiadał także, że nie przewiduje zmiany polityki cenowej przy sprzedaży paliw.

Czytaj też: Ekonomista o słowach Kaczyńskiego. "Powiedziałbym, że jest dokładnie odwrotnie"

Autorka/Autor:Joanna Rubin

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: tvnwarszawa.pl/ Artur Węgrzynowicz

Pozostałe wiadomości

Z pięćdziesięciu sześciu inwestycji ujętych w Krajowym Planie Odbudowy około czterdzieści jest zagrożonych albo niezrealizowaniem w całości, albo wykreśleniem z planu - wyliczył Łukasz Kościjańczuk z firmy doradczej CRIDO. Jak dodał, w takiej sytuacji Polska nie otrzyma refinansowania Unii Europejskiej, ponieważ warunkiem wypłaty środków jest zakończenie i zamknięcie inwestycji w terminie. - Straciliśmy dwa lata - ocenił.

Zagrożone inwestycje z KPO. "Straciliśmy dwa lata"

Zagrożone inwestycje z KPO. "Straciliśmy dwa lata"

Źródło:
PAP

Zniszczone fabryki. Drogi rozerwane na strzępy. Elektrownie wyłączone z użytku. Eksport stali zdziesiątkowany. Fala uchodźców opuszczających kraj. Ukraina - najbiedniejsze państwo w Europie - zapłaciła pod względem ekonomicznym wysoką cenę za dwuletnią wojnę z Rosją prowadzoną niemal w całości na jej własnym terytorium. Tymczasem Rosja ma tak małe zadłużenie, że nawet sankcje nie wyrządziły jej większych szkód. Przynajmniej na razie - czytamy w analizie dziennika "The Guardian".

Ukraińska gospodarka w tarapatach, Rosja z pozornym dobrobytem

Ukraińska gospodarka w tarapatach, Rosja z pozornym dobrobytem

Źródło:
"The Guardian"

Co z nowym podatkiem dla posiadaczy samochodów spalinowych, który ma być jednym z warunków otrzymania funduszy unijnych? Minister do spraw Unii Europejskiej Adam Szłapka wyjaśnił, że w kwestii kamieni milowych "cały czas pracuje ministerstwo funduszy i tam będą pewne zmiany".

Co z nowym podatkiem dla posiadaczy aut? Minister odpowiada

Co z nowym podatkiem dla posiadaczy aut? Minister odpowiada

Źródło:
PAP

Tanie zboża na giełdach to efekt manipulacji Rosjan, sprzedających zboże po dumpingowych cenach - uważa szefowa Izby Zbożowo-Paszowej Monika Piątkowska. Według niej sytuacja na giełdach światowych nie poddaje się normalnym analizom, a prognozy są zaburzane przez działania Władimira Putina.

Zaskakująca sytuacja na rynku. "Zaburzane przez działania Putina"

Zaskakująca sytuacja na rynku. "Zaburzane przez działania Putina"

Źródło:
PAP

Minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski powiedział, że na spotkaniu ministrów rolnictwa państw Unii Europejskiej w Brukseli będzie żądał ograniczenia tak zwanego Zielonego Ładu. - Te rozwiązania nie mają akceptacji wśród rolników - podkreślił. Siekierski zapowiedział rozpoczęcie rozmów z protestującymi rolnikami.

Minister rolnictwa: chcemy w czwartek rozpocząć rozmowy

Minister rolnictwa: chcemy w czwartek rozpocząć rozmowy

Źródło:
tvn24.pl

Średnia krajowa, czyli przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw, wyniosła w styczniu 2024 roku 7768,35 złotego i wzrosła o 12,8 procent rok do roku. "Rzeczywistość może być jednak bardziej ponura" - ocenił ekspert ekonomiczny Konfederacji Lewiatan Mariusz Zielonka. 

Średnia krajowa 2024. Tyle wynosi przeciętne wynagrodzenie w Polsce

Średnia krajowa 2024. Tyle wynosi przeciętne wynagrodzenie w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

W marcu 2024 roku nastąpi waloryzacja emerytur i rent. Jest przeprowadzana z urzędu, co oznacza, że nie trzeba składać żadnego wniosku - podał Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w komunikacie. Wskazał, że emerytury wzrosną o 12,12 procent. W górę pójdą również inne świadczenia.

Podwyżki dla emerytów i nie tylko. Tyle wyniosą świadczenia po waloryzacji

Podwyżki dla emerytów i nie tylko. Tyle wyniosą świadczenia po waloryzacji

Źródło:
tvn24.pl

Trzeba się udać do urzędu miasta i zapytać o warunki otrzymania mieszkania komunalnego, bo każda gmina w szerokim zakresie może je kształtować samodzielnie. Możliwe jest, że na przykład w Słupsku szybciej dostaniemy mieszkanie niż Warszawie, bo to zależne jest od miasta - wyjaśnia w rozmowie z biznesową redakcją portalu tvn24.pl Marek Wójcik ze Związku Miast Polskich. Podkreśla, że większość programów mieszkaniowych kierowanych jest do młodych ludzi. - A zapotrzebowanie na mieszkania komunalne dotyczy głównie osób w średnim wieku i starszych - stwierdza.

Sto tysięcy chętnych w kolejce. "Najdłużej oczekiwała osoba, która złożyła wniosek szesnaście lat temu"

Sto tysięcy chętnych w kolejce. "Najdłużej oczekiwała osoba, która złożyła wniosek szesnaście lat temu"

Źródło:
tvn24.pl

Firma Berkshire Hathaway zamknęła 2023 rok z zyskiem na poziomie 96,2 miliarda dolarów, co jest znaczną zmianą w porównaniu z 2022 rokiem, gdy odnotowała stratę w wysokości 22,8 miliarda dolarów. Konglomerat Warrena Buffetta pobił też rekord pod względem posiadanej gotówki - wskazał portal stacji CNN.

"Wyrocznia z Omaha" siedzi na rekordowym stosie gotówki

"Wyrocznia z Omaha" siedzi na rekordowym stosie gotówki

Źródło:
CNN

Mijają dwa lata od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Dla wielu obywateli Ukrainy schronieniem stała się Polska. Blisko milion osób z tego kraju przebywających w Polsce posiada aktywny numer PESEL. Umożliwia on uchodźcom między innymi podjęcie pracy czy dostęp do świadczeń.

Polska drugim domem. Blisko milion osób otrzymało numer PESEL

Polska drugim domem. Blisko milion osób otrzymało numer PESEL

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Rada nadzorcza PZU odwołała Beatę Kozłowską-Chyłę z funkcji prezesa - podano w komunikacie. Do czasowego wykonywania obowiązków prezesa oddelegowano Anitę Elżanowską.

Zmiany na szczycie PZU

Zmiany na szczycie PZU

Źródło:
PAP

Rozmawiamy i także staramy się rozwiązywać problemy - stwierdził po rozmowach z protestującymi rolnikami minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski. Dodał przy tym, że to są problemy, które "wynikają z zaszłości". Zapowiedział, że podczas najbliższego spotkania w Brukseli chce rozmawiać o tym, aby Unia Europejska partycypowała w pokryciu części kosztów strat, które ponieśli polscy rolnicy w wyniku napływu niekontrolowanych towarów z Ukrainy.

Minister spotkał się z rolnikami. "Nie chcemy, żeby za to płaciła głównie jedna grupa zawodowa"

Minister spotkał się z rolnikami. "Nie chcemy, żeby za to płaciła głównie jedna grupa zawodowa"

Źródło:
tvn24.pl

Trwa rozliczenie PIT za 2023 rok. Osoby pozostające w związkach małżeńskich mogą złożyć swoją deklarację podatkową wspólnie z mężem lub żoną, o ile spełniają odpowiednie warunki. Warto się zainteresować taką opcją, bo można osiągnąć pewne korzyści podatkowe.

PIT 2024. Wspólne rozliczenie małżonków. Jakie są zasady? Kiedy się opłaca?

PIT 2024. Wspólne rozliczenie małżonków. Jakie są zasady? Kiedy się opłaca?

Źródło:
tvn24.pl

Fundusze unijne były wydatkowane nieprawidłowo, powstały poważne podejrzenia korupcji - tak Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, ministra funduszy i polityki regionalnej, mówi o funkcjonowaniu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. W rozmowie z redakcją biznesową tvn24.pl odnosi się też do kwestii programu "Laptop dla ucznia", polskiego auta elektrycznego, a także do działania Krajowego Zasobu Nieruchomości. - Bałagan zarządczy był ogromny - stwierdza.

Izera, laptopy i odwołane zarządy. Ministra: bałagan był ogromny

Izera, laptopy i odwołane zarządy. Ministra: bałagan był ogromny

Źródło:
tvn24.pl

Portugalska Praia da Falésia to najpiękniejsza plaża 2024 roku - wynika z rankingu Travellers' Choice Awards. Na kolejnych miejscach znalazły się miejsca z włoskiej Lampedusy i hiszpańskiego San Sebastian.

Wybrano najpiękniejszą plażę 2024 roku

Wybrano najpiękniejszą plażę 2024 roku

Źródło:
PAP

Sąd zatwierdził zakaz siadania na Schodach Hiszpańskich w Rzymie. Decyzja została podjęta w związku z odwołaniem adwokata, który otrzymał grzywnę w wysokości 180 euro, gdy usiadł na stopniach w proteście przeciwko zakazowi.

Usiadł na słynnych schodach i dostał karę. Jest decyzja sądu

Usiadł na słynnych schodach i dostał karę. Jest decyzja sądu

Źródło:
PAP

Ukraina proponuje Polsce składający się z pięciu kroków plan, którego celem ma być odblokowanie granicy. "Plan wzajemnego zrozumienia" ogłosił w piątek ukraiński premier Denys Szmyhal.

Ukraina proponuje Polsce "Plan wzajemnego zrozumienia"

Ukraina proponuje Polsce "Plan wzajemnego zrozumienia"

Źródło:
PAP

Poseł Konfederacji zapytał, czy rząd planuje zrównać wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn. Jest odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Wiek emerytalny kobiet i mężczyzn zostanie zrównany? Ministerstwo odpowiada

Wiek emerytalny kobiet i mężczyzn zostanie zrównany? Ministerstwo odpowiada

Źródło:
tvn24.pl, PAP

"Bezpieczny kredyt 2 procent" cieszył się dużą popularnością również wśród obcokrajowców. Banki podpisały ponad 3 tysiące umów z obywatelami innych krajów. Na tej liście dominują obywatele Ukrainy oraz Białorusi. Informacje w tej sprawie przekazał minister rozwoju i technologii Krzysztof Hetman.

Obcokrajowcy skusili się na kredyty z programu PiS. Dominuje jeden kraj

Obcokrajowcy skusili się na kredyty z programu PiS. Dominuje jeden kraj

Źródło:
tvn24.pl

Biuro podróży Itaka zrezygnowało z jednej z wycieczek oferowanych z wylotem z lotniska w Radomiu. Wkrótce wykonywanie lotów do Egiptu zakończy również biuro Anex Tour. Do końca sezonu zimowego w ofercie portu na południu Mazowsza pozostaną dwa połączenia regularne - do Rzymu i do Larnaki na Cyprze. Mimo zmian w siatce lotów spółka Polskie Porty Lotnicze, która zarządza lotniskiem Warszawa-Radom, nie ma obaw o realizację prognoz na ten rok.

Cięcie tras z Radomia

Cięcie tras z Radomia

Źródło:
tvn24.pl