Większość Europejczyków uważa, że państwowy system emerytalny w ich kraju wkrótce będzie niemożliwy do utrzymania. Jednocześnie są zdania, że obecne świadczenia są zbyt niskie.
Nie popierają jednak rozwiązań mających na celu gruntowną reformę systemu, takich jak podniesienie wieku emerytalnego.
Europejskie systemy emerytalne w kryzysie
Wraz ze starzeniem się społeczeństw i spadkiem dzietności europejskie systemy emerytalne typu "pay as you go" - oparte na bieżącym finansowaniu emerytur ze składek osób pracujących - są pod coraz większą presją.
Próby ich reformowania napotykają silny, a czasem nawet gwałtowny opór w krajach takich jak Francja, Niemcy, Hiszpania czy Włochy. Sondaż YouGov przeprowadzony w sześciu państwach pokazuje skalę problemu, z jakim mierzą się rządy w sferze opinii publicznej.
Wielu respondentów przyznaje, że systemy emerytalne są w kryzysie. Od 61 do 52 proc. badanych we Włoszech, Francji, Niemczech i Hiszpanii uważa, że ich system jest niewydolny. Podobnie uważa 45 proc. badanych w Polsce i 32 proc. w Wielkiej Brytanii.
Przyszłość jawi się w jeszcze bardziej czarnych barwach. Od 49 do 66 proc. respondentów jest zdania, że gdy obecni 30- i 40-latkowie będą przechodzić na emeryturę, to system w ich kraju będzie niemożliwy do sfinansowania.
Niechęć do reform
Emeryci byli bardziej optymistyczni, jeśli chodzi o zdolność ich kraju do finansowania państwowego systemu emerytalnego. Szczególnie pozytywnie nastawieni byli brytyjscy seniorzy - 62 proc. z nich uważało, że państwowa emerytura w Wielkiej Brytanii jest do udźwignięcia przez budżet. Podobnie uważa zaledwie 27 proc. Brytyjczyków w wieku nieemerytalnym.
Jednocześnie jednak od 56 (w Wielkiej Brytanii) do 83 proc. (w Polsce) osób we wszystkich sześciu ankietowanych krajach uznało, że wysokość wypłacanych świadczeń jest zbyt niska. Przy czym odsetek ten był jeszcze wyższy (72-88 proc.) wśród samych emerytów. Większość europejskich seniorów polega na państwowej emeryturze jako głównym źródle dochodu. We wszystkich sześciu ankietowanych krajach większość osób pracujących - od 57 proc. w Niemczech i Wielkiej Brytanii do 72 proc. we Włoszech - nie wierzy, że będzie miało przyzwoitą emeryturę.
Zapytani o to, jakie działania poparliby w celu poprawy finansowej stabilności systemów emerytalnych, respondenci wykazali wyraźną niechęć do części reform, które wiele rządów próbuje wprowadzić. Badanie wykazało, że we wszystkich sześciu krajach istnieje sprzeciw wobec pomysłów podwyższenia wieku emerytalnego, zwiększenia podatków dla osób w wieku produkcyjnym, zobowiązania dzieci w wieku produkcyjnym do utrzymywania emerytowanych rodziców oraz zmniejszenia wysokości emerytury państwowej.
Opór wobec podnoszenia wieku emerytalnego był silny. Większość lub niemal większość - od 47 proc. we Francji do 65 proc. w Niemczech - sprzeciwia się temu.
Od 20 proc. w Wielkiej Brytanii do 38 proc. w Polsce uważa, że wiek emerytalny powinien wynosić 60 lat, natomiast od 22 proc. we Włoszech do 45 proc. w Wielkiej Brytanii wskazuje na 65 lat. Najliczniejsza grupa respondentów we Francji (22 proc.) opowiedziała się za wiekiem 62 lat.
Najpopularniejsze propozycje reform
Sprzeciw wobec obniżania wysokości świadczeń był jeszcze silniejszy - od 81 proc. w Niemczech do 61 proc. we Włoszech. Pewne poparcie zyskał natomiast pomysł prawnego zobowiązania osób w wieku produkcyjnym do uczestnictwa w prywatnych lub pracowniczych programach emerytalnych.
Propozycja ta była najpopularniejsza w Wielkiej Brytanii (57 proc.), gdzie niedawno wprowadzono automatyczny system wpłat do pracowniczych programów emerytalnych, ale znalazła też istotne poparcie w Niemczech (49 proc.) i we Francji (41 proc.).
Stosunkowo dużą popularnością cieszył się również pomysł, by państwo wspierało dłuższą pracę starszych pracowników zamiast przechodzenia na emeryturę - poparcie dla tego rozwiązania wahało się od 57 proc. w Polsce, przez 42 proc. w Niemczech i Francji, do zaledwie 27 proc. we Włoszech.
Włosi wyróżniali się także w kwestii rozwiązań zwiększających udział najzamożniejszych w finansowaniu systemu emerytalnego. 66 proc. ankietowanych poparło wyższe podatki dla lepiej sytuowanych emerytów w celu finansowania wyższych świadczeń dla najuboższych, a 52 proc. opowiedziało się za odebraniem prawa do państwowej emerytury osobom z wysokimi dochodami.
Wyniki ankiety YouGov pokazują, że zarówno emeryci, jak i osoby w wieku produkcyjnym odpowiadały zgodnie ze swoimi interesami - seniorzy częściej sprzeciwiali się obniżkom świadczeń, natomiast osoby pracujące w większości odrzucały podnoszenie wieku emerytalnego lub podatków obciążających ich grupę wiekową.
Autorka/Autor: wk/kris
Źródło: "Guardian"
Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock