Za nami najcieplejszy październik w historii Europy. "Musimy podjąć ambitne działania"

Źródło:
 Copernicus Climate Change Service (C3S)
"Zjednoczeni w nauce 2022". Raport WMO
"Zjednoczeni w nauce 2022". Raport WMOWMO
wideo 2/13
"Zjednoczeni w nauce 2022". Raport WMOWMO

Październik 2022 był najgorętszy w historii Europy - poinformował Serwis Monitorowania Atmosfery Copernicus (C3S). Średnia temperatura powietrza dla tego miesiąca na kontynencie wyniosła o prawie dwa stopnie Celsjusza więcej niż średnia z poprzednich 30 lat. Eksperci ostrzegają, że aby zbliżyć się do celów zawartych w porozumieniu paryskim, konieczne są "ambitne działania".

W egipskim Szarm el-Szejk trwa COP27 - szczyt klimatyczny Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu. Jednym z głównych tematów poruszanych podczas wydarzenia jest system reakcji na szkody powstające na świecie w wyniku postępujących zmian klimatycznych. Jak pokazuje najnowsza odsłona biuletynu klimatycznego opracowanego przez Serwis Monitorowania Atmosfery Copernicus (C3S), zachodzą one właściwie na naszych oczach.

Najcieplejszy październik w Europie w historii

Dane zebrane przez C3S wskazują, że tegoroczny październik w Europie okazał się najcieplejszym w historii pomiarów. Średnia temperatura była o prawie dwa stopnie Celsjusza wyższa niż w okresie1991-2020. Rekordowe wartości dzienne odnotowano w Austrii, Szwajcarii i Francji, a także w dużej części Włoch i Hiszpanii.

Rekordy ciepła pobito również po drugiej stronie Atlantyku, w Kanadzie, zaś warunki znacznie cieplejsze od przeciętnych wystąpiły także na Grenlandii i Syberii. Stosunkowo chłodno było w październiku w Australii, na dalekim wschodzie Rosji oraz w części zachodniej Antarktydy.

Anomalia temperatury powietrza na powierzchni Ziemi dla października 2022 roku względem średniej dla tego miesiąca z okresu 1991-2020Copernicus Climate Change Service/ECMWF
Średnie przedziały temperatury powietrza przy powierzchni Ziemi dla października 2022 w porównaniu z okresem 1991-2020Copernicus Climate Change Service/ECMWF

Susze i powodzie

Wysoka temperatura w Europie była częściowo powiązana z suchszymi niż zwykle warunkami pogodowymi w październiku. Zaobserwowano je w prawie całej Europie Południowej i obszarach Kaukazu. Nad północno-zachodnim Półwyspem Iberyjskim, Francją, Niemcami, Wyspami Brytyjskimi, północno-zachodnią Skandynawią, dużym regionem Europy Wschodniej oraz środkową Turcją panowały wilgotniejsze niż przeciętnie warunki.

Poza Europą październik okazał się suchy w środkowej Ameryce Północnej, nad Rogiem Afryki, na dużym obszarze Rosji, Azji Środkowej i Chin oraz w części Ameryki Południowej. Z kolei w Ameryce Północnej i w południowej części Azji Środkowej panowały warunki wilgotniejsze niż przeciętnie. W Australii obfite opady doprowadziły do groźnych powodzi na wschodzie i południowym wschodzie - poinformowano.

Anomalie opadów atmosferycznych, wilgotności względnej powietrza, wilgotności wierzchniej części gleby oraz temperatury powietrza w październiku 2022 r. w odniesieniu do średnich z okresu 1991-2020. Copernicus Climate Change Service/ECMWF

Raport wskazuje również, że zasięg arktycznego lodu morskiego był o dziewięć procent poniżej średniej, znacznie przekraczając dotychczasowe październikowe minimum z 2020 roku.

Po lewej: średnia koncentracja lodu morskiego w Arktyce dla października 2022 roku. Po prawej: anomalie koncentracji lodu morskiego w Arktyce dla października 2022 roku względem średniej wrześniowej dla okresu 1991-2020. Copernicus Climate Change Service/ECMWF

Apel do rządzących

Samantha Burgess, zastępczyni dyrektora C3S wskazała, że październikowe dane dobitnie pokazują, jak duży wpływ na nasze życie mają zmiany klimatyczne. Jak przekazała, bez podjęcia zdecydowanych działań niemożliwe będzie bowiem osiągnięcie zapisów porozumienia paryskiego, zobowiązującego sygnatariuszy do ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5 st. C i utrzymania go znacznie poniżej 2 st. C w stosunku do epoki przedprzemysłowej. Według prognoz, przy globalnym ociepleniu o 2 st. C lub wyższym, przekroczone zostaną krytyczne progi istotne dla ekosystemów i ludzi.

- Europa doświadczyła właśnie najcieplejszego października w historii - ponad dwa stopnie powyżej średniej z ostatnich 30 lat, po najcieplejszym sezonie letnim, jaki kiedykolwiek odnotowano - zwróciła uwagę Burgess.

Jak podkreśliła Burgess, "poważne konsekwencje zmian klimatu są dziś widoczne, dlatego musimy podjąć ambitne działania podczas COP27, aby zredukować emisje gazów cieplarnianych i tym samym zapewnić ustabilizowanie temperatury".

Czytaj też: Ludzkość jest na "autostradzie do piekła". "Albo będziemy współpracować, albo zginiemy"

Porozumienie paryskie Adam Ziemienowicz/PAP

Autorka/Autor:as/dd

Źródło:  Copernicus Climate Change Service (C3S)

Pozostałe wiadomości

Nadchodzące dni przyniosą nam bardzo nierówną aurę. W południowej Polsce spodziewana jest pierwsza w tym roku fala upałów, której nie uda się jednak wedrzeć na północ. Prezenter tvnmeteo.pl Tomasz Wasilewski wyjaśnił, że jest to związane z systemem frontów atmosferycznych, który będzie przechodził nad Polską w niezbyt przyjemnym dla nas towarzystwie burz i ulew.

Aura podzieli Polskę. Z jednej strony afrykański upał, z drugiej niecałe 20 stopni

Aura podzieli Polskę. Z jednej strony afrykański upał, z drugiej niecałe 20 stopni

Źródło:
TVN24

Kolejne dni przyniosą wysoki indeks UV na południu kraju, szczególnie w Tatrach. Eksperci ostrzegają, że wysoko w górach promieniowanie może być szczególnie niebezpieczne. Przykrych konsekwencji słońca i upału da się uniknąć, ale wymaga to odpowiedniego planowania wycieczki i pamiętania o kilku zasadach.

Dziś i jutro będzie prażyć słońce. Jak się przed nim bronić?

Dziś i jutro będzie prażyć słońce. Jak się przed nim bronić?

Źródło:
TVN24, IMGW

IMGW ostrzega przed upałem. W części kraju przez najbliższe dni będą obowiązywać ostrzeżenia drugiego stopnia przed upałem, a temperatura wzrośnie powyżej 30 stopni Celsjusza. Miejscami dzień zapowiada się również burzowo.

IMGW ostrzega. Nadchodzi skwar, a z nim burze

IMGW ostrzega. Nadchodzi skwar, a z nim burze

Źródło:
IMGW

Upały nadciągają na Stany Zjednoczone. Tereny zamieszkałe przez 70 milionów ludzi zostały objęte ostrzeżeniami przed gorącem, a niektóre regiony czeka potencjalnie najdłuższa fala gorąca od dekad. Co ciekawe, w części kraju spodziewana jest niemal zimowa aura.

Na horyzoncie "najdłuższa od dziesięcioleci" fala upałów

Na horyzoncie "najdłuższa od dziesięcioleci" fala upałów

Źródło:
PAP, NWS, NHC

Pogoda na dziś. Wtorek 18.06 na obszarze całej Polski przyniesie opady deszczu, a w wielu regionach możliwe są również burze z gradem. W części kraju temperatura osiągnie 30 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - wtorek 18.06. Pierwszy upał i burze z gradem

Pogoda na dziś - wtorek 18.06. Pierwszy upał i burze z gradem

Źródło:
tvnmeteo.pl

W pogodzie w tym tygodniu będzie się działo. Czekają nas pierwsze upalne dni, choć nie wszyscy ich doświadczą. Nie zabraknie słońca, ale w prognozie widać nawałnice.

Nawałnice i afrykański żar. To będzie bardzo trudny tydzień

Nawałnice i afrykański żar. To będzie bardzo trudny tydzień

Źródło:
tvnmeteo.pl

Ulewy nawiedziły Salwador. Intensywne opady utrzymują się od soboty nad całym krajem, powodując podtopienia i śmiertelnie groźne osuwiska. Gwałtowna aura przyczyniła się do śmierci 11 osób, a meteorolodzy ostrzegają, że pogoda może się pogorszyć.

W ulewach zginęło 11 osób. Deszcz ma padać jeszcze mocniej

W ulewach zginęło 11 osób. Deszcz ma padać jeszcze mocniej

Źródło:
PAP, Reuters, Prensa Latina

Chiny zmagają się ze skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych, które przynoszą poważne powodzie na południowych obszarach i osunięcia ziemi, w których w ostatnich dniach zginęło co najmniej dziewięć osób. W północnych regionach rolniczych panuje z kolei susza, co może odbić się negatywnie na zbiorach.

40-stopniowe upały na północy, powodzie na południu. Zabici i zaginieni

40-stopniowe upały na północy, powodzie na południu. Zabici i zaginieni

Źródło:
PAP

Na Babiej Górze odkryto dwa nieznane dotąd naukowcom gatunki jastrzębców, roślin należących do rodziny astrowatych. Zostały uznane za gatunki endemiczne, a więc występujące tylko tam. Łacińskie określenie jednego z nich pochodzi od nazwy Babiogórskiego Parku Narodowego, który w tym roku obchodzi swoje 70-lecie.

Mamy w Polsce dwa nowe gatunki endemiczne

Mamy w Polsce dwa nowe gatunki endemiczne

Źródło:
PAP

Płynąca do Polski fala gorącego powietrza z Afryki napotka przeszkodę. Jak bardzo upalnie będzie? Co czeka nas w drugiej połowie czerwca i jak zacznie się lipiec? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: upał inny niż miał być

Pogoda na 16 dni: upał inny niż miał być

Źródło:
tvnmeteo.pl

Stan Michigan nawiedziły gwałtowne burze. W miejscowości Bloomingdale wiatr zdmuchnął stojącą w ogrodzie trampolinę. Mieszkaniec domu uchwycił ten moment na nagraniu.

Silnie wieje, nagle trampolina zaczyna fruwać. Nagranie

Silnie wieje, nagle trampolina zaczyna fruwać. Nagranie

Źródło:
Reuters, fox17online.com

Antycyklon afrykański nadciąga nad Włochy. Nadano mu imię sędziego z Piekła z "Boskiej komedii" Dantego, wyznaczającego miejsce grzesznym duszom. W szczycie upałów temperatura ma przekroczyć 40 stopni Celsjusza.

Nadciąga antycyklon Minos. Nadano mu imię sędziego z piekła Dantego

Nadciąga antycyklon Minos. Nadano mu imię sędziego z piekła Dantego

Źródło:
PAP, ilmeteo.it

Susza daje się we znaki rolnikom i spowodowała straty w plonach. W okresie od 11 kwietnia do 10 czerwca występowała na terenie 15 województw - podał w raporcie Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG). Według ekspertów największe zagrożenie występowało wśród upraw zbóż jarych.

Susza rolnicza w 15 województwach. Gdzie wystąpiły największe niedobory wody

Susza rolnicza w 15 województwach. Gdzie wystąpiły największe niedobory wody

Źródło:
PAP, susza.iung.pulawy.pl

Corades yanacocha - tak nazwany został nowy gatunek motyla odkryty m.in. przez polskich naukowców pod Quito, stolicą Ekwadoru. Na ślad nowego owada badacze natknęli się podczas przeglądania zdjęć na portalu internetowym. "Trudno jest zrozumieć, jak przez tak długi czas okazały, jaskrawo ubarwiony gatunek motyla uchował się przed okiem badaczy" - czytamy na stronie Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Wpadli na trop nowego gatunku motyla dzięki zdjęciu w internecie

Wpadli na trop nowego gatunku motyla dzięki zdjęciu w internecie

Źródło:
uj.edu.pl

Pożar szaleje na terenie hrabstwa Los Angeles w stanie Kalifornia. Zmusił do ewakuacji 1200 osób, głównie urlopowiczów - poinformowały lokalne władze. Z ogniem walczy ponad 400 strażaków, wspomaganych przez ciężki sprzęt i samoloty.

Pożar w hrabstwie Los Angeles. Ewakuacja ponad 1000 osób

Pożar w hrabstwie Los Angeles. Ewakuacja ponad 1000 osób

Źródło:
Reuters, CNN, PAP,eu.usatoday.com

W czasie wyprawy na Marsa nerki astronautów mogą zostać niemal całkowicie zniszczone - wynika z badania przeprowadzonego przez zespół naukowców. Winne temu ma być głównie promieniowanie kosmiczne. Artykuł na ten temat został opublikowany na łamach "Nature Communications".

Wyprawa na Marsa. Nerki astronautów mogą nie przetrwać tak długiego lotu

Wyprawa na Marsa. Nerki astronautów mogą nie przetrwać tak długiego lotu

Źródło:
PAP, nature.com

Obfite opady deszczu spowodowały, że w środkowym Ekwadorze doszło do osunięcia ziemi. Zwały błota i skał zeszły z górskiego zbocza na drogę i domy. Zginęło co najmniej sześć osób, a 30 uznaje się za zaginione - podały władze tego kraju.

Po ulewach osunęła się ziemia. Nie żyje sześć osób

Po ulewach osunęła się ziemia. Nie żyje sześć osób

Źródło:
Reuters, PAP

Czternastu Jordańczyków zmarło w czasie hadżdżu, corocznej pielgrzymki muzułmanów do Mekki w Arabii Saudyjskiej. Przyczyną śmierci części z nich był udar cieplny - poinformowało jordańskie ministerstwo spraw zagranicznych. Władze ostrzegają przed bardzo wysoką temperaturą powietrza.

Pielgrzymi umierają od upału

Pielgrzymi umierają od upału

Źródło:
Reuters

Mieszkańcy kompleksu luksusowych apartamentowców w chilijskim nadmorskim kurorcie Vina del Mar żyją w strachu. Obawiają się zawalenia ich domów po tym, jak u podnóża jednego z bloków po ulewach otworzyła się głęboka na 30 metrów dziura. Budynek zawisł tuż nad przepaścią.

"Kładziemy się spać w strachu"

"Kładziemy się spać w strachu"

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Tegoroczne lato w Chorwacji ma być wyjątkowo gorące, co zwiększy ryzyko suszy i pożarów. Do walki z zapowiadanym "piekielnym" latem zaangażowano kilku tysięcy strażaków, a nawet wojsko.

Tysiące strażaków, wojsko, drony. Szykują się na "piekielne lato"

Tysiące strażaków, wojsko, drony. Szykują się na "piekielne lato"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Burze słoneczne na Marsie mogą mieć wpływ na członków misji załogowych, którzy w przyszłości tam wyruszą. Badania przeprowadzone po dotarciu silnego rozbłysku słonecznego do Czerwonej Planety pokazały, że ludzie powinni być przygotowani na poważne dawki promieniowania. Naukowcy zaobserwowali także marsjańskie zorze.

Zorze na Marsie mogą być piękne, ale i niebezpieczne

Zorze na Marsie mogą być piękne, ale i niebezpieczne

Źródło:
JPL NASA, tvnmeteo.pl

Ulewne deszcze nawiedziły wschodni Meksyk. Oberwanie chmury trwało dwie godziny i spowodowało lokalne podtopienia. W mieście Tizimin podnoszący się poziom wody uwięził starszą kobietę w jej własnym domu. Konieczna była interwencja strażaków.

Padało dwie godziny. 90-latka zabrana z zalanego domu

Padało dwie godziny. 90-latka zabrana z zalanego domu

Źródło:
The Yucatan Times, El Univeral, ENEX

El Nino oficjalnie dobiegło końca, a to, co po nim nastąpi, może wstrząsnąć pogodą na całym świecie - donosi CNN. Stany Zjednoczone mogą doświadczyć wyjątkowo gorącego lata, obfitującego w huragany.

El Nino oficjalnie dobiegło końca. Amerykanie drżą

El Nino oficjalnie dobiegło końca. Amerykanie drżą

Źródło:
Reuters, cpc.ncep.noaa.gov

Ulewne deszcze nawiedziły w piątek japońską wyspę Okinawa. Opady były tak intensywne, że drogi zamieniały się w rzeki, co znacznie utrudniało podróż - auta utknęły w korkach. Władze wydały ostrzeżenia meteorologiczne dla mieszkańców, a także nakazy ewakuacji.

Okinawa pod wodą. Spadło rekordowo dużo deszczu

Okinawa pod wodą. Spadło rekordowo dużo deszczu

Źródło:
Okinawa Times, ENEX, NHK

1344 metry - na taką głębokość zanurkował pewien żółw skórzasty z rejonu Wysp Salomona. Jeśli wynik ten zostanie potwierdzony badaniami naukowymi, zostanie uznany za rekord Guinnessa.

"Spektakularny" wyczyn żółwia może trafić do Księgi rekordów Guinnessa

"Spektakularny" wyczyn żółwia może trafić do Księgi rekordów Guinnessa

Źródło:
livescience.com, tvnmeteo.pl

Trwa usuwanie skutków nawałnic i powodzi, jakie w weekend nawiedziły południe i wschód Austrii. Wstępnie straty szacuje się na co najmniej pięć milionów euro. W pomoc poszkodowanym zaangażował się rząd oraz organizacje pozarządowe i osoby prywatne.

Największe opady od 40 lat. Tysiące zalanych domów w Austrii

Największe opady od 40 lat. Tysiące zalanych domów w Austrii

Źródło:
PAP

Powrót kapsuły Starliner z dwojgiem astronautów na pokładzie został po raz kolejny przesunięty. Amerykanie mają wrócić na Ziemię nie wcześniej niż 22 czerwca - podała w piątek NASA.

Pechowa misja. Powrót astronautów znów przełożony

Pechowa misja. Powrót astronautów znów przełożony

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Gwałtowne burze przetoczyły się w nocy z czwartku na piątek przez Rumunię. W różnych częściach kraju mocno padało i silnie wiało, co doprowadziło do poważnych zniszczeń.

Grad dziurawił elewacje i szyby samochodów, deszcz zamienił stolicę w "małą Wenecję"

Grad dziurawił elewacje i szyby samochodów, deszcz zamienił stolicę w "małą Wenecję"

Źródło:
ENEX

Żmija nosoroga ugryzła siedmioletnie dziecko w Chorwacji. Ten silnie jadowity gatunek staje się coraz większym problemem nie tylko w okolicach Splitu, gdzie doszło do ataku - węże te znajdowane są coraz bliżej ludzkich siedzib także w innych popularnych wśród turystów regionach.

Najbardziej jadowity wąż Europy ukąsił dziecko w Chorwacji

Najbardziej jadowity wąż Europy ukąsił dziecko w Chorwacji

Źródło:
PAP, Dnevnik, TPortal