Bomba z opóźnionym zapłonem zagraża stabilności warstwy ozonowej

Źródło:
sciencealert.com
Pożar na wyspie Vir w Chorwacji
Pożar na wyspie Vir w ChorwacjiKontakt 24
wideo 2/2
Pożary na świecie

Według najnowszych badań, które ukazały się w czasopiśmie naukowym "Nature", dym z pożarów może poważnie zakłócać proces odbudowy warstwy ozonowej. To kluczowa część stratosfery, która ochrania Ziemię przed niebezpiecznym promieniowaniem.

Naukowcy od lat zdają sobie sprawę z zagrożeń, jakie może stanowić zanikająca warstwa ozonowa. Działania mające na celu ochronę naszej "osłony przeciwsłonecznej" prowadzone są od 1987 roku, kiedy wydano porozumienie zakazujące stosowania syntetycznych substancji zwanych chlorofluorowęglowodorami (CFC). Dzięki umowie wydawało się, że kryzys związany z powiększającą się dziurą ozonową nad Antarktydą udało się opanować. Dowodem na to były badania przeprowadzone cztery lata temu, które w wykazały, że luka osiągnęła najmniejszy rozmiar od czasu jej wykrycia. Okazuje się jednak, że kryzys nie został w całości zażegnany.

Alarm dla naukowców

W kolejnych latach dziura nad Antarktydą znów zaczęła się powiększać. Zdaniem naukowców pogorszenie stanu warstwy ozonowej zaczęło następować rok po niszczycielskich pożarach, które zdewastowały miliony hektarów terenu Australii i uwolniły do atmosfery ogromne ilości dymu.

Najnowsze analizy, które opublikowano w czasopiśmie naukowym "Nature", potwierdziły stawiane wówczas hipotezy. Okazuje się, że cząsteczki dymu mogą oddziaływać na stan warstwy ozonowej jeszcze przez długie miesiące po wystąpieniu pożarów. Co gorsza, z czasem mogą stawać się jeszcze bardziej destrukcyjne.

- Australijskie pożary były sygnałem alarmowym dla społeczności naukowej. Wcześniej ich wpływ nie był uwzględniany w prognozach odbudowy warstwy ozonowej - zauważyła klimatolog Susan Solomon z Massachusetts Institute of Technology, która od dziesięcioleci bada ubożenie warstwy ozonowej.

Efekt domina

Naukowcy wciąż szukają odpowiedzi na pytanie, w jaki dokładnie sposób dym z pożarów niszczy ozon. Solomon jest bardzo zdeterminowana, by się tego dowiedzieć. Na początku lat 2000 była jednym z głównych naukowców, którzy udowodnili szkodliwość CFC. Badania, które przeprowadziła z grupą innych naukowców, wykazały, że dym z pożarów obniża poziomu dwutlenku azotu w stratosferze.

- Kiedy jest mniej dwutlenku azotu, pojawia się więcej tlenku chloru, a to powoduje zubożenie ozonu - wyjaśniała. Proces ten nie tłumaczy wszystkich zmian, które zaszły w stratosferze. Dlatego jej zespół przyjrzał się reakcjom chemicznym, wykorzystując dane satelitarne i śledząc to, jak zmieniały się warunki panujące w stratosferze nad Antarktydą miesiące po pożarach w Australii.

Na początku zaobserwowano spadek stężenia kwasu solnego (HCl) w atmosferze, a dopiero potem wzrost stężenia tlenku chloru. Uznano więc, że rozpad HCl jest pierwszym punktem w procesie niszczenia warstwy ozonowej. Symulacje wykazały, że obecność dymu z pożarów stopniowo napędzała cały proces.

- To [wynik] starzenia się cząstek dymu, które naprawdę zabierają dużo HCl - powiedziała Solomon.

W dobie rozpędzających się zmian klimatu te analizy nie napawają optymizmem. Jeśli tak destrukcyjne pożary staną się częstsze, warstwa ozonowa będzie odbudowywać się coraz wolniej lub wręcz jej stan będzie się pogarszał. Oznacza to, że do Ziemi zacznie docierać więcej promieniowania słonecznego, a to jedynie napędzi zmiany klimatu i w konsekwencji zagrozi życiu na Ziemi. Dlatego, jak apelują badacze, utrzymanie warstwy ozonowej w dobrej kondycji nie powinno być "krótkoterminowym projektem".

Autorka/Autor:kw

Źródło: sciencealert.com

Pozostałe wiadomości

Gdzie jest burza? W poniedziałek 15.07 nad częścią kraju pojawią się wyładowania atmosferyczne. Wiatr rozpędza się do 70 kilometrów na godzinę. Śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Kłębią się ciemne chmury, pada, wieje

Gdzie jest burza? Kłębią się ciemne chmury, pada, wieje

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed upałem na terenie 12 województw. Dla części kraju w poniedziałek wydano również ostrzeżenia w związku z burzami, które miejscami mogą być gwałtowne.

Groźne burze i nieznośne gorąco. IMGW ostrzega

Groźne burze i nieznośne gorąco. IMGW ostrzega

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Fokę szarą najłatwiej spotkać na plaży nad Morzem Bałtyckim. Tym razem jeden z osobników tego gatunku zapuścił się w głąb lądu. Wylegujące się zwierzę zauważono nad rzeką w Szczecinie.

Foka wylegiwała się nad rzeką w Szczecinie

Foka wylegiwała się nad rzeką w Szczecinie

Źródło:
tvnmeteo.pl

Najgorętsze chwile czekają nas w połowie tygodnia. Jaka pogoda będzie w dalszej części lipca? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni.

Pogoda na 16 dni: temperatura osiągnie kolejny szczyt

Pogoda na 16 dni: temperatura osiągnie kolejny szczyt

Źródło:
tvnmeteo.pl

W greckim regionie Attyka, na terenie którego znajdują się stołeczne Ateny, rezerwy wody zmniejszyły się o 30 procent względem zeszłego roku. Władze zaapelowały o jej oszczędne używanie. Kłopot jest jednak jeszcze większy na wyspach, zwłaszcza tych najchętniej odwiedzanych przez turystów.

Poważny problem w Grecji. "W tym roku doświadczamy go szczególnie intensywnie"

Poważny problem w Grecji. "W tym roku doświadczamy go szczególnie intensywnie"

Źródło:
PAP, Reuters

Serią śmiertelnych wypadków zaczął się tegoroczny sezon wspinaczkowy na japońską górę Fudżi. Od 10 lipca zginęły cztery osoby - poinformował w poniedziałek portal Japan News. Według policji prefektury Shizuoka liczba ofiar śmiertelnych w całym sezonie w ciągu ostatnich pięciu lat nie przekraczała dwóch.

Tragiczny początek sezonu wspinaczkowego. W drodze na górę Fudżi zginęło kilka osób

Tragiczny początek sezonu wspinaczkowego. W drodze na górę Fudżi zginęło kilka osób

Źródło:
PAP

Upał najprawdopodobniej przyczynił się do śmierci pięciu starszych mężczyzn w sobotę i niedzielę we Włoszech - podały media. Cztery z tych osób zmarły na plażach w Apulii na południu, gdzie jest szczególnie gorąco.

Ogromne upały we Włoszech. Zmarło pięć osób

Ogromne upały we Włoszech. Zmarło pięć osób

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Służby nie dają nadziei na odnalezienie kolejnych ocalałych z wypadku w Nepalu. W zeszłym tygodniu w wyniku zejścia lawiny dwa autobusy wpadły do rzeki, podróżowało nimi co najmniej 65 osób.

Autobusy stoczyły się do rzeki. "Nie ma szans na odnalezienie ocalałych"

Autobusy stoczyły się do rzeki. "Nie ma szans na odnalezienie ocalałych"

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

W niedzielę nad Polską przechodziły silne burze. Strażacy ponad 1700 razy wyjeżdżali do usuwania skutków nawałnic - najwięcej interwencji odnotowano na Ziemi Świętokrzyskiej, gdzie wiatr pozrywał dachy z budynków. Zdjęcia i nagrania dostaliśmy na Kontakt 24.

Ponad 1700 interwencji po burzach. Zniszczone budynki, powalone drzewa

Ponad 1700 interwencji po burzach. Zniszczone budynki, powalone drzewa

Aktualizacja:
Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl, PAP

Pogoda na dziś. Poniedziałek 15.07 przyniesie dużo słońca, a deszcz i burze pojawią się w nielicznych miejscach. Na południowym wschodzie Polski temperatura osiągnie lub przekroczy 30 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - poniedziałek 15.07. W części kraju powróci upał

Pogoda na dziś - poniedziałek 15.07. W części kraju powróci upał

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pleń został zaobserwowany w Dolinie Roztoki. Za to niezwykłe i wciąż słabo poznane zjawisko odpowiedzialne są larwy ziemiórki pleniówki. Materiał otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Pełznąca masa w Dolinie Roztoki. Dokąd się kieruje?

Pełznąca masa w Dolinie Roztoki. Dokąd się kieruje?

Źródło:
Kontakt 24, Lasy Państwowe, tvnmeteo.pl

Niebezpieczny pożar szaleje we wschodniej Kanadzie. Ogień pojawił się w okolicach miasta Labrador City w zeszłym tygodniu, ale w piątek na skutek niekorzystnych warunków pogodowych urósł w niezwykłym tempie. Akcja gaśnicza prowadzona jest jedynie z powietrza - na ziemi wciąż jest niebezpiecznie gorąco.

Ogień był już dogaszany. Nagle stał się "agresywnym piekłem"

Ogień był już dogaszany. Nagle stał się "agresywnym piekłem"

Źródło:
Reuters, CBC News

Martwe ryby pokryły brzegi jeziora San Antonio w Kalifornii. Co niezwykłe, masowe śnięcie dotknęło prawie wszystkich gatunków zamieszkujących zbiornik. Władze regionu sprawdzają, co zabiło zwierzęta, a na czas śledztwa jezioro i jego okolice zostały zamknięte dla odwiedzających.

Śnięte ryby pokryły brzegi. "Nigdy nie widzieliśmy takiego wymierania"

Śnięte ryby pokryły brzegi. "Nigdy nie widzieliśmy takiego wymierania"

Źródło:
Desert Sun,

Z powodu ekstremalnych upałów w Rumunii obowiązują alerty pogodowe najwyższego stopnia. Do wtorku temperatura na dużym obszarze kraju może dochodzić nawet do 42 stopni Celsjusza. Według meteorologów mogą paść rekordy.

"Są spełnione warunki, by w wielu miejscowościach padły rekordy"

"Są spełnione warunki, by w wielu miejscowościach padły rekordy"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Z powodu nawałnicy, która spowodowała znaczne uszkodzenia drzewostanu, wprowadzono okresowy zakaz wstępu do lasów w trzech leśnictwach w województwie warmińsko-mazurskim. Ma on obowiązywać do końca lipca.

Zakaz wstępu do lasów w części jednego województwa

Zakaz wstępu do lasów w części jednego województwa

Źródło:
PAP

Podczas burzy w Tomaszowie Mazowieckim (województwo łódzkie) w piątek wiatr zerwał dach i zniszczył elewację centrum handlowego przy placu Kościuszki. Nikt nie został poszkodowany - przekazała straż pożarna. Strażacy w regionie interweniowali blisko 500 razy.

Nawałnica zdemolowała centrum handlowe

Nawałnica zdemolowała centrum handlowe

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

Ulewne deszcze spowodowały, że w czwartek w Tatrach na Słowacji zeszła lawina błotna, w której życie straciły dwie kobiety. Na zdjęciach z miejsca zdarzenia widać, w jak trudnych warunkach musieli pracować ratownicy.

Lawina błotna w Tatrach. Zdjęcia z miejsca zdarzenia

Lawina błotna w Tatrach. Zdjęcia z miejsca zdarzenia

Źródło:
PAP, TVN24

Po ulewnych deszczach na ulicach miast meksykańskiego stanu Tamaulipas pojawiło się co najmniej 200 krokodyli - przekazały lokalne władze. Gady zostały odłowione i przeniesione w bezpieczne miejsce. Podkreślono jednak, że kolejne osobniki można nadal spotkać na obszarach zaludnionych.

Ponad 200 krokodyli na ulicach. Wszystko przez ulewy

Ponad 200 krokodyli na ulicach. Wszystko przez ulewy

Źródło:
CNN, CBS News

W czasie rutynowej misji rakiety Falcon 9 firmy SpaceX silnik drugiego stopnia uległ awarii - poinformował w piątek Reuters. To spowodowało, że Starlinki zostały umieszczone na niższej wysokości, niż planowano. Według agencji, to pierwsza usterka w rakiecie nośnej od ponad siedmiu lat.

Awaria silnika rakiety Falcon 9. Starlinki niżej niż zwykle

Awaria silnika rakiety Falcon 9. Starlinki niżej niż zwykle

Źródło:
PAP, Reuters

Stado grindwali długopłetwych zostało wyrzucone na brzeg szkockiego archipelagu Orkadów. Gdy weterynarze przybyli na miejsce, 65 spośród 77 osobników już nie żyło. Mimo wysiłków lekarzy i wolontariuszy, nie udało się uratować także pozostałych zwierząt. Podjęto decyzję o eutanazji.

Morze wyrzuciło na szkocki brzeg stado waleni. 77 zwierząt nie żyje

Morze wyrzuciło na szkocki brzeg stado waleni. 77 zwierząt nie żyje

Źródło:
PAP, BDMLR

Lawina ziemna zepchnęła dwa autobusy do rzeki w Nepalu. Pojazdami poruszało się ponad 60 osób, spośród których większość wciąż uznawana jest za zaginione. Akcję ratunkową utrudnia padający bez przerwy deszcz.

Lawina zepchnęła dwa autobusy do rzeki. Poszukują 60 osób

Lawina zepchnęła dwa autobusy do rzeki. Poszukują 60 osób

Źródło:
PAP, The Kathmandu Post

Trąba powietrzna pojawiła się w czwartek w powiecie suskim (Małopolskie). W związku z pogodą straż pożarna interweniowała w regionie prawie 400 razy.

Trąba powietrzna nad Małopolską. Nagranie

Trąba powietrzna nad Małopolską. Nagranie

Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, Kontakt 24

Co czeka nas w pogodzie pod koniec lata i jesienią? Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) opublikował długoterminową prognozę eksperymentalną na sierpień, wrzesień, październik i listopad. Dwa miesiące okażą się cieplejsze niż zazwyczaj, a dwa - bardziej wilgotne.

Gorąco wam? Może prognoza na jesień 2024 trochę was ochłodzi

Gorąco wam? Może prognoza na jesień 2024 trochę was ochłodzi

Źródło:
IMGW

U wybrzeży Japonii uratowana została kobieta, która przez 36 godzin dryfowała na morzu. Unosząc się na wodzie dzięki asekuracyjnej bojce, pokonała kilkaset kilometrów. Jej życiu nie zagraża niebezpieczeństwo.

Dryfowała na bojce przez 36 godzin. Porwana przez fale kobieta uratowana

Dryfowała na bojce przez 36 godzin. Porwana przez fale kobieta uratowana

Źródło:
PAP, The Guardian

Pierwszy start rakiety Ariane 6 był widoczny na polskim niebie. Nietypowa smuga towarzysząca przelotowi okazała się efektem problemów technicznych, do których doszło podczas lotu. Materiały otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Historyczny moment i poważna awaria widoczne na polskim niebie

Historyczny moment i poważna awaria widoczne na polskim niebie

Źródło:
Z głową w gwiazdach, Kontakt 24, tvnmeteo.pl

19 osób zmarło na skutek udaru słonecznego w Japonii, z czego sześć w samym Tokio. Od początku lipca kraj mierzy się z falą upałów - w niedzielę w mieście Shizuoka termometry pokazały 40 stopni Celsjusza. Jak ostrzegła Japońska Agencja Meteorologiczna, gorąco połączone z wysoką wilgotnością jest szczególnie niebezpieczne dla zdrowia.

Padły rekordy gorąca, ludzie trafili do szpitali. 19 osób nie żyje

Padły rekordy gorąca, ludzie trafili do szpitali. 19 osób nie żyje

Źródło:
CNA, NHK, The Japan Times

Europejska Agencja Kosmiczna potwierdziła sukces pierwszego lotu rakiety Ariane 6. Nie obyło się bez problemów - w trakcie umieszczania satelitów na orbicie doszło do awarii jednego z systemów. Pojazd ma zapewnić Europie niezależny dostęp do przestrzeni kosmicznej i możliwość wynoszenia różnorodnych ładunków na orbitę.

Pierwszy start Ariane 6. "Europa wróciła w kosmos", ale nie bez anomalii

Pierwszy start Ariane 6. "Europa wróciła w kosmos", ale nie bez anomalii

Aktualizacja:
Źródło:
ESA, PAP, space.com, Reuters, tvnmeteo.pl