W tym roku budżet może stracić 60 miliardów złotych. Wyłudzenia VAT ma zbadać sejmowa komisja

[object Object]
Jest wniosek o nową komisję śledczą. Ma zająć się wyłudzeniami VAT-uTVN24 BiS
wideo 2/4

Eksperci pytani o celowość powołania komisji śledczej do spraw wyłudzeń VAT nie są zgodni w swoich opiniach. Tymczasem - jak wskazuje dyrektor generalny UN Global Compact Kamil Wyszkowski - problem czarnej strefy dotyczy co najmniej 17 branż. W tym roku straty budżetu wyniosą 60 mld zł - szacuje.

Eksperci pytani o celowość powołania komisji śledczej ds. wyłudzeń nie są zgodni w swoich opiniach. Niektórzy mają obawy o upolitycznienie komisji i "spektakl medialny", inni uważają, że komisja śledcza ds. VAT może odegrać istotną rolę.

Straty dla budżetu

Tymczasem - jak wskazuje dyrektor generalny UN Global Compact Kamil Wyszkowski - według szacunków tej instytucji "problem czarnej strefy, czyli mafii gospodarczych - przestępców, którzy na chłodno z zimną krwią łamią prawo" jest ogromny. - To mafia paliwowa, tytoniowa, spirytusowa, hazardowa, mafia związana z gospodarką odpadami. Można by długo wymieniać, na liście jest nie miej niż 17 branż - mówi Wyszkowski. Jego instytucja szacuje straty w tym roku dla budżetu na nie mniej niż 60 mld zł. Partner w firmie doradczej Crido Taxand Roman Namysłowski uważa, że na zagadnienie luki podatkowej w VAT i problemu wyłudzeń trzeba spojrzeć szerzej. - Można zastanawiać się nad działaniami podejmowanymi przez pojedynczy kraj, jak Polska, ale punktem wyjścia myślenia o luce w VAT powinna być cała UE. Problem ten wynika bowiem z konstrukcji VAT, która została przyjęta w 1993 r., jako rozwiązanie przejściowe - mówi. I dodaje, że skalę luki w VAT na poziomie całej UE szacuje się na ok. 180 mld euro. Pojawiają się też opinie, że komisja powinna badać okres od 2004 roku, czyli od wejścia Polski do UE.

Sejmowa uchwała

Poseł Marek Jakubiak (Kukiz'15) poinformował w piątek, że jego klub złożył do marszałka Sejmu projekt uchwały w sprawie powołania komisji śledczej ds. VAT. Pod wnioskiem - jak dodał - podpisali się posłowie Kukiz' 15 i PiS. Projekt uchwały w sprawie powołania komisji śledczej "do zbadania prawidłowości i legalności działań organów i instytucji publicznych, podejmowanych celem zapobieżenia zaniżonym wpływom do budżetu państwa z podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego" zakłada, że komisja będzie badać okres od 2007 do 2017 roku. Politycy chcą, by w komisji znalazło się 9 członków. Ekspert podatkowy z firmy doradczej MDDP Tomasz Michalik uważa, że komisja śledcza będzie służyć przede wszystkim "przedstawieniu medialnemu". Jeśli zatem chodzi o skuteczność wyjaśnienia, czy w sprawie wyłudzeń VAT na szczeblu organów władzy dochodziło do jakichś zaniechań czy nieprawidłowości, lepsza w jego opinii byłaby prokuratura, która mogłaby się tym zająć "w ciszy i spokoju".

Problem unijny

Michalik zwraca uwagę, że luka VAT to problem całej Unii Europejskiej, gdzie w ostatnich latach sięgnęła ona 160 mld euro. Jednak mniej niż połowa tej kwoty, dodaje, wynika z oszustw, reszta to efekt innych procesów, np. związanych z upadłością. Tym niemniej, ponieważ problem wyłudzeń VAT wynika bezpośrednio z obrotu wewnątrzwspólnotowego, ewentualna komisja śledcza powinna się zająć okresem od 2004 roku, czyli od wejścia Polski do Unii Europejskiej - uważa ekspert. Były wiceminister finansów (w latach 2005-06) Cezary Mech przyznaje, że przez długi czas w Polsce nie było adekwatnych procedur, które mogłyby ograniczyć wyłudzenia na podatku VAT. Dodaje, że zwracała na to uwagę nawet Komisja Europejska. Opóźnienia, według Mecha, były przede wszystkim w sferze informatyzacji systemu. - Już jakiś czas temu wnioskowałem o wprowadzenie np. split payment - zaznacza. W jego opinii jednak do ustalenia przyczyn ewentualnych zaniechań powinny wystarczyć istniejące organy państwa, natomiast komisja śledcza będzie służyć głównie efektowi medialnemu. Mech dodaje, że jego zdaniem, jeśli miałyby powstawać kolejne komisje śledcze, to bardziej niż kwestią VAT powinny zająć się np. przyczynami zaniechań, które doprowadziły w Polsce do "zapaści demograficznej". Mogłaby też, dodaje, wznowić działalność bankowa komisja śledcza, istniejąca w latach 2006-07.

Pozytywny aspekt

Z kolei inny były wiceminister finansów (w latach 2004-06 oraz 2014-15) Jarosław Neneman podkreśla, że komisja będzie przede wszystkim ciałem politycznym, a "im więcej polityki, tym mniej merytoryki". Dodaje zarazem, że pozytywnym efektem istnienia takiej komisji byłaby edukacja ekonomiczna społeczeństwa. - Transmisje z posiedzeń na pewno służyłyby zwiększeniu świadomości ludzi w kwestiach podatkowych - przyznaje. Neneman, który zwraca uwagę, że luka VAT-owska tylko w części wynika z działalności przestępczej, również jest zdania, że komisja powinna objąć swoim działaniem okres od 2004 roku, czyli od wejścia Polski do UE. Tzw. przestępstwa karuzelowe mają bowiem bezpośredni związek z członkostwem w Unii - podkreśla. Przyznaje zarazem, że przestępcy VAT-owscy wchodzili do Polski stopniowo, bo początkowo nasze przepisy były mocno restrykcyjne i dopiero stopniowo były liberalizowane. Ale właśnie np. prześledzenie tych zmian mogłoby pomóc w wyjaśnianiu problemu. - Gdyby zaczęto od 2004 roku, byłoby uczciwiej, poza tym złagodziłoby to odium polityczne tej komisji - mówi Neneman.

"Czy komisji się to uda?"

Partner w firmie doradczej Crido Taxand Roman Namysłowski uważa natomiast, że komisja ds. VAT może odegrać istotną rolę. - Gdyby okazało się, że ktoś celowo utrudniał proces zmian, to - jako obywatel - chciałbym, aby komisja, czy organy ścigania zidentyfikowały te osoby i wskazały winnych. Czy komisji się to uda? Trudno w tym momencie wyrokować. Po pierwsze jednak nie wiemy, czy rzeczywiście tak było - mówi Namysłowski. Zaznacza, że tak czy inaczej, działania komisji nie spowodują wzrostu dochodów budżetowych z VAT. - To co się stało, już się nie odwróci - dodaje. Jego zdaniem na zagadnienie luki podatkowej w VAT i problemu wyłudzeń trzeba spojrzeć szerzej. - Można zastanawiać się nad działaniami podejmowanymi przez pojedynczy kraj, jak Polska, ale punktem wyjścia myślenia o luce w VAT powinna być cała UE. Problem ten wynika bowiem z konstrukcji VAT, która została przyjęta w 1993 r., jako rozwiązanie przejściowe - mówi. Jego zdaniem KE od kilkunastu lat zdaje sobie sprawę, że istniejący system rozliczeń transakcji towarowych między poszczególnymi krajami UE prowadzi do wyłudzeń, jest na nie podatny. - Powstaje pytanie, dlaczego od kilkunastu lat nie podjęto żadnych działań, choć ciągle toczą się rozmowy, pojawiają się kolejne propozycje i nie widać końca tych rozważań. Tymczasem skalę luki w VAT na poziomie całej UE szacuje się na około 180 miliardów euro. Jeżeli czegoś bym oczekiwał od Komisji Europejskiej, to właśnie, że zajmie się problemem tej gigantycznej kradzieży - podkreśla Namysłowski.

Wyłudzenia VAT

Zwraca także uwagę, że w Polsce wyłudzenia VAT to temat, którego świadomość u podatników i urzędników zmieniała się, wzrastając na przestrzeni ostatnich lat. - Dziesięć lat temu nie mieliśmy takiej wiedzy o tym zjawisku. Dlatego zastanawiając się nad podjętymi w przeszłości działaniami lub zaniechaniami powinniśmy odwoływać się do ówczesnego stanu wiedzy - ocenia. Według niego trzeba pamiętać iż VAT, w którym lukę w Polsce szacuje się na poziomie 40-60 mld zł, stanowi podstawowy dochód budżetu państwa. - Dlatego jakiekolwiek działania, zmiany w zakresie rozliczeń, powinny być przyjmowane z ostrożnością, stopniowo, z dbałością o interes fiskalny. Chodzi o to, aby mając szczytne cele, nie stracić tego, co zostało uzyskane - mówi. Z kolei dyrektor generalny UN Global Compact Kamil Wyszkowski ocenia w rozmowie z PAP, że w Polsce komisje śledcze raczej nie służą wyjaśnianiu spraw, przyczyniają się raczej do popularyzacji wiedzy na temat zjawisk negatywnych, które mają miejsce w naszej przestrzeni gospodarczej, czy politycznej. Wyszkowski uważa jednak, że powołanie tej komisji - patrząc w kontekście przeciwdziałania szarej strefie, czy czarnej strefie, czyli mafii gospodarczych - jest dobrym pomysłem. - Przynajmniej społeczeństwo dowie się, czy jest z tym problem - a jest. Pierwszy nasz raport poświęcony temu zjawisku pokazał, że problem szarej strefy dotyczy około 12,4 procent polskiego PKB, czyli ponad 200 miliardów złotych. Jest więc o czym rozmawiać. W tym roku będziemy szacować poziom czarnej strefy, czyli mafii gospodarczych, mówimy bowiem o przestępcach, którzy na chłodno, z zimną krwią łamią prawo. Szacujemy, że to nie mniej niż 60 miliardów złotych strat dla skarbu państwa. To mafia paliwowa, tytoniowa, spirytusowa, hazardowa, mafia związana z gospodarką odpadami. Można by długo wymieniać, na liście jest nie miej niż 17 branż - mówi Wyszkowski. Ocenia, że dobrze będzie jeżeli komisja przynajmniej spróbuje dokonać analizy tego zjawiska, ustalić, dlaczego tak późno zajmujemy się w Polsce regulacyjnym, systemowym podejściem do zwalczania mafii gospodarczej. Według niego, jeżeli wyjmiemy te kwestie poza spór polityczny i w ramach uzgodnienia ponadpartyjnego uznamy, że z mafiami gospodarczymi trzeba walczyć bezwzględnie, to poradzimy sobie z tym typem przestępczości. - Jeżeli komisja ta przybliży nas do zwrócenia uwagi na konieczność współpracy wszystkich sił parlamentarnych i pozaparlamentarnych dla rozwiązania tego problemu - to znakomicie. Jeżeli będą tylko igrzyska polityczne, to szkoda - mówi Wyszkowski. Jego zdaniem dobrze by się stało, gdyby przy okazji prac komisji udało się zwrócić uwagę Polaków na to, gdzie kończy się szara strefa i zaczyna czarna, że warto brać paragony i zgłaszać nieprawidłowości. - To będzie miało element edukacyjny. Miejmy nadzieję, że coś, co się nazywa patriotyzmem ekonomicznym, zacznie działać w praktyce i w efekcie poziom czarnej strefy w polskiej gospodarce się zmniejszy - dodaje.

Autor: ps/gry / Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Rząd nie jest od realizowania projektów pana prezydenta. Powinien był się zastanowić w kampanii wyborczej, czy jego obietnice są do spełnienia - powiedział w "Faktach po Faktach" w TVN24 Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki. Jego zdaniem po ostatniej Radzie Gabinetowej kolejna "nie pojawi się szybko".

Ministrowie "w bardzo dobrym nastroju". Prezydent też? "Wątpię"

Ministrowie "w bardzo dobrym nastroju". Prezydent też? "Wątpię"

Źródło:
TVN24

Przedłużenie ochrony tymczasowej i jasne określenie statusu obywateli Ukrainy w Polsce to warunek sprawnego funkcjonowania państwa - stwierdziła Rada Przedsiębiorczości w stanowisku dotyczącym ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Przedstawiciele biznesu zaapelowali o pilne uregulowanie zasad pobytu oraz dostępu do rynku pracy i świadczeń socjalnych.

"Nie możemy tego zaprzepaścić". Apel Rady Przedsiębiorczości po wecie prezydenta

"Nie możemy tego zaprzepaścić". Apel Rady Przedsiębiorczości po wecie prezydenta

Źródło:
tvn24.pl

Można się dobrze ubrać, zgarnąć szafkę czy komodę na książki, zdobyć ładne pierścionki, a nawet wziąć coś na handel. Grupy w mediach społecznościowych informujące o tym, co warto na śmietnikach upolować za darmo, biją rekordy popularności. Ale jest pułapka. Na co trzeba zwrócić szczególną uwagę? - Miejmy świadomość, że przecież nikt nie pozbywa się, ot tak, dobrych rzeczy - przestrzega Jarosław Ryms z profilu "Pogromca szkodników".

Sprawdź, zanim to weźmiesz do domu. "Będą po nas biegać i nas gryźć"

Sprawdź, zanim to weźmiesz do domu. "Będą po nas biegać i nas gryźć"

Źródło:
TVN24+

Premier Donald Tusk podpisał zarządzenia, które przedłużają do 30 listopada obowiązywanie stopni alarmowych BRAVO i BRAVO CRP na terenie całego kraju - poinformowało Rządowe Centrum Bezpieczeństwa.

Stopnie alarmowe w Polsce. Premier podjął decyzję

Stopnie alarmowe w Polsce. Premier podjął decyzję

Źródło:
tvn24.pl

Liczba rezerwacji noclegów w górach wzrosła o 7 procent rok do roku, natomiast nad morzem spadła o 5 procent - wynika z raportu Travelist. Jak wskazują autorzy, jednym z kluczowych powodów może być cena: za dobę nad Bałtykiem trzeba zapłacić średnio 720 złotych, natomiast w górach 630 złotych.

Góry tańsze niż morze. Ile kosztuje wypoczynek pod koniec wakacji?

Góry tańsze niż morze. Ile kosztuje wypoczynek pod koniec wakacji?

Źródło:
PAP

Donald Trump skrytykował decyzję sądu apelacyjnego w Waszyngtonie, który uznał większość ceł jego administracji za nielegalne. "Jeśli to orzeczenie zostanie utrzymane, dosłownie zniszczy ono Stany Zjednoczone Ameryki" - napisał na platformie Truth Social.

Sąd: większość ceł nałożonych przez administrację Trumpa jest nielegalna

Sąd: większość ceł nałożonych przez administrację Trumpa jest nielegalna

Źródło:
PAP

W sierpniu liczba bezrobotnych w Niemczech przekroczyła trzy miliony - podała Federalna Agencja Pracy w Norymberdze. Tak wysokiego bezrobocia nie odnotowano od 15 lat. Eksperci zauważają jednak pierwsze oznaki możliwej stabilizacji na rynku pracy.

Załamanie na rynku pracy. Nie było tak od 15 lat

Załamanie na rynku pracy. Nie było tak od 15 lat

Źródło:
PAP

Kolejny wakacyjny wyjazd może być jeszcze droższy - i nie chodzi tylko o inflację. Na całym świecie coraz więcej miejsc wprowadza nowe opłaty klimatyczne, doliczane do noclegów, biletów promowych czy wejściówek do parków narodowych i obszarów chronionych - zauważa BBC.

Nawet 20 euro dziennie. Kolejne wakacje mogą być jeszcze droższe

Nawet 20 euro dziennie. Kolejne wakacje mogą być jeszcze droższe

Źródło:
BBC

Kursy pociągów sezonowych do miejscowości turystycznych zostaną wydłużone do października - podała spółka PKP Intercity. Przewoźnik podkreślił, że od przyszłego miesiąca pociągi Pendolino na trasie Warszawa-Szczecin będą kursowały w rekordowym czasie 4 godzin i 12 minut

Pociągi sezonowe będą kursować dłużej

Pociągi sezonowe będą kursować dłużej

Źródło:
PAP

Na najbliższym posiedzeniu rząd zajmie się projektem zakładającym umożliwienie siedemnastolatkom ubiegania się o prawo jazdy kategorii B na okres próbny. Do projektu wpisano też obowiązek noszenia kasku podczas jazdy między innymi rowerem i hulajnogą elektryczną przez dzieci do lat 16.

Kaski i rewolucja w prawie jazdy. Rząd szykuje zmiany

Kaski i rewolucja w prawie jazdy. Rząd szykuje zmiany

Źródło:
PAP

Zamieszanie w jednym z największych australijskich banków. Pracownicy ANZ otrzymali automatyczne wiadomości z informacją o konieczności zwrotu służbowych laptopów, zanim ktokolwiek oficjalnie poinformował ich o zwolnieniu.

Zaskakujący mail w wielkim banku. "Panika"

Zaskakujący mail w wielkim banku. "Panika"

Źródło:
BBC

Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok pierwszej instancji i oddalił pozew grupowy blisko 200 klientów Amber Gold. W 2022 roku sąd pierwszej instancji zasądził byłym klientom firmy ponad 20 milionów złotych.

Pozew klientów Amber Gold. Jest decyzja sądu apelacyjnego

Pozew klientów Amber Gold. Jest decyzja sądu apelacyjnego

Źródło:
PAP

Prezydent Karol Nawrocki podpisał projekt ustawy o utworzeniu Funduszu Rozwoju Technologii Przełomowych, który ma dysponować budżetem w wysokości pięciu miliardów złotych rocznie. - Prezydent chętnie obiecuje duże pieniądze, nie wskazując, kosztem jakich aktywności naszego państwa ma się to odbyć - ocenił wiceminister nauki profesor Marek Gzik. - Diabeł tkwi w szczegółach - dodał prezes Polskiej Akademii Nauk profesor Marek Konarzewski.

Nowy projekt prezydenta. "Mamy wątpliwości"

Nowy projekt prezydenta. "Mamy wątpliwości"

Źródło:
PAP

Kilka banków zaplanowało na najbliższe dni prace serwisowe. Oznacza to utrudnienia dla klientów. Mogą pojawić się problemy z realizacją przelewów czy w korzystaniu z Blika.

Utrudnienia dla klientów. Banki ostrzegają

Utrudnienia dla klientów. Banki ostrzegają

Źródło:
tvn24.pl

Piątkowe losowanie Eurojackpot nie przyniosło głównej wygranej. Kumulacja rośnie do 260 milionów złotych. W Polsce padły dwie wygrane trzeciego stopnia o wartości 935 tysięcy złotych. Kolejne losowanie już we wtorek.

Duże wygrane w Eurojackpot w Polsce

Duże wygrane w Eurojackpot w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

Litr benzyny Pb95 kosztuje obecnie 45 groszy mniej niż przed rokiem, olej napędowy w skali roku potaniał o 36 groszy, a autogazu o 18 groszy - poinformowali w piątek analitycy Refleksu. Ich zdaniem początek września powinien przynieść stabilizację cen paliw.

Paliwa tańsze niż przed rokiem

Paliwa tańsze niż przed rokiem

Źródło:
PAP

Gubernator Rezerwy Federalnej Lisa Cook pozwała prezydenta Donalda Trumpa za próbę usunięcia jej ze stanowiska. Jak zauważa BBC, może to doprowadzić do batalii prawnej z konsekwencjami dla amerykańskiego banku centralnego i jego autonomii.

Pozew przeciw Trumpowi. "Nielegalna próba usunięcia ze stanowiska"

Pozew przeciw Trumpowi. "Nielegalna próba usunięcia ze stanowiska"

Źródło:
BBC

Wydłużenie mechanizmu ceny maksymalnej za energię elektryczną na poziomie 500 złotych za megawatogodzinę dla gospodarstw domowych do końca tego roku - to zakłada projekt opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji. W planie jest też wprowadzenie bonu ciepłowniczego.

Jest projekt w sprawie cen prądu

Jest projekt w sprawie cen prądu

Źródło:
PAP

Sprzedaż Tesli w Europie ponownie spadła - w lipcu o ponad 40 procent - podał portal stacji CNN. Dodał też, że chińska marka BYD odnotowała wzrost sprzedaży o ponad 200 procent.

Elon Musk i Tesla mają problem. "Jedna z najgorzej sprzedających się marek"

Elon Musk i Tesla mają problem. "Jedna z najgorzej sprzedających się marek"

Źródło:
CNN

Główny Inspektorat Sanitarny wydał ostrzeżenie dotyczące kremowych ciastek. GIS wskazała, że dystrybutor podjął decyzję o wycofaniu trzech partii produktu z powodu braku informacji o alergenie na opakowaniu.

Ciastka wycofane z obrotu

Ciastka wycofane z obrotu

Źródło:
tvn24.pl

Przez prawie 90 lat służby celne USA nie pobierały opłat od przesyłek o wartości do 800 dolarów. Teraz to się zmieniło. Zgodnie z nowymi przepisami opłaty będą zależne od ceł nałożonych na towary importowane z danego kraju. Wiele państw, w tym Polska, wstrzymało przyjmowanie przesyłek do USA.

Donald Trump zrywa z prawie 90-letnią tradycją

Donald Trump zrywa z prawie 90-letnią tradycją

Źródło:
PAP

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych według szybkiego szacunku w sierpniu wzrosły o 2,8 procent rok do roku - podał Główny Urząd Statystyczny. GUS dodał, że w porównaniu do poprzedniego miesiąca inflacja była 0,1 procent na minusie.

Nowe dane o inflacji

Nowe dane o inflacji

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Rząd przyjął projekt budżetu na przyszły rok. Premier Donald Tusk powiedział, że będzie "przełomowy" z rekordowymi wydatkami na bezpieczeństwo i ochronę zdrowia. Oto najważniejsze liczby budżetu na 2026 rok.

Najważniejsze liczby budżetu na 2026 rok

Najważniejsze liczby budżetu na 2026 rok

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Producent samochodów sportowych Lotus przekazał, że zwolni 550 pracowników w Wielkiej Brytanii. To kolejny cios dla brytyjskiego przemysłu motoryzacyjnego - podał "Guardian".

Znana marka zapowiada zwolnienia. Na bruk trafi ponad 40 procent pracowników

Znana marka zapowiada zwolnienia. Na bruk trafi ponad 40 procent pracowników

Źródło:
"Guardian"

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że trzeba przesłać wniosek o wyprawkę szkolną Dobry Start do 31 sierpnia, by mieć gwarancję wypłaty świadczenia do końca września. Od 1 lipca do ZUS wpłynęło 2,8 miliona wniosków o 300 plus na ponad cztery miliony uczniów.

Dodatkowe pieniądze dla rodziców. ZUS przypomina o ważnym terminie

Dodatkowe pieniądze dla rodziców. ZUS przypomina o ważnym terminie

Źródło:
PAP

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok - przekazała ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Minister finansów Andrzej Domański poinformował, że deficyt budżetowy w przyszłym roku wyniesie ponad 270 miliardów złotych.

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok

Źródło:
PAP