TVN Meteo | Świat

Alzheimer i demencja rzadkie wśród ludności Amazonii. "Coś w przedindustrialnym stylu życia ich chroni"

TVN Meteo | Świat

Autor:
anw
Źródło:
PAP, Alzheimer’s & Dementia
Choroba Alzheimera prowadzi do śmierci
Choroba Alzheimera prowadzi do śmierciShutterstock, tvnmeteo.pl
wideo 2/4
Shutterstock, tvnmeteo.plChoroba Alzheimera prowadzi do śmierci

Badania międzynarodowego zespołu naukowców wykazały, że na demencję cierpi tylko około jednego procenta starszych osób ze szczepów Tsimane i Moseten zamieszkujących boliwijską Amazonię. Dla porównania w USA na Alzheimera choruje 11 procent ludności w wieku 65 lat i starszych (dane Alzheimer’s Association).

Do diagnozowania demencji i zaburzeń poznawczych wśród ludności boliwijskiej Amazonii - Tsimane i Moseten naukowcy wykorzystali obrazy skanów mózgu wykonane metodą tomografii komputerowej (CT), oceny poznawcze i neurologiczne oraz odpowiednie kulturowo kwestionariusze - wspomagane przez lokalny zespół wyszkolonych tłumaczy i boliwijskich lekarzy.

Badanie wykazało tylko pięć przypadków demencji wśród 435 osób plemienia Tsimane i tylko jeden przypadek wśród 169 Moseten w wieku 60 lat i starszych.

- Coś w przedindustrialnym stylu życia wydaje się chronić starszych Tsimane i Moseten przed demencją - powiedziała Margaret Gatz, główna autorka badania opublikowanego na łamach "Alzheimer’s & Dementia" i profesor psychologii, gerontologii i medycyny prewencyjnej University of Southern California.

W tych samych grupach powyżej 60. roku życia zespół badawczy zdiagnozował łagodne zaburzenia poznawcze (MCI) u około 8 proc. Tsimane i 10 proc. Moseten. MCI zazwyczaj charakteryzują się utratą pamięci we wczesnym stadium lub spadkiem innych zdolności poznawczych, takich jak język lub percepcji przestrzennej. Autorzy badania wskazali, że wskaźniki te są bardziej porównywalne z MCI w krajach o wysokich dochodach, takich jak USA.

Ku zaskoczeniu badaczy uczestnicy, u których stwierdzono demencję lub MCI, często mieli nietypowe i wyraźne zwapnienia tętnic wewnątrzczaszkowych, wykazywali objawy parkinsonizmu podczas badań neurologicznych oraz deficyty poznawcze dotyczące uwagi, świadomości przestrzennej i funkcji wykonawczych.

Chociaż zwapnienia naczyniowe były częstsze wśród osób z upośledzeniem funkcji poznawczych, wykrywano je również w tomografii komputerowej osób bez demencji lub MCI. Zdaniem autorów potrzebne są dalsze badania, aby zrozumieć rolę czynników naczyniowych, a także zaburzeń infekcyjnych i zapalnych - które są wysoce rozpowszechnione w tych populacjach. W tym celu zespół badawczy obecnie powraca do wszystkich wiosek Tsimane i Moseten.

Wpływ trybu życia na zdrowie ludności Amazonii

Około 17 tysięcy Tsimane pozostaje bardzo aktywnych fizycznie przez całe życie - łowią ryby, polują, uprawiają ziemię za pomocą narzędzi ręcznych oraz zbierają żywność z lasu. Trzy tysiące Moseten mieszka również w wioskach i zajmuje się rolnictwem na własne potrzeby. W przeciwieństwie do bardziej odizolowanych Tsimane, mieszkają bliżej miast i mają szkoły, dostęp do czystej wody i usług medycznych oraz są bardziej skłonni do nauki czytania i pisania.

Autorzy porównali własne wyniki z systematycznym przeglądem 15 badań rdzennych populacji w Australii, Ameryce Północnej, na Guam i w Brazylii. Ten wcześniejszy przegląd wykazał, że częstość występowania demencji wśród osób starszych z rdzennych populacji wynosi od 0,5 do 20 proc. Wyższe wskaźniki demencji rdzennych populacji w innych częściach świata mogą wynikać z częstszych kontaktów z napływowymi sąsiadami i ich stylem życia, a także większego ryzyka cukrzycy, nadciśnienia tętniczego i chorób układu krążenia, otyłości i nadużywania alkoholu - czynników ryzyka bardzo rzadkich w przypadku Tsimane i Moseten.

Jak wykazały wcześniejsze badania opublikowane w "The Lancet", Tsimane mają wyjątkowo zdrowe serca w starszym wieku i najmniejszą częstość występowania miażdżycy naczyń wieńcowych wśród wszystkich populacji znanych nauce. Może to być związane z ich trybem życia.

Inne badanie opublikowane w zeszłym roku w "The Journal of Gerontology" - prowadzone przez adiunkta USC Andreia Irimię, również współautora nowej publikacji - wykazało, że Tsimane doświadczają mniejszej atrofii mózgu, niż ich amerykańscy i europejscy rówieśnicy.

Zdaniem badaczy czynniki związane ze stylem życia w krajach o wyższych dochodach - w tym brak aktywności fizycznej i dieta bogata w cukry i tłuszcze - przyczyniają się do chorób serca i mogą również przyspieszać starzenie się mózgu.

Alzheimer Maciej Zieliński/PAP

Globalne starzenie się populacji

Starzenie się jest najważniejszym znanym czynnikiem ryzyka choroby Alzheimera i innych demencji. Natomiast niski poziom wykształcenia formalnego, nadciśnienie tętnicze i cukrzyca w wieku średnim, choroby układu krążenia, brak aktywności fizycznej oraz zanieczyszczenie powietrza zostały zidentyfikowane jako główne modyfikowalne czynniki ryzyka demencji i choroby Alzheimera.

Jak wskazują prognozy, do 2050 roku starzenie się globalnej populacji wraz z rozpowszechnieniem modyfikowalnych czynników ryzyka doprowadzi do potrojenia liczby osób z demencją na całym świecie - do ponad 152 milionów.

- Bierzemy udział w wyścigu o znalezienie rozwiązania rosnącej częstości występowania choroby Alzheimera i powiązanych demencji - powiedział Hillard Kaplan, współautor badania i profesor ekonomii zdrowia i antropologii na Uniwersytecie Chapman, który badał Tsimane przez dwie dekady. - Obserwowanie tych zróżnicowanych populacji zwiększa i przyspiesza nasze zrozumienie tych chorób i generuje nowe spostrzeżenia -dodała.

- Pracując z populacjami takimi jak Tsimane i Moseten, możemy lepiej zrozumieć globalną zmienność człowieka i jak wyglądało ludzkie zdrowie w różnych środowiskach przed industrializacją - powiedział Benjamin Trumble, współautor badania i profesor nadzwyczajny w School of Human Evolution and Social Change oraz Center for Evolution and Medicine na Arizona State University. - Wiemy, że siedzący tryb życia, miejski, przemysłowy jest całkiem nowy w porównaniu z tym, jak nasi przodkowie żyli przez ponad 99 procent istnienia ludzkości - dodał.

Choroba Alzheimera prowadzi do śmierci
Choroba Alzheimera prowadzi do śmierciChoroba Alzheimera prowadzi do śmierci.Shutterstock, tvnmeteo.pl

Autor:anw

Źródło: PAP, Alzheimer’s & Dementia

Źródło zdjęcia głównego: SL-Photography/Shutterstock