Informacje przekazane przez Komendę Główną Policji (KGP) pokazują, że w całym 2025 roku (od stycznia do grudnia) odnotowanych zostało 1925 prób samobójczych dzieci i młodzieży oraz 161 samobójstw (prób, które zakończyły się zgonem). Najwięcej prób miało miejsce w woj. pomorskim - 302 przypadki oraz w woj. śląskim - 299 przypadków. Najmniej w woj. lubuskim - 31 osób młodych i w woj. opolskim - 27 osób młodych.

Najsmutniejsze dane dotyczą jednak najmłodszej grupy wiekowej - między siódmym a 12. rokiem życia Policja zarejestrowała 83 próby samobójcze oraz pięć dokonanych samobójstw.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ:

Pomoc potrzebna jeszcze przed osiemnastką. A problem będzie narastał

Psycholodzy: chatboty i aplikacje wellness mogą szkodzić. Dlaczego?

Anna Bielecka

Jednocześnie, dane z ubiegłych lat pokazują, ze tendencja wzrostowa w przypadku prób samobójczych dzieci i młodzieży została zahamowana. Nie ma już skokowych wzrostów wśród najmłodszych osób, które targnęły się na swoje życie. Wciąż potrzebne są długofalowe programy w opiece zdrowotnej i programy profilaktyczne w szkołach.

Dane Komendy Głównej Policji zostały pozyskane za pomocą prawa do informacji publicznej i przedstawiają obraz na dzień 20 stycznia 2026.

Eksperci: potrzebne są długofalowe działania i współpraca resortów

Eksperci podkreślają, że kryzys suicydalny nie jest zjawiskiem marginalnym ani "młodzieńczym buntem", lecz realnym, narastającym problemem zdrowia publicznego. - W grupie wiekowej 7-18 lat liczba zgonów w wyniku samobójstwa wzrosła z 127 w 2024 roku do 161 w 2025 roku. Szczególną rolę odgrywa tu depresja, która wciąż bywa bagatelizowana, zarówno w rodzinach, jak i w systemie edukacji oraz ochrony zdrowia - dodaje ekspertka.

Co należy zrobić, aby tak nie było? Przede wszystkim rozmawiać i uświadamiać.

- Programy edukacyjne włączane do szkół muszą w sposób długoterminowy podejmować tematykę zdrowia psychicznego. To nie jest temat, którego należy się wstydzić, wręcz przeciwnie, z młodymi ludźmi należy rozmawiać wprost. W szkołach trzeba otwarcie mówić o wyzwaniach, przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej, higienie cyfrowej czy sposobach wsparcia - komentuje Dominik Kuc, członek zarządu Fundacji GrowSPACE.

- Tylko działania długofalowe mają sens i pokazują efekty. Mam nadzieję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej będzie kontynuować profilaktykę przemocy w szkołach, w postaci tygodnia przeciwko przemocy rówieśniczej czy projektach Narodowego Programu Zdrowia. Ministerstwo Zdrowia z kolei powinno w mojej ocenie kontynuować inwestycje w psychiatrię dzieci i młodzieży, które w 2025 roku były rekordowe. 4,2 miliarda złotych popłynie przez najbliższe 4 lata do placówek medycznych - dodaje Kuc.

Dane za ostatnie lata pokazują złożony obraz sytuacji związanej z samobójstwami w Polsce. - W 2024 roku w wyniku samobójstwa zmarło 4 850 osób w populacji ogólnej. Najnowsze dostępne dane wskazują, że obecnie liczba ta jest niższa o niemal 100 przypadków. Każdy spadek liczby samobójstw należy traktować jako dobrą i ważną informację. Oznacza on, że działania profilaktyczne, większa świadomość społeczna oraz dostęp do pomocy w części przypadków przynoszą realny efekt - komentuje Danuta Sowińska, suicydolożka.

Dowiedz się więcej:

"Kiedy informacja o śmierci ucznia podawana jest na apelu pomiędzy planami na semestr a zaproszeniem na zajęcia pozalekcyjne…"

Polska

Młodzi ludzie w kryzysie. Jak można pomóc?

- Musimy pamiętać, że próba samobójcza jest konsekwencją długotrwałego przeciążenia emocjonalnego i braku skutecznego wsparcia na wcześniejszych etapach. Wiele dzieci i nastolatków doświadcza dziś chronicznego napięcia emocjonalnego, poczucia osamotnienia oraz trudności w regulowaniu emocji. Jednocześnie brakuje im narzędzi do nazywania tego, co przeżywają, oraz poczucia, że rozmowa z dorosłym może przynieść realną pomoc. Działania profilaktyczne muszą wykraczać poza reagowanie w sytuacjach skrajnych - tłumaczy Krystyna Piątkowska, psychoedukatorka GrowSPACE.

Pomaganie młodym osobom w kryzysie emocjonalnym polega przede wszystkim na stworzeniu bezpiecznej przestrzeni, w której mogą nazwać swoje emocje bez ryzyka oceny ("nie przesadzaj", "inni mają gorzej").

Według ekspertów ważne jest aktywne słuchanie i wczesne wykrywanie sygnałów kryzysu. Wsparcie powinno łączyć walidację uczuć z dawaniem nadziei, stabilizowaniem napięcia (zastosować można np. techniki oddechowe, uziemiające). Istotne jest także niepozostawianie młodej osoby samej.

I tu, zdaniem działaczy GrowSPACE, potrzebne są systemowe rozwiązania: edukacja emocjonalna, łatwiejszy dostęp do pomocy psychologicznej oraz wzmacnianie kompetencji dorosłych w rozpoznawaniu sygnałów ostrzegawczych. - Musimy pamiętać, że dobrostan dzieci i młodzieży buduje się przede wszystkim w relacjach. To jakość codziennego kontaktu z dorosłymi, brak bagatelizowania problemów i możliwość otrzymania pomocy w odpowiednim momencie mają kluczowe znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa młodych osób - dodaje.

Wraca kwestia zgody rodziców

Czy dziecko w sytuacji kryzysu lub traumy będzie mogło skorzystać z pomocy psychologa bez zgody swoich opiekunów prawnych? Może to umożliwić zapis w ustawie o zawodzie psychologa. Poprawkę, mówiącą o tym, że w razie "doraźnej" pomocy taka zgoda nie będzie wymagana, przyjął w środę Senat, a w piątek poparły ją sejmowe komisje. Określa ona, że bez zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego można osobie małoletniej lub ubezwłasnowolnionej udzielić "doraźnego" wsparcia w sytuacji doświadczania kryzysu lub traumy. Ta sama senacka poprawka, oprócz dodania określenia, że taka pomoc psychologiczna jest "doraźna", wykreśla też "stres" jako okoliczność, w której udzielenie pomocy psychologicznej dziecku bez zgody rodzica byłaby możliwa. Przepis dotyczy sytuacji, w której osoba małoletnia lub ubezwłasnowolniona zwróci się "z uzasadnioną potrzebą objęcia ich pomocą psychologiczną".

Przypomnijmy, że temat korzystania z konsultacji z zakresu psychiatrii bez zgody przedstawiciela ustawowego przez osoby w wieku 13 lat i starszym był już przedmiotem gorącej dyskusji w przestrzeni publicznej. Takie wsparcie miała umożliwić Nowelizacja ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw, jednocześnie nakładając obowiązek powiadomienia rodziców lub opiekunów, chyba że zagrażałoby to dobru pacjenta. Jednak prezydent Andrzej Duda w ostatnim dniu urzędowania 5 sierpnia 2025 roku zablokował akt, kierując go do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej.

Dowiedz się więcej:

Duda zablokował trzy ustawy ostatniego dnia

Polska

Były już prezydent tłumaczył wtedy, ze chodziło mu o bezpieczeństwo dzieci. Zaznaczył, że 13-letnie dziecko nie ma jeszcze pełnego rozeznania. - Tak naprawdę jest niebezpieczeństwo, że może trafić na różnego rodzaju szarlatanów. Zawód psychologa nie jest pod tym względem odpowiednio, można powiedzieć, zabezpieczony przez polskie państwo, tak abyśmy mogli mieć pewność, co do tego, że jest to faktycznie klasyczny zawód zaufania publicznego, który wiąże się z odpowiednią weryfikacją i kontrolą - argumentował.

Decyzję Andrzeja Dudy skomentowała w emocjonalnym wpisie na portalu X Rzeczniczka Praw Pacjenta Monika Horna-Cieślak. Jak napisała, razem z blisko 40 organizacjami młodzieżowymi przyjęła ją z szacunkiem, ale także ze smutkiem.

"Życie nastolatków, ich bezpieczeństwo jest najwyższą wartością. Najwyższą wartością dla młodego człowieka jest także jego rodzina. Takie cele przyświecały ustawie o dostępie młodych ludzi do psychologa. Ta ustawa była krokiem w kierunku pomocy dzieciom w najtrudniejszym momencie ich życia" - przekazała.

Temat ponad podziałami?

Środowiska psychologów liczyły na to, że nowy prezydent Karol Nawrocki wycofa ustawę o dostępie do psychologa dla dzieci od 13. roku życia bez zgody opiekuna z Trybunału Konstytucyjnego. Jednak jeszcze w tym samym miesiącu szef prezydenckiej kancelarii Zbigniew Bogucki poinformował, że "nie ma rozmów" na ten temat wycofania z Trybunału Konstytucyjnego.

Dowiedz się więcej:

"Nie ma rozmów" na temat ustawy, którą zablokował Duda

Polska

- W moim głębokim przekonaniu ta decyzja pana prezydenta Andrzeja Dudy była dobra, bo podyktowana i względem bezpieczeństwa, i troski o naszą młodzież, o dzieci, ale z drugiej strony o przestrzeganie reguł konstytucyjnych - powiedział Bogucki. I dodał, że "trzeba szukać takich rozwiązań, w których oczywiście osoby niepełnoletnie będą miały odpowiednie wsparcie, ale rodzice i opiekunowie prawni to jest gwarant, co do zasady, ich bezpieczeństwa i ich interesów".

- Uważam, że w dobie kryzysu psychicznego dzieci i młodzieży, kiedy coraz więcej młodych osób podejmuje próby samobójcze lub nawet skutecznie odbiera sobie życie, wszelkiego rodzaju działania mające na celu umożliwienie dostępu do pomocy specjalistów od zdrowia psychicznego są bardzo ważne - mówiła w sierpniu w rozmowie z tvn24.pl Katarzyna Sarnicka, prezes Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Psychologów.

Dowiedz się więcej:

Rozczarowanie po decyzji Andrzeja Dudy. "Symbol prezydentury, która za nic miała prawa dziecka"

- Moim zdaniem zdrowie psychiczne powinno być tematem ponad podziałami politycznymi, a młodzi ludzie zjednoczyli się przy tym kluczowym postulacie. Ustawa miała zapewnić im dostępność do specjalistów i specjalistek - mówił wtedy Dominik Kuc z Fundacji Grow Space reporterce tvn24.pl.

Jeśli doświadczasz problemów emocjonalnych i chciałbyś uzyskać poradę lub wsparcie, tutaj znajdziesz listę organizacji oferujących profesjonalną pomoc.

Jeśli przeżywasz trudności i myślisz o odebraniu sobie życia lub chcesz pomóc osobie zagrożonej samobójstwem pamiętaj, że możesz skorzystać z bezpłatnych numerów pomocowych:

800 70 22 22 - całodobowy Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym

80 12 12 12 - całodobowy Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka

116 111 - całodobowy Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży

116 123 - całodobowy Telefon wsparcia emocjonalnego dla dorosłych

112 - numer alarmowy w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia.