Ekstremalnie ciepły luty. Czy "Bestia ze Wschodu" przegoni wiosnę?

Źródło:
tvnmeteo.pl
Temperatura w lutym odbiega od wartości historycznych
Temperatura w lutym odbiega od wartości historycznychTVN24
wideo 2/5
Temperatura w lutym odbiega od wartości historycznychTVN24

Zima w tym roku przypomina wiosnę, a przyroda zaczęła budzić się do życia z wyprzedzeniem. Jak tłumaczy synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek, natura wcale nie dała się całkowicie wyprowadzić w pole ciepłej aurze. Niewykluczone także, że w tym roku jeszcze liźnie nas jęzor zimna "Bestii ze Wschodu".

Od wielu dni po środkowej Polsce niosą się pieśni godowe kosów obsiadających czubki drzew i anten. Wierzby obsypane są białymi "kotkami", a w Śnieżycowym Jarze w Wielkopolsce zakwitły właśnie pierwsze śnieżyce, choć zwykle pojawiają się w połowie marca. Tymczasem na szlaku winnym w południowo-zachodnich Niemczech na potęgę kwitną migdałowce. Również na południu Europy wiosna przyszła znacznie wcześniej - na Majorce zaczęła się już cztery tygodnie temu.

W wielu miejscach w Polsce wchodzimy właśnie w termiczną wiosnę, kiedy to średnia dobowa temperatura utrzymuje się w przedziale 5-15 stopni Celsjusza. W Warszawie dotychczasowa średnia miesięczna sięgnęła 5,1 st. C, a kolejne cztery dni miesiąca jeszcze podbiją te wartość. Tymczasem średnia temperatura lutego w Warszawie w latach 1971-2000 była ujemna i wynosiła -1.2 st. C, a w ostatnich trzydziestu latach wzrosła do 0 st. C. To oznacza, że łagodna pogoda ostatnich kilku tygodni spowodowała ogromnie duże odchylenie temperatury od normy wieloletniej.

CZYTAJ DALEJ: Takiego lutego najprawdopodobniej jeszcze nie mieliśmy

Średnia temperatura w lutym w WarszawieIMGW/tvnmeteo.pl

Rekord ciepła dla lutego wynosi 22,1 st. C i został ustanowiony na posterunku telemetrycznym w Makowie Podhalańskim w roku 2021. W najbliższych dniach rekordu raczej bić nie będziemy, ale spodziewamy się wzrostu temperatury do blisko 18-20 stopni. Jednak badając charakter miesiąca, nie skupiamy się wyłącznie na pojedynczym skoku temperatury, ale na długości fali ciepła. W lutym tzw. ciepłe epizody nie są czymś wyjątkowym, zdarzały się i sto lat temu, jednak w dziejącej się obecnie wielkiej zmianie klimatu ulegają silnemu wydłużeniu w czasie. Nie trwają kilka dni, ale utrzymują się tygodniami. Warto zauważyć również, że w lutym tego roku temperatura na południowym zachodzie Polski, we Wrocławiu czy Zielonej Górze, spadła poniżej zera zaledwie trzy razy.

W lutym 2024 we Wrocławiu odnotowano temperaturę "na minusie" tylko trzy razywetteronline.de

Już nie taki srogi

Naprzemienność napływu mas powietrza raz ciepłych, raz zimnych to norma w polskim klimacie, ale wydłużanie się fali ciepła jest wyjątkowe szczególnie na tle ostatnich pięćdziesięciu lat. Wiemy już z badań klimatologów, że polskie zimy uległy "ociepleniu" o ponad jeden stopień w ciągu stu lat - to dużo. Nazwa "luty", oznaczająca w języku staropolskim "srogi", zaczyna nieco zakrawać na kpinę, coraz częściej bowiem miesiąc ten jest rozchlapany i sztormowy. W pierwszych dekadach XXI wieku wysoka średnia temperatura została odnotowana w Warszawie w roku 2022, 2020, 2016, 2008, 2002, kiedy to średnia minimalna utrzymywała się powyżej lub w pobliżu zera. Taki miesiąc był na ogół pochmurny i deszczowy z niewielką liczbą mroźnych dni.

Ciekawie wygląda zestawienie map średniej temperatury miesięcznej w lutym w Polsce za okres 1971-2000 oraz 1991-2020. Z każdą kolejną dekadą ciepłe masy powietrza znad Atlantyku oraz południowej Europy wdzierają się w ostatnim miesiącu zimy coraz mocniej w głąb kontynentu, skutecznie wypierając surowe zimno z zachodnich i środkowych regionów Polski. 

Porównanie średnich miesięcznych temperatur w lutym w latach 1971-2000 (z lewej) oraz 1991-2020 (z prawej)IMGW

Jest takie przysłowie "gdy luty ciepły i o wodzie, wiosna późna i o chłodzie", ale i "gdy luty z wiatrami, rychła wiosna przed nami". Choć Polskie Sieci Elektroenergetyczne przekazały, że w sobotę 3 lutego około południa padł rekord produkcji energii z wiatru, to średnie prędkości wiatru w lutym nie odbiegają specjalnie od normy. Na Okęciu w Warszawie średnia prędkość wiatru wyniosła w lutym do tej pory około 14 kilometrów na godzinę, podczas gdy dwa lata temu wyniosła 15 km/h. To oczywiście tylko średnia, ale miesiąc jest jednak ciepły i mokry. Pozostaje pytanie - czy taki sam typ pogody utrzyma się w marcu? Czy wiosna przystopuje z pochodem na wschód i ustąpi na chwilę miejsca zimie?

Przyroda swoje wie

Warto teraz, przy pięknej i ciepłej aurze, przyjrzeć się drzewom, które swoje wiedzą. Otóż wysoka temperatura jeszcze nie zwiodła większości z nich - to wciąż nie ten kąt padania promieni słonecznych, który uruchamia krążenie soków i budzi konary do życia. Choć wraca światło, długość dnia wciąż nie jest taka jak trzeba. Możliwe, że przyroda zachowuje czujność, bo jedną z głównych cech współczesnej zmiany klimatu jest gwałtowne przechodzenie z cyrkulacji powietrza skrajnie ciepłego do cyrkulacji niosącej napływ mas skrajnie zimnych. Dziś w prognozach na najbliższy tydzień widać przewagę napływu mas powietrza ciepłego. Pierwszego dnia wiosny meteorologicznej, czyli pierwszego marca, temperatura maksymalna może spokojnie wynieść 15-16 stopni na południu Polski. Fala ciepła rozciągać się ma od Morza Egejskiego po Morze Bałtyckie.

Klin ciepła od Morza Egejskiego po Bałtyk 01.03, prognoza temperatury na wysokości 1,5 km GFS/wetter3.de

Wciąż jednak możliwy jest spływ zimna z północy i wschodu, tym bardziej, że nadarza się ku temu sposobność. W całej tej wiosennej idylli niepokój bowiem budzi prognoza przebudowy pola termicznego nad Arktyką. W pierwszym tygodniu marca wir polarny rozerwany ma zostać na dwa mniejsze, które znad bieguna wypchnie porcja powietrza płynąca znad wyjątkowo ciepłego Pacyfiku. Około 6 marca jedno z centrów wiru zsunąć się ma nad europejską cześć Rosji, co oznacza spłynięcie w ten rejon arktycznego zimna. Drugi słabszy wir przemieści się nad północno-wschodnią Kanadę. Widoczne na wysokości 30 kilometrów nad Rosją ciepło (czerwona plama) oznacza osiadanie zimnych mas i spadek temperatury w warstwie przyziemnej atmosfery. Około 8-9 marca centrum wiru może ulokować się blisko Polski.

Rozerwanie wiru polarnego na dwa mniejsze prognozowane na pierwszy tydzień marcaGFS/tropicaltidbits.com

Czy wir znad Rosji skieruje w naszą stronę zimno? Na razie w prognozach pola temperatury nie widać silnego ochłodzenia. Około 12 marca rysuje się wręcz w prognozach klin gorąca nad południową i środkową Europą, a prognoza odchylenia średniej temperatury na plus od normy wynieść może nawet 10-12 stopni na wschodzie kraju. Tymczasem nad północną Rosją rozpocząć się ma rozbudowa jęzora zimna w kierunku zachodnim. Czy nas dosięgnie? Tu wszystko jest możliwe, tym bardziej, że Europejskie Centrum Średnioterminowych Prognoz Pogody ECMWF prognozuje po ciepłej pierwszej połowie marca ochłodzenie w drugiej jego połowie. 

Prognoza odchylenia temperatury od średniej na 12.03, widoczny klin ciepła nad wschodnią Europą (czerwony kolor)GFS/tropicaltidbits.com

Według ECMWF średnia temperatura powietrza w Polsce po 18 marca utrzymać się ma w normie, niewykluczony jest lekki spadek poniżej. Pogoda w całej północnej, zachodniej i środkowej części naszego kontynentu ma zostać "doprowadzona do porządku". Może zrobić się nie tylko chłodniej, ale i opady osłabną bądź zupełnie zanikną. Pod koniec marca sucho i chłodno może być już od Uralu po Pireneje. To oznacza, że jeszcze możemy znaleźć się na granicy wiosny i zimy, a ciepłe masy powietrza mogą chwilowo cofnąć się na zachód. W końcu fale mrozu wiosną, zziębnięte pąki oraz kwiaty w polskich sadach to wciąż norma.

Jeszcze wiele lat upłynie, nim definitywnie zmieni się charakter wiosny w naszym kraju. Na razie jest wciąż bardzo kapryśna, w wieku XXI przeplatana wahaniami temperatury od 20 do -20 stopni. Ale dawniej, w roku 1964, "Bestia ze Wschodu" potrafiła przywlec na Podlasie masy powietrza tak zimne, że temperatura 8 marca spadła aż do -34,7 st. C. Ale to już pieśń przeszłości.

Prognozowane odchylenie temperatury od normy - w normie lub poniżej od Uralu po Pireneje pod koniec marca ECMWF

Autorka/Autor:Arleta Unton-Pyziołek

Źródło: tvnmeteo.pl

Źródło zdjęcia głównego: fotosenukas/Shutterstock/tropicaltidbits.com

Pozostałe wiadomości

IMGW wydał alarmy meteorologiczne pierwszego stopnia przed przymrozkami. Ostrzeżenia obowiązują w 13 województwach. Sprawdź, gdzie temperatura spadnie poniżej zera.

Alarmy IMGW w 13 województwach

Alarmy IMGW w 13 województwach

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Pogoda na jutro, czyli na czwartek 18.04. W nocy ściśnie lekki mróz, nad ranem może pojawić się deszcz ze śniegiem. W dzień popada deszcz, deszcz ze śniegiem, a w górach - śnieg.

Pogoda na jutro - czwartek, 18.04. Nocą ściśnie mróz, w dzień do 10 stopni

Pogoda na jutro - czwartek, 18.04. Nocą ściśnie mróz, w dzień do 10 stopni

Źródło:
tvnmeteo.pl

Po gorącym, wręcz letnim początku kwietnia przeżywamy bolesne ochłodzenie. Jaka będzie druga połowa kwietnia i co pokazuje prognoza pogody na majówkę 2024? Najświeższe wyliczenia modeli meteorologicznych przejrzała nasza synoptyk Arleta Unton-Pyziołek.

Pogoda na majówkę 2024. "Widać światełko w tunelu"

Pogoda na majówkę 2024. "Widać światełko w tunelu"

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pogoda na 5 dni. Zimowe akcenty tak szybko nas nie opuszczą. Najbliższe dni przyniosą opady deszczu, a lokalnie nawet deszczu ze śniegiem. W górach pojawi się sam śnieg. Powieje też silniejszy wiatr, który miejscami może rozpędzać się do 50 kilometrów na godzinę.

Pogoda na 5 dni. Napłynie arktyczny chłód. W prognozach deszcz ze śniegiem, możliwe burze

Pogoda na 5 dni. Napłynie arktyczny chłód. W prognozach deszcz ze śniegiem, możliwe burze

Źródło:
tvnmeteo.pl

Największe od 75 lat opady deszczu nawiedziły Zjednoczone Emiraty Arabskie. - Woda na największej ulicy miała ponad metr głębokości, na 11 godzin utknąłem w samochodzie obok setek innych kierowców - powiedział Samir Saleh Din, mieszkaniec Dubaju.

Powodzie w Dubaju. "Chciałem kupić coś do jedzenia, wróciłem do domu dopiero następnego dnia"

Powodzie w Dubaju. "Chciałem kupić coś do jedzenia, wróciłem do domu dopiero następnego dnia"

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl, PAP

Intensywne opady deszczu sparaliżowały Zjednoczone Emiraty Arabskie. W Dubaju, gdzie doszło do gwałtownej powodzi błyskawicznej, w 12 godzin spadło tyle deszczu, ile zwykle jest notowane przez rok. Czy zasiewanie chmur w ZEA, regularnie stosowane do modyfikacji pogody w tym kraju, mogło przyczynić się do tak katastrofalnej sytuacji?

Powódź błyskawiczna w Dubaju. Pytania o sztuczny deszcz

Powódź błyskawiczna w Dubaju. Pytania o sztuczny deszcz

Źródło:
Bloomberg, CNBC, WIRED, PAP, Reuters, AFP, tvnmeteo.pl

Zjednoczone Emiraty Arabskie nawiedziła potężna ulewa. Ulice w Dubaju zamieniły się w rwące potoki. Dubajska policja uratowała kota, który kurczowo trzymał się łapami klamki zalanego samochodu.

Kot trzymał się klamki auta. Nagranie z zalanego Dubaju

Kot trzymał się klamki auta. Nagranie z zalanego Dubaju

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Na terenie jednej z posiadłości w mieście Wagga Wagga w Australii w wyschniętym potoku znaleziono ponad 500 martwych koni. Władze stanu Nowa Południowa Walia i lokalna policja wszczęły szeroko zakrojone śledztwo - podały lokalne media.

Ponad 500 martwych koni. Znaleziono je w wyschniętym potoku

Ponad 500 martwych koni. Znaleziono je w wyschniętym potoku

Źródło:
ABC, PAP, The Guardian

Alert RCB. W kolejnych regionach Polski będzie zrzucana z samolotów szczepionka dla lisów przeciwko wściekliźnie. Z tego powodu Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało alert do mieszkańców kilku regionów.

Alert RCB. "W lasach będzie zrzucana szczepionka"

Alert RCB. "W lasach będzie zrzucana szczepionka"

Źródło:
RCB, PAP, tvnmeto.pl

Potężna ulewa w Dubaju doprowadziła do licznych podtopień. Pod wodą znalazło się wiele dróg. - Po przejechaniu kilku kilometrów znaleźliśmy się na głównej drodze i utknęliśmy na wiele godzin - relacjonowała w rozmowie z redakcją Kontaktu 24 pani Joanna.

"Ponad 16 godzin spędziłam w taksówce, żeby przejechać kilka kilometrów". Relacja Polki z Dubaju

"Ponad 16 godzin spędziłam w taksówce, żeby przejechać kilka kilometrów". Relacja Polki z Dubaju

Źródło:
Kontakt 24, tvnmeteo.pl

Ponad 800 osób zostało ewakuowanych w środę z indonezyjskiej wyspy Ruang w prowincji Celebes. Władze podjęły tę decyzję po tym, jak we wtorek doszło do kilku erupcji wulkanu noszącego taką samą nazwę jak wyspa.

Czerwona chmura popiołu. Ewakuowano setki mieszkańców

Czerwona chmura popiołu. Ewakuowano setki mieszkańców

Źródło:
PAP, Reuters

Chociaż mamy połowę kwietnia, to w polskich lasach pojawiły się już grzyby. I to takie, których występowanie przypada zwykle na początek maja. - Wegetacja rozpoczęła się już trzy-cztery tygodnie wcześniej niż zwykle - przekazał w rozmowie z tvnmeteo.pl Wiesław Kamiński, grzyboznawca. Jakie grzyby można już spotkać?

"Jeszcze nie było takiej sytuacji, żeby sezon wiosennych grzybów zaczął się tak wcześnie"

"Jeszcze nie było takiej sytuacji, żeby sezon wiosennych grzybów zaczął się tak wcześnie"

Źródło:
tvnmeteo.pl

Sytuacja powodziowa w Rosji i Kazachstanie jest bardzo trudna. Poziom wody w rzekach cały czas rośnie. Ewakuowano łączne 200 tysięcy osób. Żywioł zniszczył tysiące domów.

Ewakuowano 200 tysięcy osób. "Natychmiast udajcie się w bezpieczne miejsca"

Ewakuowano 200 tysięcy osób. "Natychmiast udajcie się w bezpieczne miejsca"

Źródło:
Reuters

Ciepły początek kwietnia spowodował, że na tatrzańskich szlakach możemy natknąć się na jedyny jadowity gatunek węża w Polsce, czyli żmiję zygzakowatą. Jad może być niebezpieczny dla dzieci, osób starszych lub uczulonych, dlatego kiedy dojdzie do ukąszenia, zawsze należy zadzwonić po pomoc.

Żmije zygzakowate. "Gdy je zobaczymy, oddalmy się, pozostawiając je w spokoju"

Żmije zygzakowate. "Gdy je zobaczymy, oddalmy się, pozostawiając je w spokoju"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Po wyjątkowo ciepłym początku kwietnia do Polski powróciła zimowa aura. Śnieg spadł we wtorek rano na północy kraju. Ochłodzenie może trwać nawet do końca kwietnia.

Załamanie pogody. Wróciły opady śniegu

Załamanie pogody. Wróciły opady śniegu

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt 24, TVN24

W samolot Polskich Linii Lotniczych LOT nad Szczecinem uderzył piorun. Maszyna musiała zawrócić do Warszawy.

Piorun uderzył w samolot LOT

Piorun uderzył w samolot LOT

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pożar wybuchł w zoo w Eupatorii w nocy z poniedziałku na wtorek. Ogród zoologiczny położony jest na anektowanym przez Rosję ukraińskim Krymie. Jak podał portal Krym.Realii, tamtejsza filia Radia Swoboda, w wyniku żywiołu zginęło ponad 200 zwierząt.

Pożar w zoo na Krymie. Zginęło ponad 200 zwierząt

Pożar w zoo na Krymie. Zginęło ponad 200 zwierząt

Źródło:
PAP, novinite.com, Krym.Realii

Co najmniej 19 osób zginęło w wyniku gwałtownych powodzi w Omanie. Większość ofiar to dzieci - podał w poniedziałek dziennik "Times of Oman", powołując się dane władz w Maskacie. Ewakuowano ponad tysiąc osób ze szkół.

Kataklizm w Omanie. Nie żyje 19 osób, większość to dzieci

Kataklizm w Omanie. Nie żyje 19 osób, większość to dzieci

Źródło:
PAP, Reuters, "Times of Oman"

Kawałek metalu, który 8 marca spadł na dom Alejandra Otero w Naples na Florydzie, pochodził z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) – potwierdziła w poniedziałek NASA. Obiekt uszkodził dach budynku i przebił się przez jego dwa piętra. 

Kawałek metalu przebił dwa piętra domu. NASA ujawnia, skąd pochodzi kosmiczny śmieć 

Kawałek metalu przebił dwa piętra domu. NASA ujawnia, skąd pochodzi kosmiczny śmieć 

Źródło:
ABC News, TVN24.pl

Ląduje w filiżance wielu z nas każdego dnia, a niektórzy nie wyobrażają sobie bez niej poranka. Badacze z Uniwersytetu w Buffalo, którzy przyjrzeli się przeszłości kawy, ustalili właśnie, że jej najpopularniejszy gatunek zaczął pojawiać się na pierwszych krzewach już ponad pół miliona lat temu.

Naukowcy obliczyli, ile lat ma najpopularniejsza kawa na świecie

Naukowcy obliczyli, ile lat ma najpopularniejsza kawa na świecie

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Rozpoczęło się czwarte światowe blaknięcie raf koralowych. Jak potwierdzili badacze z amerykańskiej Narodowej Służby Oceaniczno-Atmosferycznej, doszło do niego w ponad połowie wodnych ekosystemów. Chociaż proces ten do tej pory był odwracalny, naukowcy obawiają się, że tym razem stracimy wiele raf.

Rafy koralowe blakną przez stres cieplny. "Przekroczyliśmy punkt krytyczny"

Rafy koralowe blakną przez stres cieplny. "Przekroczyliśmy punkt krytyczny"

Źródło:
Reuters, NOAA

Nowy gatunek mrówki, nazwany na cześć Lorda Voldemorta, czarnego charakteru z serii "Harry Potter", został odkryty w Australii. Jak tłumaczyli badacze, którzy wpadli na jego ślad, owad ma sporo wspólnego z Mrocznym Panem - ma smukłe i wydłużone ciało, a swoje dnie spędza w ciemnościach.

Oto mrówka Lorda Voldemorta. "Przerażający łowca w ciemności"

Oto mrówka Lorda Voldemorta. "Przerażający łowca w ciemności"

Źródło:
University of Western Australia

Charakterystyczny ślad na powierzchni Plutona przypominający serce najprawdopodobniej powstał w wyniku zderzenia z innym ciałem niebieskim. Doszło do niego, gdy karłowata planeta była jeszcze młoda. Nietypowy sposób kolizji wyjaśnia zarówno kształt, jak i na pozór niemożliwe położenie struktury.

Naukowcy rozwiązali tajemnicę serca na Plutonie

Naukowcy rozwiązali tajemnicę serca na Plutonie

Źródło:
The University of Arizona

Nawałnice nawiedziły w weekend Pakistan. Jak przekazały lokalne władze, gwałtowna aura przyczyniła się do śmierci ponad 40 osób. Ponad połowa z nich zginęła w wyniku rażenia piorunem. W południowo-zachodnich częściach kraju wprowadzono stan wyjątkowy.

W trzy dni w wyniku rażenia piorunem zmarło prawie 30 osób

W trzy dni w wyniku rażenia piorunem zmarło prawie 30 osób

Źródło:
PAP, Times of India

Kazachstan zmaga się z największą od 80 lat powodzią. Żywioł pustoszy ogromne obszary kraju, niesie ze sobą także ryzyko rozprzestrzenienia się niebezpiecznych chorób zakaźnych, między innymi wąglika. Dzieje się tak dlatego, że woda podmywa miejsca, w których składowane były szczątki zabitych i chorych zwierząt - podał w poniedziałek portal spik.kz.

Wody powodziowe podmywają siedliska wąglika

Wody powodziowe podmywają siedliska wąglika

Źródło:
PAP, spik.kz, tass.com, kt.kz

Po gorącym, a miejscami nawet upalnym weekendzie, w Chorwacji nastąpi diametralna zmiana aury. W tym tygodniu miejscami ma pojawić się śnieg, poza tym powieje silny wiatr - donosi w poniedziałek dziennik "Jutarnji list".

W Chorwacji jest upalnie. Lada moment miejscami spadnie śnieg

W Chorwacji jest upalnie. Lada moment miejscami spadnie śnieg

Źródło:
PAP

Ochłodzenie odczujemy zaraz po weekendzie, ale najzimniej będzie nieco później. Czy w najbliższym czasie możemy liczyć na powrót ciepła? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: nadciąga zimno, jakiego dawno nie widzieliśmy

Pogoda na 16 dni: nadciąga zimno, jakiego dawno nie widzieliśmy

Źródło:
tvnmeteo.pl